Phẫu thuật răng hàm mặt doc

- Phó Trưởng khoa RHM, Trường ĐHYDCT- Phó Trưởng Liên 3 chuyên khoa Mắt – TMH – RHM - Phó Trưởng Liên Bộ Môn Nhổ Răng – Phẫu Thuật Hàm Mặt - Chứng chỉ phẫu thuật hàm mặt, Đại học Mahidol

- Phó Trưởng khoa RHM, Trường ĐHYDCT

- Phó Trưởng Liên 3 chuyên khoa Mắt – TMH – RHM

- Phó Trưởng Liên Bộ Môn Nhổ Răng – Phẫu Thuật Hàm Mặt

- Chứng chỉ phẫu thuật hàm mặt, Đại học Mahidol, Thái Lan

- NCS Phẫu thuật hàm mặt, Viện nghiên cứu khoa học Y Dược lâm sàng 108

RĂNG HÀM MẶT

 Giới thiệu chuyên ngành RHM.

 Gãy xương vùng mặt.

 Trật khớp thái dương hàm.

THUẬT NGỮ MÔ TẢ RĂNG

THUẬT NGỮ MÔ TẢ RĂNG

KÝ HIỆU VÀ CÁCH GỌI TÊN RĂNG

FDI: FEDERAL DENTAL INTERNATIONAL

KÝ HIỆU VÀ CÁCH GỌI TÊN RĂNG

RĂNG, MÔ QUANH RĂNG…)

NHÓM BỘ MÔN

 NHA CƠ SỞ (GIẢI PHẪU RĂNG, MÔ PHÔI RĂNG MIỆNG, CẮN KHỚP, VẬT LIỆU-THIẾT BỊ NHA KHOA, SINH HỌC MiỆNG, CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH NHA KHOA…)

 NHA KHOA PHỤC HỒI (CHỮA RĂNG – NỘI NHA, PHỤC HÌNH, NHA CHU…)

 NHA KHOA BỆNH LÝ VÀ PHẪU THUẬT ( GiẢI PHẪU ỨNG DỤNG VÀ PHẪU THUẬT THỰC HÀNH MIỆNG – HÀM MẶT, PHẪU THUẬT MIỆNG, PHẪU THUẬT HÀM MẶT…)

 NHA KHOA DỰ PHÒNG VÀ PHÁT TRIỂN (RĂNG TRẺ EM,

CHỈNH HÌNH RĂNG MẶT, NHA KHOA CÔNG CỘNG…)

HÀM MẶT?

HÀM MẶT

THẦN KINH MẶT

MẠCH MÁU

Middl e

Lower

CẤP CỨU HÀM MẶT

Theo LeFort

Phân loại Lefort

 Gãy Lefort I là đường gãy ngang

xương hàm trên, phía trên mào

xương ở răng Đường gãy phát xuất từ phần giữa của bờ hớc mũi đi ra

sau dưới trụ gò má đến 1/3 dưới chân bướm Đường gãy tách rời toàn bợ

xương hàm trên khỏi phần xương

hàm trên còn lại.

 Gãy Lefort I còn gọi là gãy Guérin

Phân loại Lefort

 Gãy Lefort II tách rời vùng khớp trán mũi ở phía trước, sau đó đi qua

nhánh lên xương hàm trên vào thành trong ở mắt, xuớng sàn ở mắt đến

mặt trước xương hàm trên rời đi vòng

ra sau dưới trụ gò má, tách rời phần 1/3 giữa chân bướm Gãy Lefort II còn gọi là gãy khới tháp (pyramidal

frature) hay gãy tách rời sọ mặt thấp

Phân loại Lefort

 Gãy Lefort III bao gờm 3 đường gãy liên hợp và mợt đường gãy đợc lập :

 Đường 1 : đi từ khớp trán mũi đến bờ trong khe ở mắt trên

 Đường 2 : đi từ bờ ngoài khe ở mắt trên đến thành ngoài ở mắt, tại vùng nới trán gò má, rời đi vòng ra sau nới với đường gãy 3.

 Đường 3 : tách rời toàn bợ xương lá mía,

mảnh thẳng xương sàng, chân bướm ngay sát sàn sọ.

 Đường 4 : đường gãy đợc lập tại cung tiếp.

