CHỦ đề 2 THÀNH NGỮ tục NGỮ CA DAO

LUYỆN THI ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC HCM 2022 TEAM EMPIRE CHINH PHỤC MỌI MIỀN KIẾN THỨC 1 A THÀNH NGỮ CHUYÊN ĐỀ TIẾNG VIỆT CHỦ ĐỀ 2 THÀNH NGỮ TỤC NGỮ CA DAO “Thành ngữ là loại cụm từ có cấu tạo cố định và biểu[.]

Trang 1

A THÀNH NGỮ

CHUYÊN ĐỀ TIẾNG VIỆT

CHỦ ĐỀ 2.THÀNH NGỮ-TỤC NGỮ-CA DAO

“Thành ngữ là loại cụm từ có cấu tạo cố định và biểu thị được một ý nghĩa hoàn chỉnh Nghĩa của nó có thể bắt nguồn trực tiếp

từ nghĩa đen của các từ tạo nên nó nhưng thường thông qua một

số phép chuyển nghĩa như ẩn dụ, so sánh, thành ngữ cũng có dị bản”

Đặc điểm của thành ngữ:

• Thường có vần, nhất là vần lưng

• Các vế thường đối xứng nhau cả về hình thức, cả về nội dung

• Lập luận chặt chẽ, giàu hình ảnh

• Là một cụm từ (chưa thành câu hoàn chỉnh)

Ví dụ: “Đứng núi này trông núi nọ / đứng núi này trông núi khác”

THÀNH NGỮ

Trang 2

B CA DAO

C TỤC NGỮ

Ca dao là lời thơ trữ tình dân gian, có khi kết hợp với âm nhạc

để diễn xướng, thể hiện thái độ Nó thể hiện quan điểm của nhân

dân dưới những sự kiện lịch sử chứ không phản ánh lịch sử, ca dao cũng có nhiều dị bản”

Ví dụ: “Thân em như tấm lụa đào/Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai” với “Thân em như hạt mưa sa/Hạt vào đài các hạt ra ruộng cày”

Đặc điểm của ca dao:

• Lời thơ thường khá ngắn gọn

• Sử dụng thể thơ lục bát hoặc lục bát biến thể

• Ngôn ngữ giản dị, gần gũi với cuộc sống hàng ngày, giàu hình ảnh ẩn dụ và so sánh

• Cách thức diễn đạt mang đậm sắc thái dân gian

CA DAO

“Tục ngữ là những câu nói dân gian ngắn gọn, thường có vần và nhịp điệu, hình ảnh Nó thể hiện kinh nghiệm của cha ông ta đúc kết về mọi mặt (tự nhiên, lao động sản xuất, xã hội) Được nhân dân vận dụng vào đời sống, từ suy nghĩ, lời ăn tiếng nói”

Ví dụ:“Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng/ngày tháng mười chưa cười đã tối”

Ý nghĩa: Nói về sự chênh lệch giữa ban ngày và ban đêm của thời gian trong năm “Đêm tháng 5” ý chỉ thời gian mùa hè, mặt trời thường chiếu sáng nhiều hơn (ngày dài hơn) Còn “Ngày tháng 10” chỉ thời gian mùa đông, mặt trời ở xa nên chiếu sáng ít hơn (đêm dài hơn)

TỤC NGỮ

Trang 3

D PHÂN BIỆT THÀNH NGỮ, CA DAO, TỤC NGỮ

- Về hình thức:

+ Tục ngữ được xem là một câu có cấu tạo và biểu thị 1 ý nghĩa cụ thể Còn thành ngữ mới chỉ là một cụm từ cố định có nghĩa nhưng chưa phải

là 1 câu hoàn chỉnh

+ Thành ngữ và tục ngữ đều có thể có vần hoặc không có vần Nhưng nếu

có vẫn thì thành ngữ thường mang vần lưng, còn tục ngữ phổ biến vần liền

và vần cách

- Về nội dung:

+ Tục ngữ diễn tả trọn vẹn một ý nghĩa nào đó Thông thường nó là đúc kết

những kinh nghiệm tăng gia sản xuất, hiện tượng đời sống,…

tạo câu và ý nghĩa cụ thể trong ngữ cảnh nhắc đến Thành ngữ thông thường

là những đánh giá, thể hiện tính cách, quan điểm… của con người Thành

ngữ thường chỉ xuất hiện là một vế đứng trong câu Còn tục ngữ hoàn toàn

có thể đứng độc lập để tạo câu

Ví dụ: Chúc chị “mẹ tròn con vuông”

