Trong khi đó đạo đức kinh doanh lại có vai trò rất lớn đối với sự phát triển hiện nay, nếu không hiểu được vai trò của đạo đức kinh doanh, không có ý thức xây dựng đạo đức kinh doanh tro
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG TP HỒ CHÍ MINH
KHOA KINH TẾ TÀI NGUYÊN & MÔI TRƯỜNG -
TIỂU LUẬN MÔN ĐẠO ĐỨC KINH DOANH
Đề tài: Đạo đức kinh doanh, nghiên cứu đạo đức kinh doanh tại
Trang 2MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 01
Chương 1: Cơ sở lý luận về đạo đức kinh doanh 02
1.1 Đạo đức kinh doanh là gì? 02
1.1.1 Khái niệm về đạo đức kinh doanh 02
1.1.2 Đặc điểm của đạo đức kinh doanh 03
1.2 Phân biệt đạo đức kinh doanh với trách nhiệm xã hội 04
1.3 Đạo đức kinh doanh trong hoạt động của doanh nghiệp 05
1.4 Vấn đề đạo đức kinh doanh và đối thủ cạnh tranh 06
1.4.1 Các hình thức cạnh tranh không lành mạnh với đối thủ 06
1.4.2 Sống chung với đối thủ cạnh tranh 07
1.5 Vấn đề lợi nhuận và đạo đức kinh doanh 08
1.6 Các bước xây dựng đạo đức kinh doanh trong Doanh nghiệp 08
1.6.1 Phân tích hành vi đạo đức 08
1.6.2 Xây dựng đạo đức kinh doanh 09
Chương 2: Cơ sở thực tiễn và nghiên cứu đạo đức kinh doanh tại Công ty Cổ phần Thực phẩm Masan 10
2.1 Tầm quan trong của đạo đức kinh doanh đối với sự thành công của Doanh nghiệp và thực trang đạo đức kinh doanh của các Doanh nghiệp tại Việt Nam 10
2.1.1 Tầm quan trong của đạo đức kinh doanh đối với sự thành công của các Doanh nghiệp 10
2.1.2 Thực trang đạo đức kinh doanh của các Doanh nghiệp tại Việt Nam 10
2.2 Nghiên cứu đạo đức kinh doanh tại Công ty Cổ phần Thực phẩm Masan 11
2.2.1 Giới thiệu về Công ty Cổ phần Thực phẩm Masan 11
2.2.2 Đạo đức kinh doanh tại Công ty Cổ phần Thực phẩm Masan 12
Trang 32.2.3 Xây dựng đạo đức kinh doanh tại Công ty Cổ phần Thực phẩm Masan 17
Chương 3: Giải pháp ngâng cao nhân thức về đạo đức kinh doanh cho các Doanh nghiệp tại Việt Nam 19
3.1 Về phía các Doanh nghiệp kinh doanh 19
3.2 Về phía Cơ quan Nhà nước 20
KẾT LUẬN 22
DANH MỤC THAO KHẢO 24
Trang 4LỜI MỞ ĐẦU
Khi nhắc tới khái niệm “đạo đức kinh doanh” người ta thường cho rằng đó là một yếu tố rất trù tượng hoặc không thực tế, bản thân những người hoạt động kinh doanh đôi khi cũng không hiểu rõ hết khái hiệm này và vai trò của yếu tố đạo đức trong kinh doanh Họ coi đó là yếu tố “vị nhân” (dùng làm người) chứ không phải “vị lợi” (không sinh lợi)
Trong khi đó đạo đức kinh doanh lại có vai trò rất lớn đối với sự phát triển hiện nay, nếu không hiểu được vai trò của đạo đức kinh doanh, không có ý thức xây dựng đạo đức kinh doanh trong doanh nghiệp thì sẽ rất khó đi tới con đường thành công
Để hiểu rõ hơn về vai trò, khái niệm và cách thức xây dựng đạo đức kinh doanh đối với một doanh nghiệp Chính vì vậy nhóm em đã chọn đề tài “Nghiên cứu đạo đức kinh doanh của Công ty Cổ phần Thực phẩm Masan” để có thể hiểu rõ hơn về vấn đề này Trong quá trình làm bài tiểu luận, chắc chắn nhóm em sẽ không tránh khỏi được những thiếu sót Nhóm em rất mong nhận được sự góp ý của thầy để bài tiểu luận của nhóm em được hoàn thiện hơn
Chúng em xin chân thành cảm ơn!
Trang 5Chương 1: Cơ sở lý luận về đạo đức kinh doanh
1.1 Đạo đức kinh doanh là gì?
