ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập Tự do Hạnh phúc BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC CHUYÊN ĐỀ “GIÁO DỤC HỌC ĐẠI CƯƠNG” MÃ CHUYÊN ĐỀ GDĐC CHO LỚP NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM GIẢN[.]
Trang 1ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC CHUYÊN ĐỀ
“GIÁO DỤC HỌC ĐẠI CƯƠNG”
MÃ CHUYÊN ĐỀ: GDĐC CHO LỚP NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM GIẢNG VIÊN ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG
Họ và tên: NGUYỄN THỊ THU HIỀN
Số báo danh:
Ngày/tháng/năm sinh: 13/06/1995
Nơi sinh: Quảng Ngãi
Đơn vị công tác: Nova FnB
Số điện thoại: 0902 443 279
Địa chỉ email: Christinanguyen.mpn@gmail.com
Đề bài
Khi bàn về giáo dục, có ý kiến cho rằng: “Mục tiêu của giáo dục không
phải là dạy cách kiếm sống hay cung cấp công cụ để đạt được sự giàu có, mà đó
phải là con đường dẫn lối tâm hồn con người vươn đến cái “Chân” và thực
hành cái “Thiện””.
Theo anh/chị, mục tiêu giáo dục nước ta có hướng đến điều đó không?
Giải thích vì sao Để đạt được mục tiêu giáo dục đặt ra, Luật Giáo dục 2019 đã
đưa ra những yêu cầu như thế nào về nội dung và phương pháp giáo dục?
Anh/chị có bàn luận gì về việc thực hiện nội dung và phương pháp giáo dục đó.
Bài làm
Trang 2MỤC LỤC
I Những điểm nhấn của Luật Giáo Dục 2019 nhằm giáo
dục phát triển toàn diện con người trong điều kiện mới 1
1.1 Về mục tiêu giáo dục 1
1.2 Về nội dung giáo dục 1
1.3 Về phương pháp giáo dục 1
1.4 Về chương trình giáo dục 2
II Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện là tư tưởng xuyên suốt của Chủ tịch Hồ Chí Minh, là chủ trương nhất quán của Đảng ta 3
III Yêu cầu đối với giáo viên để “phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh” theo Luật Giáo Dục 2019 4 TÀI LIỆU THAM KHẢO 6
Trang 3I Những điểm nhấn của Luật Giáo Dục 2019 nhằm giáo dục phát triển toàn diện con người trong điều kiện mới 1
1.1 Về mục tiêu giáo dục
Như đã nêu ở trên, tại điều 2 Luật Giáo Dục có chỉ rõ “Mục tiêu
giáo dục nhằm phát triển toàn diện con người Việt Nam có đạo đức, tri thức, văn hóa, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp; có phẩm chất, năng lực và ý thức công dân; có lòng yêu nước, tinh thần dân tộc, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; phát huy tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế.” Theo
đó, việc dạy và học trong chương trình phổ thông chuyển từ giáo dục thiên về truyền thụ kiến thức sang giáo dục phát triển phẩm chất và năng lực, phát huy tốt nhất tiềm năng của mỗi học sinh Như vậy có thể thấy, Luật sửa đổi lần này đã chú trọng đến việc làm thế nào để mỗi người có được năng lực tự nhận thức mình, có khả năng lựa chọn con đường phát triển, thông qua giáo dục để thực hiện được ước mơ, đồng thời đóng góp cho lợi ích toàn xã hội
Điều 7 Luật Giáo dục năm 2019 đưa ra yêu cầu về nội dung, phương pháp giáo dục như sau:
1.2 Về nội dung giáo dục
Phải bảo đảm tính cơ bản, toàn diện, thiết thực, hiện đại, có hệ thống và được cập nhật thường xuyên; coi trọng giáo dục tư tưởng, phẩm chất đạo đức và ý thức công dân; kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp, bản sắc văn hóa dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; phù hợp với sự phát triển về thể chất, trí tuệ, tâm sinh lý lứa tuổi và khả năng của người học.
1 Luật Giáo dục 2019, NXB Lao Động, Hà Nội
Page 1 of 10
Trang 41.3 Về phương pháp giáo dục
Phải khoa học, phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học; bồi dưỡng cho người học năng lực tự học và hợp tác, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên.
