Bài giảng Kinh tế công cộng pdf

Chính phủ và KVCC.Nền kt hỗn hợp có 2 hình thức phân bổ nguồn lực:  Phân phối nguồn lực theo cơ chế thị trường: Hình thành khu vực tư nhân  Phân phối nguồn lực không theo tín hiệu của

Bài giảng Kinh tế công cộng

Ts Đặng Thị Lệ Xuân Khoa Kế hoạch và Phát triển

Đại học Kinh tế Quốc dân

Phân bố thời gian trên lớp

luận (xen kẽ vào các buổi học lý thuyết)

Đánh giá môn học

góp ý kiến vào bài trên lớp và bài tập nhóm

Giới thiệu chung về môn học

chính phủ khi can thiệp vào nền kinh tế.

Tæng quan vÒ m«n häc kinh tÕ c«ng céng

Câu hỏi nghiên cứu

1 ưChính phủ trong nền kinh tế thị tr ờng

2 Cơ sở khách quan cho sự can thiệp của chính phủ vào nền kinh tế

3 Chức năng của chính phủ

4 ối t ợng, nội dung và ph ơng pháp Đối tượng, nội dung và phương pháp

luận nghiên cứu môn học

ưưưưư 1.Chínhưphủưtrongưnềnưkinhưtếư

thịưtrường

1.1 Qỳa trỡnh phỏt triển nhận thức về vai trũ của Chớnh phủ

1.2 Chớnh phủ và khu vực cụng cộng.1.3 Chớnh phủ trong vũng tuần hoàn kinh tế

1.1 Qỳa trỡnh phỏt triển nhận thức về vai trũ của Chớnh phủ

Chính phủ là một tổ chức đ ợc thiết lập để thực thi những quyền lực nhất định, điều tiết hành vi của các cá nhân sống trong xã hội nhằm phục vụ cho lợi ích chung của xã hội đó và tài trợ cho việc cung cấp những hàng hóa, dịch vụ thiết yếu mà xã hội đó

có nhu cầu

1.1 Qúa trình phát triển nhận thức về vai trò của Chính phủ

tế thị trường thuần tuý.

trò của nhà nước.

hình trên, lựa chọn Nền kinh tế hỗn hợp

(trường phái hiện đại)

1.2 Chính phủ và KVCC.

Nền kt hỗn hợp có 2 hình thức phân bổ nguồn lực:

 Phân phối nguồn lực theo cơ chế thị trường: Hình thành khu vực tư nhân

 Phân phối nguồn lực không theo tín hiệu của thị trường: Hình thành khu vực công cộng (khu vực chính phủ)

Khu vực công và khu vực chính phủ

thực hiện chính sách công qua việc cung cấp các dịch vụ cơ bản mang tính phi thị trường tái phân phối thu nhập và của cải,

và cả hai hoạt động nói trên đều được tài trợ chủ yếu bằng thuế.

