ĐỀ ÔN HSGĐỀ 3 .PHẦN ĐỌC- HIỂU 6,0 điểm Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu: “Thời gian nhẹ bước mỏi mòn Xin đừng bước lại để còn mẹ đây Bao nhiêu gian khổ tháng ngày Xin cho con
Trang 1ĐỀ ÔN HSG
ĐỀ 3
.PHẦN ĐỌC- HIỂU (6,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
“Thời gian nhẹ bước mỏi mòn
Xin đừng bước lại để còn mẹ đây
Bao nhiêu gian khổ tháng ngày
Xin cho con lãnh, kẻo gầy mẹ thêm
Mẹ ơi, xin bớt muộn phiền
Con xin sống đẹp như niềm mẹ mong
Tình mẹ hơn cả biển đông
Dài, sâu hơn cả con sông Hồng Hà”
(Tình mẹ -Tử Nhi)
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên (1,0 điểm)
Câu 2 Chỉ ra và phân tích các biện pháp tu từ có trong đoạn thơ trên ? (1,0 điểm)
Câu 3 Cảm nhận của em về tình cảm của tác giả đối với mẹ trong đoạn thơ ? (2,0
điểm)
Câu 4 Từ câu thơ “ Con xin sống đẹp như niềm mẹ mong”, em có suy nghĩ gì về
lẽ sống đẹp của bản thân ? (2,0 điểm)
II PHẦN LÀM VĂN (14,0 điểm)
Câu 1 (4,0 điểm)
Trang 2Viêt đoạn văn (150 chữ) trình bày suy nghĩ về giá trị của mỗi người trong cuộc đời.
Câu 2 (10,0 điểm)
Kể về một trải nghiệm đáng nhớ của bản thân em
ĐÁP ÁN THAM KHẢO
I 1 Phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên: biểu cảm 1,0 điểm
2 - Các biện pháp tu từ: nhân hoá thời gian ( nhẹ, bước);
phép ẩn dụ chuyển đổi cảm giác ( thời gian nhẹ bước mỏi mòn); phép so sánh ( Tình mẹ hơn cả biển đông/ Dài, sâu hơn cả con sông Hồng Hà); Điệp từ (hơn cả, xin)
- Phân tích tác dụng:
+ Phép nhân hoá kết hợp phép ẩn dụ chuyển đổi cảm giác diễn tả chân thực bước đi của thời gian cùng cảm giác thương yêu lẫn xót xa của con khi chứng kiến sự già nua, yếu gầy của mẹ trước bao thăng trầm, gian khổ nhọc nhằncùng năm tháng trôi qua
+ Phép so sánh nhấn mạnh tình yêu và công ơn trời bể của mẹ đối với con sánh ngang tầm vũ trụ
+ Điệp từ:nhấn mạnh tình yêu, niềm kính trọng con dành cho mẹ
-> Qua các biện pháp tu từ trên, tác giả đã thể hiện sự thấu hiểu, kính trọng, biết ơn sâu nặng của mình đối với người mẹ kính yêu Từ đó, nhà thơ muốn nhắn nhủ bạn đọc thông điệp về tình cảm, ý thức, trách nhiệm của bản thân đối với cha mẹ
1,0 điểm
3 - Trân trọng những lời tâm sự tha thiết của Tử Nhi đối với
thời gian, cũng chính là đối với người mẹ kính yêu của mình – mong thờ gian đừng “bước lại” để mẹ mãi trẻ trung, khoẻ mạnh, sống mãi
2,0 điểm
Trang 3- Xúc động trước niềm mong mỏi được hi sinh vì mẹ của nhà thơ “Bao nhiêu gian khổ tháng ngày/ Xin cho con lãnh, kẻo gầy mẹ thêm” Tử Nhi thật vị tha khi sẵn sàng đón nhận gian khổ để mang lại bình yên cho mẹ
- Cảm phục trước lời tự hứa chân thành của nhân vật trữ tình đối với mẹ “Mẹ ơi, xin bớt muộn phiền/
Con xin sống đẹp như niềm mẹ mong” Cụm từ “ sống đẹp” thể hiện quan niệm đúng đắn, phù hợp chuẩn mực đạo đức dân tộc, trọn vẹn chữ Hiếu của nhà thơ đối với mẹ
- Thấu hiểu tình mẹ qua cách so sánh độc đáo của nhà thơ
về tình mẹ “ Tình mẹ hơn cả biển đông/ Dài, sâu hơn cả con sông Hồng Hà” từ đó nghĩ suy về đạo làm con đối với cha mẹ
