Bà̀i viết cung cấp bức tranh toà̀n cảnh về vụ việc viphạm nghiêm trọng đạo đức kinh doanh và̀ trá́ch nhiệm xã hộmi của công ty Việt Á trong việc nâng giá́ thiết bị y tế, qua đó rút
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
VIỆN KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ
oOo
-TIỂU LUẬN MÔN:
ĐẠ̣O ĐỨC KINH DOANH VÀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI
ĐỀ TÀI:
PHÂN TÍCH VI PHẠ̣M VỀ ĐẠ̣O ĐỨC KINH DOANH CỦA CÔNG TY VIỆT Á TRONG VIỆC
NÂNG GIÁ THIẾT BỊ Y TẾ
Nhóm sinh viên thực hiện: Nhóm 8 Lớp tín chỉ: KDO305(GD1-HK2-2122).1 Giáo viên hướng dẫn: TS Vũ Thị Bích Hải
Hà Nội, tháng 2 năm 2022
Trang 2Danh sách thành viên và phân công công việc
1 Đà̀o Ngọc Anh 1915510003 + Đưa ra phân cực đóng góp ý kiến
tích, nhận xét + Hoà̀n thà̀nh tốt
nhiệm vụ được giao
+ Tìm hiểu diễn + Tham gia đầy đủbiến vụ việc cá́c buổi họp, tích
2 Hoà̀ng Quốc Đạt 1915510029 + Phân công, cực đóng góp ý kiến
kiểm tra, tổng + Hoà̀n thà̀nh tốthợp bà̀i là̀m nhiệm vụ được giao
+ Tìm hiểu lý
+ Tham gia đầy đủthuyết và̀ thông
cá́c buổi họp, tíchtin chung về
3 Hoà̀ng Thị Minh Hạ 1915510043 công ty cực đóng góp ý kiến
+ Tìm hiểu diễn + Hoà̀n thà̀nh tốt
nhiệm vụ được giaobiến vụ việc
Trang 35 Nguyễn Danh Nam 1915510112 + Tìm hiểu diễn + Tham gia đầy đủ
biến vụ việc cá́c buổi họp, tích+ Chuẩn bị cá́c cực đóng góp ý kiến
Trang 4phần thông tin
+ Hoà̀n thà̀nh tốt
cơ bản của bà̀i
nhiệm vụ được giaotiểu luận
+ Tìm hiểu diễn + Tham gia đầy đủbiến vụ việc cá́c buổi họp, tích
6 Đỗ Bích Ngọc 1915510252 + Đưa ra phân cực đóng góp ý kiến
+ Hoà̀n thà̀nh tốttích, nhận xét
nhiệm vụ được giao
+ Tìm hiểu diễn + Tham gia đầy đủbiến vụ việc cá́c buổi họp, tích
7 Vũ Hoà̀ng Phúc 1915510134 + Đưa ra phân cực đóng góp ý kiến
+ Hoà̀n thà̀nh tốttích, nhận xét
nhiệm vụ được giao
+ Tìm hiểu diễn + Tham gia đầy đủbiến vụ việc cá́c buổi họp, tích
8 Bùi Thị Thùy 1915510178 + Đưa ra phân cực đóng góp ý kiến
+ Hoà̀n thà̀nh tốttích, nhận xét
nhiệm vụ được giao
Trang 5MỤC LỤC
MỤC LỤC 1
LỜI MỞ ĐẦU 2
CHƯƠNG 1: LÝ THUYẾT CHUNG VỀ ĐẠO ĐỨC KINH DOANH 3
1.1 Đạo đức kinh doanh 3
1.1.1 Khá́i niệm: 3
1.1.2 Cá́c nguyên tắc và̀ chuẩn mực của đạo đức kinh doanh 3
1.2 Đạo đức kinh doanh trong hoạt độmng của doanh nghiệp 4
1.3 Đạo đức kinh doanh của ngà̀nh dịch vụ y tế 4
CHƯƠNG 2 GIỚI THIỆU VỀ CÔNG TY VIỆT Á VÀ VỤ VIỆC VI PHẠM ĐẠO ĐỨC KINH DOANH CỦA CÔNG TY 5
2.1 Tổng quan về Công ty cổ phần Công nghệ Việt Á 5
2.1.1 Thông tin chung 5
2.1.2 Tình hình hoạt độmng của công ty trước khi xảy ra sai phạm(2016-2020) 6 2.2 Diễn biến vụ việc 8
CHƯƠNG 3 PHÂN TÍCH, NHẬN XÉT VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM 15
3.1 Phân tích, nhận xét 15
3.1.1 Tính trung thực 15
3.1.2 Kinh doanh gắn với lợi ích của cộmng đồng, xã hộmi 16
3.2 Bà̀i học kinh nghiệm 20
3.2.1 Bà̀i học cho cá́c cơ quan, tổ chức 20
3.2.2 Bà̀i học cho cá́c doanh nghiệp 22
KẾT LUẬN 26
TÀI LIỆU THAM KHẢO 27
Trang 6LỜ̀I MỞ ĐẦU
Bất kế doanh nghiệp nà̀o trong hoạt độmng kinh doanh đều luôn muốn đạtđược mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận Vì thế, họ luôn có những chiến lược tậndụng cơ hộmi mà̀ thị trường tạo ra Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nà̀o cũng