1.1.1 Khái niệm về đạo đức kinh doanh
Đạo đức kinh doanh (hay đạo đức doanh nghiệp) tiếng anh gọi là “Business Ethics”
Là tập hợp những nguyên tắc đạo đức và các chuẩn mực nhằm điều chỉnh, đánh giá, hướng dẫn và kiểm soát hành vi của chủ thể kinh doanh, các vấn đề nảy sinh trong môi trường kinh doanh
Các nguyên tắc và chuẩn mực của đạo đức kinh doanh
Tính trung thực, minh bạch
Không dùng thủ đoạn gian dối, xảo trá để kiếm lời, giữ lời hứa, giữ chữ tín trong kinh doanh, không làm ăn phi pháp
Ví dụ: không được treo đầu dê bán thịt chó ví dụ như kh muốn mua một chiếc dt mới
chưa qua sd nhưng vì lòng tham mê lời nhiều nên cửa hàng đã bán cho kh một chiếc dt
cũ đã qua sd, sửa lại giống như dt mới và bán như giá của dt mới
Tôn trọng con người
Đối với nhân viên: Tôn trọng những quyền lợi chính đáng của nhân viên, đáp ứng những nhu cầu cơ bản, xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, công bằng, không bóc lột sức lao động, khuyến khích nhân viên chuyên tâm vào công việc và thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp
Đối với khách hàng: Đáp ứng nhu cầu của khách hàng, tôn trọng sở thích, nhu cầu
và tâm lý của khách hàng Không vì mục tiêu lợi nhuận mà lừa dối khách hàng, kinh doanh bất chấp không quan tâm đến sức khỏe của khách hàng và xã hội
Đối với đối thủ cạnh tranh: Cạnh tranh lành mạnh, không dùng những biện pháp, thủ đoạn để tranh giành khách hàng, gia tăng lợi nhuận
Đặt nhu cầu của khách hàng lên hàng đầu
Các công ty xây dựng văn hóa doanh nghiệp với tiêu chí đặt nhu cầu của khách hàng lên hàng đầu, đáp ứng nhu cầu và cung cấp những giá trị tốt nhất cho khách hàng Tuy
Trang 6nhiên, không phải khách hàng là “thượng đế” mà doanh nghiệp đối xử phi đạo đức với nhân viên như: bắt nhân viên làm việc quá giờ, đáp ứng những nhu cầu không cần thiết của khách hàng, chịu đựng sự lạm dụng quyền từ phía khách hàng,
Tính trách nhiệm với cộng đồng, xã hội
Doanh nghiệp là một phần của xã hội, vì vậy doanh nghiệp cần có trách nhiệm với
xã hội Kết hợp kinh doanh và bảo vệ môi trường không vì mục tiêu lợi nhuận trước mắt mà tàn phá môi trường Doanh nghiệp có trách nhiệm đóng góp một phần, cùng chung tay với Nhà nước giải quyết các vấn đề chung của xã hội
1.1.2 Đặc điểm của đạo đức kinh doanh
Kỉ luật
Đạo đức kinh doanh là các nguyên tắc hướng dẫn của chức năng kinh doanh, đó là kiến thức mà qua đó hành vi của con người được học trong một tình huống kinh doanh
Khái niệm cổ đại
Đạo đức kinh doanh là một khái niệm cổ xưa, nó có nguồn gốc với sự phát triển của nền văn minh nhân loại
Nhân phẩm cá nhân
Các nguyên tắc đạo đức phát triển phẩm giá cá nhân và nhiều vấn đề về đạo đức phát sinh do không trao nhân phẩm cho cá nhân Tất cả các quyết định kinh doanh nên được nhắm đến bằng cách cung cấp nhân phẩm cho khách hàng, nhân viên, nhà phân phối,
cổ đông và chủ nợ,… Nếu không họ phát triển vô đạo đức trong các hoạt động kinh doanh
Liên quan đến khía cạnh con người
Đạo đức kinh doanh nghiên cứu những hoạt động, quyết định và hành vi liên quan đến khía cạnh con người Chức năng của đạo đức kinh doanh là thông báo các quyết định đó cho khách hàng, chủ sở hữu doanh nghiệp, chính phủ, xã hội, đối thủ cạnh tranh
và những người khác về hành vi kinh doanh tốt hay xấu, đúng hay không đúng
Nghiên cứu các mục tiêu và phương tiện
