Untitled Studocu is not sponsored or endorsed by any college or university BÀI TẬP Logic HỌC ĐẠI CƯƠNG Quản lý dự án đại cương (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn) Studocu is not sponsored or.
Trang 1BÀI TẬP Logic HỌC ĐẠI CƯƠNG
Quản lý dự án đại cương (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn)
BÀI TẬP Logic HỌC ĐẠI CƯƠNG
Quản lý dự án đại cương (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn)
Trang 2Bài tập 1: Phân tích nội hàm, ngoại diên, mở rộng, thu hẹp, định nghĩa các khái niệm sau: trung thực, chân lý, hạnh phúc, thành công, con người, quan hệ quốc tế.
* Trung thực:
- Nội hàm:
+ sống ngay thẳng, thật thà
+ tôn trọng sự thật, tôn trọng lẽ phải
- Ngoại diên: tập hợp tất cả các hành động thể hiện sự tôn trọng sự thật
- Mở rộng và thu hẹp: Trung thực trong học tập => Trung thực => Đức tính của con người
- Định nghĩa trung thực: Trung thực là một tính từ dùng để chí đức tính con người, những người sống ngay thẳng và tôn trọng lẽ phải
* Chân lý:
- Nội hàm: sự thật vĩnh cửu, luôn đúng
- Ngoại diên: tập hợp tất cả những suy nghĩ phù hợp với sự thật vĩnh cửu, luôn đúng
- Mở rộng và thu hẹp: Sự thật tương đối => Chân lý => Sự thật tuyệt đối
- Định nghĩa chân lý: Chân lý là một danh từ dùng để chỉ một sự vật tồn tại vĩnh cửu và luôn đúng
* Hạnh phúc:
- Nội hàm: trạng thái vui vẻ, hài lòng
- Ngoại diên: tập hợp tất cả những trạng thái thể hiện sự vui, hài lòng
- Mở rộng và thu hẹp: Hạnh phúc gia đình => Hạnh phúc => Cảm xúc bậc cao
- Định nghĩa hạnh phúc: Hạnh phúc là một trạng thái thể hiện sự vui vẻ, hài lòng, thõa mãn khi đạt được những giá trị cảm xúc thật sự
* Con người:
- Nội hàm: thực thể sinh vật xã hội biết sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp, biết sử dụng công
cụ lao động tạo ra của cải vật chất phục vụ đời sống xã hội
- Ngoại diên: tập hợp tất cả động vật biết sử ngôn ngữ và công cụ lao động phục vụ đời sống xã hội
- Mở rộng và thu hẹp: Người trẻ => Con người=> Thực thể sinh vật xã hội
Trang 3- Định nghĩa con người: Con người là một thực thể sinh vật xã hội biết sử dụng ngôn ngôn ngữ để giao tiếp và sử dụng công cụ lao động tạo ra của cải vật chất nhằm phục vụ đời sống xã hội
* Thành công:
- Nội hàm: con người đạt được mục tiêu đề ra và nhận được kết quả tích cực
- Ngoại diên: tập hợp tất cả những người đạt được mục tiêu đề ra và nhận được kết quả tích cực
- Mở rộng thu hẹp: Thành công trong học tập => Thành công => Hạnh phúc
- Định nghĩa thành công: Thành công là một danh tử dùng để chỉ những người đạt được mục tiêu đề ra và nhận được kết quả tích cực
* Quan hệ quốc tế:
- Nội hàm: ngành chính trị học, nghiên cứu về ngoại giao và vấn đề toàn cầu thông qua quan hệ quốc tế
- Ngoại diên: tập hợp tất cả những ngành chính trị ngọc, nghiên cứu về ngoại giao và vấn
đề toàn cầu thông qua quan hệ quốc tế
- Mở rộng và thu hẹp: Chính trị học đại cương => Quan hệ quốc tế => Khoa học chính trị
- Định nghĩa quan hệ quốc tế: Quan hệ quốc tế là một ngành chính trị học, chuyên nghiên cứu về ngoại giao và vấn đề toàn cầu thông qua quan hệ quốc tế
Bài tập 2: Phân tích nội hàm, ngoại diên, mở rộng, thu hẹp, định nghĩa và phân loại của các khái niệm sau: Quan hệ quốc tế, kinh tế tri thức, năng lực, đạo đức, thành công.