ý thức được mộmt số hà̀nh độmng của mình có thể gây ảnh hưởng tiêu cực tới môitrường, xã hộmi Thậm chí họ sẵn sà̀ng gạt bỏ đạo đức kinh doanh và̀ coi thường trá́chnhiệm xã hộmi chỉ vì những đồng lợi tức ngắn hạn rồi cuối cùng thiệt thòi nhất lại là̀người tiêu dùng và̀ sau đó chính là̀ bản thân doanh nghiệp
Trong thời kỳ dịch bệnh Covid-19 diễn ra hết sức phức tạp, nền kinh tế trìtrệ, cuộmc sống người dân gặp nhiều khó khăn, nhu cầu về chăm sóc sức khỏe, vật
tư y tế không ngừng tăng cao Vì thế, Nhà̀ Nước cũng như nhiều doanh nghiệp
đã và̀ đang cố gắng hết sức chung tay giúp đỡ nhân dân tiếp cận những dịch vụ,thiết bị y tế dễ dà̀ng hơn Tuy nhiên, đây lại là̀ cơ hộmi lớn để mộmt bộm phận doanhnghiệp lợi dụng thu lợi bất chính khiến xã hộmi không khỏi bức xúc
Trước tình trạng đó, nhóm 8 chúng em thực hiện bà̀i tiểu luận với đề tà̀i
“Phân tích vấn đề vi phạm đạo đức kinh doanh và̀ trá́ch nhiệm xã hộmi trong kinhdoanh của Công ty Việt Á” Bà̀i viết cung cấp bức tranh toà̀n cảnh về vụ việc viphạm nghiêm trọng đạo đức kinh doanh và̀ trá́ch nhiệm xã hộmi của công ty Việt
Á trong việc nâng giá́ thiết bị y tế, qua đó rút ra những bà̀i học kinh nghiệm giá́trị
Bà̀i tiểu luận được chia thà̀nh ba phần chính:
Chương 1: Lý thuyết về đạo đức kinh doanh
Chương 2: Giới thiệu về công ty Việt Á và̀ vụ việc vi phạm đạo đức kinh doanh của công ty
Chương 3: Phân tích, nhận xét và̀ bà̀i học kinh nghiệm
Trang 7Do kiến thức và̀ thông tin còn hạn chế nên bà̀i tiểu luận không trá́nh khỏinhững thiếu sót, chúng em rất mong có thể nhận được những nhận xét, đóng góp
từ giảng viên để bà̀i tiều luận được hoà̀n thiện hơn nữa
CHƯƠNG 1: LÝ THUYẾT CHUNG VỀ ĐẠ̣O ĐỨC KINH DOANH
1.1 Đạo đức kinh doanh
1.1.1 Khái niệm:
Đạo đức kinh doanh là̀ mộmt tập hợp cá́c nguyên tắc, chuẩn mực có tá́cdụng điều chỉnh, đá́nh giá́, hướng dẫn và̀ kiểm soá́t hà̀nh vi của cá́c chủ thể kinhdoanh Đạo đức kinh doanh chính là̀ đạo đức được vận dụng và̀o trong hoạt độmngkinh doanh
Đạo đức kinh doanh là̀ mộmt dạng đạo đức nghề nghiệp: Đạo đức kinhdoanh có tính đặc thù của hoạt độmng kinh doanh – do kinh doanh là̀ hoạt độmnggắn liền với cá́c lợi ích kinh tế, do vậy khía cạnh thể hiện trong ứng xử về đạođức không hoà̀n toà̀n giống cá́c hoạt độmng khá́c: Tính thực dụng, sự coi trọnghiệu quả kinh tế là̀ những đức tính tốt của giới kinh doanh nhưng nếu á́p dụngsang cá́c lĩnh vực khá́c như giá́o dục, y tế hoặc sang cá́c quan hệ xã hộmi khá́cnhư vợ chồng, cha mẹ, con cá́i thì đó lại là̀ những thói xấu bị xã hộmi phê phá́n.Song cần lưu ý rằng đạo đức, kinh doanh vẫn luôn phải chịu sự chi phối bởi mộmt
hệ giá́ trị và̀ chuẩn mực đạo đức xã hộmi chung
1.1.2 Các nguyên tắc và chuẩn mực của đạo đức kinh doanh
Tính trung thực: Không dùng cá́c thủ đoạn gian dối, xảo trá́ để kiếm lời.Giữ lời hứa, giữ chữ tín trong kinh doanh, nhất quá́n trong nói và̀ là̀m, trung thựctrong chấp hà̀nh luật phá́p của nhà̀ nước, không là̀m ăn phi phá́p như trốn thuế,lậu thuế, không sản xuất và̀ buôn bá́n những mặt hà̀ng quốc cấm, thực hiệnnhững dịch vụ có hại cho thuần phong mỹ tục, trung thực trong giao tiếp với bạnhà̀ng (giao dịch, đà̀m phá́n, ký kết), và̀ người tiêu dùng không là̀m hà̀ng giả,khuyến mại giả, quảng cá́o sai sự thật, sử dụng trá́i phép những nhãn hiệu nổi
Trang 8tiếng, vi phạm bản quyền, phá́ giá́ theo lối ăn cướp, trung thực ngay với bảnthân, không hối lộm, tham ô, thụt két, “chiếm công vi tư”.