4 Sống đẹp là sống có mục đích, có ước mơ, lí tưởng Sống
đẹp là sống có chí cầu tiến, biết đứng dậy bằng chính đôi chân của mình khi vấp ngã, biết bền lòng và dũng cảm vượt qua những thử thách, khó khăn để vươn lên, chắp cánh cho ước mơ của mình đưọc bay cao, bay xa Sống đẹp còn là một lối sống có văn hóa, biết lịch sự; là một cuộc sống có tri thức, có tình người
- Sống đẹp" trước hết phải xuất phát từ lòng nhân ái, từ chính tình yêu trong trái tim để từ đó mà sống hết mình vì người khác, để bao dung, thứ tha
- Sống đẹp là sống có ích cho bản thân, gia đình và xã hội…
- Phê phán những con người sống tiêu cực: thờ ơ, vô cảm, ích kỉ, thụ động, lười nhác…
- Cần phải nhận thức đúng và rèn luyện thường xuyên để
có lẽ sống đẹp Biết trau dổi kiến thức, sinh hoạt, vui chơi lành mạnh, tham gia các hoạt động xã hội như giúp đỡ người nghèo, các em bé mồ côi, các cụ già ốm đau, không nơi nương tựa, hiếu thuận với cha mẹ…
2,0 điểm
II 1 a Đảm bảo hình thức đoạn văn nghị luận xã hội 4,0 điểm
Trang 4b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
c Triển khai hợp lý nội dung đoạn văn : Vận dụng tốt các
thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lý lẽ và dẫn
chứng
Có thể viết đoạn văn như sau:
Mỗi con người sinh ra, đến với thế giới này đều có những
giá trị đặc biệt Giá trị đó là ở tự thân của mỗi người,
giống như viên ngọc đang đợi được mài sáng vậy Đường
phố sạch đẹp, xanh tươi và bầu không khí trong lành là
công sức, vai trò của những công nhân vệ sinh môi
trường Đó là những giá trị thực, cần được nhìn
nhận Trong khi một người may mắn lành lặn, được học
tập tử tế lại lầm đường lạc lối thành một kẻ phạm tội truy
nã, một ca sĩ xinh đẹp hát hay lại lâm vào đường dây ma
túy, mại dâm Tôn trọng bản thân là hạt giống để sự tự tin
lớn lên Khi biết tôn trọng bản thân, ta dễ dàng tôn trọng
người khác Có những người tự tin thái quá, luôn đề cao
bản thân mình, họ cho rằng họ luôn là nhất, nếu họ đứng
thứ hai thì cũng chẳng có ai đứng ở vị trí số một Chính vì
tự tin thái quá và tự phụ nên họ có cái nhìn không đúng
về giá trị của những người xung quanh Cần cố gắng bộc
lộ hết khả năng của mình để khẳng định mình nhưng
không tự tin thái quá về năng lực của bản thân, tự tin thái
quá dễ dẫn đến thất bại vì không chịu học hỏi từ người
xung quanh Đừng coi ta bé nhỏ, sống làm sao cho ta lớn
hơn, trưởng thành hơn!
d Sáng tạo : Cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng,
mới mẻ, phù hợp với vấn đề nghị luận
e Chính tả, dùng từ, đặt câu : Đảm bảo chuẩn xác chính
tả, dùng từ, đặt câu, ngữ pháp
2 a Đảm bảo cấu trúc một bài văn: Có đầy đủ các phần:
Mở bài, Thân bài, Kết bài
b Xác định đúng yêu cầu của đề
c Triển khai vấn đề rõ ràng, đầy đủ; thể hiện sự nhận
thức sâu sắc và vận dung tốt các kiến thức Tập làm
văn đã học để làm bài hiệu quả cao Có thể viết theo
định hướng sau:
10,0 điểm
Trang 51 Mở bài
Tình huống, hoàn cảnh khiến em nhớ về kỉ niệm mà em nhớ mãi không quên
2 Thân bài
- Kỉ niệm đó xảy ra vào thời gian nào? Ở đâu? Cùng với ai?
