TIỂU LUẬN thế nào là đạo đức kinh doanh

Ngày nay, một doanh nghiệp muốn vươn đến sự trường tồn và phát triển bền vững không thể nào không chú trọng đến đạo đức kinh doanh của doanh nghiệp.. Ở các quốc gia phát triển trên thế g

ĐẠI HỌC UEH TRƯỜNG KINH DOANH KHOA KINH DOANH QUỐC TẾ - MARKETING

-TIỂU LUẬN CUỐI KỲ

MÔN DOANH NGHIỆP VÀ KINH DOANH

Giảng viên hướng dẫn : TS Hà Quang An

 Tháng 11 năm 2021 

MỤC LỤC

Câu 1: 1

Câu 2: 6

Câu 3: 11

TÀI LIỆU THAM KHẢO 18

Câu 1:

a Thế nào là đạo đức kinh doanh?

Ngày nay, một doanh nghiệp muốn vươn đến sự trường tồn và phát triển bền vững không thể nào không chú trọng đến đạo đức kinh doanh của doanh nghiệp

Luôn tồn tại những thực trạng xoay quanh vấn đề giữa lợi ích chung của xã hội và lợi ích cá nhân của từng doanh nghiệp Điển hình rằng khi xã hội mong muốn đẩy mạnh việc giảm thiểu câu chuyện tàn phá môi trường thì các doanh nghiệp ra sức

cố gắng giảm chi phí phát sinh một cách nhiều nhất vừa không vi phạm quy định trong việc bảo vệ môi trường vừa cắt giảm, hạn chế vấn đề chi phí cho doanh nghiệp Việc tồn tại đạo đức kinh doanh lúc này là điều rất cần thiết để cân bằng các xung đột lợi ích này

Vì vậy có thể khẳng định rằng một doanh nghiệp bên cạnh việc chú trọng đến phần lợi ích của riêng công ty, họ còn cần ưu tiên đề cao lợi ích cộng đồng ở ngay thời điểm hiện tại và cả tương lai

Bàn về khái niệm đạo đức kinh doanh có người khẳng định: “Đạo đức kinh doanh là các nguyên tắc và tiêu chuẩn xác định hành vi được chấp nhận trong các

tổ chức kinh doanh” (Ferrell, Hirt & Ferrell, 2015)

Các nguyên tắc và tiêu chuẩn này có thể lấy ví dụ tiêu biểu là tính trung thực

và sự tôn trọng con người Tính trung thực được nêu ra ở đây bao gồm nguyên tắc giữ lời hứa, giữ chữ tín, nhất quán trong lời nói và hành động, đồng thời nghiêm túc

và giữ đúng mức trong chấp hành luật pháp quy định ban hành bởi Nhà nước Về tôn trọng con người là tôn trọng lợi ích và quyền hạn của không chỉ nhân viên, khách hàng mà còn cần phải tôn trọng đối thủ cạnh tranh Những yếu tố này sẽ góp phần kiến tạo và phát triển đạo đức kinh doanh cho mỗi doanh nghiệp

Ở các quốc gia phát triển trên thế giới, câu chuyện về đạo đức kinh doanh luôn được hầu hết công ty đề cao và xem như một chiến lược phát triển, một phương thức cạnh tranh quan trọng và không thể thiếu của mỗi công ty trong thời đại hôm nay

Ai quyết định rằng một hoạt động kinh doanh là đạo đức hay không?

“Việc đánh giá một hành vi cụ thể là đúng hay sai, phù hợp với đạo đức hay không sẽ được quyết định bởi nhà đầu tư, nhân viên, khách hàng, các nhóm có quyền lợi liên quan, hệ thống pháp lý cũng như cộng đồng” (Ferrell, Fraedrich &

Ferrell, 2018)

Một số ý kiến khác cho rằng: “Hành vi có thể chấp nhận được xác định bởi:

Tổ chức, các nguyên tắc riêng của cá nhân, các khách hàng và nhóm lợi ích, các đối thủ cạnh tranh, các cơ quan quản lý nhà nước”

Các nhà đầu tư hiện nay rất chú trọng đến yếu tố đạo đức của doanh nghiệp, họ muốn đảm bảo rằng công ty mà mình đầu tư vào phải có một hình ảnh về đạo đức tốt, mang lại sự an toàn và phát triển về giá cổ phiếu, về lợi nhuận trong lâu dài