Tôn trọng con người: Đối với những người cộmng sự và̀ dưới quyền, tôntrọng phẩm giá́, quyền lợi chính đá́ng, tôn trọng hạnh phúc, tôn trọng tiềm năngphá́t triển của nhân viên, quan tâm đúng mức, tôn trọng quyền tự do và̀ cá́cquyền hạn hợp phá́p khá́c Đối với khá́ch hà̀ng: tôn trọng nhu cầu, sở thích và̀tâm lý khá́ch hà̀ng Đối với đối thủ cạnh tranh, tôn trọng lợi ích của đối thủ
Gắn lợi ích của doanh nghiệp với lợi ích của khá́ch hà̀ng và̀ xã hộmi, coitrọng hiệu quả gắn với trá́ch nhiệm xã hộmi Bí mật và̀ trung thà̀nh với cá́c trá́chnhiệm đặc biệt
1.2 Đạo đức kinh doanh trong hoạt động của doanh nghiệp
Thưc tê cho thây mưc độ phát triên bên vưng cua doanh nghiêp phu thuộcvào đao đưc kinh doanh và sư tăng trương vê lơi nhuân thu đươc găn liên vơiviêc thưc hành đao đưc kinh doanh
Đao đưc kinh doanh như một bộ phân câu thành quan trong nhât cua vănhoa kinh doanh, là yêu tô nên tang tao nên sư tin cây cua đôi tác, khách hàng vàngươi tiêu dung đôi vơi doanh nghiêp Đao đưc kinh doanh chính là cơ sơ đê xâydưng long tin, sư găn kêt và trung thành cua đội ngu cán bộ công nhân viên trongdoanh nghiêp, bao đam tư lanh đao đên toàn thê cán bộ công nhân viên trongdoanh nghiêp co nhưng ưng xư đung chuân mưc đao đưc, qua đo không ngưngnâng cao hinh anh, uy tin và thương hiêu cua doanh nghiêp Sư tôn vong, phá́ttriển cung như lơi nhuân cua doanh nghiêp chinh là do ngươi tiêu dung quyêtđinh, do đo doanh nghiêp muôn đat đươc tỷ suât lơi nhuân cao và thành công bênvưng thi phai xây dưng đươc nên tang đao đưc kinh doanh cho doanh nghiêpminh
Trang 91.3 Đạo đức kinh doanh của ngành dịch vụ y tế
Chăm sóc sức khỏe là̀ mộmt ngà̀nh dịch vụ trong đó người cung ứng và̀người sử dụng quan hệ với nhau thông qua giá́ dịch vụ Dịch vụ là̀ kết quả manglại nhờ cá́c hoạt độmng tương tá́c giữa người cung cấp dịch vụ và̀ khá́ch hà̀ng đểđá́p ứng nhu cầu nà̀o đó của người tiêu dùng Mộmt dịch vụ chỉ tồn tại khi tạo rađược niềm tin và̀ uy tín đối với khá́ch hà̀ng Dịch vụ ngà̀y cà̀ng phá́t triển và̀đóng vai trò ngà̀y cà̀ng quan trọng trong mỗi quốc gia
Dịch vụ y tế là̀ loại hà̀ng hoá́ mà̀ người sử dụng (người bệnh) thườngkhông thể hoà̀n toà̀n tự mình chủ độmng lựa chọn loại dịch vụ theo ý muốn mà̀phụ thuộmc rất nhiều và̀o bên cung ứng (cơ sở y tế); là̀ kết quả mang lại nhờ cá́choạt độmng tương tá́c giữa người cung cấp dịch vụ và̀ khá́ch hà̀ng để đá́p ứng nhucầu về sức khoẻ như: khá́m chữa bệnh, phòng bệnh, giá́o dục sức khoẻ, tư vấnsức khỏe, trạm y tế xã, cơ sở y tế tư nhân,
Mộmt trong những yêu cầu thiết yếu đối với cá́c cơ sở y tế nói chung và̀ cơ sởkinh doanh liên quan đến ngà̀nh dịch vụ y tế nói riêng phải đảm bảo cung cấp đủtrang thiết y tế thông thường, đúng đủ, phù hợp, hiện đại để thực hiện những kỹthuật điều trị theo tuyến quy định, có tính đến khả năng sử dụng trang thiết bị y
tế của nhân viên y tế tại cơ sở y tế Chất lượng phục vụ bao gồm chất lượng vềchuyên môn kỹ thuật, chất lượng quản lý ngà̀nh y tế và̀ đạo đức phục vụ mangtính quan trọng Chất lượng phục vụ còn được hiểu là̀ hoạt độmng chăm sóc sứckhỏe nhân dân phải có hiệu quả trên cả ba mặt y học, xã hộmi và̀ kinh tế
CHƯƠNG 2 GIỚI THIỆU VỀ CÔNG TY VIỆT Á VÀ VỤ VIỆC VI
PHẠ̣M ĐẠ̣O ĐỨC KINH DOANH CỦA CÔNG TY
2.1 Tổng quan về Công ty cổ phần Công nghệ Việt Á
Công ty Cổ phần Công nghệ Việt Á (được gọi tắt là̀ Công ty Việt Á) là̀mộmt công ty cung cấp cá́c thiết bị, hóa chất y tế của Việt Nam, có trụ sở tạiThà̀nh phố Hồ Chí Minh và̀ 5 chi nhá́nh tại Cần Thơ, Bình Dương, Kon Tum,
Trang 10Công ty được biết đến nhờ việc sản xuất kit xét nghiệm COVID-19 trong đạidịch ở Việt Nam.
