CHẤN THƯƠNG THỂ dục THỂ THAO CHI TRÊN

CHẤN THƯƠNG THỂ dục THỂ THAO CHI TRÊN

CHẤN THƯƠNG THỂ DỤC THỂ THAO CHI TRÊN

I ĐẠI CƯƠNG

1 Giới hạn giải phẫu

Xương đòn – ngón tay

2 Các hình thức:

- CT phần mềm: bong gân, giãn - rách cơ, dập cơ

- Trật khớp

- Gãy xương

3 Đặc tính của võ thuật: lực + va chạm dễ bị chấn thương

II CHẤN THƯƠNG PHẦN MỀM.

1 Định nghĩa: giãn, rách, đứt, đụng dập gân – cơ – dây chằng

2 Phân loại:

- Độ I: nhẹ < 25% tổn thương

- Độ II: trung bình 25 – 75% tổn thương

- Độ III: đứt hoàn toàn

3 Lâm sàng:

- Đau sau va chạm

- Có thể nghe tiếng bực , rắc

- Sưng bầm sau đó

- Giảm hay mất khả năng vận động (tùy mức độ)

4 Xử trí: tại mặt sân, 4 bước căn bản:

- R: Rest: nghỉ ngơi

- I: Ice: chườm lạnh

- C: Compression: băng ép

- E: Elevation: treo cao chi

Chú ý: không

- Xoa bóp dầu nóng - đắp thuốc

- Kéo nắn không rõ ràng

III TRẬT KHỚP:

1 Định nghĩa: Tình trạng hai măt khớp bị xê dịch ra khỏi sự liên kết bình thường dẫn đến mất vạn động khớp đó

2 Lâm sàng:

- Không chắc chắn: Đau sưng - giảm hay mất cơ năng khớp

- Chắc chắn:

- Biến dạng

- Ổ khớp rổng

- Dấu hiệu lò xo

Các dấu hiệu luôn có nhưng tùy vị trí nông – sâu mà có thể phát hiện đầy đủ hay không

3 Hình thức:

· Trật khớp cùng đòn

· Trật khớp vai – thường gặp nhất

· Trật khớp khuỷu - hay gặp

· Trật khớp cổ tay

· Trật khớp trên đốt - gặp nhiều.

4 Xử trí tại mặt sân:

- VĐV rất đau sau chấn thương dễ choáng nằm yên

- Nắn trật nếu nắm vững và không khó

- Cố định đau ở tư thế trật

- Chuyển bệnh viện gần nhất hay bệnh viên chuyên khoa

IV GÃY XƯƠNG.

Là một chấn thương nặng và nhiều biến chứng nếu không theo dõi và sử trí đúng

1 Định nghĩa: Tình trạng mất cấu trúc liên tục bình thường của xương sau tác động

2 Lâm sàng:

- không chắc: - Đau – sưng – bầm

- Chắc chắn: - Biến dạng chi

- Đau dưới – lạo xạo

- Cử động bất thường

3 Hình thức:

a Xương đòn: hay gặp – sau té hay va chạm trực tiếp

b Xương vai: ít gặp

c Xương cánh tay: ít

- Cổ phẫu thuật

- Thân xương cánh tay

d Cẳng tay: hay gặp

- Gãy mõm khuỷu

- Gãy chỏm quay

- Thân xương cách tay

- Gãy một xương cẳng tay : gãy Galeazzi & - Gãy đầu dưới 2 xương cẳng tay: gãy Pouteau – Colles và gãy Goyrand – smith

e Gãy xương cổ tay: ít gặp

f Gãy xương bàn – ngón: hay gặp nhất

4 Biến dạng:

- Da

- Thần kinh

- Mạch máu

- Chèn ép khoang

5 Xử trí tại mặt sân:

- Gãy xương là chấn thương nặng đau dễ choáng – sau chấn thương nên nằm yên – không nên kéo nắn xoa bóp

- Dùng nẹp cố định vùng gãy (trên và dưới một khớp)

- Cố định hai mặt phẳng

- Xương bàn – ngón tay – treo tay chuyển cơ sở y tế cấp quận hay bệnh viện chuyên khoa

BS PHAN VƯƠNG HUY ĐỔNG