Chính nhân viên làm việc trong các trụ sở doanh nghiệp cũng luôn có được những đánh giá, nhìn nhận riêng về việc hoạt động kinh doanh là có đạo đức hay không Nếu những cá nhân hay tổ chức khác nhìn nhận đạo đức của một doanh nghiệp từ góc độ ngoài cuộc thì nhân viên lại có cho mình góc nhìn xác đáng nhất

từ sự quan sát và cảm nhận ngay chính trong doanh nghiệp của mình Đội ngũ nhân viên được xem như là tài sản cốt lõi quý giá nhất mà mỗi doanh nghiệp có được, họ đóng góp trí tuệ, sức lao động, sự sáng tạo, nhiệt huyết và tiềm năng của mình để thúc đẩy phát triển tổ chức Nhưng bên cạnh đó, nhân viên vẫn có cho mình những góc nhìn riêng về doanh nghiệp mà mình đang cống hiến và đặc biệt quan tâm đến khía cạnh đạo đức kinh doanh Khi nhân viên nhìn nhận được môi trường đạo đức tốt đẹp ở nơi làm việc, họ sẽ hăng hái phát huy tối đa khả năng của bản thân để đóng góp phát triển cho công ty Doanh nghiệp cũng sẽ dựa vào đội ngũ nhân viên

đó phát triển một cách lành mạnh và tích cực, không ngừng tạo ra lợi nhuận cao

Doanh nghiệp với môi trường đạo đức và nhân viên sẽ cùng nhau tạo ra những kết quả tốt đẹp trong hoạt động kinh doanh Một môi trường lao động an toàn, lương thưởng phù hợp, thích đáng cùng đồng nghiệp quan tâm, hỗ trợ và giúp đỡ nhau,

là những chất xúc tác nhằm tạo ra sự tận tâm của nhân viên dành cho doanh nghiệp Ngược lại, có rất nhiều nhân viên sẵn sàng lên án và tố cáo những hành vi phi đạo đức kinh doanh mà doanh nghiệp của mình đang thực hiện, nếu qua lăng kính của mình, nhân viên thấy được những việc làm trái đạo đức đang diễn ra, chắc chắn họ

sẽ lên tiếng phơi bày điều đó cũng như rời khỏi doanh nghiệp này

Cùng nhớ lại câu chuyện về làn sóng quay lưng và lên án tẩy chay H&M của người tiêu dùng Việt Nam vào khoảng đầu năm 2021 Đứng trước hành động H&M đã thêm “đường lưỡi bò” phi pháp vào bản đồ Trung Quốc ảnh hưởng chủ quyền Việt Nam, cộng đồng mạng Việt Nam đã vô cùng tức giận và đồng lòng quay lưng với nhiều cửa hàng của H&M lúc bấy giờ Trước đó không lâu, H&M tại Trung Quốc đã

bị khách hàng nơi đây chỉ trích thậm tệ vì thương hiệu dùng một loại bông

ở nơi khác, không phải là bông được sản xuất ở Tân Cương, đáp trả lại điều đó, Trung Quốc đã cho H&M "bay màu" trên các ứng dụng về bản đồ của nước này

Đồng thời phải nhắc đến bê bối phân biệt chủng tộc trong nhiều năm qua của hãng thời trang nổi tiếng đến từ Thụy Điển Phải chăng những điều này đã đẩy giá cổ phiếu của công ty tổng quản thương hiệu H&M giảm không phanh 50% trên thị trường, đạt một tốc độ kỷ lục bất ngờ chưa từng thấy Đặt trên bàn cân về vấn đề đạo đức kinh doanh, qua hành động trên đây H&M đã thật sự để lại một hình ảnh không đẹp trong lòng người tiêu dùng Chính khách hàng đã là người đánh giá về đạo đức của hoạt động kinh doanh này, họ thể hiện sự phẫn nộ và sẵn sàng quay lưng với thương hiệu khi cảm thấy mình không được tôn trọng Các nhà đầu tư cũng phải có cái nhìn e dè đối với câu chuyện trên, họ có dám đặt cược sự đầu tư của mình vào một thương hiệu như thế không? Đặc biệt, chắc chắn rằng các cơ quan quản lý nhà nước cũng sẽ lên tiếng trước những vấn đề mang tính nghiêm trọng và cần thiết

Có phải các hành vi phi đạo đức luôn luôn phi pháp?