* Quan hệ quốc tế:
- Nội hàm: ngành chính trị học, nghiên cứu về ngoại giao và vấn đề toàn cầu thông qua quan hệ quốc tế
- Ngoại diên: tập hợp tất cả những ngành chính trị ngọc, nghiên cứu về ngoại giao và vấn
đề toàn cầu thông qua quan hệ quốc tế
- Mở rộng và thu hẹp: Chính trị học đại cương => Quan hệ quốc tế => Khoa học chính trị
- Định nghĩa quan hệ quốc tế: Quan hệ quốc tế là một ngành chính trị học, chuyên nghiên cứu về ngoại giao và vấn đề toàn cầu thông qua quan hệ quốc tế
Trang 4- Phân loại: Quan hệ quốc tế với các quốc gia không phát triển, quan hệ quốc tế với các quốc gia đang phát triển, quan hệ quốc tế với các quốc gia phát triển
* Kinh tế tri thức:
- Nội hàm: nền kinh tế sử dụng tri thức giữ vai trò quyết định nhất đối với sự phát triển kinh tế, tạo ra của cải vật chất
- Ngoại diên: tập hợp tất cả nền kinh tế sử dụng tri thức trong việc phát triển kinh tế
- Mở rộng và thu hẹp: công nghệ thông tin => Kinh tế tri thức => Kinh tế hiện đại
- Định nghĩa kinh tế tri thức: Kinh tế tri thức là nền kinh tế sử dụng tri thức giữ vai trò quyết định nhất đối với sự phát triển kinh tế, tạo ra của cải vật chất
- Phân loại: công nghệ thông tin, công nghệ sinh học,…
* Năng lực:
- Nội hàm: khả năng phán xét tư duy, tưởng tượng, sáng tạo trong một lĩnh vực chuyên môn nào đó
- Ngoại diên: tập hợp tất cả những khả năng phán xét tư duy, sáng tạo trong một lĩnh vực chuyên môn nào đó
- Mở rộng và thu hẹp: Năng lực khái quát => Năng lực => Khả năng chuyên môn cao
- Định nghĩa năng lực: Năng lực là người có khả năng phán xét tư duy, tưởng tượng sáng tạo trong một lĩnh vực chuyên môn nào đó (Toán học, vật lý, mỹ thuật, âm nhạc, bóng đá,
…)
- Phân loại: Năng lực nhận thức, năng lực nghề nghiệp, năng lực thái độ
* Đạo đức:
- Nội hàm: hệ thống các quy tắc, chuẩn mực xã hội nhờ đó con người tự giác điều chỉnh hành vi của mình phù hợp với lợi ích cộng đồng, xã hội
- Ngoại diên: tập hợp những hành vi tuân thủ quy tắc, chuẩn mực xã hội phù hợp với lợi ích cộng đồng, xã hội
- Mở rộng và thu hẹp: Đạo đức nghề nghiệp => Đạo đức => Quy tắc hành vi
- Định nghĩa đạo đức: Đạo đức là hệ thống các quy tắc, chuẩn mực xã hội nhờ đó con người tự giác điều chỉnh hành vi của mình phù hợp với lợi ích cộng đồng, xã hội
- Phân loại: Đạo đức hợp phát và đạo đức không hợp pháp
Trang 5* Thành công:
- Nội hàm: con người đạt được mục tiêu đề ra và nhận được kết quả tích cực
- Ngoại diên: tập hợp những người đạt được mục tiêu đề ra và nhận được kết quả tích cực
- Mở rộng thu hẹp: Thành công trong học tập => Thành công => Hạnh phúc
- Định nghĩa thành công: Thành công là một danh tử dùng để chỉ những người đạt được mục tiêu đề ra và nhận được kết quả tích cực
- Phân loại: thành công của cá nhân, thành công của tập thể
Bài tập 3: Lấy ví dụ phán đoán A, I, E và O Xác định tính chu diên Suy ra các phán đoán còn lại theo hình vuông logic.