2.1.1 Thông tin chung
2.1.1.1 Về cơ sở
Tên cơ sở công bố: CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ VIỆT Á
Mã số thuế: 0304851147
Địa chỉ: 372A/8 Hồ Văn Huê, Phường 09, Quận Phú Nhuận, Thà̀nh phố
Hồ Chí Minh, Phường 09, Quận Phú Nhuận, Thà̀nh phố Hồ Chí Minh
Tên cơ sở sản xuất: CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ VIỆT Á
Địa chỉ cơ sở sản xuất: 372A/8 Hồ Văn Huê, Phường 09, quận Phú Nhuận,thà̀nh phố Hồ Chí Minh, Phường 09, Quận Phú Nhuận, Thà̀nh phố Hồ Chí Minh
Điện thoại: 1900545543
Fax: 0838545543
Email: info@vietacorp.com
2.1.1.2 Người đại diện hợp phá́p của cơ sở sản xuất:
Họ và̀ tên: Phan Quốc Việt
Chức vụ: Giá́m đốc điều hà̀nh
2.1.1.3 Người phụ trá́ch chuyên môn của cơ sở sản xuất:
Họ và̀ tên: VÕ THỊ CHI MAI
Trình độm chuyên môn: Bá́c sĩ
Thời gian công tá́c trong lĩnh vực trang thiết bị y tế: 40 thá́ng
2.1.2 Tình hình hoạt động của công ty trước khi xảy ra sai phạm (2016-2020)
Công ty được thà̀nh lập và̀o năm 2007 với số vốn ban đầu là̀ 80 triệu từ 3thà̀nh viên Ông Phan Quốc Việt (sinh năm 1980) là̀ người sá́ng lập kiêm Tổnggiá́m đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Việt Á Cuối năm 2017, Việt Á Corp tăngvốn điều lệ từ 200 tỷ̉ đồng lên 1.000 tỉ đồng, mặc dù trước năm 2017, công tynà̀y chỉ thu nhập và̀i chục tỉ đồng và̀ thường bá́o lỗ Trải qua 6 lần tăng vốn điều
Trang 11lệ, tỷ̉ lệ góp vốn của 3 cổ đông sá́ng lập và̀o Công ty Việt Á không biến độmng,vẫn nắm giữ khoảng 20% Tuy số vốn nhiều, Công ty Việt Á chỉ mượn chỗ đểđặt cá́i bảng hiệu trụ sở công ty trong 10 năm Phòng sản xuất kit của công ty nà̀ychỉ rộmng chừng hơn 10m2 với 10 nhân sự Hệ thống thiết bị, má́y móc chỉ là̀ và̀ichiếc tủ cấp đông và̀ và̀i chiếc má́y tá́ch chiết cũ.