Câu trả lời là không, bởi vì có nhiều hành vi phi đạo đức nhưng xét về mặt pháp luật thì được công nhận là hợp pháp

Điển hình là hành vi “làm đẹp” báo cáo tài chính vô cùng phổ biến ở Phố Wall hay còn được gọi là “xào nấu sổ sách” Nhằm cải thiện vẻ ngoài của danh mục đầu tư trước khi công bố cho khách hàng và các cổ đông Vào giai đoạn cuối

năm/quý, các nhà quản lý quỹ sẽ bán cổ phiếu đang chịu lỗ lớn, sau đó mua cổ phiếu hiện đang có giá trị cao vào thời điểm gần kết thúc quý Những cổ phiếu này được thể hiện tại một điểm, chứ không phải trên cơ sở mua và bán vì thế mà chúng trông rất hấp dẫn trên giấy tờ Và những nhà đầu tư chỉ có thể đọc và tin vào những báo cáo đó, hay nói cách khác là bị các quỹ tương hỗ và các nhà quản lý che mắt

b. Trách nhiệm xã hội là gì? Nó khác biệt thế nào với đạo đức kinh doanh Thảo luận về các vấn đề bền vững mà các nhà quản lý phải đối mặt trong việc giải quyết các vấn đề trách nhiệm xã hội.

“Trách nhiệm xã hội là nghĩa vụ của doanh nghiệp trong việc tối đa hóa tác động tích cực và giảm thiểu tác động tiêu cực của nó đối với xã hội.” (Ferrell, Hirt & Ferrell, 2015)

Mặc dù giữa trách nhiệm xã hội và đạo đức kinh doanh có một quan hệ gắn bó chặt chẽ với nhau, nhưng cả hai luôn tồn tại những khác biệt nhất định như sau:

“Đạo đức kinh doanh liên quan đến các quyết định của một cá nhân hoặc một nhóm làm việc mà xã hội đánh giá là đúng hoặc sai, trong khi trách nhiệm xã hội là một khái niệm rộng hơn liên quan đến tác động của toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp đối với xã hội.”

Ta có thể hiểu rằng “Trách nhiệm xã hội là nghĩa vụ cần thiết mà mỗi doanh nghiệp hay cá nhân thực hiện nhằm tạo ra những tác động tích cực và giảm tối thiểu tác động tiêu cực đối với xã hội của chúng ta từ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đó” Còn “Đạo đức kinh doanh thì bao gồm những nguyên tắc và các tiêu chuẩn kiến tạo hành vi của doanh nghiệp để hướng doanh nghiệp theo những hình mẫu được đánh giá là có đạo đức trong kinh doanh”

Trong đời sống hoạt động kinh doanh của mình, các nhà quản lý luôn phải linh hoạt trong việc giải quyết các vấn đề về trách nhiệm xã hội, đặc biệt trong thời đại phát triển ngày nay, càng nhiều các doanh nghiệp tập trung vào mục tiêu về xu hướng tiến đến sự bền vững hay còn gọi là phát triển bền vững Tính bền vững được nhận định như sau:

“Tính bền vững khi tiến hành các hoạt động theo cách mà cho phép sự an toàn lâu dài của môi trường tự nhiên, bao gồm tất cả các thực thể sinh học Tính bền vững liên quan đến sự tương tác giữa tự nhiên và các cá nhân, tổ chức và các chiến lược kinh doanh và bao gồm việc đánh giá và cải tiến các chiến lược kinh doanh, các lĩnh vực kinh tế, thực hành làm việc, công nghệ và lối sống để chúng duy trì sự trong lành của môi trường tự nhiên” (Ferrell, Hirt & Ferrell, 2015)

Mở đầu rõ ràng nhất cho khái niệm của tính bền vững này là theo “Ủy ban Môi trường và Phát triển Thế giới” (WCED) nhận định vào năm 1987 có đề cập “Phát triển bền vững là sự phát triển có thể đáp ứng được những nhu cầu hiện tại mà

không ảnh hưởng, tổn hại đến những khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế

hệ tương lai”