- Phán đoán toàn thể khẳng định (A, SaP, Mọi S đều là P):
- VD1: Mọi sinh viên đều là con người
- VD2: Mọi số chẳn đều chia hết cho 2
+ Tất cả loài vật trên thế giới đều phải uống nước để sinh tồn
+ Hết thẩy loài người chết do những căn bệnh quái dị
+ Mọi người dân Ấn Độ đều tôn kính con bò
+ Mọi sinh viên đều nghiên cứu khoa học
+ Mọi giáo sư là giảng viên:
Xác định tính chu diên: Ví dụ này thuộc chu diên loại (1) Ở câu này S là “giáo sư”
và P là “giảng viên”, S nằm trong P vì có giáo sư là giảng viên nhưng không phải mọi giáo viên là giáo sư, nên P không nằm hoàn toàn trong S
Phán đoán theo hình vuông logic:
o Mọi giáo sư là giảng viên (E sai)
o Một số giáo sư không phải là giảng viên (O đúng)
o Mọi giáo sư không phải là giảng viên (E không xác định)
o Một số giáo sư là giảng viên (I không xác định)
S+
Trang 6- Phán đoán một số khẳng định (I, SiP, Có S là P):
VD1: Có sinh viên là đoàn viên (đoàn viên không chỉ là sinh viên)
VD2: Một số người là sinh viên (tất cả sinh viên đều là người)
+ Đại đa số các vận động viên đều có sức khỏe tốt hơn người bình thường
+ Hầu hết sinh viên trường X đỗ tốt nghiệp loại giỏi
+ Một số nhà chính trị là nguyên thủ quốc gia:
Ví dụ này thuộc chu diên loại (1)
Phán đoán theo hình vuông logic:
o Một số nhà chính trị là nguyên thủ quốc gia (I đúng)
o Tất cả nhà chính trị không là nguyên thủ quốc gia (E sai)
o Tất cả nhà chính trị là nguyên thủ quốc gia (A không xác định)
o Một số nhà chính trị không là nguyên thủ quốc gia (O không xác định)
- Phán đoán toàn bộ phủ định (E, SeP, Mọi S đều không P):
+ Tất cả những thành công của con người thành đạt không có dấu chân của sự lười biếng + Mọi sinh viên không phải là người thông minh
+ Tất cả mọi người không muốn xảy ra chiến tranh thế giới lần thứ ba:
Xác định chu diên:
Phán đoán theo hình vuông logic:
o Tất cả mọi người không muốn xảy ra chiến tranh thế giới lần thứ ba (E sai)
o Hết thẩy nhân loại muốn xảy ra chiến tranh thế giới lần thứ ba (A không xác định)
o Một số người muốn xảy ra chiến tranh thế giới lần thứ ba (I đúng)
P+
S+
Trang 7o Một số người không muốn xảy ra chiến tranh thế giới lần thứ ba (O không xác định)
- Phán đoán một số phủ định (O, SoP, Có S không là P):
+ Một số vận động viên không có thể lực tốt
+ Một số loài chim không thể bay
+ Một số quốc gia không ăn thịt heo
+ Một số quan chức không tham nhũng
+ Một số sinh viên không là bác sĩ
Xác định chu diên:
Phán đoán theo logic:
o Một số sinh viên không là bác sĩ (O đúng)
o Tất cả sinh viên là bác sĩ (A sai)
o Một số sinh viên là bác sĩ ( I không xác định)
o Tất cả sinh viên không là bác sĩ (E không xác định)
Bài tập 4: Lấy ví dụ phán đoán phức:
- Phán đoán kéo theo: Nếu kết quả học tập tốt và có thành tích nghiên cứu khoa học thì sinh viên sẽ được thưởng hoặc học tiếp lên bậc cao học
- Phán đoán hồi: Lao động là quyền lợi và nghĩa vụ của mỗi công dân
- Phán đoán tương đối: Một cô gái trở nên xinh đẹp nhờ vào chế độ ăn uống hợp lý hoặc
có sự can thiệp của dao kéo
- Phán đoán tuyệt đối: Đội tuyển Bồ Đào Nha thắng hoặc thua trước đối thủ Bỉ tại vòng 1:8 chung kết Euro 2020
- Phán đoán tương đương: Nếu một số chia hết cho 3, thì tổng các chữ số của nó chia hết cho 3
Bài 5: Phán đoán (bao nhiêu khả năng đúng/sai) và chứng minh giá trị của các phán đoán:
P S P+
Trang 8
S-* (P Q R) ⸧ T ˅ ˅ : 2^4=16 (trường hợp)
- Dựa vào bảng chân trị ta có thể xác định:
+ Phán đoán chỉ đúng trong 9 trường hợp sau đây:
PđQđRđTđ PsQsRđTđ PđQsRsTđ
PsQđRđTđ PđQđRsTđ PsQsRsTđ
+ Phán đoán chỉ sai trong 7 trường hợp sau:
* P≡(Q R) ⸧ ~T ˅ : 2^4= 16 (trường hợp)
Trang 9Đ Đ (S Đ Đ) Đ Đ S
- Dựa vào bảng chân trị ta có thể xác định:
+ Phán đoán chỉ đúng trong 12 trường hợp sau đây:
PđQsRsTs PđQsRsTđ PsQđRđTđ
+ Phán đoán chỉ sai trong 4 trường hợp sau:
PđQđRđTs
PđQsRđTs
PđQđRsTs
PsQsRsTs
* {[(P Q)⸧R] ~R}⸧(~P ~Q): ˄ ˄ ˅ 2^3=8 (trường hợp)
{[(
{[(
{[(
Trang 10Dựa vào bảng chân trị ta thấy đây là phán đoán đúng với mọi trường hợp.