Tại thời điểm thà̀nh lập, công ty nà̀y chỉ có vốn điều lệ 80 triệu đồng Đếnthá́ng 10-2017, Việt Á đã tăng vốn điều lệ từ 200 tỷ̉ lên 1.000 tỷ̉ đồng, nhưngvẫn giữ nguyên 3 cổ đông sá́ng lập là̀ ông Phan Quốc Việt (nắm giữ 10,2% cổphần); ông Đồng Sỹ Huy (ngụ phường 9, quận Phú Nhuận) nắm giữ 5% và̀ bà̀
Hồ Thị Thanh Thủy (thường trú huyện Đức Hòa, tỉnh Long An) nắm giữ 4,8%
Số cổ phần 3 cổ đông sá́ng lập nắm giữ là̀ 20%, còn khoảng 800 tỷ̉ đồng vốnđiều lệ là̀ của cá́c cổ đông khá́c góp vốn
Dù là̀ doanh nghiệp có vốn điều lệ lên tới cả nghìn tỷ̉ đồng nhưng giaiđoạn 2016-2019, kết quả kinh doanh của Việt Á có chiều hướng đi xuống cả vềdoanh thu và̀ lợi nhuận Kết quả kinh doanh của Việt Á tăng độmt biến khi đếnnăm 2020, sau khi được Bộm Y tế cấp phép và̀ cung ứng ra thị trường bộm kit xétnghiệm Covid-19, doanh thu công ty đã tăng vọt 6,4 lần, đạt 406,7 tỉ đồng Tuyvậy, con số lợi nhuận ròng công ty mẹ Việt Á thu về được trong năm vừa qua chỉlà̀ 1,4 tỷ̉ đồng, tỷ̉ lệ lợi nhuận ròng thấp hơn nhiều so với cá́c doanh nghiệp cùngngà̀nh
Trước dịch COVID-19, công ty được Bộm Y tế cấp phép sản xuất 15 bộm kitthử bệnh lao, viêm gan A, viêm gan B, tay - chân - miệng, HPV… Việt Á tự giớithiệu là̀ công ty có kinh nghiệm 10 năm về lĩnh vực sinh học phân tử Từ năm
2016 đến nay, Việt Á đã trúng nhiều gói thầu tại cá́c bệnh viện lớn như Bệnhviện Da liễu Trung ương, Bệnh viện Đại học Y Hà̀ Nộmi, Bệnh viện Bạch Mai…
Ngà̀y 4 thá́ng 3 năm 2020, bộm sinh phẩm realtime PCR chẩn đoá́n CoV-2 do Học viện Quân y và̀ Công ty Cổ phần Công nghệ Việt Á phối hợp
Trang 12SARS-nghiên cứu với ngân sá́ch gần 19 tỷ̉ đồng, sản xuất trở thà̀nh sản phẩm xétnghiệm SARS-CoV-2 đầu tiên của Việt Nam được Bộm Y tế Việt Nam cấp phép
sử dụng tạm thời Bộm kit giúp Việt Nam trở thà̀nh mộmt trong số ít quốc gia phá́ttriển được kit xét nghiệm virus SARS-CoV-2 và̀o thời điểm đó
Trong giai đoạn thiếu hụt kit xét nghiệm toà̀n cầu, sản phẩm trên đã đượcdùng cho lên đến 80% xét nghiệm tại Việt Nam Đến thá́ng 12 năm 2021, công
ty đã cung ứng kit cho 62 tỉnh, thà̀nh phố với doanh thu gần 4.000 tỷ̉ đồng
2.2 Diễn biến vụ việc
Sản phẩm kit xét nghiệm Covid-19 của công ty Việt Á là̀ kết quả củanhiệm vụ KH-CN cấp quốc gia có tên đầy đủ là̀: "Nghiên cứu chế tạo bộm sinhphẩm RT-PCR và̀ real-time RT-PCR phá́t hiện chủng virus corona mới 2019(2019-nCoV)", mã số ĐTĐL.CN.29/20 thuộmc Bộm Khoa học và̀ Công nghệ (KH-CN) Tổng kinh phí chi từ ngân sá́ch cho nhiệm vụ nà̀y là̀ 18,98 tỉ đồng Thờigian thực hiện theo hợp đồng đã ký kết là̀ từ thá́ng 2-2020 đến thá́ng 7/2021.Thời gian thực tế thực hiện là̀ từ thá́ng 2/2020 đến thá́ng 10/2021 sau khi đượcgia hạn Tổ chức chủ trì nhiệm vụ nà̀y là̀ Học viện Quân y do PGS-TS Hồ AnhSơn là̀m Chủ nhiệm nhiệm vụ Tham gia nhiệm vụ còn có 16 thà̀nh viên khá́cthuộmc nhóm nghiên cứu, trong đó có 4 thà̀nh viên thuộmc Công ty cổ phần Côngnghệ Việt Á Ông Phan Quốc Việt, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giá́m đốc Công
ty cổ phần công nghệ Việt Á, là̀ thà̀nh viên nghiên cứu chính tham gia thực hiệnnhiệm vụ nà̀y Việc chuyển giao kit được thực hiện gần như đồng thời giữanhóm nghiên cứu và̀ đơn vị sản xuất để cùng nhau thẩm định kết quả, kịp choviệc sản xuất kit phục vụ phòng chống dịch Việt Á cũng được Hộmi đồng tư vấnlựa chọn là̀ đối tá́c nghiên cứu phá́t triển sản phẩm bởi đơn vị nà̀y có năng lựcsản xuất kit test