1.4 Về chương trình giáo dục
Tại điều 8, đã nêu rõ:[ CITATION Quố19 \l 1066 ]
1 Chương trình giáo dục thể hiện mục tiêu giáo dục; quy định chuẩn kiến thức, kỹ năng, yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực của người học; phạm vi và cấu trúc nội dung giáo dục; phương pháp
và hình thức tổ chức hoạt động giáo dục; cách thức đánh giá kết quả giáo dục đối với các môn học ở mỗi lớp học, mỗi cấp học hoặc các môn học, mô-đun, ngành học đối với từng trình độ đào tạo
2 Chương trình giáo dục phải bảo đảm tính khoa học và thực tiễn; kế thừa, liên thông giữa các cấp học, trình độ đào tạo; tạo điều kiện cho phân luồng, chuyển đổi giữa các trình độ đào tạo, ngành đào tạo và hình thức giáo dục trong hệ thống giáo dục quốc dân để địa phương và cơ sở giáo dục chủ động triển khai kế hoạch giáo dục phù hợp; đáp ứng mục tiêu bình đẳng giới, yêu cầu hội nhập quốc tế Chương trình giáo dục là cơ sở bảo đảm chất lượng giáo dục toàn diện
3 Chuẩn kiến thức, kỹ năng, yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực người học quy định trong chương trình giáo dục phải được
cụ thể hóa thành sách giáo khoa đối với giáo dục phổ thông; giáo trình và tài liệu giảng dạy đối với giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học Sách giáo khoa, giáo trình và tài liệu giảng dạy phải đáp ứng yêu cầu về phương pháp giáo dục.[ CITATION Quố19 \l 1066 ]
Luật Giáo dục đã nhấn mạnh đến hai giai đoạn trong giáo dục: Giáo dục cơ bản và Giáo dục định hướng nghề nghiệp [CITATION
Trang 5Quố19 \l 1066 ] Giai đoạn giáo dục cơ bản (từ lớp 1 đến lớp 9) và giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp (từ lớp 10 đến lớp 12), đã đáp ứng nhiệm vụ là “Xây dựng và chuẩn hóa nội dung GDPT theo hướng hiện đại, tinh gọn, bảo đảm chất lượng, tích hợp cao ở các lớp học dưới và phân hóa dần ở các lớp học trên; giảm số môn học bắt buộc; tăng môn học, chủ đề và hoạt động giáo dục tự chọn” Sự thay đổi này đã thực hiện mục tiêu “phân luồng mạnh sau trung học cơ sở; trung học phổ thông phải tiếp cận nghề nghiệp và chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng”, nội dung giáo dục được xây dựng theo hướng tích hợp ở các cấp học dưới và phân hóa theo định hướng nghề nghiệp ở cấp học trên để tạo thuận lợi cho việc tổ chức hoạt động dạy học gắn với thực tiễn, qua đó phát triển năng lực học sinh.2
II Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện là
tư tưởng xuyên suốt của Chủ tịch Hồ Chí Minh, là chủ trương nhất quán của Đảng ta
Vấn đề giáo dục con người toàn diện đã được đặt ra từ rất lâu, được phản ánh qua triết lý, tư tưởng trong đời sống của ông cha ta Chẳng hạn, trẻ em cần phải “học ăn, học nói, học gói, học mở”, làm người phải trang bị “nhân, nghĩa, lễ, trí, tín”, phụ nữ cần trau dồi
“công, dung, ngôn, hạnh” Nhìn chung, theo truyền thống con người cần được giáo dục và phát triển nhân cách một cách hài hòa để sống
có tình, có nghĩa, yêu quý và cư xử hiếu thuận với người thân, giữ chữ tín, có năng lực thực hiện các nhiệm vụ với tinh thần trách nhiệm cao trong mọi công việc.[ CITATION GST20 \l 1066 ]
Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhà hoạt động chính trị lỗi lạc, vị lãnh tụ
vĩ đại của cách mạng Việt Nam, đồng thời là nhà giáo, nhà văn hóa lớn của thế giới, đã sáng lập, đặt nền móng và chỉ đạo việc xây dựng nền giáo dục mới đã khẳng định rằng “Xã hội càng đi tới, công việc
2 Luật Giáo dục 2019, NXB Lao Động, Hà Nội
Page 3 of 10