Bài 6: Tìm ba suy luận cụ thể tương ứng ba loại suy luận (diễn dịch, quy nạp, loại suy):
* Diễn dịch:
Thành viên Liên Hợp Quốc đều phải tuân thủ luật pháp quốc tế
Trung Quốc thuộc thành viên Liên Hiệp Quốc
Trung Quốc phải tuân thủ luật pháp quốc tế
* Quy nạp: Khi nghiên cứu nền lịch sử văn minh thế giới, người Ai Cập gắn bó và lao
động với dòng sông Nile, người Ấn Độ hình thành cuộc sống lao động với sông Ấn – sông Hằng cũng như người Trung Quốc gắn liền lao động với sông Hoàng Hà Từ đó cho thấy được các nền văn minh có từ sớm đều bắt nguồn từ các con sông lớn và dòng sông là năng lượng tự nhiên cung cấp lượng nước nhằm phục vụ lao động của con người
* Loại suy: Trong cuộc chiến giành độc lập dân tộc ở Việt Nam, Việt Nam đánh đuổi
được Pháp vào năm 1946 là nhờ vào ý chí kiên cường đấu tranh cũng như đường lối lãnh đạo sáng suốt của Đảng Vì vậy, Việt Nam đánh thắng Mỹ vào năm 1945 là điều không thể tránh khỏi
Bài tập 7: Viết 19 kiểu tam đoạn luận hợp logic thuộc bốn loại hình.
* Hình 1: M -P
S -M Có 4 loại kiểu viết đúng: AAA, EAE, AII, EIO
S -P
AAA: Mọi công dân Việt Nam (M) đều phải tuân thủ và chấp hành những quy tắc do Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đề ra (P)
Hoài Linh (S) là công dân Việt Nam (M)
Hoài Linh (S) phải chấp hành những quy định do Nhà nước Việt Nam đưa ra (P)
Trang 11AII: Mọi hành vi vi phạm nhân quyền và quyền làm chủ của con người (M) đều đáng bị lên án (P)
Một số quốc gia (S) đang thực hiện chính sách đàn áp dân chủ - nhân quyền con người (M)
Một số quốc gia (S) đáng bị lên án (P)
EAE: Hầu hết các quốc gia trên thế (M) giới đang cạn kiệt nguồn tài nguyên do không có chính sách khai thác và bảo vệ môi trường một cách hợp lý (P)
Việt Nam (S) đang cạn kiệt nguồn tài nguyên (M)
Việt Nam (S) không có chính sách khai thác và bảo vệ môi trường một cách hợp lý (P)
EAE: Tất cả thực thể sống (M) trên Trái Đất sẽ chết nếu không có ánh sáng (P)
Con người (S) là thực thể sống (M)
Con người (S) sẽ chết nếu không có ánh sáng (P)
EIO: Tất cả những hành vi đánh bom khủng bố (M) không phải là hành vi tích cực (P) Một số lực lượng tự xưng Hồi giáo (S) đã thực hiện nhiều cuộc đánh bom khủng bố tại nhiều vùng lãnh thổ (P)
Một số lực lượng tự xưng Hồi giáo (S) không có hành vi tích cực (P)
* Hình 2: P -M
S -M Có bốn kiểu viết đúng: AEE, AOO, EAE, EIO
P -S
AEE: Mọi sinh viên (P) đều phải nghiên cứu khoa học (M)
Dũng (S) không nghiên cứu khoa học (M)
Dũng (S) không phải là sinh viên (P)
AOO: Tất cả quốc gia có chủ quyền (P) đều phải nhận được sự ủng hộ quốc tế của các quốc gia thành viên Liên Hiệp Quốc và Thành Vatican (M)
Một số quốc gia hoặc vùng lãnh thổ (S) không nhận được sự ủng hộ quốc tế của các quốc gia thành viên Liên Hiệp Quốc và Thành Vatican (M)
Một số quốc gia hoặc vùng lãnh thổ (S) không phải là quốc gia có chủ quyền (P)
Trang 12EAE: Mọi hành động giữ trật tự hòa bình khu vực (P) là không khai thác trái phép và xâm phạm chủ quyền lãnh thổ nước khác (M)
