Đạo đức hiện nay của một số bộ phận thanh thiếu niên xuông cấp trầm trọng, thể hiện qua rất nhiều vụ án cướp của, giết người hàng loạt, đặc biệt hơn hiện tượng này đã và đang diễn ra chí
Trang 1TRƯỜNG THPT LƯU HỮU PHƯỚC
TỔ SỬ-ĐỊA-GDCD KỲ THI CHỌN HỌC SINH CẤP TRƯỜNGNăm học: 2022 – 2023
MÔN: GIÁO DỤC CÔNG DÂN
Thời gian làm bài: 180 phút
Câu 1: 5,0 điểm
Sinh thời , Bác Hồ của chúng ta là người rất coi trọng đạo đức Người từng ví đạo đức đối với một con người như gốc của cây, như nguồn của sông Sông không có nguồn thì sông cạn, cây không có gốc thì cây héo Cũng vì vậy con người và cuộc đời làm cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh chính là một tấm gương sáng về đạo đức cho tất cả chúng ta học tập và làm theo
1 Đạo đức là gì? Theo em, hiện nay đạo đức có vai trò gì trong đời sống cá nhân
và xã hội? Cho ví dụ?
2 Đạo đức hiện nay của một số bộ phận thanh thiếu niên xuông cấp trầm trọng, thể hiện qua rất nhiều vụ án cướp của, giết người hàng loạt, đặc biệt hơn hiện tượng này
đã và đang diễn ra chính trong môi trường giáo dục, em hãy nêu nguyên nhân và tác động của gia đình và xã hội nhằm ngăn chặn và đẩy lùi vấn nạn trên
Câu 2: 5,0 điểm
Trong các yếu tố của quá trình sản xuất, tư liệu lao động và đối trượng lao động bắt nguồn từ tự nhiên, còn sức lao động luôn gắn với tính sáng tạo của con người Một quốc gia không giàu về tài nguyên thiên nhiên nhưng có thể trở thành cường quốc về kinh tế nếu ở đó có sức lao động chất lượng cao
1 Thế nào là sức lao động, tư liệu lao động và đối tượng lao động? Trong các yếu
tố này, yếu tố nào đóng vai trò quan trọng, quyết định đến hiệu quả, chất lượng của quá trình lao động sản xuất? Vì sao?
2 Theo em, để phát huy được yếu tố sức lao động trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, nhà nước và công dân cần phải làm gì?
Câu 3: 5,0 điểm
Để quản lí xã hội, nhà nước cần phải xây dựng và ban hành hệ thống quy tắc xử
sự chung áp dụng cho mọi cá nhân, tổ chức khi tham gia vào các quan hệ xã hội, làm cho mọi hoạt động của cá nhân, tổ chức diễn ra trong vòng trật tự, ổn định Em hãy cho biết:
1 Pháp luật là gì? Những đặc trưng cơ bản của pháp luật?
2 Hiện nay trên cả nước thường xuyên xảy ra các vụ tai nạn thảm khốc do tài xế
sử dụng rượu, bia, ma tuý và các chất kích thích khác gây nên làm thiệt hại về tính mạng, tài sản, cướp đi hạnh phúc của nhiều gia đình và ảnh hưởng đến sự phát triển của đất nước Em hãy trình bày suy nghĩ của bản thân và đề xuất một số giải pháp nhằm ngăn chặn vấn đề trên?
Câu 4: 5,0 điểm
Trang 2Trong thời gian qua, tình trạng bạo lực học đường diễn ra ngày càng phức tạp Học sinh dùng hung khí đánh nhau trước cổng trường, thậm chí ngay trong trường học, đánh nhau hội đồng, làm nhục bạn trên trang mạng xã hội…gây hậu quả nghiêm trọng
và bức xúc trong dư luận
1 Theo em thế nào là bạo lực học đường? Nguyên nhân dẫn đến bạo lực học đường?
2 Để đẩy lùi tình trạng bạo lực học đường cần có những biện pháp gì?
Trang 3
Câu 1
(5 điểm)
1 Khái niệm: Đạo đức là hệ thống các quy tắc, chuẩn mực xã
hội mà nhờ đó con người tự giác điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp với lợi ích của cộng đồng, của xã hội
Vai trò của đạo đức đối với sự phát triển của cá nhân, gia đình và xã hội.