Anh đừng có mà “Đứng núi này, trông núi nọ”

Chúc hai bạn bên nhau đến “răng long đầu bạc”

- Về hình thức:

một cặp câu 6 – 8 (câu ca dao) hay nhiều cặp câu 6 – 8 (bài ca dao)

- Về nội dung:

+ Ca dao: Những bài ca ngắn gọn về thiên nhiên, vũ trụ, con người,… giàu

cảm xúc Đa phần ca dao đề cập đến tình yêu nam nữ, các mối quan hệ gia đình, xã hội,…

Ví dụ: “Chồng người đi ngược về xuôi

Chồng em dưới bếp sờ đuôi con mèo”

+ Tục ngữ: Là những câu nói dùng để đúc kết kinh nghiệm dân gian muốn

truyền lại đời sau Thông thường là các kinh nghiệm sản xuất, lý giải hiện tượng, triết lý dân gian,…

Ví dụ: “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”

“Bệnh từ miệng vào, hoạ từ miệng ra”

“Cái nết đánh chết cái đẹp”…

Trang 4

BÀI TẬP ÔN LUYỆN

Câu 1: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Câu nào sau đây là tục ngữ

Việt Nam:

Câu 2: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Câu nào sau đây là ca dao

Việt Nam:

Câu 3: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Hoàn thành câu tục ngữ

Việt Nam:

Câu 5: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Hoàn thành câu thành ngữ

ngữ sau:” Phi nội … ngoại”

Câu 7: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Hoàn thành câu ca dao

ngữ sau:” … cư vi bất thiện”

Trang 5

C.Nhất D.Nhàn

Việt Nam:

B Khôn ăn người, dại người ă

Câu 13: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Câu nào sau đây là thành

ngữ Việt Nam:

sau:”Già rồi còn chơi trống ….”

Việt Nam:

D

Trang 6

sau: “ Ruộng … mặc sức chim bay/Biển hồ …., cá bầy đua bơi.”

ngữ Việt Nam:

Việt Nam:

D Kiến bò bụng

Câu 21: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Hoàn thành câu sau đây

“Sinh …… bệnh tử”

A Nghề

B Lão

C Thành

D Nên

Câu 22: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Thành ngữ là gì?

A Những câu kinh nghiệm đúc kết từ cuộc sống

B Những câu hát thể hiện thái độ, tình cảm con người

C Là loại từ có cấu tạo cố định, biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh

D Cả 3 câu trên đều sai

Câu 23: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Ca dao dân ca là gì?

A Là những câu kinh nghiệm đúc kết từ cuộc sống

B Khái niệm tương đương chỉ các thể loại kết hợp lời và nhạc, diễn tả đời sống nội tâm con người

C Là những câu hát thể hiện thái độ, tình cảm

D C và D đúng

Câu 24: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Xác định vai trò ngữ pháp

của thành ngữ trong câu “Mẹ đã phải một nắng hai sương vì chúng con”

A Chủ ngữ

B Vị ngữ

C Trạng ngữ

D Bổ ngữ

Câu 25: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Câu ca dao nào sau đây

diễn tả nỗi nhớ thương cha mẹ khi lấy chồng xa quê của một người phụ nữ

A Chiều chiều ra đứng ngõ sau

Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều

Trang 7

B Sân Lai cách mấy nắng mưa

Có khi gốc tử đã vừa người ôm

C Nhiễu điều phủ lấy giá gương

Nguồi trong một nước phải thương nhau cùng

D Đêm đêm con thắp đèn trời

Cầu cho cha mẹ sống đời với con

Câu 26: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Trong các câu tục ngữ sau

đây, câu nào trái nghĩa với câu “Uống nước nhớ nguồn”

A Ăn quả nhớ kẻ trồng cây

B Ăn gạo nhớ kẻ đâm xay giần sàng

C Ăn không nói có

Câu 27: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Tục ngữ là gì?

