Nhưng xã hội lần nữa khước từ hắn, những người đàn bà da trắng thì không chấp nhận được việc hắn mang trong mình dòng máu da đẹn, còn những người đàn bà da đén lại không chấp nhận được h
Trang 1TỰ SỰ DÒNG Ý THỨC TRONG NẮNG THÁNG TÁM CỦA WILLIAM
FAULKNER
Năng tháng tám là Một trong bốn kiệt tác để đời của William Faulkner Với lỗi tự sự dòng ý thức, những câu chuyện, những gương mặt người trong Nắng tháng tám hiện
lên một cách trọn vẹn, có suy nghĩ, có giằng xé, có những dòng chảy ký ức cứ xuôi mãi lan đến tận hiện tại Điều đó, tạo nên một bức tranh xã hội đầy rối rắm với những ánh sáng và bóng tối đan xen lẫn nhau
1 Tự sự dòng ý thức qua nghệ thuật xây dựng nhân vật
1.1 Thế giới nhân vật
1.1.1 Joe Christmas – một con người sa ngã
Ngay từ đầu tiểu thuyết nhà văn đã vẽ nên một bức chân dung của một thanh niên
Mỹ không rõ sắc chủng, có thể là nửa trắng nửa đen Qua tên gọi của y, Joe Christmas cũng đã phần nào nói lên được cuộc đời của y, cuộc đời của một vật tế thần: “Trong
Kinh thánh có viết rõ ràng như vậy: Christmas con trai của Joe Joe, con trai của Joe Joe Christmas” Câu chuyện của y được phỏng nhại
theo cuộc đời của Jesus Christ trong Tân ước: một phần tên họ, bị kẻ thân tín bán đứng, tuổi trẻ lang thang, cuộc hành hình, tuổi chết, xã hội đầy tội lỗi,… Xuất thân là một đứa trẻ mồ côi khiến Christmas luôn khao khát tình thương Nhưng hiện thực tàn khốc, cho dù đi đến đâu hắn cũng bị khước từ bời dòng máu lai của mình Từ nhỏ đã sống
ở cô nhi viện, nhưng hắn không có lấy một người bạn để trò chuyện,
nô đùa, hắn cô lập mình với những đứa trẻ khác Rồi vô tình trong một lần trộm kem đáng rang, hắn nhìn thấy cảnh vụng trộm của cô
tư vấn dinh dưỡng Chính điều này đã tạo nên ẩn ức tình dục trong con người hắn Sauk hi được gia đình McEachern nhận nuôi, những tưởng cuộc đời hắn sẽ mở sang trang mới đầy ắp tình thương Nhưng không, vì ông McEachern thuộc Trưởng lão phái Tin lành, rất cuồng tín nên hắn thường xuyên bị bắt ép, đánh đập nhằm làm hắn khuất phục trước đức tin của ông Đến một ngày khi mọi sự dồn nén trở nên
vô dụng, hắn đã dùng chiếc ghế giết ông McEachern nhằm giải thoát bản thân khỏi những gông xiềng giáo lý, giáo điều mà ông
McEachern đã nhồi nhét vào đầu óc hắn
Thực ra, có một nguyên nhân nữa khiến hắn rat ay giết cha nuôi của mình, đó là vì cô bồi bàn, mối tình đầu của hắn Hắn yêu cô bằng tất cả sự hoang dại của mình, dù cho sau đó hắn biết được cô phản
Trang 2bội hắn, hắn vẫn không cách nào từ bỏ cô Sự phản bội của cô đã khiến hắn thay đổi “Hai tuần sau đó, nó bắt đầu hút thuốc, mặt mũi nhăn nhó đằng sau khói thuốc, và nó cũng uống rượu nữa… Buổi tối,
ở nhà Max, đằng sau các màn sáo đã buông xuống trong phòng ăn,