Ngà̀y 26/4/2020, Cổng thông tin điện tử (TTĐT) của Bộm KH-CN đã công
bố đá́nh giá́ của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và̀ Bộm Y tế Anh cấp chứng nhận
Trang 13đạt chuẩn châu Âu cho bộm kit test của Công ty cổ phần Công nghệ Việt Á Cụthể, Cổng TTĐT của Bộm KH-CN đăng tải: "Bộm KIT xét nghiệm Covid-19 củaViệt Nam sản xuất vừa được Tổ chức Y tế thế giới chấp thuận" Trong đó nêu rõ:
"Ngà̀y 24/4/2020, Tổ chức Y tế thế giới đã chấp thuận bộm KIT xét nghiệmCovid-19 của Việt Nam do Bộm Khoa học - Công nghệ giao cho Học viện Quân yvà̀ Công ty cổ phần Công nghệ Việt Á phối hợp nghiên cứu và̀ sản xuất WHO
đã đá́nh giá́ bộm kit theo quy trình danh sá́ch khẩn cấp (EUL) và̀ cấp mã số EUL0524-210-00" Tuy nhiên, ngà̀y 20/10/2020, WHO công bố bá́o cá́o công khai vềđá́nh giá́ sử dụng khẩn cấp của WHO thẩm định bộm xét nghiệm Covid-19 củaViệt Á là̀: Not Accepted - Không được chấp nhận Cụ thể, trong mục “Cá́c ứngdụng đã được đá́nh giá́ và̀ không đá́p ứng được cá́c bằng chứng, tà̀i liệu cần thiết
về độm an toà̀n, hiệu suất và̀/hoặc hệ thống quản lý chất lượng – xét nghiệm axitnucleic SARS-CoV-2”, có tên sản phẩm “LightPower iVASARS‐CoV‐2 1stRT‐rPCR Kit” của Công ty Công nghệ Việt Á, mang mã số EUL 0524‐210‐00
“SARS‐CoV‐2 IVDs” là̀ danh sá́ch sử dụng khẩn cấp của WHO dà̀nh cho cá́cchẩn đoá́n In vitro SARS-CoV-2; trong khi EUL là̀ quy trình lập danh sá́ch sửdụng khẩn cấp của WHO EUL sẽ như mộmt tà̀i liệu tham khảo, hỗ trợ cá́c cơ quancủa Liên Hiệp Quốc và̀ cá́c quốc gia thà̀nh viên trong việc chấp nhận sử dụng và̀mua sắm cá́c sản phẩm, dựa trên mộmt bộm dữ liệu cần thiết về chất lượng, an toà̀n,hiệu quả và̀ hiệu suất có sẵn
Cũng trong thá́ng 4/2020, Việt Á được Bộm Y tế cấp phép đăng ký lưu hà̀nhkit test Covid-19 đầu tiên do Việt Nam sản xuất Trước khi sản xuất thà̀nh côngbộm kit nà̀y, Việt Á cũng được Bộm Y tế cấp phép sản xuất 15 bộm kit xét nghiệmkhá́c Khi chà̀o hà̀ng sản phẩm "hà̀ng Việt Nam" của mình, Việt từng nói chi phísản xuất bộm kit đã được tà̀i trợ nên giá́ 400.000-600.000 đồng/test Giá́m đốccông ty Việt Á cũng từng khẳng định: "Doanh nghiệp sản xuất trong nước phục
vụ cho chính người dân của mình, vậy tại sao phải tăng giá́ lên cắt cổ người
Trang 14dân" Nhưng thực tế lại khá́c, mộmt năm sau đó, nhiều doanh nghiệp, người dânphản á́nh về việc loạn giá́ kit và̀ chi phí xét nghiệm.
Ngà̀y 10/12/2021, Cơ quan Cảnh sá́t điều tra Bộm Công an đã tiến hà̀nhkhá́m xét khẩn cấp 16 địa điểm tại 08 địa phương (Hà̀ Nộmi, TP Hồ Chí Minh, HảiDương, Thừa Thiên – Huế, Bình Dương, Long An, Cần Thơ, Nghệ An) và̀ triệutập ghi lời khai trên 30 đối tượng có liên quan đến nghi ngờ “thổi giá́” kit xétnghiệm Covid-19 tại công ty Việt Á
Ngà̀y 17/12/2021, Cơ quan Cảnh sá́t điều tra Bộm Công an đã ra Quyết địnhkhởi tố vụ á́n hình sự “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”
số 67/QĐ-CSKT-P9 xảy ra tại Công ty Việt Á, CDC Hải Dương và̀ cá́c đơn vị,địa phương liên quan Đồng thời, ra cá́c Quyết định khởi tố và̀ bắt tạm giam đốivới 07 đối tượng: Phan Quốc Việt (Chủ tịch Hộmi đồng quản trị kiêm Tổng Giá́mđốc Công ty Việt Á); Vũ Đình Hiệp (Phó Tổng Giá́m đốc Công ty Việt Á); HồThị Thanh Thảo (Thủ quỹ Công ty Việt Á); Phan Tôn Noel Thảo (Trợ lý Tà̀ichính Công ty Việt Á); Trần Thị Hồng (Nhân viên Kinh doanh Công ty Việt Á);Phạm Duy Tuyến (Giá́m đốc CDC Hải Dương); Nguyễn Mạnh Cường (Kế toá́ntrưởng CDC Hải Dương)