* Vai trò của đạo đức đối với cá nhân:
- Đạo đức góp phần hoàn thiện nhân cách con người
- Giúp cá nhân có ý thức và năng lực, sống thiện, sống có ích, giáo dục lòng nhân ái, vị tha
- Một cá nhân sống thiếu đạo đức, thì mọi phẩm chất năng lực khác sẽ không còn ý nghĩa
- Học sinh lấy ví dụ phù hợp
* Vai trò của đạo đức đối với xã hội
- Xã hội phát triển bền vững nếu xã hội đó thực hiện đúng các quy tắc, chuẩn mực xã hội Ngược lại xã hội sẽ bị mất ổn định nếu đạo đức xã hội bị xuống cấp
Ví dụ: Việc hiến máu nhân đạo, là nghĩa cử cao đẹp của mỗi
người, là tình cảm, là nghĩa vụ của tuổi trẻ
2 Nguyên nhân:
- Chủ quan: Từ chính bản thân như đua đòi, chứng tỏ bản lĩnh, thiếu thốn tình cảm, quan tâm của gia đình và người thân
– Khách quan: + Mối quan hệ trong gia đình đổ vỡ
+ Môi trường xã hội, bạn bè
* Hậu quả: Gia đình tan vỡ, người vào tù, vào bệnh viện, mất
mạng, gánh nặng cho xã hội Đối với học sinh là đánh mất một
tương lai của chính bản thân, gây ảnh hưởng đến gia đình và xã
hội, làm suy mòn đạo đức và lí tưởng sống…
* Tác động: Quan tâm từ nhiều phía như: quan tâm dạy dỗ chỉ
bảo từ chính gia đình, giáo dục nghiêm túc từ nhà trường, môi
trường trong sạch của xã hội
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
1,0
0,5
Trang 4Câu 2
(5 điểm)
1 Khái niệm
- Sức lao động : Là toàn bộ những năng lực thể chất và tinh thần của
con người được vận dụng vào quá trình sản xuất
- Đối tượng lao động: Là những yếu tố của tự nhiên mà lao động
của con người tác động vào nhằm biến đổi nó cho phù hợp với mục
đích của con người
- Tư liệu lao động : Là một vật hay hệ thống những vật làm
nhiệm vụ truyền dẫn sự tác động của con người lên đối tượng
lao động, nhằm biến đổi đối tượng lao động thành sản phẩm
thoả mãn nhu cầu của con người
- Khẳng định vai trò quan trọng, quyết định trong hoạt động sản
xuất là sức lao động Vì con người là chủ thể của lịch sử, chủ thể
sáng tạo ra các giá trị vật chất và tinh thần, nhờ vào sức lao động
và sự sáng tạo của mình mà con người đã cho ra nhiều sản
phẩm, hàng hoá đa dạng, phong phú đáp ứng nhu cầu ngày càng
cao của xã hội loài người
2 Để phát huy được yếu tố sức lao động trong thời kì công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, nhà nước và công dân
cần phải làm
* Về phía nhà nước:
- Đầu tư phát triển Giáo dục và đào tạo nhằm nâng cao dân trí,
đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, phát huy tiềm năng trí tuệ,
cung cấp nguồn lao động có trình độ chuyên môn cho sự nghiệp
phát triển đất nước
- Tạo điều kiện để một số chính sách xã hội, chính sách việc làm
thực hiện hiệu quả, từng bước nâng cao chất lượng dân số góp
phần nâng cao chất lượng sức lao động trong phạm vi cả nước
* Về phía công dân:
- Tích cực học tập, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tay
nghề đáp ứng với nguồn lao động của các doanh nghiệp và trong
phạm vi cả nước…
- Có lối sống lành mạnh, tránh xa các tệ nạn xã hội, quan tâm
giữ gìn sức khoẻ để nâng cao chất lượng thể lực…
0,5
0,5
0,5
0,5
1,0
1,0
0,5
0,5
Trang 5Câu 3
(5 điểm)
1 Khái niệm và các đặc trưng
* Khái niệm: Pháp luật là hệ thống các qui tắc xử sự chung do
nhà nước ban hành và đảm bảo thực hiện bằng quyền lực nhà
nước
* Các đặc trưng của pháp luật
- Tính qui phạm phổ biến: PL là những qui tắc xử sự chung, áp
dụng với tất cả mọi người, trong mọi lĩnh vực của đời sống xh