nó đội lệch mũ như vậy, và với giọng trẻ trung, âm vang, thống thiết, sặc mùi rượu, nó nói với mấy người khác về cô bồi ban, ngay cả khi nàng có mặt ở đó Nó gọi nàng là con đĩ ngựa của mình.” [3,252] Chính vì không bỏ được nên hắn chỉ có thể buông lời đay nghiến nàng để hòng khơi dậy sự ân hận của nàng Rồi đến một ngày, ông McEachern biết được chuyện của cả hai, ông giận dữ mắng nàng:
“Cút đi, đồ đĩ ngựa trơ trẽn.” Rồi hắn quay về nhà, trộm tiền của bà McEachern để mong có thể cao chạy xa bay với cô bồi bàn nhưung ccái hắn nhận được chỉ là sự ghẻ lạnh, những lời chửi rủa phát ra từ miệng cô “Nó chỉ nhìn nàng chằm chằm, nhìn bộ mặt mà hắn chưa từng thấy trước đây, và nhẹ nhàng nói (có thành tiếng hay không thì
nó không biết chắc) với sự kinh ngạc chậm rãi: Tại sao, tui đã giết người vì nàng Tui thậm chí đã ăn cắp tiền vì nàng như thể nó vừa
nghe đến chuyện này, vừa nghĩ đến chuyện này, như thể người ta vừa báo cho nó biết là nó đã làm chuyện này.” [3, 274-275] Rồi hắn
bị đánh, và bọn họ chuẩn bị hành lý để tháo chạy sau khi dính vào
mớ rắc rối này Sau đó dường như hắn nghe được lời bọn họ nói,
dường như không:
“Quấy rầy con bé dễ thương nhất mà tao có thể ham muốn
Hắn nên tránh xa các con điếm
Hắn không thể nhịn được Hắn sinh ra quá gần một con điếm mà Hắn thực sự là một thằng mọi đen không? Hắn trông đâu giống mọi đen
Đó là điều hắn nói với Bobbie, vào một đêm nào đó Nhưng tao đoán là con nhỏ không biết nhiều hơn hắn về chuyện hắn là cái người
gì Mấy thằng nhà quê trời đánh này thì có thể là bất cứ giống gì
Tụi mình sẽ tìm ra Tụi mình sẽ thấy hắn có máu da đen trong người không.” [3, 276]
Trang 3Đó có thẻ là những lời bọn họ nói, nhưng cũng có thể là không chỉ là hắn đã tưởng tượng ra, hắn nghĩ là họ đang thì thầm về hắn như vậy
Cô đơn và ẩn ức tình dục cứ cuộn xoáy trong tâm hồn hắn khiến hắn tìm đến những người dàn bà để thỏa mãn xác thịt Nhưng xã hội lần nữa khước từ hắn, những người đàn bà da trắng thì không chấp nhận được việc hắn mang trong mình dòng máu da đẹn, còn những người đàn bà da đén lại không chấp nhận được hình hài da trắng của hắn, Việc mang trong mình hai dòng máu đã khiến Christmas trở nên cuồng nộ, và cô độc Sinh ra là con lai đã định cuộc đời hắn không thể nào yên bình được bởi mọi người đều kỳ thị hắn, đều xa lánh hắn,
là nạn nhân của sự phân biệt sắc chủng nhưng hắn không thể nào chối bỏ được dòng máu đang chảy trong người mình
Trong cuộc đời Christmas, người đã xoa dịu những chấn thương tâm lí cho Christmas là Joana Burden, nhưng cô cũng là người lần nữa đẩy hắn vào con đường tội lỗi không lối thoát Khi hắn tưởng mình sẽ sống một cuộc đời yên ả, hạnh phúc cùng cô thì chính tay cô đã phá hủy hết thảy Cô muốn có con với hắn, muốn trói buộc hắn, muốn hắn
theo đạo “Mình đã bị bắt buộc làm chuyện này Chính cổ cũng nói vậy mà”, ép hắn phải quỳ xuống cầu nguyện (dí súng vào đầu hắn),
bắt hắn phải thừa nhận về tổ tiên:
“Hai người nhìn nhau “Joe này,” cô nói, “lần chót đó nghe Tôi không đòi hỏi anh làm chuyện này Nhớ đó Quỳ xuống bên tôi.”