A Là những câu hát diễn tả đời sống nội tâm con người

B Là những khái niệm tương đương kết hợp lời và nhạc

C Là một câu ngắn gọn, có vần điệu, đúc kết tri thức, kinh nghiệm sống

D Cả 3 câu trên đều sai

Câu 28: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE]Thành ngữ có thể đóng vai

trò nào trong câu

A Chủ ngữ

B Vị ngữ

C Trợ từ

D Cả A và B

Câu 29: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Câu nào sau đây không

phải thành ngữ?

A Vắt cổ chày ra nước

B Chó ăn đá, gà ăn sỏi

C Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống

D Lanh chanh như hành không ăn muối

Câu 30: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Ý nghĩa nào đúng nhất đối

với câu “Không thầy đố mày làm nên”

A Khuyên nhủ

B Phê phán

C Thách đố

D Ca ngợi

Câu 31: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Đối tượng phản ánh của tục

ngữ về con người và xã hội là gì?

A Các quy luật tự nhiên

B Quá trình lao động, sinh hoạt, sản xuất của con người

C Là con người với các mối quan hệ và những phẩm chất, lối sống thường

có

D Là thế giới tình cảm phong phú của con người

Trang 8

Câu 32: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Thành ngữ nào sau đây có

nghĩa chỉ “ý tưởng viễn vông”

A Đeo nhạc cho mèo

B Đẽo cày giữa đường

C Ếch ngồi đáy giếng

D Thầy bói xem voi

Câu 33: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Câu ca dao sau đây diễn tả

điều gì

Công cha như núi ngất trời Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển đông

A Ca ngợi công lao sinh thành, dưỡng dục

B Ca ngợi công lao sinh thành, nuôi dưỡng của cha mẹ, nhắc chúng ta sống

có hiếu

C So sánh công cha mẹ với núi sông

D Cả 3 đáp án trên đều đúng

Câu 34: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Thành ngữ và tục ngữ khác

nhau ở điểm nào

A Không khác gì nhau

D Đối tượng khác nhau

Câu 35: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Tục ngữ là một khái niệm

của bộ phận văn học nào

A Văn học thời chống Mỹ

B Văn học thời chống Pháp

C Văn học dân gian

D Văn nói

Câu 36: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Câu nào sau đây không

phải là tục ngữ :

A Khoai đất lạ, mạ đất quen

B Chớp đông nhay nháy, gà gáy thì mưa

C Một nắng hai sương

D Thứ nhất cài ãi, thứ nhì rải phân

Câu 37: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Điền vào câu trên “Chuồn

chuồn bay thấp thì mưa, bay cao thì nắng, bay vừa thì…….”

A Râm

B Thôi

C Sét

D Giông

Câu 38: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Câu nói ở câu 17 thuộc loại

câu gì

A Vè

B Thành ngữ

Trang 9

C Ca dao

D Tục ngữ

Câu 39: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Em hiểu thế nào về câu tục

ngữ “Tấc đất tấc vàng”

A Đề cao, khẳng định sự quý giá của đất đai

B Cuộc sống của người nông dân gắn liền với đất nên với họ nó quý như vàng

D Cả ba ý trên

Câu 40: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Câu tục ngữ đồng nghĩa là

những câu như thế nào?

A Giống hệt nghĩa nhau

B Gần nghĩa

C Trái ngược nhau

D Mâu thuẫn với nhau

Câu 41: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Tục ngữ thì nên được hiểu

theo nghĩa nào

A Nghĩa đen

B Nghĩa bóng

C Cả A và B đúng

D Cả A, B và C sai

Câu 42: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Ca dao than thân, yêu

thương, tình nghĩa nói về gì?

A Tiếng cười lạc quan của người bình dân

B Tình cảnh bi hài của người lao động

C Nỗi niềm chua xót đắng cay và tình yêu thương chung thủy của người bình dân

D Tình yêu mãnh liệt, thủy chung

Câu 43: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Nhân vật trữ tình thường

gặp trong ca dao là

A Người nông dân

B Đàn ông

C Trẻ em

D Phụ nữ

Câu 44: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Trong những câu sau đây

câu nào không phải là thành ngữ

A Một nắng hai sương

B Học ăn, học nói, học gói, học mở

C Lời ăn tiếng nói

D No cơm ấm cật

Câu 45: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Phương thức biểu đạt chính

của ca dao là gì?

