I ĐỌC HIỂU Đọc văn bản sau Xin đừng gọi bằng ngôn từ hoa mỹ Những sông dài biển rộng những tài nguyên Tổ quốc tôi, vùng quê nghèo lặng lẽ Trên bản đồ, không dấu chấm, không tên Ở nơi đó, đất khô cằn c[.]
Trang 1I ĐỌC HIỂU
Đọc văn bản sau:
Xin đừng gọi bằng ngôn từ hoa mỹ Những sông dài biển rộng những tài nguyên
Tổ quốc tôi, vùng quê nghèo lặng lẽ Trên bản đồ, không dấu chấm, không tên.
Ở nơi đó, đất khô cằn cháy bỏng Tre còng lưng nhẫn nại đứng trưa hè Đất khô nỏ chân chim mùa nắng hạn Ngọn gió Lào héo hắt cỏ chân đê.
( )
Ở nơi đó, tuổi thơ tôi đã sống Tôi yêu thương bằng tất cả tâm hồn Dẫu lưu lạc khắp chân trời góc bể Giấc mơ nào cũng bóng dáng quê hương.
( Nguyễn Huy Hoàng,Văn nghệ quân đội, số 39,12/2010)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 Đoạn trích trên được viết theo thể thơ nào?
Câu 2 Chỉ ra hai từ ngữ trong đoạn trích miêu tả thiên nhiên khắc nghiệt.
Câu 3 Câu thơ Xin đừng gọi bằng ngôn từ hoa mỹ có ý nghĩa như thế nào?
Câu 4 Anh chị hãy nhận xét tình cảm của tác giả đối với Tổ quốc được thể hiện trong
đoạn trích
II LÀM VĂN
Câu 1
Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về vai trò của quê hương trong đời sống của mỗi người
Câu 2
“Mong các chú cách mạng thông cảm cho, đám đàn bà hàng chài ở thuyền chúng tôi cần phải có người đàn ông để chèo chống khi phong ba, để cùng làm ăn nuôi nấng đặng một sắp con nhà nào cũng trên dưới chục đứa Ông trời sinh ra người đàn bà là để đẻ con, rồi nuôi con cho đến khi khôn lớn cho nên phải gánh lấy cái khổ Đàn bà ở thuyền chúng tôi phải sống cho con chứ không thể sống cho mình như ở trên đất được! Mong các chú lượng tình cho cái sự lạc hậu Các chú đừng bắt tôi bỏ nó!- Lần đầu tiên trên khuôn mặt xấu xí của mụ chợt ửng sáng lên như một nụ cười- vả lại, ở trên chiếc thuyền cũng có lúc vợ chồng con cái chúng tôi sống hòa thuận, vui vẻ.
- Cả đời chị có một lúc nào thật vui không? - Đột nhiên tôi hỏi.
Trang 2- Có chứ, chú! Vui nhất là lúc ngồi nhìn đàn con tôi chúng nó được ăn no ”.
(Trích Chiếc thuyền ngoài xa- Nguyễn Minh Châu, Ngữ văn 12,
Tập 2, NXB Giáo dục Việt Nam, 2008, tr 76) Phân tích vẻ đẹp tâm hồn người đàn bà hàng chài qua đoạn trích trên Từ đó, nhận xét về cảm hứng thế sự của Nguyễn Minh Châu trong truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa”
1 Thể thơ tám chữ
2 HS trả lời đúng 2 từ trong các từ ngữ sau: đất khô cằn; tre còng lưng;nắng hạn;gió Lào héo hắt.
3 Câu thơ Xin đừng gọi bằng ngôn từ hoa mỹ có ý nghĩa như một sự thức
tỉnh, một sự phê phán đối với thái độ ngợi ca một cách ảo tưởng, ỷ lại
vào Những sông dài biển rộng những tài nguyên.
4 - Tổ quốc trong suy nghĩ của tác giả vẫn còn đó những vùng quê nghèo khó, thiên nhiên khắc nghiệt
- Dù ở nơi đâu, làm việc gì, thì nhà thơ cũng đều hướng vọng về quê hương, đất nước mình;
- Nỗi nhớ, tự hào về quê hương cũng chính là cách thể hiện tình yêu Tổ quốc của con người
1 Trình bày suy nghĩ của bản thân về sự cần thiết phải sống là chính mình.
a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn
Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng phân -hợp, móc xích hoặc song hành
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Vai trò của quê hương trong đời sống của mỗi người
c Triển khai vấn đề nghị luận
- Thí sinh có thể lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõ vai trò của quê hương trong đời sống của mỗi người Có thể theo hướng sau:
+ Mỗi con người đều gắn bó với quê hương, mang bản sắc, truyền thống, phong tục tập quán tốt đẹp của quê hương Chính vì thế, tình cảm dành cho quê hương ở mỗi con người là tình cảm có tính chất tự nhiên, sâu nặng
+ Quê hương luôn bồi đắp cho con người những giá trị tinh thần cao quí (tình làng nghĩa xóm, tình cảm quê hương, gia đình sâu nặng )
+ Quê hương luôn là điểm tựa vững vàng cho con người trong mọi hoàn cảnh, là nguồn cổ vũ, động viên, là đích hướng về của con người
d Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt
e Sáng tạo:
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ
2 Phân tích vẻ đẹp tâm hồn người đàn bà hàng chài được nhà văn Nguyễn Minh Châu thể hiện trong đoạn trích Nhận xét về cảm hứng thế sự của
Trang 3Nguyễn Minh Châu trong truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa”.