Trang 7Đạo đức kinh doanh là nghiên cứu các mục tiêu và phương tiện để lựa chọn hợp lý các đối tượng thiêng liêng và sự hoàn thành của chúng Nó chấp nhận các nguyên tắc của các mục tiêu thuần túy truyền cảm hứng cho các phương tiện thuần túy và các phương tiện cơ bản để biện minh cho sự kết thúc Điều cần thiết là các mục tiêu và phương tiện nên dựa trên đạo đức
Khác với Trách nhiệm xã hội
Trách nhiệm xã hội chủ yếu liên quan đến các chính sách và chức năng của doanh nghiệp, trong khi đạo đức kinh doanh đối với hành vi và hành vi của doanh nhân Nhưng
có một thực tế là trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp và các chính sách của nó bị ảnh hưởng bởi đạo đức kinh doanh
Lớn hơn Luật
Mặc dù luật phê duyệt các quyết định xã hội khác nhau, nhưng luật không lớn hơn đạo đức Luật thường liên quan đến sự kiểm soát tối thiểu của phong tục xã hội trong khi đạo đức coi trọng các hành động phúc lợi xã hội và cá nhân
1.2 Phân biệt đạo đức kinh doanh với trách nhiệm xã hội
Đạo Đức Kinh Doanh Trách nhiệm xã hội
Quy định và tiêu chuẩn chỉ đạo hành vi
trong giới kinh doanh
Nghĩa vụ phải thực hiện đối với xã hội nhằm tối ưu hóa tác động tích cực tối thiểu hóa tác động tiêu cực với xã hội
Các quy tắc rõ ràng về phẩm chất đạo đức
của tổ chức kinh doanh
Được xem như cam kết với xã hội
Liên quan đến các nguyên tắc và quy định
chỉ đạo những quyết định của các nhân và
tổ chức
Quan tâm tới hậu quả của những quyết định của tổ chức tới xã hội
Thể hiện những mong muốn, kỳ vọng
xuất phát từ bên trong
Thể hiện những mong muốn, kỳ vọng xuất phát từ bên ngoài
Trang 81.3 Đạo đức kinh doanh trong hoạt động của doanh nghiệp
Đạo đức trong kinh doanh góp phần điều chỉnh hành vi của các chủ thể kinh doanh:
Đạo đức kinh doanh bổ sung và kết hợp với pháp luật điều chỉnh các hành vi kinh doanh
Hành vi doanh nghiệp thể hiện tư cách của doanh nghiệp và chính tư cách ấy tác động trực tiếp đến sự thành bại của tổ chức
Ngạn ngữ Ấn Độ: “Gieo tư tưởng gặt hành vi, gieo hành vi gặt thói quen, gieo thói quen gặt tính cách, gieo tính cách gặt số phận.”
Các nhà đầu tư nhận ra rằng một môi trường đạo đức là nền tảng cho sự hiệu quả, năng suất và lợi nhuận
Sự lãnh đạo cũng có thể mạng lại các giá trị tổ chức và mạng lưới xã hội ủng hộ các hành vi đạo đức
Các lãnh đạo ở địa vị cao trong tổ chức đóng vai trò chủ chốt trong việc truyền bá các tiêu chuẩn đạo đức, các chuẩn tắc và quy định đạo đức nghề nghiệp
Đạo đức kinh doanh góp phần vào chất lượng của doanh nghiệp:
Các tổ chức phát triển được một môi trường trung thực và công bằng sẽ xây dựng được nguồn lực đáng quý có thể mở rộng cánh cửa dẫn tới thành công
Các tổ chức được xem là có đạo đức thường có nền tảng là các khách hàng trung thành cũng như đội ngũ nhân viên vững mạnh, bởi sự tin trưởng và phụ thuộc lẫn nhau trong mối quan hệ
Nhận thức của các nhân viên về công ty của mình là một môi trường đạo đức sẽ mang lại những kết quả tốt đẹp trong hoạt động của tổ chức
Các mối quan hệ có lòng tin trong một tổ chức giữa giám đốc với cấp dưới và ban quản lý cấp cao góp phần vào hiệu quả của quá trình đưa ra quyết định
Hầu hết các công ty đáng ngưỡng mộ nhất trên thế giới đều chú trọng vào phương pháp làm việc nhóm, quan tâm nhiều đến khách hàng, đề cao việc đối xử công bằng với
Trang 9nhân viên và thưởng cho các nhân viên có thành tích tốt cũng như trong công cuộc đổi mới