“Không,” y nói Rồi y thấy hai cánh tay cô buông ra và bàn tay mặt hiện ra từ dưới tấm khăn choàng vai Bàn tay đó cầm một khẩu súng lục trái khế kiểu cũ, bắn từng phát một, hầu như dài bằng và nặng hơn một khẩu súng trường nhỏ.”
Và trong cơn kích động hắn đã ra tay giết cô Tội ác diễn ra hai lần với cùng một nguyên nhân: sự cuồng tín mù quáng và sự phân biệt sắc tộc
Qua đó, có thể thấy Christmas vừa là kẻ ác vừa là nạn nhân của một xã hội đầy tội lỗi, không có tình người Những xung đột từ quá khứ đổ dồn, ẩn ức tình dục, sự điên cuồng của văn hóa và bản thân
cá nhân đã dẫn đến cái chết của hắn Bằng những dòng ý thức nhân
Trang 4vật, William Faulkner đã khéo léo khai thác một kiếp người bơ vơ lạc lõng, cô đơn đến tận cùng vì mọi người chối bỏ và sống trong một xã hội đầy u mê
1.1.2 Lena Grove – con người của ánh sáng
Lena là một cô gái mạnh mẽ và đầy lạc quan Dù bụng mang dạ chửa nhưng cô vẫn quyết định đi từ Alabama đến Jefferson trong gần một tháng trời để tìm cha của đứa nỏ, Lucas Burch “Ngồi bên bờ đường, đưa mắt dõi theo chiếc xe la đang leo dần lên đồi về phía nàng, Lena nghĩ ‘Mình đến từ Alabama: thiệt là một quãng đường xa
Lội bộ suốt từ Alabama đến tận đây Ui cha, xa quá trời luôn!’, trong khi nghĩ dù lên đường chưa đầy một tháng mà mình đã đến được Mississippi rồi Mình chưa hề đi xa nhà đến vậy Mình chưa hề đi xa Doane’s Mill đến vậy, kể từ hồi mười hai tuổi tới nay.” [3,15] Khi đến được nơi mình cần đến, gặp được người mình cần gặp và đoán ra
được mình bị lừa dối, cô vẫn rất điềm tĩnh: “Nàng chỉ nằm đó, lưng tựa vào gối, nhìn hắn bằng đôi mắt điềm tĩnh mà trong đó không lộ ra gì cả - không vui mừng, không ngạc nhiên, không trách móc, không tình yêu” [3, 540] “Nàng hầu như thấy được đầu
óc hắn nghĩ vớ vẩn, không ngừng lang thang đây đó, bị quấy nhiễu, bị kinh hãi, tìm kiếm những từ ngữ, những lời lẽ mà giọng nói, cái lưỡi của hắn có thể nói ra”, “nàng nhìn hắn bằng ánh mắt nghiêm trang, không nháy mắt, không thể nào chịu nổi, nhìn hắn dò dẫm, lẩn tránh” [3, 540 – 541] CHhính thái độ điềm nhiên ấy đã phản ánh hết tháy ựu đáo trong suy nghĩ của cô gái trẻ, cô không oán trách Joe Brown (Lucas Burch
đã đổi tên) mà cồn điềm nhiên để cho hắn đi “Nàng nghe ra bên ngoài cửa sổ một tiếng sột soạt rất nhẹ khi hắn bắt đầu chạy Chỉ vào lúc đó nàng mới cử động, nhưng chỉ để buông ra một tiếng thở dài thật sâu “Bây giờ mình phải đứng dậy lần nữa đây”, nàng nói” [3,144] Tiếng thở dài của cô gần như đã thể hiện rõ cô biết đoạn đường trước mắt sẽ gian truân thế nào khi chỉ có hai mẹ con bước đi Nhưng chính câu
“Bây giờ mình phải đứng dậy lần nữa đây” đã thể hiện rõ ý muốn vươn lên, vượt qua hoàn cảnh ccô gái trẻ