Phát triển bền vững là câu chuyện mà doanh nghiệp trên con đường giải quyết các vấn đề thách thức gây ra từ tác động giữa nền xã hội - kinh tế và hệ thống môi trường nhằm tạo ra một nền kinh tế hiệu quả, một xã hội văn minh và một môi trường khỏe mạnh Chấp hành nghiêm túc theo những quy định của pháp luật trong việc giải quyết các vấn đề môi trường là chưa đủ, trách nhiệm của doanh nghiệp còn phải chủ động hơn trong việc kiến tạo phát huy đổi mới sáng tạo về các phương pháp hoàn thành trách nhiệm xã hội, nâng cao phát triển tay nghề của nhân lực nhằm luôn xử lý hợp lý lượng chất thải đi ra của chu trình sản xuất Thực hiện tốt sẽ tạo ra rất nhiều kết quả khả quan, vừa tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong vấn đề hạn chế chi phí và tối đa mặt lợi nhuận, vừa là cơ hội để bảo vệ các khía cạnh của môi trường, vừa là bàn đáp giúp xã hội bước đến xu hướng phát triển bền vững

Vậy những thách thức của vấn đề bền vững gắn liền với trách nhiệm xã hội hiện nay mà các nhà quản lý đang đối mặt tiêu biểu có thể nhắc đến là:

"Việt Nam không thể hóa rồng trong khi xung quanh đầy bụi của nhiệt điện than" - ông Ousmane Dione – CEO của Ngân hàng thế giới tại Việt Nam nhận định

Nguồn nước bị ô nhiễm và trách nhiệm bảo vệ nguồn nước: Nước là một

yếu tố quyết định góp phần hình thành nên sự sống của chúng ta Theo “Trung tâm Nghiên Cứu Môi trường Cộng đồng”, phần trăm lượng nước thải bắt nguồn từ các khu công nghiệp sản xuất được doanh nghiệp xả thẳng ra môi trường bên ngoài mà không qua xử lý chiếm khoảng 70% Ở các thành phố lớn như Hà Nội và Thành phố

Hồ Chí Minh, những nơi có dân cư tập trung đông đúc, mật độ dân số cao sẽ dễ dàng bắt gặp hình ảnh nước sông được khoác lên mình chiếc áo đen xì kèm theo là những bọc nilon, hộp xốp, thùng nhựa và rác thải sinh hoạt của những người dân sống ven sông, tất cả chất thải đó lâu ngày không qua xử lý, dọn dẹp sẽ trở nên vô

cùng hôi thối, khó chịu “Theo thống kê của Bộ Y tế và Bộ Tài nguyên và Môi

trường, mỗi năm có khoảng 9.000 người tử vong do nguồn nước kém vệ

sinh Khoảng 20.000 người mắc bệnh ung thư và nguyên nhân chính là do ô

nhiễm nguồn nước” ("Ô Nhiễm Môi Trường Nước Và Hướng Giải Quyết", 2021) Những điều đó là thực trạng hiện nay gây nên bởi những hành động như đổ hóa chất độc hại và nước thải xuống sông và đại dương hay sự tràn dầu và chôn lấp chất thải công nghiệp ẩn sâu trong lòng đất nơi mà lẽ ra chúng ta có thể dùng để lọc nên nguồn cung cấp nước ngầm, đồng thời các hóa chất và kim loại nặng sẽ ngấm trực tiếp vào hệ thống nước gây ô nhiễm độc hại Nếu những điều này cứ tiếp tục tiếp diễn và không có sự sụt giảm, chắc chắn rằng trong tương lai con người sẽ không còn nước sạch để sinh hoạt và các doanh nghiệp sẽ không còn nguồn nước để tham gia sản xuất, hoạt động kinh doanh