=>Tóm lại đạo đức trong kinh doanh mang đến
Hiệu quả công việc ngày càng cao
Sự tận tâm của nhân viên
Chất lượng sản phẩm được cải thiện
Đưa ra được quyết định đúng đắn hơn
Nhận được sự trung thành của khách hàng
Thu được lợi ích từ kinh tế lớn hơn (vì khách hàng thích mua sản phẩm của các công ty liêm chính hơn nên các công ty muốn làm ăn lâu dài với doanh nghiệp mà
họ tin tưởng Vì vậy, các nhà đầu tư quan tâm đến vấn đề đạo đức và trách nhiệm
xã hội của công ty mà họ đầu tư ( vì những yếu tố này ảnh hưởng đến kết quả hoạt động kinh doanh)
1.4 Vấn đề đạo đức kinh doanh và đối thủ cạnh tranh
1.4.1 Các hình thức cạnh tranh không lành mạnh với đối thủ
Xâm phạm thông tin bí mật
Tiếp cận, thu thập thông tin bí mật trong kinh doanh bằng cách chống lại các biện pháp bảo mật của người sở hữu thông tin đó
Tiết lộ, sử dụng thông tin bí mật trong kinh doanh mà không được phép của chủ sở hữu thông tin đó là hành vi sử dụng thông tin bí mật kinh doanh của các chủ thể khác hoặc tiết lộ thông tin khi chưa được sự cho phép của chủ sở hữu thông tin đó
Ép buộc khách hàng, đối tác kinh doanh của doanh nghiệp khác
Ép buộc khách hàng, đối tác kinh doanh của doanh nghiệp khác bằng hành vi đe dọa hoặc cưỡng ép để buộc họ không giao dịch hoặc ngừng giao dịch với doanh nghiệp đó
Cung cấp thông tin không trung thực về doanh nghiệp khác
Là hành vi cung cấp thông tin gian dối, thông tin không có thật về doanh nghiệp khác bằng cách trực tiếp hoặc gián tiếp gây ảnh hưởng xấu đến uy tín, tình trạng tài chính hoặc hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đó
Trang 10So sánh hàng hóa, dịch vụ của mình với hàng hóa, dịch vụ cùng loại của doanh nghiệp khác nhưng không chứng minh được nội dung
1.4.2 Sống chung với đối thủ cạnh tranh
Mỗi công ty có cách nhìn khác nhau về đối thủ nhưng dù sao cũng không nên “tiêu diệt” đối thủ vì diệt đối thủ này sẽ có đối thủ khác xuất hiện Cách lựa chọn đúng đắn
là phải tập sống chung và luôn cảnh giác đừng để mất thị phần vào tay đối thủ
Một ngành kinh doanh mà có nhiều đối thủ cũng có cái lợi chẳng hạn như tạo được tiếng nói tập thể đối với cơ quan chức năng hay tạo được sức mạnh khi cùng khai phá thị trường mới Thậm chí, khi có nhiều công ty cùng cố gắng đẩy mạnh nhu cầu thì thị phần của một vài doanh nghiệp có thể bị nhỏ lại nhưng điều quan trọng là doanh số của tất cả đều tăng một điểm lợi nữa là các doanh nghiệp có thể học hỏi lẫn nhau và cùng phát triển
Ví dụ: Một doanh nhân từng chia sẻ, trong ngành của ông có hai doanh nghiệp nhỏ chiếm khoảng 15% thị phần Nếu thật sự muốn chiếm trên 80% thị phần ông có thể giảm giá và dùng nhiều chiêu cạnh tranh khác để đưa hai doanh nghiệp kia đến chỗ phá sản Nhưng ông đã không làm thế Thứ nhất, ông nghĩ mình ăn cơm, thì cũng nên dành
Trang 11cho người ta miếng cháo Thứ hai, cứ để cho công ty đối thủ tồn tại thì công ty của ông còn được học tập ý tưởng kinh doanh mới, để sáng tạo và phát triển mạnh hơn
1.5 Vấn đề lợi nhuận và đạo đức kinh doanh
Lợi nhuận, đạo đức trong kinh doanh là những mục tiêu song hành để duy trì sự phát triển của doanh nghiệp Nếu doanh nghiệp chỉ chú trọng đến lợi nhuận thì khách hàng
sẽ dần dần rời xa và mất lòng tin về doanh nghiệp còn nếu doanh nghiệp nào chỉ chú trọng đến việc đi theo đạo đức kinh doanh, giữ chân khách hàng và củng cố lòng tin cho người tiêu dùng thì một sớm nào đó họ cũng sẽ bị phá sản bởi không hề mang lại lợi nhuận cho sự phát triển kinh doanh của công ty