Một điểm nữa cũng thể hiên rõ cô là một người mạnh mẽ Đó là việc cô từ chối tình cảm của Byron Bunch Cô biết Byron đã phải hy sinh rất nhiều để lo cho hai mẹ con cô, cũng nhận rõ tình cảm mà Byron dành cho cô nhiều đến nhường nào Tuy nhiên, cô biết Byron cần tìm một người xứng đáng hơn cô, cô đã có con và chẳng có gì trong tay Chính tấm lòng thiện lương đó đã khiến cô không muốn mình trở thành gánh nặng của Byron
Trang 51.2 Nhân vật được biểu hiện qua hồi ức, độc thoại nội tâm
Hồi ức thường được hiện ra trong những liên tưởng của nhân vật Trong thế giới của Faulkner, hồi ức hiện lên trong sự đan xen của quá khứ và thực tại Nó không tồn
tại độc lập mà hiện lên qua những dòng độc thoại nội tâm của nhân vật Trong Nắng tháng tám, các nhân vật không chỉ phải sốnng và đối diện với thực tại mà còn phải
sống và đối diện với quá khứ, với những tổn thương tinh thần trong quá khứ
Đó là mục sư Gail Hightower luôn sống trong những hồi ức về bản thân và gia đình Thứ ông đối diện nhiều hơn hết thảy là những dòng hồi ức của đau thương và mất mát, của những lầm lỗi Dòng ý thức trong Hightower luôn bị ám ảnh bởi hai sự kiện trái ngược của ông nội – đó là một sĩ quan kỵ binh lãng mạn phi nước đại trên đường phố với thanh kiếm và hình ảnh ông nội
bị bắn trong khi ăn cắp gà, và hơn thế, có thể bị bắt bởi một người phụ nữ
Ông đến chủng viện học đạo không phải là để truyền đạt những giáo lý của Chúa mà là để được đến Jefferson Ông muốn đến
Jefferson vì hình ảnh ông nội mang bộ giáp kỵ binh luôn ám ảnh ông, ông thậm chí đã muốn nói: “Xin quý vị nghe này Chúa phải gọi tôi đến Jefferson bởi vì ở đó cuộc đời tôi đã chết, đã bị bắn chết trên yên một con ngựa đang phi nước đại trong mọt đường phố ở Jefferson vào một đêm hai mươi năm trước ngày tôi sinh ra”, dù cuối cùng vẫn quyết định không nói Khi ở Jefferson, dòng ý thức trong ông lại tiếp
tụ nhầm lẫn Chúa và ông nội, hình ảnh ngựa phi nước đại với sự cứu rỗi và kỵ binh với Calvary Bài giảng của ông đã phản ánh sự nhầm lẫn đó “cới những điệu bộ lộn xộn tùy hứng, với giọng nói hoang dại đầy đam mê, ông oang oang trộn lẫn, giống như những bóng ma, nào Chúa và sự cứu rỗi, nào ông nội đã chết và đoàn ngựa phi nước đại trong khi ở bên dưới các trưởng lão và đám dáo dân ngồi nghe,
hoang mang và bất bình.” [3, 93] Sự thất bại của ông nằm ở chỗ ông đồng nhất giữa thực tại và quá khứ Điều này dẫn dẫn đến việc ông dần tự cô lập với mọi người, khiến cuộc đời ông luôn sống trong những ám ảnh của quá khứ và luôn nghĩ việc ở lại Jefferson chính là cái giả mà ông cần phải trả cho những tội lỗi của mình