Lá phổi của nhân loại đang bị ô nhiễm: Khói và các dạng khí thải từ khu công

nghiệp, khu sản xuất, công trình sản xuất và phương tiện cơ giới chính là những tác nhân gây ra ô nhiễm không khí nghiêm trọng Chính những vấn nạn xoay quanh việc các doanh nghiệp không xử lý lượng chất thải đúng cách đã gây ra rất nhiều vấn đề ô nhiễm, một trong số đó có cả hiện tượng Mưa Axit Đây là một trong những vấn đề vô cùng nan giải thách thức các nhà quản lý phải gấp rút giải quyết

ngày nay để thực hiện trách nhiệm xã hội của mình Khi người dân cho rằng doanh nghiệp là nguồn tác động lớn nhất gây nên ô nhiễm không khí, phá vỡ khoảng trời trong lành của cộng đồng thì các doanh nghiệp, các nhà quản lý nên nhanh chóng ngăn chặn và giảm thiểu tình trạng tiêu cực này Đòi hỏi các doanh nghiệp, tổ chức

có những biện pháp khắc phục ô nhiễm đồng thời xử lý khí thải của ngành công nghiệp đúng theo quy định, cải tiến những dây chuyền móc máy hiện đại, chuyên nghiệp trong việc xử lý đưa khí thải ra môi trường, học hỏi nhiều biện pháp kỹ thuật tiến bộ và tích cực trồng nhiều cây xanh tạo lọc một nguồn không khí trong lành mới cho xã hội

Biến đổi khí hậu toàn cầu: Nhiều nhà khoa học trên thế giới đã lên tiếng về

mức báo động của lượng khí thải công nghiệp làm cho Trái đất nóng lên và tạo ra

vô vàn hệ quả tiêu cực nghiêm trọng với khí hậu Nhiệt độ dần nóng lên sẽ đẩy mực nước biển dâng cao, khiến nhiều vùng diện tích bị nhấn chìm, dẫn đến việc con người bị mất đi nơi ở, phải tìm kiếm nơi sinh sống mới, vấn đề này sẽ gây ra sự tác động tiêu cực nghiêm trọng tới nền kinh tế của rất nhiều quốc gia Việc kiểm soát lượng khí thải là cách quan trọng nhất giúp hạn chế ảnh hưởng xấu của hiện tượng biến đổi khí hậu Đòi hỏi trong điều kiện này, doanh nghiệp cần thiết phải thích ứng với biến đổi khí hậu toàn cầu Doanh nghiệp cần nâng cao khả năng phục hồi đồng thời phát huy tiềm năng tạo ra các sản phẩm, dịch vụ và mô hình hoạt động kinh doanh mới chống chịu khí hậu Ứng dụng khoa học công nghệ nhằm giải quyết các vấn nạn ngày nay và tạo ra những hệ quả tích cực trong tương lai

Năng lượng thay thế trong khai thác: Đẩy mạnh thực hiện và triển khai

những phương pháp tiết kiệm năng lượng trong khai thác sản xuất và sử dụng nguồn năng lượng thay thế mới mang lại ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong tình hình phát triển kinh tế xoay quanh xã hội của thời đại ngày nay Không chỉ giảm phát khí thải nhà kính, giảm lượng khí carbon thải ra mà các doanh nghiệp còn cần phải thúc đẩy các nguồn năng lượng thay thế “Nhiều nghiên cứu đã cho rằng, xu hướng phát triển năng lượng của thế giới sẽ đi theo hướng thay thế dần các nguồn năng lượng hóa thạch (than, dầu mỏ) bằng các nguồn năng lượng xanh và sạch hơn (gió, mặt trời, sinh khối, hydro xanh, methanol…), trong đó, khí tự nhiên đóng vai trò là bước trung gian cho quá trình chuyển đổi này” ("Chuyển đổi cơ cấu năng lượng tại Việt Nam", 2021) Việc chuyển sang sử dụng các thiết bị hiện đại và có ưu điểm tiết kiệm năng lượng cũng là một giải pháp thiết yếu nên được khuyên dùng dành cho các doanh nghiệp sản xuất Các giải pháp phát triển phổ biến ngày nay như là “dịch chuyển dần từ dầu sang khí; tăng cường tích hợp lọc-hóa dầu; phát triển năng lượng tái tạo; sự phát triển của nền kinh tế methanol, nền kinh tế hydro; chuyển hóa CO2; tiết kiệm năng lượng ” ("Phát triển và khai thác hiệu quả năng lượng tái tạo để phát triển bền vững", 2021)