Theo ý kiến của các nhà quản trị cấp cao, lợi nhuận luôn là yếu tố sống còn và là mục tiêu của mỗi doanh nghiệp Tuy nhiên, nếu lợi nhuận kiếm từ sáng tạo, sự tư duy làm việc, đổ mồ hồi từ doanh thu bán hàng, từ chất lượng sản phẩm thì đó mới là lợi nhuận chính đáng và được xem là đạo đức kinh doanh
Các tập đoàn lớn ổn định lâu dài là do dịch vụ cung cấp của họ đạt chất lượng cao trên nền tảng phục vụ nhu cầu khách hàng Họ xây dựng lòng tin của khách hàng và chính khách hàng sẽ phát triển thương hiệu cho họ
Còn những doanh nghiệp chỉ chăm chăm kiếm lợi nhuận, bán hàng gian dối, sử dụng mánh khóe trong sản xuất sẽ bị khách hàng tẩy chay và sụp đổ
Như vậy lợi nhuận, đạo đức là những yếu tố quan trọng đi kèm nhau, bổ trợ và không thể tách rời trong sự phát triển của doanh nghiệp Qua những chia sẻ thực tế trên, chúng tôi hy vọng rằng những nhà lãnh đạo sẽ có những hướng đi đúng đắn để giúp công ty phát triển một cách toàn diện về mọi phương diện
1.6 Các bước xây dựng đạo đức kinh doanh trong Doanh nghiệp
1.6.1 Phân tích hành vi đạo đức
Nhận diện các vấn đề đạo đức: Vấn đề đạo đức là một tình huống, một vấn đề hoặc một cơ hội yêu cầu cá nhân hoặc tổ chức phải chọn trong số những hành động được đánh giá là đúng hay sai, có đạo đức hay vô đạo đức
Các vấn đề đạo đức có thể chia làm bốn loại:
Các vấn đề do mâu thuẫn về lợi ích
Trang 12 Các vấn đề về sự công bằng và tính trung thực
Các vấn đề về sự giao tiếp
Các vấn đề về mối quan hệ của tổ chức
1.6.2 Xây dựng đạo đức kinh doanh
Xây dựng một chương trình tuân thủ đạo đức hiệu quả
Phối hợp chuơng trình tuân thủ đạo đức với ban giám đốc cao cấp, hội đồng quản trị
Phát triển, duyệt, phổ biến các quy định đạo đức
Giao tiếp và truyền đạt hiệu quả các tiêu chuẩn đạo đức
Thiết lập hệ thống kiểm tra
Xem xét và chỉnh sửa chương trình để cải thiện tính hiệu quả
Xây dựng và truyền đạt phổ biến hiệu quả các tiêu chuẩn đạo đức
Thiết lập hệ thống điều hành, thực hiện, kiểm tra, tăng cường tiêu chuẩn về đạo đức
Cải thiện liên tục chương trình tuân thủ đạo đức
Trang 13Chương 2: Cơ sở thực tiễn và nghiên cứu đạo đức kinh doanh của Công ty Cổ
Tầm quan trọng của đạo đức kinh doanh
Tạo mối quan gần gũi giữa các nhân viên
Nhân viên là một phần quan trọng và cần thiết quyết định sự tồn tại của doanh nghiệp Đạo đức kinh doanh giúp đảm bảo quyền lợi thiết thực của họ trong tổ chức gồm: chế
độ lương thưởng, bảo hiểm, khen thưởng, …
Cải thiện sự tin tưởng của khách hàng
Câu nói “Khách hàng là thượng đế” chưa bao giờ sai trong kinh doanh, vì họ là người quyết định sự thành bại của một công ty Đạo đức kinh doanh đưa ra các nguyên tắc sản xuất sản phẩm có chất lượng tốt nhất và hỗ trợ tối đa các khiếu nại, nhu cầu của khách hàng một cách hợp lý nhằm cải thiện mức độ hài lòng của họ
Hỗ trợ doanh nghiệp đưa ra quyết định nhanh hơn
Đạo đức kinh doanh cung cấp các quy tắc và hướng dẫn cụ thể, vì vậy trong các trường hợp cần thiết có thể giúp lãnh đạo hoặc người chịu trách nhiệm đưa ra quyết định kịp thời
Bảo vệ xã hội
Đạo đức kinh doanh định hướng doanh nghiệp phát triển vì lợi ích của cộng đồng, góp phần xây dựng cộng đồng tốt đẹp như tham gia đầu tư vào cơ sở hạ tầng công ích… 2.1.2 Thực trang đạo đức kinh doanh của các Doanh nghiệp tại Việt Nam