Trang 6càng nhiều, máy móc càng tinh xảo Mình mà không chịu học thì lạc hậu, mà lạc hậu là bị đào thải, tự mình đào thải mình”(1) Người đặc biệt quan tâm xây dựng và phát triển sự nghiệp giáo dục, tất cả vì một mục tiêu cao cả là vì con người, cho con người, đặc biệt là “một nền giáo dục làm phát triển hoàn toàn những năng lực sẵn có” của học sinh, kết hợp giáo dục gia đình với giáo dục nhà trường và giáo dục xã hội.3
Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục đến nay vẫn còn nguyên giá trị cả về mặt lý luận và thực tiễn Người vận dụng quan điểm mác-xít
về con người để xây dựng con người mới, những con người mang thế giới quan và nhân sinh quan của chủ nghĩa Mác - Lê-nin, con người thấm nhuần tư tưởng xã hội chủ nghĩa và chủ nghĩa nhân văn Hồ Chí Minh Theo Người, để trở thành con người mới xã hội chủ nghĩa phải chú ý cả hai phương diện Một mặt, đó là sự phấn đấu vươn lên không ngừng của mỗi người theo hướng tự giác đấu tranh với những mặt lạc hậu, mặt xấu vốn tồn tại như mặt bản năng tự nhiên của con người, đồng thời học tập, tu dưỡng đạo đức cách mạng được xem như tinh hoa văn hóa của nhân loại, mặt khác, đó là sự tham gia tích cực của con người vào việc cải tạo xã hội theo hướng xây dựng chủ nghĩa xã hội, đối với nước ta là thực hiện cách mạng giải phóng dân tộc, kết hợp với cách mạng xã hội chủ nghĩa Đó là hai mặt luôn gắn kết với nhau và “muốn có chủ nghĩa xã hội trước hết phải có con người xã hội chủ nghĩa” Tư tưởng về phát triển toàn diện con người
đã được thể hiện một cách dung dị trong 5 điều Bác Hồ dạy thiếu niên, nhi đồng “Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; Học tập tốt, lao động tốt; Đoàn kết tốt; Kỷ luật tốt; Giữ gìn vệ sinh thật tốt; Khiêm tốn, thật thà, dũng cảm” Tư tưởng đó được kết tinh trong hai khái niệm
“hồng” và “chuyên”, đó là hai mặt có mối quan hệ chặt chẽ hữu cơ
3 Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện trong nền kinh tế thị trường
Trang 7với nhau, trong đó “hồng” hay đạo đức là gốc Người cũng xác định phương pháp xây dựng con người là nêu gương người tốt, việc tốt.4
Những luận điểm cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa, con người phát triển toàn diện được tiếp thu và thể hiện nhất quán trong quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về giáo dục phát triển con người toàn diện
III Yêu cầu đối với giáo viên để “phát huy tính tích
cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh” theo Luật Giáo Dục 2019
Thứ nhất, Trong thời đại 4.0 hiện nay, vai trò và trách nhiệm
của người giáo viên trong việc dạy học và đào tạo thế hệ học sinh, sinh viên mới luôn được chú trọng và nghiên cứu ứng dụng vào thực tiễn nhằm giải quyết các vấn đề nảy sinh trong hệ thống và nền giáo dục Việt Nam, cải tạo những yếu tố làm trở ngại việc dạy và học của thầy và trò là nhiệm vụ tất yếu và mang tính thường xuyên của người làm giáo dục hiện nay Đó là lý do đòi hỏi người giáo viên phải suy nghĩ và hành xử như một nhà nghiên cứu, giải quyết vấn đề của thực tiễn xã hội, thực tiễn nhà trường
Thứ hai, Giáo viên phải có năng lực chẩn đoán nhu cầu và đặc
điểm đối tượng dạy học Năng lực chẩn đoán nhu cầu và đặc điểm đối tượng dạy học là một trong những năng lực được nhấn mạnh trong kiểu dạy học “tập trung vào sinh viên và hoạt động học” Trong thực tế, biết chuẩn đoán nhu cầu và đặc điểm đối tượng dạy học mới có thể thiết kế kế hoạch dạy học phù hợp Năng lực này đòi hỏi những kỹ năng như soạn phiếu phỏng vấn, tổ chức điều tra cơ bản, xây dựng hồ sơ đối tượng dạy học Chỉ khi nắm vững đối tượng, thầy giáo mới có thể điều khiển quá trình dạy học có hiệu quả