 Gãy Lefort III gãy tách rời sọ mặt cao

Lâm sàng

gãy x ơng hàm trên

Chẩn đoán

Lefort I : + s ng nề ở vùng môi trên, ngách tiền ủỡnh hàm trên

+ bầm tím hỡnh móng ngựa, sờ thấy bậc thang, + ấn đau, khớp cắn sai chạm sớm raờng hàm, hở cửa, + x ơng hàm trên lay di động

Lefort III :+ Dấu hiệu đeo kính râm hoặc dấu hiệu tắc lệ đạo

+ Mặt bị bẹt ra, khoảng cách giửừa 2 ổ mắt rộng

Lefort II + X ơng chính mũi gãy thấp hẳn xuống, sờ đau chói

+ Chảy máu mũi

Dấu hiệu chung : Khớp cắn sai, chạm sớm raờng hàm, hở cửa

XHT lay di động

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

 SƯNG NỀ

 THÂM TÍM MI MẮT VÀ TỤ MÁU KẾT MẠC

 TỤ MÁU NGÁCH LỢI

 GIÁN ĐOẠN VÀ ĐAU CHÓI

 BIẾN DẠNG LÕM HÌNH ĐĨA

 SONG THỊ

 DI LỆCH NHÃN CẦU

 CHẢY MÁU MŨI

 TRÀN KHÍ DƯỚI DA

 TỔN THƯƠNG THẦN KINH

 CHẢY NƯỚC MẮT SỐNG

 CHẢY DỊCH NÃO TỦY

 GIÁN ĐOẠN CUNG RĂNG

 DI LỆCH TOÀN BỘ CUNG RĂNG

 SAI KHỚP CẮN

 DI ĐỘNG BẤT THƯỜNG CUNG RĂNG

 HÁ MIỆNG HẠN CHẾ

SƯNG NỀ VÀ THÂM TÍM MI MẮT

BIẾN DẠNG MẶT

Tụ máu kết mạc

DAÁU HIEÄU KÍNH RAÂM

KHÁM LÂM SÀNG CHẤ N THƯƠNG HÀM MẶT

 Nhìn trong miệng

 Quan sát các vết thương phần mềm

GIÁN ĐOẠN CUNG RĂNG

Xöông chính muõi

Xương gò má - cung tiếp

Bờ dưới ổ mắt

Bờ dưới xương hàm dưới

KHÁM LÂM SÀNG CHẤ N THƯƠNG HÀM MẶT

 LẮC

 Nhằm xác định tình trạng gãy ngang toàn bộ tầng mặt giữa

 Phân biệt các kiểu gãy ngang tầng mặt giữa

Lắc dọc hàm trên

Phân biệt gãy Lefort

Phân biệt gãy Lefort

Laéc ngang

Lắc từng phần cung răng HT

Lắc từng phần cung răng HD

Khám khớp TDH

Xương gò má

Gãy phức hợp gò má

From: Strong EB, Sykes JM Zygoma Complex Fractures Facial Plastic Surgery 1990;14(1):109.

Gãy phức hợp gò má

 Đường gãy trong gãy phức hợp gò

má có thể bao gồm 3 đường liên hợp và một đường độc lập ở cung tiếp

Gãy phức hợp gò má

 Đường gãy thứ nhất từ khe dưới ổ mắt chạy dọc theo sàn ổ mắt ra trước đến bờ dưới ổ mắt

 Đường gãy thứ hai từ khe dưới ổ mắt đi

xuống dưới qua mặt sau xương hàm trên để nối với đường thứ nhất dưới trụ hàm gò

má

 Đường gãy thứ ba từ khe dưới ổ mắt hướng lên trên và ra ngoài theo thành ngoài ổ mắt đến bờ ngoài

 Đường gãy thứ tư nằm ở cung tiếp hoàn

toàn trong mỏm gò má xương thái dương

Quay quanh trục đứng Quay quanh trục ngang

2

3

The classification system by Knight and North identifies

six groups  Undisplaced require no therapy, see

Medical Care below

 Arch fractures considered a stable

fracture

 Unrotated body fractures can usually

be treated by closed reduction

 Medially rotated body fractures

considered an unstable fracture

 Laterally rotated body fractures

considered a stable fracture

 Complex fractures having additional

fracture lines across the zygomatic body

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

 SƯNG NỀ

 BIẾN DẠNG GÒ MÁ

 GIÁN ĐOẠN VÀ ĐAU CHÓI

 HÁ MIỆNG HẠN CHẾ

 THÂM TÍM MI MẮT

 TỤ MÁU KẾT MẠC

 TỤ MÁU NGÁCH LỢI

 SONG THỊ

 DI LỆCH NHÃN CẦU

 CHẢY MÁU MŨI

 TRÀN KHÍ DƯỚI DA

 TỔN THƯƠNG THẦN KINH

 SAI KHỚP CẮN

GIẢI PHẪU XƯƠNG HÀM

DƯỚI

GIẢI PHẪU XƯƠNG HÀM

DƯỚI

2 3

4

Đường gãy thuận lợi

Đường gãy không thuận lợi

Picture of open bites

- SƯNG NỀ, TỤ MÁU

- ĐAU CHÓI

- GIÁN ĐOẠN BỜ XƯƠNG

- BIẾN DẠNG XƯƠNG

- DI ĐỘNG BẤT THƯỜNG CỦA XƯƠNG

- GIÁN ĐOẠN VÀ DI LỆCH CUNG RĂNG

- SAI KHỚP CẮN

- CHẢY MÁU TAI

- THƯƠNG TỔN KHỚP THÁI DƯƠNG HÀM

- DỊ CẢM

CÁC DẤU HIỆU LÂM SÀNG

- NĂM 1972, GODFREY HOUNSFIELD & ALLAN M MC

CORMACK CÔNG BỐ HÌNH ẢNH CẮT LỚP LÂM SÀNG, CHI TIẾT CÁC CẤU TRÚC MÔ CỨNG & MÔ MỀM

- NĂM 1989, KALENDER MÁY CHỤP CẮT LỚP XOẮN ỐC.