Nhưng cuộc nói chuyện với Byron Bunch, chứng kiến tình yêu anh dành cho Lena, chứng kiến sự lạc quan của Lena Grove đã đẩy ông vào dòng đời thêm lần nữa, buộc ông phải đối diện với những sai
Trang 6lầm của mình, biết mình cần phải có trách nhiệm sửa sai mà không phải trốn tránh, ngồi gặm nhắm quá khứ “Ông dường như thấy phản chiếu trên đó bóng dáng của một anh hề khoa tay múa chân lung tung: một tên lòe bịp rao giảng một cái gì còn tệ hại hơn tà giáo, không đếm xỉa gì đến những người mà hắn đã giành giựt trước sân khấu của họ: thay vì đưa ra cái hình thánh giá, biểu tượng của lòng trắc ẩn và tình thương thì hắn lại đưa ra một tên đâm thuê chém mướn được thả lỏng và vênh váo, bị giết bằng súng săn trong một cái chuồng gà yên bình vào lúc tạm nghỉ trong cái nghề giết mướn của y” [3,619]
Dòng ý thức của Hightower như bánh xe lăn từ quá khứ đến hiện tại và nó đang “hồi phục với tốc độ đó, người thấy mát nhờ mồ hôi cứ tuôn ra đều đều Bánh xe tiếp tục quay Nó bây giờ đi nhanh, không bị trục trặc, bởi vì bây giờ nó được tháo gỡ các thứ gánh nặng, cái xe, trục xe, tất cả.” [3,623] Việc giúp Lena
đỡ đẻ đã dần dẫn lối ông ra khỏi vùng lầy tối tăm của quá khứ để quyết tâm chịu trách nhiệm trước những lỗi lầm đã gây ra trước
Chúa, chính ánh sáng của sự hoài thai và sinh nở đã khiến cuộc đời ông trở nên khác hẳn
Hay như Joe Christmas, một vật tế thần, một người bị xã hội cô lập và ruồng rẫy bởi dòng máu lai của mình Hoàn cảnh sống của anh
đã khiến anh trở thành quỷ dữ trong mắt mọi người, trở thành kẻ bị mọi người nguyền rủa Dòng ý thức của y là những chuỗi ngày giằng
co giữa hai dòng máu trắng – đen “Chính máu da đen cho phép nỗi ham muốn của riêng y lôi cuốn y ra ngoài những giới hạn mà con người có thể giúp đỡ y, lôi cuốn y vào trong trạng thái mê ly lúc ra khỏi khu rừng đen nơi mà cuộc sống đã chấm dứt trước khi quả tim ngừng đập và cái chết thì đồng nghĩa với nỗi ham muốn và sự mãn nguyện Rồi máu da đen lại bỏ rơi y lần nữa, như nó chắc đã làm thế vào những lúc khủng hoảng trong suốt cuộc đời y Y không giết ông mục sư Y đơn giản đánh ông bằng khẩu súng lục rồi chạy tiếp, và ngồi núp sau chiếc bàn, và thách thức cái máu da đen lần cuối cùng, như y đã thách thức nó trong ba mươi năm Y ngồi núp sau chiếc bàn
bị lật nhào đó và để cho họ bắn y đến chết mà không dùng đến khẩu súng lục đã lên đạn y cầm trong tay.” [3, 566]
Trang 7Và thực tế là sau khi giết Joana Burden, y đã không có ý định lẫn trốn đâu xa
“Tất cả bọn họ đều muốn mình bị bắt, vậy mà khi mình đến, sẵn sàng nói: tôi đây này Thật đó, có lẽ mình sẽ nói, Tôi đây này tôi chán tôi chạy lắm rồi chán phải mang cuộc đời tôi như thể tôi là một giỏ trứng họ lại bỏ chạy tuốt” [3, 425].