Những điều đáng mừng đã làm được:

Chúng ta có thể thấy hầu hết các doanh nghiệp hiện nay đều quan tâm đến tính bền vững khi tham gia giải quyết các vấn đề về trách nhiệm xã hội Điều đó cho thấy ý thức bảo vệ môi trường - xã hội của các nhà quản lý đã được nâng cao đáng kể, đây là một dấu hiệu đáng mừng cho xã hội ngày nay Từ đó mà thuật ngữ

“Doanh nghiệp xanh” cũng trở nên vô cùng phổ biến trong nền kinh tế khi các doanh nghiệp cho phép các quy trình trở nên thân thiện hơn với môi trường

“Ông lớn ngành hàng tiêu dùng” Unilever và câu chuyện bỏ đi vẻ ngoài cũ

và dùng nhựa tái chế để vẽ lên gương mặt mới cho thương hiệu Đối mặt với vấn đề

ô nhiễm môi trường đang bùng phát, Unilever đã đưa “Sunlight, Comfort và Love Beauty and Planet” trở thành ba nhãn hàng tiên phong trong việc thay đổi chất liệu bao bì để hướng đến yếu tố xanh cho thương hiệu Unilever đã cam kết với người tiêu dùng thực hiện các mục tiêu như sau:

Giảm một nửa lượng nhựa nguyên sinh: Unilever đánh vào bao bì sản phẩm và tuyên bố sẽ giảm 100.000 tấn bao bì làm từ nhựa

Thu thập và xử lý rác thải nhựa: Thay vì việc bán sản phẩm của mình, Unilever sẽ chủ động giúp thu thập và xử lý bao bì nhựa nhiều hơn với mục tiêu khoảng 600.000 tấn mỗi năm vào năm 2025

100% bao bì nhựa của Unilever sẽ được tái sử dụng: Bao bì nhựa sẽ được thiết kế tái sử dụng hoàn toàn hoặc tái chế

Kích thích người tiêu dùng gia tăng sử dụng nhựa tái chế: Không chỉ dừng lại ở việc cố gắng giảm thiểu nhựa, Unilever còn kích cầu sử dụng nhựa tái chế sau tiêu dùng lên tối thiểu là 25% ("Unilever và cam kết giảm thiểu rác thải nhựa | Đẹp365", 2020)

Câu 2:

a) Giải thích và cho các ví dụ về tháp cấp bậc nhu cầu của Maslow.

Tháp cấp bậc nhu cầu của Maslow là một dạng lý thuyết động lực thuộc tâm

lý học mà trong đó là một mô hình gồm năm bậc thang nêu lên những nhu cầu của con người, được biết đến với hình dạng phân cấp của một kim tự tháp từ những nhu cầu cơ bản nhất cho đến nhu cầu phát triển: nhu cầu sinh lý, nhu cầu an toàn, nhu cầu xã hội, nhu cầu kính trọng và nhu cầu thể hiện bản thân (McLeod, 2018)

Mô hình này có thể được chia thành hai phần riêng: nhu cầu thiếu hụt và nhu cầu tăng trưởng Bốn bậc bắt đầu được cho là nhu cầu thiếu hụt và tiếp đến nằm ở

vị trí cao nhất là nhu cầu phát triển

Đầu tiên, bốn nhu cầu thiếu hụt được giải thích như sau:

Nhu cầu sinh lý: Lý do Maslow quyết định đặt nhu cầu sinh lý ở vị trí dưới cùng của hình tháp là vì đây được xem như phần nền vững chắc của tháp nhu cầu, gồm những nhu cầu cơ bản và bắt buộc để con người có thể sống và tồn tại Đó là những nhu cầu về mặt sinh học như được sống, ăn, mặc, ngủ, Maslow cho rằng đây là loại nhu cầu quan trọng nhất vì “tất cả các nhu cầu khác đều trở nên thứ yếu cho đến khi nhu cầu này được đáp ứng” Và đặc biệt chỉ khi nào đáp ứng được những nhu cầu này thì ta mới có đủ điều kiện