- NĂM 1991, MÁY CHỤP NHIỀU LỚP CẮT

- CUỐI THẬP NIÊN 90, CHỤP CẮT LỚP BA CHIỀU (CBCT)

CHỤP CẮT LỚP VI TÍNH (CT SCan)

X quang thường qui

 Khảo sát xương hàm trên: Blondeau, Hirtz, mặt nghiêng

 Khảo sát xương hàm dưới: toàn cảnh, mặt thẳng, chếch nghiêng

Tö theá chuïp phim Blondeau

Blondeau

Tö theá phim hirtz

Tư thế chụp sọ nghiêng

Tư thế chụp sọ thẳng

-+ Có giá trị chẩn đoán; ± có thể có hoặc không; 0 không có giá trị

Vị trí gãy

CHỈ ĐỊNH CHỤP PHIM X QUANG

PHIM MẶT THẲNG (FACE ) PHIM MẶT NGHIÊNG (PROFIL)

PHIM TOÀN CẢNH (PANORAMA)

PHIM HÀM CHẾCH PHIM CẮT LỚP VI TÍNH

PANORAMA

Tö theá chuïp phim cheách nghieâng

CHỤP CẮT LỚP VI TÍNH ( CT Scan) &

CHỤP CẮT LỚP VI TÍNH BA CHIỀU (CBCT)

CHỤP CẮT LỚP VI TÍNH BA CHIỀU (CBCT)

CHỤP CẮT LỚP VI TÍNH BA CHIỀU (CBCT) (tt)

ĐẶC ĐIỂM XƯƠNG HÀM DƯỚI

Nguồn: Harle F (2009), Atlas of Craniomaxillofacial osteosynthesis

miniplate, microplate, screws, Thieme New York.

ĐẶC ĐIỂM CƠ SINH HỌC

Nguồn: Harle F (2009), Atlas of Craniomaxillofacial osteosynthesis miniplate, microplate, screws, Thieme New York.

CẰM THÂN XƯƠNG

XƯƠNG Ổ RĂNG

GÓC HÀM

NGÀNH HÀM

MỎM VẸT LỒI CẦU

PHÂN LOẠI VỊ TRÍ GIẢI PHẪU DINGMAN R.O & NATVIG P.

ĐIỀU TRỊ CHỈNH HÌNH

BỘ DỤNG CỤ BUỘC CUNG HÀM

CỐ ĐỊNH CUNG RĂNG

NÚT IVY

ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT

vol 1, Chicago, IL., Quintessense, pp 280

Nguồn: Härle F (2009), Atlas of

Craniomaxillofacial osteosynthesis miniplate, microplate, screws, Thieme New York

LÊ VĂN B., 83 TUỔI, NAM

HÌNH ẢNH TRƯỚC ĐIỀU TRỊ

PHIM MẶT THẲNG

CHẨN ĐOÁN: GÃY CẰM T + GÓC HÀM T

GÂY MÊ NKQ ĐƯỜNG MŨI

LÊ VĂN B., 83 TUỔI, NAM

DỤNG CỤ PHẪU THUẬT

BỘ DỤNG CỤ XƯƠNG CƠ BẢN BỘ DỤNG CỤ NẸP VÍT NHỎ

ĐƯỜNG TIẾP CẬN Ổ GÃY TRONG MIỆNG

LÊ VĂN B., 83 TUỔI, NAM

ĐƯỜNG TIẾP CẬN Ổ GÃY TRONG MIỆNG

KẾT HỢP XƯƠNG NẸP VÍT NHỎ CẰM TRÁI + GÓC HÀM TRÁI

LÊ VĂN B., 83 TUỔI, NAM

PHIM TRƯỚC MỔ PHIM SAU KẾT XƯƠNG CHỈ THÉP

PHẠM NGỌC T., NAM, 26 TUỔI

KẾT XƯƠNG CHỈ THÉP

RĂNG TRÊN ĐƯỜNG GÃY

CHẬM LIỀN XƯƠNG VÀ KHÔNG LIỀN XƯƠNG

VI KHUẨN

NHIỄM KHUẨN SAU PHẪU THUẬT

NGUYÊN NHÂN NHIỄM KHUẨN

MARCIN & CS

XHD ÍT MẠCH MÁU NUÔI DƯỠNG

VỎ XƯƠNG DÀY

XƯƠNG ĐỘNG

VỊ TRÍ THUẬN LỢI NHIỄM KHUẨN

KÉO DÀI THỜI GIAN ĐIỀU TRỊ > 72 GIỜ

THẦN KINH RĂNG DƯỚI



TÀI LIỆU THAM KHẢO