Thực chất, Joe Christmas đã nhiều lần tự đấu tranh, đã nhiều lần muốn phần
“trắng” thắng phần “đen” nhưng xã hội luôn xô đẩy, buộc anh phải thừa nhận máu da đen trong người, buộc anh phải dấn thân vào con đường không có lối thoát Qua nhân vật này, ta có thể thấy xã hội bấy giờ không chấp nhận được việc một đứa con lai tồn tại và sống một cách yên bình, hạnh phúc
1.3 Nhân vật mang tính biểu tượng
1.3.1 Nhân vật mang biểu tượng tâm linh: lửa, Chúa, bóng ma
Biểu tượng lửa gắn liền với nhân vật Joana Burden, cô hiện lên gắn với hình ảnh lửa đầy quyến rũ, đầy ma mị cũng như một kẻ hủy diệt, hủy diệt hết thảy những mong muốn của Joe Christmas lần nữa đẩy hắn vào vực sâu tăm tối Cô luôn xuất hiện trước mặt Christmas với ánh nến lung linh khiến cho dung nhan của cô trở nên sắc sảo, quyến rũ hơn “Ngọn nến tỏa ra ánh sáng mềm dịu chiếu lên vóc dáng đàn bà đang sửa soạn đi ngủ trong cái áo choàng ngủ không có thắt lung, cô trông không quá mươi tuổi lắm đâu.” [3, 294] Lửa khiến cho cả Joana và Christmas dường như đều rơi vào trạng thái vô thức mỗi khi gặp nhau Nhưng hình ảnh tòa nhà của Joana Burden bốc cháy như đánh dấu sự nổi loạn của Joe Christmas, một con người nhỏ bé với thân phận nhỏ
bé, thấp hèn đang muốn vùng vẫy, vượt thoát ra khỏi những đè nén của xã hội Dù Joana Burden luôn trưng ra một vẻ ngoài là một con người bình đẳng, luôn nhân danh công bằng nhưng thực hất cô cũng là một con người cuồng tín, phân biệt sắc chủng Sự nổi loạn của Christmas như muốn thiêu đốt đi những mê muội trong cô Hành động cắt
cổ và phóng hỏa của Christmas như đập tan những kể mê muội thích ra lệnh như Joana, như một cuộc cách mạng của những con người thấp hèn muốn vùng lên đấu tranh cho chính bản thân mình, khiến cho những kẻ mê muội đó phải bừng tỉnh, như hủy diệt chế độ nông nô xưa cũ không còn phù hợp với xã hội bây giờ Trong
Nắng tháng tám , lửa là thứ tạo nên yêu thương những cũng là thứ
lan truyền sự căm giận, hai khung bậc cảm xúc trái ngược nhau được Faulkner thể hiện tài tình thông qua cùng một biểu tượng chảy xuôi trong tâm thức nhân vật
Ngoài biểu tượng lửa, biểu tượng Chúa cũng thường xuất hiện
trong Nẵng tháng tám với mật độ dày đặc trong suy nghĩ của các
Trang 8nhân vật Gail Hightower, Joanna Burden, McEachern, ông bà Doc Hines
Với Joe Christmas anh được xây dựng dựa trên sự phỏng nhại cuộc đời của Jesus Christ Cũng chính vì vậy mà hoàn cảnh sống, những mối quan hệ xung quanh anh cũng diễn tiến theo cuộc đời của Jesus Christ Những mối quan hệ của anh, người cha nuôi McEachern, ông bà ngoại Doc Hines, Joanna Burden đều bộc lộ sự cuồng tín một cách mù quáng của họ với Chúa như thế nào
Với lão Doc Hines, hắn cuồng tín, và chưa từng nghĩ việc mình cô lập đứa cháu ngoại vừa mới chào đời là một hành động sai trái như thế nào Bởi theo ý hắn, đó là ý của Chúa “Lão Doc Hines đã lấy nó
đi Chúa cho lão Doc Hines cơ hội và và như vậy lão Doc Hines cũng cho Chúa cơ hội để hành động Và từ miệng trẻ con, Chúa đã biểu lộ
ý muốn của Ngài Trước sự hiện diện của Chúa và của người đời, những đứa trẻ con la hét thẳng vào mặt nó Đồ mọi đen! Đồ mọi đen!