để chinh phục được những nhu cầu ở mức độ cao hơn

Ví dụ: Doanh nhân Howard Schultz - cựu CEO của thương hiệu cà phê Starbucks đã chia sẻ về xuất thân nghèo khổ của mình, ông thẳng thắng nói rằng lúc nhỏ ông cảm giác mình đang sống ở một mặt khác của xã hội,

đó chính là cảnh nghèo đói Khi đó, thứ mà ông quan tâm nhất là liệu có đủ

thức ăn để sống qua ngày và có chỗ để ngủ qua đêm nay hay không… Điều

đó cho ta thấy rằng xuất phát điểm cơ bản nhất trong tất cả các nhu cầu luôn

là nhu cầu về sinh lý

Nhu cầu an toàn: Nếu nhu cầu sinh lý được đề cập đến đầu tiên để giúp con người đảm bảo sự sống còn, thì nhu cầu an toàn nhắc đến cảm giác được bảo

vệ, được sống trong môi trường an toàn và tránh xa những tổn hại cho bản thân trong cuộc sống Đó có thể đơn giản được hiểu là những nhu cầu có một nơi trú ngụ với trật tự, an ninh tốt cho đến việc được bảo vệ bởi pháp luật, Nhà nước để tránh khỏi những vấn đề bạo lực, chiến tranh, tấn công, Nhưng cũng có thể là mong cầu sự ổn định trong cuộc sống hôm nay và tương lai

Ví dụ: Khi chúng ta chưa có tiền, điều kiện kinh tế còn rất hạn chế, việc mỗi bữa có thứ để ăn, dù chỉ là cơm trắng và nước mắm là đã đủ giúp chúng ta vượt qua cái đói và tiếp tục sống Nhưng khi chúng ta đã đáp ứng được việc có miếng ăn, cái mặc dư dả thì lúc đó chúng ta sẽ quan tâm đến việc ăn các loại thực phẩm có chất lượng cao, hàng xịn, hàng tốt như thịt bò, hải sản, trái cây ngoại nhập… nhằm đảm bảo an toàn trong việc ăn uống và nâng cao sức khỏe

Nhu cầu xã hội: Con người sau khi được đáp ứng những nhu cầu cơ bản thường sẽ bắt đầu để tâm đến tình cảm, đến những mối liên kết, ràng buộc giữa người với người được cấu thành bên trong xã hội Sự mong cầu được yêu, được đón nhận tình yêu thương từ những người xung quanh, được tham gia, tương tác và chấp nhận vào một cộng đồng, tập thể là điều mà tất cả mọi người đều cố gắng để có được Bao gồm tình cảm gia đình, tình bạn, tình yêu, sự thân mật, sự tin tưởng, sự tiếp nhận và trao gửi những xúc cảm Nếu như nhu cầu duy trì các mối quan hệ hay kết nối xã hội này không được đáp ứng sẽ dễ dẫn đến cảm giác u uất, cô đơn, lạc lõng hay nghiêm trọng là gây

ra trầm cảm, những căn bệnh về tâm lý khi con người không đón nhận được

sự yêu thương

Ví dụ: Tiêu biểu ở những môi trường làm việc và học tập, chúng ta luôn phải tiếp xúc, tương tác với rất nhiều người, đồng thời phải tham gia teamwork để công việc chung được hoàn thiện Vì thế để có thể thực hiện tốt, chúng ta ai cũng mong muốn đáp ứng nhu cầu xã hội Người đi làm thì luôn cố gắng tạo ra thật nhiều những mối quan hệ tốt đẹp, lành mạnh và hữu nghị nhất với những người bạn đồng nghiệp để công việc của mình được diễn ra thuận lợi và dễ dàng Học sinh, sinh viên thì mong muốn có mối gắn kết thật vui vẻ, hòa bình với các bạn khác để cùng nhau hoàn thành bài tập nhóm