Quốc gia X (S) đang tiến hành tập trận và khai thác trái phép tại vùng Biển Y (M) Động thái của quốc gia X (S) không phải là hành động giữ trật tự hòa bình khu vực (P)
EIO: Tất cả các nước kém phát triển (P) không có một nền công nghiệp hiện đại (M) Một số quốc gia (S) có nền công nghiệp hiện đại (M)
Một số quốc gia (S) không phải là nước kém phát triển (P)
* Hình 3: M -P
M -S Có sáu kiểu viết đúng: AAI, AII, IAI, OAO, EAO, EIO
S -P
AAI: Tất cả loài cá (M) đều biết bơi (P)
Tất cả loài cá (M) đều loài sống dưới nước (S)
Một số loài sống dưới nước (S) biết bơi (P)
AII: Tất cả cầu thủ chuyên nghiệp (M) đều có thể hình và sức khỏe tốt (P)
Một số cầu thủ chuyên nghiệp (M) đều luyện tập chăm chỉ (S)
Một số luyện tập chăm chỉ (S) có thể hình và sức khỏe tốt (P)
IAI: Một số quyển sách về đời sống nhân sinh (M) giúp con người có sự nhìn nhận khác nhau về thái độ sống (P)
Tất cả quyển sách về đời sống nhân sinh (M) giúp mang lại giá trị tinh thần cho con người (S)
Một số giá trị tinh thần con người (S) là giúp họ có sự nhìn nhận khác nhau về thái
độ sống (P)
OAO: Một số quốc gia (M) đều không muốn trở thành thuộc địa (P)
Tất cả quốc gia (M) đều thiết lập phòng vệ quân sự (S)
Một số thiết lập phòng vệ quân sự (S) không muốn trở thành thuộc địa (P)
EAO: Tất cả các nền văn hóa đều không giống nhau
Trang 13Tất cả nền văn hóa đều mang đậm đà bản sắc dân tộc.
Một số đậm đà bản sắc dân tộc không giống nhau
EIO: Tất cả học sinh giỏi (M) không bao giờ ngừng nỗ lực và phấn đấu (P)
Một số học sinh giỏi (M) đạt thành tích tốt trong học tập (S)
Một số thành tích tốt trong học tập (S) không bao giờ ngừng nỗ lực và phấn đấu (P)
* Hình 4: P -M
M -S Có bốn kiểu viết đúng: AAI, AEE, IAI, EAO, EIO
S -P
AAI: Mọi hành động khủng bố (P) đều đáng bị lên án (M)
Mọi hành động đáng lên án (M) là hành vi tiêu cực (S)
Một số hành vi tiêu cực (S) là hành vi khủng bố (P)
AEE: Tất cả những người dám đối mặt với khó khăn (P) là người dũng cảm (M)
Tất cả những người dũng cảm (M) không có tính rụt rè (S)
Tất cả tính rụt rè (S) không phải là người dũng cảm (P)
IAI: Một số người giàu có (P) làm việc chăm chỉ và tiết kiệm (M)
Tất cả làm việc chăm chỉ và tiết kiệm (M) có thể kiếm được nhiều tiền (S)
Một số kiếm được nhiều tiền (S) là người giàu có (P)
EAO: Tất cả những kẻ lười biếng (P) không có suy nghĩ tích cực (M)
Tất cả những suy nghĩ tích cực (M) đem lại sự thành công trong cuộc sống (S) Một vài sự thành công trong cuộc sống (S) không đến với những kẻ lười biếng (P) EIO: Tất cả người nhiễm chất độc màu da cam (P) không thể phát triển cơ thể bình thường (M)
Một số người phát triển cơ thể bình thường (M) có thể vận động một cách dễ dàng (S)
Một số vận động một cách dễ dàng (S) không phải là người nhiễm chất độc màu da cam (P)
Bài tập 8: Chứng minh giá trị của các kiểu tam đoạn luận sau: IAI, OAO, EAE