Bài 27 Hiệu suất A/ Câu hỏi đầu bài Câu hỏi trang 106 SGK Vật Lí 10 Theo em thì có thể có bao nhiêu phần trăm động năng của thác nước được nhà máy thủy điện chuyển hóa thành điện năng? Trả lời Theo em[.]
Trang 1Bài 27 Hiệu suất A/ Câu hỏi đầu bài
Câu hỏi trang 106 SGK Vật Lí 10: Theo em thì có thể có bao nhiêu phần trăm
động năng của thác nước được nhà máy thủy điện chuyển hóa thành điện năng?
Trả lời:
Theo em, có thể có 50% động năng của thác nước được nhà máy thủy điện chuyển
hóa thành điện năng
B/ Câu hỏi giữa bài
I Năng lượng có ích và năng lượng hao phí
Hoạt động trang 106 SGK Vật Lí 10: Hãy thảo luận về các vấn đề sau:
1 Xác định năng lượng có ích và năng lượng hao phí khi chơi thể thao
2 Nếu chơi thể thao trong thời tiết lạnh thì nhiệt năng mà cơ thể tỏa ra có được xem
là năng lượng có ích không? Vì sao?
Trả lời:
1 Năng lượng có ích khi chơi thể thao: Năng lượng dự trữ trong cơ thể chuyển hóa
thành động năng, thế năng dùng để thực hiện các hoạt động thể thao như ném bóng,
đá bóng, chạy, nhảy,…
Năng lượng hao phí: tỏa nhiệt làm nóng cơ thể
2 Nếu chơi thể thao trong thời tiết lạnh thì nhiệt năng mà cơ thể tỏa ra có được xem
là năng lượng có ích vì khi thời tiết lạnh thì người cần nhiệt năng để giữ ấm cơ thể
Trang 2Câu hỏi 1 trang 106 SGK Vật Lí 10: Trong động cơ ô tô chạy bằng xăng và trong
quạt điện:
a) Có những sự chuyển hóa năng lượng nào?
b) Trong số những dạng năng lượng tạo thành, dạng năng lượng nào là có ích, dạng năng lượng nào là hao phí?
Trả lời:
a)
- Trong động cơ ô tô chạy bằng xăng có sự chuyển hóa hóa năng thành điện năng sau đó chuyển hóa thành động năng (xe chạy), nhiệt năng (nóng động cơ), ánh sáng (đèn), âm thanh (tiếng ồn, tiếng còi,…)
- Trong quạt điện có sự chuyển hóa điện năng thành động năng và nhiệt năng b)
- Trong động cơ ô tô chạy bằng xăng:
+ Động năng, ánh sáng (đèn), âm thanh (tiếng còi) là năng lượng có ích
+ Nhiệt năng, âm thanh tiếng ồn động cơ là năng lượng hao phí
- Trong quạt điện:
+ Động năng là năng lượng có ích giúp cánh quạt quay tạo ra gió
+ Nhiệt năng là năng lượng hao phí, chỉ có tác dụng làm nóng động cơ của quạt chứ không giúp cánh quạt quay tạo ra gió
Câu hỏi 2 trang 106 SGK Vật Lí 10: Xác định năng lượng có ích và năng lượng
hao phí trong các trường hợp dưới đây:
a) Acquy khi nạp điện
b) Acquy khi phóng điện
c) Sử dụng ròng rọc để kéo vật nặng lên cao
d) Bếp từ khi đang hoạt động
Trả lời:
Trang 3Đối tượng Năng lượng có ích Năng lượng hao phí
a) Acquy khi nạp điện Điện năng Nhiệt năng, âm thanh b) Acquy khi phóng điện Điện năng Nhiệt năng, âm thanh c) Sử dụng ròng rọc để
kéo vật lên cao
d) Bếp từ đang hoạt động Nhiệt năng truyền cho nồi Nhiệt năng tỏa ra môi
trường
II Hiệu suất
Câu hỏi 1 trang 108 SGK Vật Lí 10: Phân tích sự tiêu hao năng lượng ở động cơ
đốt trong dùng trong ô tô (Hình 27.3)
Trả lời:
Năng lượng ở động cơ đốt trong dùng trong ô tô được phân bố như sau:
- 5% bức xạ nhiệt ra ngoài
- 30% năng lượng tạo ra truyền cho hệ thống làm mát
- 24% năng lượng truyền ra ngoài theo khí thải
Trang 4- 41% nhiệt sinh công được truyền đến các bánh xe
Câu hỏi 2 trang 108 SGK Vật Lí 10: Hiệu suất của nhà máy điện dùng năng lượng
mặt trời không bằng 1
3 hiệu suất của nhà máy nhiệt điện Tại sao người ta vẫn khuyến khích xây dựng nhà máy điện dùng năng lượng mặt trời?