Nhu cầu được kính trọng: Sau khi đã tích lũy được những mối quan hệ trong

xã hội, mọi người sẽ tiến đến một nhu cầu cao hơn, đó chính là mong muốn được người khác chấp nhận, tin tưởng, tuyên dương và coi trọng năng lực,

nỗ lực mà bản thân đã cố gắng thể hiện, cống hiến Thực tế gần đây, việc nhà Apple cho ra mắt Iphone 13 tại Việt Nam cũng có thể nhắc đến ở nhu cầu

này, bởi đã có rất nhiều người thu hút được sự kính trọng và nể nang từ người khác khi họ trở thành những “đại gia” đầu tiên được cầm trên tay chiếc Iphone 13 đắt giá và vô cùng xịn sò trong tháng 10 vừa qua Nhu cầu này được Maslow chia thành hai loại:

o Lòng tự trọng đối với bản thân: Điều này được thể hiện qua việc tự ghi nhận và xem trọng, tự hào đối với những thành tích, phẩm giá, sự độc lập, tự do, khả năng làm chủ, của mỗi người Điều này là một điều vô cùng quan trọng và không thể nào thiếu trong quá trình phát triển bản thân mỗi người chúng ta

o Mong muốn danh tiếng hoặc sự tôn trọng từ người khác: Nhu cầu này nhắc đến địa vị, sự công nhận, chức danh, danh tiếng, và uy tín Đó là những yếu tố bề nổi mà rất nhiều người ao ước được người khác ghi nhận, tin tưởng và tôn trọng đối với niềm đam mê và năng lực của mình

Sau khi chinh phục được bốn nhu cầu thiếu hụt ở trên, nhu cầu thứ năm thuộc loại nhu cầu phát triển là nhu cầu thể hiện bản thân sẽ xuất hiện Maslow cho rằng đây là loại nhu cầu cao nhất mà ai trong tất cả chúng ta cũng đều muốn theo đuổi, vượt qua thành công của cột mốc bốn loại nhu cầu cơ bản, con người sẽ nhận ra được tiềm năng ẩn sâu trong mình, từ đó hướng đến hoàn thiện bản thân, xây dựng con đường phát triển cá nhân và gặt hái những trải nghiệm rực rỡ Tất cả những điều

đó là cho lý tưởng cống hiến hết mình và nỗ lực không ngừng nghỉ để tạo ra những giá trị đáng giá hơn nữa cho xã hội và cộng đồng, tìm ra đáp án về giá trị thật sự của cuộc sống Như Steve Jobs, một trong những CEO thành công nhất mọi thời đại, ông là người tiên phong trong việc dù giữ vai trò CEO nhưng chỉ nhận mức lương tượng trưng 1 USD Điều này cho ta thấy, vượt lên trên tất cả, tiền bạc không còn là vấn đề để Steve Jobs quan tâm, thứ ông tập trung vào là việc cống hiến hết sức mình vào công cuộc phát triển ngành công nghiệp vi tính cho nhân loại

Hầu hết mỗi người chúng ta đều sẽ có cả năm nhu cầu này trong suốt hành trình cuộc đời của mình Thế nhưng tùy vào hoàn cảnh và câu chuyện của mỗi người mà những nhu cầu này tồn tại dưới dạng ít hay nhiều và trong từng cột mốc thời gian cuộc đời các nhu cầu là sẽ không giống nhau đối với mỗi người

Tuy nhiên, nhu cầu năm cấp bậc của Maslow đã được mở rộng và bổ sung thêm nhu cầu nhận thức, thẩm mỹ và nhu cầu siêu việt

Nhu cầu nhận thức: Giống như tên gọi, nhu cầu nhận thức tập trung theo đuổi về tri thức, sự hiểu biết, tầm nhìn về thế giới quan xung quanh Để đạt được nhu cầu đó, đòi hỏi con người phải ra sức tìm tòi, học hỏi và rèn luyện những kiến thức mới, những điều mới lạ xung quanh Không ngừng rèn dũa

và tôi luyện, chắc chắn sẽ chinh phục được kho tàng tri thức của nhân loại

Nhu cầu thẩm mỹ: Nhu cầu thẩm mỹ đề cập đến cái đẹp của cuộc sống

Khao khát được thỏa mãn vẻ đẹp trên đời, chiêm ngưỡng tính thẩm mỹ của mọi vật xung quanh thông qua sự quan sát và cảm nghiệm của bản thân

Nhu cầu siêu việt: Nhu cầu siêu việt là nhu cầu được nhắc đến khi thoát ra khỏi những giá trị, chuẩn mực vượt ra ngoài bản thân Có thể là những trực