- Tính quyền lực, bắt buộc chung: Pháp luật bắt buộc đối với tất
cả tổ chức và cá nhân, bất kỳ ai cũng phải thực hiện, bất kỳ ai
cũng phải tuân theo các quy định của pháp luật
- Tính xác định chặt chẽ về mặt hình thức:
+ Hình thức thể hiện của PL là các văn bản qui phạm PL, văn bản diễn đạt chính xác, dễ hiểu
+ Thẩm quyền ban hành văn bản QPPL của các cơ quan nhà nước được quy định trong Hiến pháp và Luật Ban hành văn
bản QPPL
+ Các văn bản QPPL nằm trong một hệ thống thống nhất: Văn
bản do cơ quan cấp dưới ban hành không được trái với văn bản của cơ
quan cấp trên; nội dung của tất cả các văn bản đều phải phù hợp,
không được trái Hiến pháp vì Hiến pháp là luật cơ bản của Nhà nước
2 Trình bày suy nghĩ của bản thân và đề xuất một số giải pháp
nhằm ngăn chặn vấn đề trên
- Học sinh trình được suy nghĩ của mình:
+ Đây là hành vi vi phạm pháp luật cụ thể là luật an toàn
giao thông đường bộ sử dụng rượu bia và chất cấm khi tham gia
giao thông…
+ Đây cũng là hành vi vi phạm các chuẩn mực đạo đức, để
lại những thiệt hại lớn về tài sản, con người và đặc biệt là làm
cho hạnh phúc của nhiều gia đình bị tan vỡ, con mất cha, vợ mất
chồng…
- Học sinh đưa ra một số giải pháp:
+ Về phía nhà nước ban hành luật và xử lí nghiêm minh
những hành vi của công dân khi tham gia giao thông sử dụng
rượu, bia, ma tuý…
+ Về phía công dân: Bản thân phải chấp hành tốt luật an
toàn giao thông đường bộ, tuyên truyền cho người thân và bạn
bè thực hiện tốt đồng thời lên án, phê phán những hành vi trên
0,5
0,5
0,5
0,5
1,0
1,0
0,5
0,5
Trang 6Câu 4
(5 điểm)
1 Khái niệm bạo lực học đường và nguyên nhân dân đên tình trạng bạo lực học đường.
* Khái niệm: Là hệ thống lời nói, hành vi mang tính miệt thị, đe
doạ khủng bố người khác xảy ra giữa trò với trò, giữa thầy cô giáo với học trò…để lại thương tích trên cơ thể, thậm chí dẫn đến tử vong, đặc biệt là gây tổn thương đến tư tưởng, tình cảm
và tạo cú sốc về tâm sinh lí cho những đối tượng trực tiếp tham gia đánh nhau nhất là những người bị đánh
* Nguyên nhân
- Do gia đình: Cha mẹ li dị, vô trách nhiệm, không quan tâm đến
con cái, sống không gương mẫu, thường xuyên xích mích, sử dụng ngôn từ làm tổn thương con…
- Do môi trường xã hội: Xuất hiện bạo lực ở nhiều nơi với nhiều đối tượng, trang mạng xã hội cũng ảnh hưởng đến phần nào…
- Do môi trường giáo dục: Sự giáo dục ở một số nơi chưa chú
trọng đến vấn đề giáo dục học đường, đề cao đến chất lượng học tập…
2 Một số giải pháp nhằm đẩy lùi bạo lực học đường
- Tăng cường giáo dục trong gia đình: Xây dựng nếp sống văn hoá trong mỗi gia đình, cần phối hợp với nhà trường để giáo dục con Đồng thời trang bị cho con những giải pháp phòng tránh bạo lực học đường và chia sẻ với con những kĩ năng sống cơ bản…
- Giáo dục ở nhà trường: Đẩy mạnh giáo dục đạo đức, lối sống lành mạnh cho học sinh Hình thành nếp sống văn hoá học đường, dạy cho học sinh biết cư xử có văn hoá với mọi người, sống thật thà, sống tốt, sống thiện, biết kiềm chế cảm xúc, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật
3 Liên hệ với bản thân
- Sống chan hoà với mọi người, phòng tránh bạo lực, phải có nghệ thuật xử lí tình huống khéo léo, ứng xử đúng mực và sống thiện cảm không gây gổ, đánh nhau Được tạo điều kiện học tập trong môi trường tốt để có tri thức để phân biệt đúng, sai, học để biết đối nhân xử thế, không gây mâu thuẫn với người khác…
0,5
0,5
0,5 0,5
1,0
1,0
1,0