Đó là một cách bày tỏ ý Chúa Và lão Doc nói với Chúa ‘Nhưng thế vẫn chưa đủ Những đứa bé còn gọi nhau còn gọi nhau bằng những tiếng tệ hại hơn mọi đen nhiều’, và Chúa nói, ‘Hãy chờ rồi con sẽ thấy, bởi vì Ta không có thì giờ để phí với tất cả nhữung thứ bẩn thỉu
và chó má của thế gian Ta đã đánh dấu nó và bây giờ Ta sẽ giúp nó hiểu biết Và Ta đặt con ở đó để mà con theo dõi nó, để mà con giữ gìn ý Ta Đó là bổn phận của con trông nom việc này và quan sát’ ” [3, 466 – 467] Với lão việc con gái sinh ra một đứa con trai mang dòng máu da đen trong người là việc làm tội lỗi và không thể chấp nhận được trong một gia đình mộ đạo Chính vì vậy, lão quy kết đứa cháu ngoại của mình là một tội lỗi của Chúa và chính Chúa sẽ là người trừng phạt hết thảy, việc của lão là làm theo lời Chúa
Như vậy, biểu tượng Chúa trong Nắng tháng tám đã thể hiện
thực trạng tôn giáo đang ngày càng trở nên rỗng tuếch và những con người lôn treo trên miệng lời Chúa thì ngày càng ích kỷ và vụ lợi Không những thế, họ còn dùng cái gọi là lời Chúa để biện minh cho
sự phân biệt sắc chủng của mình, để kỳ thị, xa lánh những con người
vô tội đẩy họ vào bước đường cùng
Cuối cùng là biểu tượng bóng ma Biểu tượng bóng ma trong tác phẩm hiện lên một cách dày đặc trong chiều hồi tưởng của Gail
Trang 9Hightower Nhìn lại tháng ngày quá khứ ông nghĩ mình sống chung với 3 cái bóng ma
“Những bóng ma đó là bố ông, mẹ ông và một bà già da đen.Bố ông, một mục sư không có nhà thờ, một chiến binh không có kẻ thù,
và trong cuộc chiến bại đã kết hợp hai chuyện này và trở thành bác
sĩ và nhà giải phẫu.” [3, 599].Đối với Hightower bố ông là bóng ma thứ nhất bởi vì ông lợi dụng tất cả những gì có thể từ cuộc chiến bại
để trở thành bác sĩ, dù thua cuộc nhưng ông vẫn không cam lòng vẫn muốn chiến thắng ít nhất ở một chiến trường nào đó
“Bóng ma thứ hai là mẹ ông… Sau này, ông nhớ lại một cách khác đi:ông thực sự nhớ bà có đi lại trong ngôi nhà, chăm sóc việc nhà Nhưng lúc tám, chin và mười tuổi ông luôn thấy bà như không chân, không có bàn chân, chỉ có khuôn mặt gầy ốm đó với đôi mắt
có vẻ càng ngày càng trở nên to hơn, như thể ham muốn nhìn trọn tất cả những gì có thể thấy được, nhìn trọn cả cõi đời, với ánh nhìn trừng trừng kinh khiếp cuối cùng đầy tâm trạng thất vọng, đau khổ
và linh cảm.” [3, 600] Bóng ma người mẹ ở đây tượng trung cho sự không cam tâm khi phải đối diện trước cái chết, như còn nhiều điều
lo lắng, còn nhiều thứ muốn làm
“Bóng ma thứ ba là người đàn bà nô lê da đen…Bà tự trồng một vườn rau nhỏ sau nhà và bà sống ở đó một mình, chờ người chồng trở
về, vì bà không muốn nghe theo tin đồn là ông ấy đã chết.” [3,
601].Bà sốn gnhư một bóng ma để chờ chồng bởi không hcấp nhận được hiện thực tàn khốc đó