- Kể lại toàn bộ câu chuyện một cách chi tiết, theo trình tự
rõ ràng (nguyên nhân, diễn biến, kết thúc)
- Sau khi sự kiện ấy kết thúc, em có những suy nghĩ, cảm xúc gì? Thái độ, hành động, cuộc sống của em thay đổi ra sao?
- Từ sau sự kiện đó, mối quan hệ của em với mọi người, đặc biệt là nhân vật chính của sự kiện ra sao?
3 Kết bài
- Thời gian trôi qua, những suy nghĩ, cảm nhận của em ở hiện tại về kỉ niệm đó
- Mỗi khi nghĩ về kỉ niệm đó em có cảm xúc gì đặc biệt
Bài văn tham khảo
Gia đình có vai trò thật quan trọng, và đối với tôi cũng vậy Trong gia đình, người mà tôi yêu thương nhất chính
là mẹ
Mẹ tôi là một người phụ nữ giản dị Nhưng mẹ đã dành cho tôi những sự hy sinh thật phi thường Bố mẹ chia tay khi tôi còn rất nhỏ Tôi sống cùng với mẹ Mẹ vừa phải làm mẹ, vừa phải làm bố Nhờ có tình yêu thương vô bờ của mẹ đã lấp đầy khoảng trống tình cảm của bố
Còn nhớ năm lớp tám, tôi đến nhà Hồng - cô bạn thân cùng lớp chơi Do quá mải chơi nên khi về đến nhà thì trời đã tối Tôi nghĩ thầm trong lòng rằng kiểu gì khi về đến nhà mẹ cũng mắng Nhưng khi tôi về đến nơi, bước vào nhà lại thấy thật yên tĩnh, chỉ nhìn thấy trên bàn là cơm canh nóng hổi, mà không thấy mẹ đâu Tôi ăn cơm xong mà lòng đầy lo âu Tôi lén vào phòng của mẹ, thì nhìn thấy mẹ đang nằm trên giường Tôi khẽ gọi: “Mẹ ơi!” nhưng không thấy tiếng trả lời Cảm thấy lo lắng, tôi chạy đến bên giường, khi chạm vào người mẹ thì thấy nóng bừng Có lẽ mẹ đã bị sốt
Bỗng nhiên tôi cảm thấy sợ hãi, xen lẫn cả sự ân hận Tôi
tự trách mình mải chơi, trong khi mẹ thì phải làm việc vất
Trang 6vả, lại bị ốm mà vẫn cố gắng nấu cơm cho tôi Tự trấn an bản thân, tôi nhanh chóng chạy đi lấy khăn mặt lạnh đắp lên trán mẹ Rồi còn nấu một ít cháo ăn liền và mua thuốc cho mẹ Một lúc sau, có vẻ đã khá hơn, mẹ tỉnh dậy Tôi thuyết phục mẹ ăn cháo và uống thuốc Mẹ vừa ăn vừa mỉm cười nhìn tôi Xong xuôi, tôi nhìn mẹ, rồi ôm lấy mẹ
và bật khóc nức nở: “Con xin lỗi mẹ ạ!” Mẹ chỉ ôm tôi vào lòng rồi nhẹ nhàng nói: “Không sao đâu! Nín đi con!”
Sáng hôm sau, mẹ đã khỏe hẳn và có thể đi làm bình thường Nhưng nhờ có trải nghiệm hôm qua mà tôi mới biết mẹ đã vất vả vì tôi như thế nào Tôi thầm nhắc nhở bản thân phải cố gắng học tập hơn, giúp đỡ mẹ nhiều hơn
để mẹ khỏi lo lắng, vất vả
Đối với tôi, mẹ chính là nguồn ánh sáng diệu kỳ Sau hôm đó, tôi dường như thấu hiểu thêm công ơn của mẹ, cũng như hiểu được rằng:
“Con dù lớn vẫn là con của mẹ
Đi suốt đời, lòng mẹ vẫn theo con”
(Con cò, Chế Lan Viên)
d Sáng tạo: Cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng về
vấn đề yêu cầu
e Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo chuẩn chính tả,
ngữ pháp, ngữ nghĩa Tiếng việt