Trả lời:
Dù hiệu suất của nhà máy điện dùng năng lượng mặt trời không bằng 1
3 hiệu suất của nhà máy nhiệt điện, nhưng người ta vẫn khuyến khích xây dựng nhà máy điện dùng năng lượng mặt trời vì năng lượng mặt trời là nguồn năng lượng xanh và bền vững Nguồn năng lượng này miễn phí, gần như vô hạn, không sợ bị cạn kiệt như các nguồn nhiên liệu hóa thạch khác Hơn nữa nhà máy điện dùng năng lượng mặt trời không thải ra khí độc, không gây ô nhiễm môi trường, không gây hiệu ứng nhà kính Trong khi nhà máy nhiệt điện cần dùng nhiều nhiên liệu để đốt dẫn đến cạn kiệt các nguồn nhiên liệu, đồng thời quá trình sản xuất cũng tạo ra nhiều khí thải độc hại gây ô nhiễm môi trường và hiệu ứng nhà kính
Câu hỏi 3 trang 108 SGK Vật Lí 10: Một ô tô chuyển động với vận tốc 54 km/h
có thể đi được đoạn đường dài bao nhiêu khi tiêu thụ hết 60 lít xăng? Biết động cơ của ô tô có công suất 45 kW; hiệu suất 25%; 1 kg xăng đốt cháy hoàn toàn tỏa ra nhiệt lượng bằng 46.106 J/kg và khối lượng riêng của xăng là 700 kg/m3
Trả lời:
Đổi 54 km/h = 15 m/s; 45 kW = 45000 W
Khối lượng 60 lít xăng: m = D.V = 700.60.10-3 = 42 kg
Nhiệt lượng do 60 lít xăng khi bị đốt cháy hoàn toàn tỏa ra là: Q = q.m
Ta có: H A A H.Q H.q.m
Q
Trang 5Mặt khác công thực hiện của động cơ: A t s
v
6
s H.q.m.v 0, 25.46.10 42.15
P
P
Vậy khi tiêu thụ hết 60 lít xăng, ô tô có thể đi được quãng đường là 161 km
Em có thể 1 trang 108 SGK Vật Lí 10: Vận dụng khái niệm hiệu suất để tính được
phần năng lượng có ích và phần năng lượng hao phí trong quá trình hoạt động của các thiết bị phổ biến trong đời sống và kĩ thuật
Trả lời:
Học sinh tự vận dụng vào các bài toán cụ thể
Ví dụ với bóng đèn compact: 80J chuyển hóa thành nhiệt (năng lượng hao phí) và 20J chuyển hóa thành năng lượng ánh sáng (năng lượng có ích)
Hiệu suất: H 20 100% 20%
100
Em có thể 2 trang 108 SGK Vật Lí 10: Tìm phương án giảm năng lượng hao phí
khi sử dụng các thiết bị điện trong gia đình hoặc động cơ ô tô, xe máy
Trả lời:
Phương án giảm năng lượng hao phí khi sử dụng các thiết bị điện trong gia đình hoặc động cơ ô tô, xe máy:
Trang 6- Thường xuyên vệ sinh sạch sẽ các thiết bị điện hoặc động cơ
- Dùng dầu bôi trơn các thiết bị và động cơ để giảm ma sát khi hoạt động
- Chuyển sang dùng các loại thiết bị tiết kiệm điện như đèn LED
- Sử dụng xe điện thay cho xe chạy bằng xăng dầu: xe máy điện, ô tô điện
- Sử dụng bếp từ thay cho bếp ga
…