a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Tâm trạng và hành động của nhân vật người đàn bà hàng chài được nhà văn Nguyễn Minh Châu thể hiện trong đoạn trích Nhận xét về cảm hứng thế sự của Nguyễn Minh Châu trong truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa”
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bảo các yêu cầu sau:
* Giới thiệu tác giả (0,25 điểm), tác phẩm và đoạn trích (0,25 điểm)
* Cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn người đàn bà hàng chài
Nôi dung:
- Hoàn cảnh: cả gia đình trên dưới mười người sống chen chúc trên một con
thuyền, luôn đối mặt với phong ba, bão táp
- Vẻ đẹp tâm hồn người đàn bà hàng chài:
+ Không chấp nhận li hôn chồng: “Các chú đừng bắt tôi bỏ nó!” Bởi hiểu
được thiên chức làm vợ, làm mẹ, cần có người đàn ông để chèo chốngcuộc sốnggia đình khi phong ba bão tố tất cả vì đàn con
+ Lòng thương yêu con vô bờ bến nên chấp nhận cái khổ
+ Chắt chiu những niềm vui bé nhỏ, bình dị để sống vì đàn con
Nhân vật xuất hiện trong hoàn cảnh đặc biệt nhưng tâm hồn tỏa sáng những phẩm chất cao đẹp: có sức chịu đựng, nhân hậu, bao dung, giàu đức
hy sinh và lòng vị tha, nhất là lòng thương yêu con vô bờ bến Người phụ
nữ ấy chẳng khác gì một “hạt ngọc” ẩn giấu trong những cái lấm láp, đời thường
Nghệ thuật: miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc nhất qua ngôn ngữ sắc sảo của nhân vật,…
Nhận xét về cảm hứng thế sự của Nguyễn Minh Châu trong truyện ngắn
“Chiếc thuyền ngoài xa”
- Dự cảm lo âu của nhà văn về thân phận con người đã thôi thúc Nguyễn Minh Châu hướng đến thông điệp: sự ngu dốt tối tăm cùng với cuộc sống lao động cực nhọc có thể dẫn đến số phận bi đát của người nông dân
- Trong Chiếc thuyền ngoài xa, gia đình hàng chài chính là một bức tranh thu nhỏ cho cuộc sống ấy Ở đây, con người hiện lên chân thực đến trần trụi trong một cuộc sống đói nghèo tăm tối Nhưng Nguyễn Minh Châu còn khám phá ở một tầng sâu hơn trong những bí ẩn của con người Nguyễn Minh Châu đem đến cho ta những bất ngờ Người chồng ấy đâu chỉ là một tội nhân Anh ta còn là ân nhân đã đem đến cho người đàn bà thô mộc xấu
xí với gương mặt rỗ vì đậu mùa ấy một gia đình mà chị ta khao khát Anh ta vốn cũng hiền lành Anh ta còn là người chồng, người cha đã gồng lưng chèo chống con thuyền- gia đình hàng chài- giữa biển cả khi trời yên cũng như khi biển động để nuôi sống cả đàn con Trên vai anh ta là cả một gánh nặng mưu sinh nhọc nhằn Và, sự gồng gánh ấy chưa hề đứt đoạn
- Còn người đàn bà, tưởng như ít học, mông muội (giơ lưng chịu đòn
Trang 4không một tiếng kêu la), lại là một người rất thấu hiểu lẽ đời, biết cảm thông và biết hy sinh Chị chia sẻ cùng chồng gánh nặng mưu sinh bằng cách chìa tấm lưng ra chịu những trận đòn, hiểu rằng ấy là một cách giải tỏa những ấm ức cuộc sống Chị chắt chiu cho mình và cho con những khoảnh khắc hạnh phúc hiếm hoi và quý giá Chị biết giữ gìn cho con một tâm hồn hướng thiện khi xin chồng đưa mình lên bờ, đến quãng vắng mà đánh Chị lại giữ cho con một gia đình trọn vẹn, một người cha gánh vác bằng một lời cầu xin thống thiết “đừng bắt con bỏ nó” Rõ ràng, đằng sau cái vẻ xù xì thô mộc ấy là những vẻ đẹp bất ngờ của con người, như một niềm tin của Nguyễn Minh Châu vào con người và cuộc đời
* Đánh giá
- Qua hình ảnh người đàn bà hàng chài trong đoạn trích, nhà văn Nguyễn Minh Châu thể hiện quan niệm về cuộc sống, con người và cảm hứng nhân đạo trong ngòi bút của mình
- Tâm trạng đàn bà hàng chài góp phần thể hiện phong cách truyện ngắn của Nguyễn Minh Châu
d Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt
e Sáng tạo
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