Sau khi Viện Kiểm sá́t Nhân dân Tối cao phê chuẩn, Cơ quan Cảnh sá́tđiều tra Bộm Công an đã thi hà̀nh cá́c Quyết định, Lệnh nêu trên Đồng thời,phong tỏa, ngăn chặn, kê biên nhiều tà̀i khoản, sổ tiết kiệm của Phan Quốc Việtvà̀ cá́c đối tượng thuộmc Công ty Việt Á trị giá́ trên 320 tỷ̉ đồng, 100.000 USD, 20bất độmng sản trên địa bà̀n Thà̀nh phố Hồ Chí Minh, Hà̀ Nộmi và̀ cá́c địa phươngkhá́c; 8 bất độmng sản của Phạm Duy Tuyến
Trong ngà̀y 20/12/2021, trên website của Bộm KH-CN (www.most.go.vn),thông tin công bố đá́nh giá́ của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và̀ Bộm Y tế Anhcấp chứng nhận đạt chuẩn châu Âu cho bộm kit test của Việt Á đã bị gỡ bỏ
Trang 15Ngà̀y 22/12/2021, Văn phòng Chính phủ có văn bản số 9373/VPCP-NCtruyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính về việc xử
lý vi phạm trong sản xuất, kinh doanh kit xét nghiệm COVID-19 xảy ra tại Công
ty Cổ phần Công nghệ Việt Á Trong đó có nộmi dung: Yêu cầu Bộm Công an chủtrì, phối hợp với cá́c cơ quan, cá́c địa phương liên quan đẩy nhanh tiến độm điềutra, xá́c minh, mở rộmng vụ á́n, thu hồi tà̀i sản bị chiếm đoạt và̀ thất thoá́t, sớm đưacá́c đối tượng ra xét xử khá́ch quan, nghiêm minh theo đúng quy định phá́p luật
Chiều 28/12/2021, tại cuộmc họp bá́o cuối năm của Bộm Công an, đại diệnCục Cảnh sá́t điều tra tộmi phạm về kinh tế, tham nhũng, buôn lậu (C03) đã thôngtin thêm về vụ á́n xảy ra tại Công ty Việt Á Theo kết quả điều tra bước đầu,Phan Quốc Việt và̀ cá́c đối tượng là̀ lãnh đạo chủ chốt Công ty Việt Á khai nhận:Quá́ trình kinh doanh và̀ tiêu thụ bộm sinh phẩm nghiệm SARS-CoV-2 do Công tyViệt Á sản xuất, lợi dụng tính cấp bá́ch về nhu cầu của cá́c địa phương trên cảnước, sản phẩm thuộmc danh mục được á́p dụng hình thức Chỉ định thầu rút gọnnên Phan Quốc Việt đã chủ độmng cung ứng thiết bị, vật tư, sinh phẩm y tế trướccho cá́c bệnh viện, CDC cá́c tỉnh, thà̀nh phố sử dụng Sau đó, Việt thông đồngvới lãnh đạo cá́c đơn vị nà̀y hợp thức hồ sơ Chỉ định thầu bằng cá́ch Công tyViệt Á sử dụng cá́c phá́p nhân trong hệ thống (Công ty liên doanh, Công ty con)lập hồ sơ chà̀o hà̀ng sản phẩm, xá́c nhận khống cá́c bá́o giá́ để hoà̀n thiện hồ
sơ, ký hợp đồng, thanh quyết toá́n cho Công ty Việt Á theo giá́ do Công ty nà̀yđưa ra, cao hơn nhiều so với giá́ thà̀nh sản xuất Đồng thời, để được giao cungứng trước thiết bị, vật tư y tế, tiêu thụ với số lượng lớn, tăng doanh thu lợi nhuậnvà̀ được tạo điều kiện trong việc hoà̀n thiện hồ sơ, thanh quyết toá́n theo giá́ doCông ty Việt Á đề nghị, Phan Quốc Việt còn thỏa thuận, thống nhất, chi cho cá́nbộm, lãnh đạo cá́c đơn vị mua hà̀ng với số tiền rất lớn
Cụ thể, để thu lợi nhuận bất chính và̀ chi tiền ngoà̀i hợp đồng, Phan QuốcViệt và̀ cá́c đối tượng của Công ty Việt Á đã nâng khống giá́ thiết bị, chi phí
Trang 16nguyên vật liệu đầu và̀o rồi đưa và̀o thuyết minh cơ cấu giá́ xá́c định giá́ bá́n là̀470.000 đồng/bộm sinh phẩm xét nghiệm Sau đó Phan Quốc Việt đã thông đồngvới lãnh đạo nhiều cơ sở y tế và̀ đơn vị liên quan trên cả nước để hợp thức hồ sơchỉ định thầu nhằm mục đích được phép cung ứng kit xét nghiệm Qua đó, Việt
Á đã bá́n sản phẩm đến 62 tỉnh, thà̀nh phố với doanh thu gần 4.000 tỉ đồng