Với biểu tượng lửa, Chúa, bóng ma, Faulkner ngoài việc nhấn mạnh vô thức bên trong mà còn nói xa hơn đến thực trạng xã hội bấy giờ Những biểu tượng tâm linh này giúp nhà văn có thể khai thác bề sâu của nhân vật, đồng thời giúp người đọc có thể tiếp nhận một cách đa chiếu hơn
1.3.2 Nhân vật mang biểu tượng cổ mẫu: ngựa, bò
Biểu tượng ngựa gắn liền với nhân vật Joe Christmas “Y tìm ra đôi giày, xỏ vào, rồi lấy từ trên giường cái mền đơn bằng vải bông duy nhất làm thành bộ chăn chiếu của
y và bỏ ra khỏi căn lều Chuồng ngựa nằm cách đó độ bă trăm thước Nó thì đổ nát và không có một con ngựa nào ở trong đó từ ba chục năm nay Thế nhưng, chính cái
Trang 10chuồng ngựa này mà y đi tới Y bước khá nhanh Bây giờ, y suy nghĩ, bây giờ, thành tiếng, “Quỷ thần ơi, sao mình lại muốn ngửi mùi ngựa? Rồi y nói, dò dẫm tìm ý:
“Chính vì tụi nó không phải đàn bà Ngay cả con ngựa cái cũng là một loại đàn ông đó”
[3, 144 – 145]
Những ngày chạy trốn để truy đuổi hay cần một nơi yên tĩnh để lắng lòng mình lại Joe Christmas luôn chọn chuồng ngựa là nơi để nghỉ ngơi Faulkner đặt hình ảnh ngựa bên cạnh Christmas vì ngựa cũng giống như Christmas đều là vật tế thần
Một hình ảnh nữa cũng gắn với nhân vật, đó là biểu tượng con bò Con bò cái được ông McEachern cho Christmas để nuôi Nhưng rồi Christmas đã đem bán nó, lấy tiền mua bộ comle và nói dối là đã đưa cho mẹ nuôi Điều này đã khiến ông McEachern tức giận và đánh anh Điều này làm anh cảm thấy khó hiểu vì đây vốn là vật sở hữu của anh, dù có bán đi hay gì thì anh cũng có quyền quyết định nó chứ “Nếu nó
không phải của con thì tại sao cha biểu nó là của con? Tại sao cha đã cho con?” Và từ chính vụ việc bán con bò cái mà những đau khổ
trong cuộc đời của Christmas cũng dần kéo đến: sát hại cha nuôi, người yêu phản bội Biểu tượng con bò lúc này như một điềm báo về những giông tố đang ùn ùn kéo đến
2 Tự sự dòng ý thức qua không – thời gian nghệ thuật
2.1 Tự sự dòng ý thức trong việc tạo dựng không gian
2.2.1 Không gian hiện thực
Mở đầu Nắng tháng Tám là không gian của con đường đến
Jefferson “Ngồi bên bờ đường, đưa mắt dõi theo chiếc xe la đang leo dần lên đồi về phía nàng, Lena nghĩ, Mình đến từ Alabama: thiệt là một quãng đường khá xa” [3, tr.15] Đó là không gian thực tại của vùng quê miền Nam nước Mỹ rộng lớn nhưng nghèo nhàn Sự nghèo nàn ấy được thể hiện qua cánh đồng của người
nông dân với những “trái bắp đã già, cứng như cái đồ nạo khoai tây”
[3, 421]
Không gian hiện thực mà Ưilliam Faulkner muốn tái hiện là không gian của những con người da trắng và da đen, những con người bị dày vò do phân biệt chủng tộc Nơi mà Joe Christmas bị xã hội cô lập, tuyệt vọng và cô độc Họ là những con người luôn khao khát tìm kiếm