Trang 10

A Tự sự

B Miêu tả

C Nghị luận

D Biểu cảm

Câu 46: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Câu tục ngữ trái nghĩa là

những câu như thế nào với nhau

A Hoàn toàn trái ngược nhau

B Bổ túc cho nhau

C Hoàn toàn giống nhau

D Mâu thuẫn với nhau

Câu 47: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Dòng nào không phải đặc

điểm của tục ngữ

A Ngắn gọn

B Thường có vần, điệu, nhất là vần chân

C Các vế đối xứng nhau về hình thức và nội dung

D Lập luận chặt chẽ, giàu hình ảnh

Câu 48: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Đặc điểm nổi bật nhất của

ca dao là gì?

A Những bài thơ hoặc câu nói có vần điệu

B Diễn tả đời sống thường nhật của con người

C Đúc kết từ đời sống thực tiễn

D Diễn tả đời sống tâm hồn người lao động

Câu 49: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Đặc điểm nổi bật về hình

thức của tục ngữ về con người và xã hội

A Diễn tả bằng hình ảnh so sánh

B Diễn đạt bằng hình ảnh ẩn dụ

C Từ và câu có nhiều nghĩa

D Cả 3 ý trên

Câu 50: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Ca dao không có đặc điểm

nghệ thuật nào?

A Sử dụng lối so sánh, ẩn dụ

B Sử dụng phong phú các phép lặp, điệp cấu trúc

C Miêu tả nhân vật với tính cách phức tạp

D Ngôn ngữ đời thường nhưng giàu giá trị biểu đạt

Câu 51: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Nội dung câu thành ngữ

“Không thầy đố mày làm nên” và “Học thầy không tày học bạn” có mối quan

hệ như thế nào?

A Hoàn toàn trái ngược nhau

B Bổ nghĩa cho nhau

C Hoàn toàn với nhau

D Gần nghĩa với nhau

Câu 52: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Điền vào câu ca dao sau

Thân em như……

Trang 11

Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai

A Thể cánh bèo

B Cánh hoa hồng

C Tấm lụa đào

D Cỏ ngoài đồng

Câu 53: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Biện pháp nghệ thuật nào

được sử dụng trong câu sau :

Con người có cố, có ông Như cây có cội, như sông có nguồn

A So sánh

B Nhân hóa

C Ẩn dụ

D Hoán dụ

Câu 54: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Câu tục ngữ “ăn quả nhớ

kẻ trồng cây sử dụng biện pháp nghệ thuật nào?

A So sánh

B Ẩn dụ

C Hoán dụ

D Chơi chữ

Câu 55: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Thành ngữ có thể đóng vai

trò nào trong câu

A Chủ ngữ

B Vị ngữ

C Bổ ngữ

D Cả A và B

Câu 56: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Xác định vai trò của thành

ngữ trong câu “Thằng ấy chuột chạy cùng sào rồi!”

A Chủ ngữ

B Vị ngữ

C Trạng ngữ

D Bổ ngữ

Câu 57: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Dòng nào dưới đây không

phải là thành ngữ

A Nhai kĩ no lâu, cày sâu tốt lúa

B Lanh chanh như hành không muối

C Nhà rách vách nát

D Ếch ngồi đáy giếng

Câu 58: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Hình ảnh gừng cay – muối

mặn trong những câu ca dao biểu hiện điều gì

A Tình cảm lứa đôi

B Tình cảm gia đình

C Tình cảm vợ chồng

Trang 12

D Tình cảm cha mẹ với con cái

Câu 59: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Câu nào dưới đây không

phải là nội dung ca dao

A Là những tiếng hát, thể hiện đời sống tình cảm đẹp đẽ của người lao động

B Là những tiếng than thân, nói lên sự vất vả của người lao động

C Hài hước, thể hiện tâm hồn lạc quan của người lao động

D Đúc kết kinh nghiệm sống của người lao động

Câu 60: [LUYỆN THI ĐGNL 2022 - TEAM EMPIRE] Biện pháp tu từ nào dưới

đây giúp biểu đạt sâu sắc tình cảm của nhân vật trữ tình trong bài ca dao

Khăn thương nhớ ai?

A So sánh, nhân hóa, hóan dụ

B Hoán dụ, điệp ngữ, nhân hóa

C Điệp cấu trúc, so sánh, ẩn dụ

D So sánh, hoán dụ, điệp từ

Định dạng
Số trang	12
Dung lượng	1,13 MB