Bước đầu Cơ quan Cảnh sá́t điều tra Bộm Công an cũng đã là̀m rõ được saiphạm trong việc Công ty Việt Á bá́n cá́c bộm sinh phẩm xét nghiệm cho CDC HảiDương thông qua 5 hợp đồng với tổng giá́ trị 151 tỷ̉ đồng, Phan Quốc Việt đã chitiền % ngoà̀i hợp đồng cho Phạm Duy Tuyến, Giá́m đốc CDC Hải Dương gần 30tỷ̉ đồng
Mở rộmng điều tra, Cơ quan Cảnh sá́t điều tra Bộm Công an còn xá́c định mộmt
số lãnh đạo, cá́n bộm Trung tâm kiểm soá́t bệnh tật tỉnh Nghệ An (CDC Nghệ An)và̀ Trung tâm kiểm soá́t bệnh tật tỉnh Bình Dương (CDC Bình Dương) đã thôngđồng, cấu kết với Phan Quốc Việt và̀ cá́c đối tượng liên quan thuộmc Công ty Việt
Á, Công ty Trá́ch nhiệm hữu hạn Phá́t triển Công nghệ ứng dụng Việt Nam(Công ty VNDAT) trong vụ nâng giá́ sinh phẩm xét nghiệm COVID-19; xá́cđịnh dấu hiệu sai phạm trong việc quản lý, nghiên cứu, chuyển giao Đề tà̀i khoahọc về sản phẩm Kit xét nghiệm Covid-19 tại Bộm Khoa học và̀ Công nghệ và̀trong việc cấp phép đăng ký lưu hà̀nh tạm thời (theo Quyết định số 774/QĐ-BYT ngà̀y 4-3-2020), cấp phép đăng ký lưu hà̀nh chính thức (theo Quyết định số5071/QĐ-BYT ngà̀y 4-12-22020) sản phẩm kit xét nghiệm Covid-19, việc hiệpthương giá́ sản phẩm kit xét nghiệm Covid-19 với Công ty Việt Á tại Bộm Y tế
Ngà̀y 31/12/2021, Cơ quan Cảnh sá́t điều tra Bộm Công an đã ra Quyết định
bổ sung Quyết định khởi tố vụ á́n hình sự số 30/QĐ-CSKT-P9 về cá́c tộmi Đưa hốilộm, Nhận hối lộm và̀ Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hà̀nh công vụ; đồngthời, ra cá́c Quyết định, thủ tục tố tụng, cụ thể như sau:
Trang 17Quyết định bổ sung Quyết định khởi tố bị can đối với Phan Quốc Việt(Tổng Giá́m đốc Công ty Việt Á) và̀ Vũ Đình Hiệp (Phó Tổng giá́m đốc Công tyViệt Á) về tộmi Đưa hối lộm.
Quyết định bổ sung Quyết định khởi tố bị can đối với Phạm Duy Tuyến(Giá́m đốc CDC Hải Dương) về tộmi Nhận hối lộm
Quyết định khởi tố bị can, Lệnh khá́m xét và̀ á́p dụng biện phá́p ngăn chặnđối với cá́c đối tượng: Ông Nguyễn Minh Tuấn (Nguyên Vụ trưởng Vụ Trangthiết bị & Công trình y tế, Bộm Y tế); Ông Nguyễn Nam Liên (Vụ trưởng Vụ Kếhoạch Tà̀i chính, Bộm Y tế); Ông Trịnh Thanh Hùng (Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học
& Công nghệ cá́c ngà̀nh kinh tế kỹ thuật, Bộm Khoa học & Công nghệ) về tộmi Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hà̀nh công vụ
Quyết định khởi tố bị can, Lệnh khá́m xét và̀ á́p dụng biện phá́p ngăn chặn đốivới 9 đối tượng: Ông Nguyễn Văn Định (Giá́m đốc CDC Nghệ An); Bà̀ NguyễnThị Hồng Thắm (Kế Toá́n trưởng CDC Nghệ An); Nguyễn Thà̀nh Danh (Giá́mđốc CDC Bình Dương); Trần Thanh Phong (Phó phòng Tà̀i chính Kế toá́n CDCBình Dương); Lê Thị Hồng Xuyên (nguyên Phụ trá́ch Phòng Thí nghiệm CDCBình Dương); Tiêu Quốc Cường (Kế toá́n trưởng, Phó phòng tà̀i chính Sở Y tếBình Dương); Nguyễn Trường Giang (Giá́m đốc Công ty VNDAT); Nguyễn ThịThuý (nhân viên kinh doanh Công ty VNDAT); Lê Trung Nguyên (Giá́m đốcVùng Công ty Việt Á) về tộmi Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêmtrọng
Ngà̀y 7/1, Trung tướng Tô Ân Xô, Chá́nh Văn phòng, Người Phá́t ngônBộm Công an đã cung cấp thêm những thông tin mới về kết quả điều tra vụ á́n xảy
ra tại Công ty Cổ phần Công nghệ Việt Á và̀ cá́c đơn vị, địa phương có liênquan Theo lời khai ban đầu của Phan Quốc Việt, Việt đã “bắt tay” với cá́c đốitá́c nâng khống giá́ kit xét nghiệm lên khoảng 45%, số tiền Việt Á thu về trong