4 Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Tạp chí cộng sản, 2020, GS.TS.Nguyễn Quý Thanh – PGS.TS Trần Thành Nam
Page 5 of 10
Trang 8Thứ ba, Giáo viên phải có năng lực thiết kế, lập kế hoạch dạy
học và thực hiện kế hoạch dạy học Năng lực này đòi hỏi những kỹ năng như nghiên cứu mục tiêu, nội dung chương trình, giáo trình chính, lớp học, học phần, dựa vào đặc điểm đối tượng đã khảo sát để lập kế hoạch phù hợp, khả thi, có thể kiểm soát được, đánh giá được Những kỹ năng này giúp thầy giáo nhìn thấy trước và lập kế hoạch, lựa chọn nội dung, phương pháp, phương tiện, phương thức tiến hành các hoạt động chính của mình cũng như của học sinh
Thứ tư, Giáo viên phải có năng lực giải quyết những vấn đề nảy
sinh trong thực tiễn dạy học Thầy giáo không những phải biết đánh giá chính xác, công bằng, khách quan kết quả học tập của học sinh
mà còn phải hình thành cho các em khả năng tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau Qua đó mà tự động điều chỉnh cách học, đồng thời, thầy giáo tự điều chỉnh cách dạy cho hợp lý Muốn vậy, thầy giáo phải nắm vững và biết phối hợp các phương pháp, kỹ thuật kiểm tra, đánh giá (truyền thống và hiện đại)
Cái khó nhất của nghề nhà giáo không phải là truyền đạt kiến thức mà là dạy học sinh làm người, nên người Một người giáo viên giỏi sẽ thể hiện qua từng lời nói, hành động nhỏ nhất để từ đó học sinh có thể nhìn vào, cảm nhận được cái hay cái đẹp để noi theo Trong thời đại công nghệ 4.0 này, vật chất và tiện nghi lên ngôi, làm con người ta sống vội, lựa chọn nhất thời hơn Thế hệ học sinh hiện nay dễ bị tổn thương bởi những thứ vô hình nhưng thực chất là hữu hình Giáo viên phải là người nhìn thấu những khó khăn, truyền tải những thông điệp giản dị để nuôi dưỡng hạnh phúc cho học sinh Nghề giáo luôn phải làm việc với chính mình để tạo ra con đường đi cho nhiều thế hệ Đôi lúc đối đầu với nhiều hệ tư tưởng để tìm ra con đường cho một thế hệ học sinh mới Nếu chẳng có đủ bản lĩnh, tâm
và tầm Giáo viên khó lòng dìu bước thế hệ học trò Như lời nhà chính
Trang 9không phải là dạy cách kiếm sống hay cung cấp công cụ để đạt được
sự giàu có, mà đó phải là con đường dẫn lối tâm hồn con người vươn đến cái Chân và thực hành cái Thiện”.[ CITATION Giá21 \l 1066 ]
Như vậy, có thể hình dung người thầy phải thay đổi rất nhiều một khi triết lý giáo dục sẽ thay đổi Người thầy một mặt vừa phải gìn giữ những phẩm chất thiêng liêng, đáng quý vốn có của mình vừa phải không ngừng học tập, rèn luyện để tiếp thụ những nguồn tri thức mới Đó vừa là niềm tự hào vừa là trách nhiệm lớn lao đối với
“người kỹ sư tâm hồn” trong công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục nước nhà
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 đại, G d (2021, 09 06) Thầy cô hạnh phúc sẽ thay đổi thế giới.
Retrieved from Báo điện tử tỉnh Hải Dương: https://m.baohaiduong.vn/giao-duc -tuyen-sinh/thay-co-hanh-phuc-se-thay-doi-the-gioi-169787#:~:text=Nh%C6%B0%20nh
%C3%A0%20ch%C3%ADnh%20tr%E1%BB%8B%20gia,v
%C3%A0%20th%E1%BB%B1c%20h%C3%A0nh%20c%C3%A1i
%20Thi%E1%BB%87n%E2%80%9D
2 GS.TS NGUYỄN QUÝ THANH;PGS.TS TRẦN THÀNH NAM (2020,
10 24) Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện trong
nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Retrieved
from Tạp chí cộng sản: https://www.tapchicongsan.org.vn/web/ guest/van_hoa_xa_hoi/-/2018/820131/giao-duc-con-nguoi-viet- nam-phat-trien-toan-dien-trong-nen-kinh-te-thi-truong-dinh-huong-xa-hoi-chu-nghia.aspx
3 Hội, Q (2019) In V Nam, Luật Giáo Dục (p 24) Hà Nội: Nhà
XB Lao động
Page 7 of 10