công

1.3 Chính phủ trong vòng tuần hoàn KT:

Vòng tuần hoàn kinh tế khi không có CP

Hộ gia đình Doanh nghiệp

Thị trường yếu

tố sản xuất

Thị trường hàng hóa, dịch

vụ

[1] L, K [1] L, K

[2] $ [2] $

[4] $ [4] $

[3] Hàng hóa, dịch vụ [3] Hàng hóa, dịch vụ

1.3 Chính phủ trong vòng tuần hoàn KT:

Vòng tuần hoàn kinh tế khi có chính phủ

Hộ gia đình Doanh nghiệp

Thị trường yếu tố sản xuất

Thị trường hàng hóa, dịch vụ

[1] L, K [1] L, K

[2] $ [2] $

[4] $ [4] $

[3] Hàng hóa, dịch vụ [3] Hàng hóa, dịch vụ

CHÍNH PHỦ

[9] Dịch vụ công, chuyển nhượng [10] Thuế, phí, lệ phí

[5] L, K [6] $ [10] Thuế, phí, lệ phí

[8] $

[9] Dịch vụ công, chuyển nhượng [7] Hàng hóa, dịch vụ

2.3 Thất bại thị tr ờng - cơ sở để chính phủ can thiệp vào nền kinh tế

sửưdụngưnguồnưlực

2.1.1 Hiệu quả Pareto và hoàn thiện

Pareto

2.1.2 Điều kiện đạt hiệu quả Pareto

2.1.3 Điều kiện biên về hiệu quả

2.1.1 HiÖu­qu¶­Pareto­ vµ­hoµn­thiÖn­Pareto

a Khái niệm

b Ví dụ

c Phân tích thực tế

a Khỏi niệm.

 Một sự phân bổ nguồn lực đ ợc gọi là đạt hiệu

bổ lại các nguồn lực để làm cho ít nhất một

ng ời đ ợc lợi hơn mà không phải làm thiệt hại

đến bất kỳ ai khác.

nguồn lực làm cho ít nhất một ng ời đ ợc lợi

hơn mà không phải làm thiệt hại cho bất kỳ

ai khác thi cách phân bổ lại các nguồn lực đó

ban đầu.

b Ví dụ

(Số cam tối đa lợi ích với A là 7, với B là 6)

Hỏi đâu là hiệu quả P, đâu là hoàn thiện P?

A B Cách 1 8 Qủa 2 quả

Cách 2 7 quả, 3 quả

c Phân tích

 Hiệu quả:

- Với nguồn lực đầu vào như nhau

nhưng tạo ra nhiều đầu ra hơn

- Với cùng đầu ra như nhau nhưng sử

dụng ít nguồn lực đầu vào hơn

Pareto

(2) ĐiÒu kiÖn hiÖu quả ph©n phèi: TØ suÊt thay thÕ biªn giữa 2 lo¹i hµng hãa bÊt kú cña tÊt cả c¸c c¸ nh©n tiªu dïng phải nh nhau: MRSA

XY = MRSB

Ví dụ: MRSAn

XY = 2/3 tức X/Y = 2/3 hay 3X = 2Y

Pareto

(3) Đối tượng, nội dung và phương pháp iều kiện hiệu quả hỗn hợp: Tỉ suất chuyển đổi biên giữa 2 hàng hóa bất kỳ phải bằng tỉ suất thay thế biên giữa chúng của tất cả các cá nhân: MRTXY = MRSA

XY = MRSB

Ưu nhược điểm của điều kiện

hiệu quả Pareto

Ưu điểm: Khoa học, chính xác

Nhược điểm: rất khó áp dụng trong thực tế

Chứng minh hiệu quả sản xuất

Lao động và vốn được phân bổ cho ngành sản xuất lương thực (gốc

Hộp Edgeworth

Phân bổ lại các đầu vào để đạt hiệu

Các phương án đạt hiệu quả

sản xuất

Điểm hiệu quả tại nơi các đường đẳng lượng tiếp xúc với

nhau, tức là độ dốc của chúng bằng nhau tỉ suất thay thế kỹ thuật

biên của lao động cho vốn MRTSX LK = MRTS Y LK

Hiệu quả phân phối

Các phương án đạt hiệu quả phân phối xây dựng từ phương án R0

Điểm phân phối đạt hiệu quả Pareto: tại đó ĐBQ của các cá nhân tiếp xúc với nhau, tức là có độ dốc bằng nhau Mà độ dốc của

ĐBQ lại phản ánh tỉ suất thay thế biên giữa hai hàng hóa nên

Hiệu quả hỗn hợp sản xuất -

Tại E: MB = MC

E cũng chính là điểm đạt hiệu quả P

nhất định (sẽ đ ợc bàn đến sau), nền

kinh tế sẽ tất yếu chuyển tới một cách

Pareto

c¬­b¶n­cña­KTH­Phóc­lîi

Định lý cơ bản của KTH phúc lợi chỉ

đúng trong môi trường cạnh tranh

hoàn hảo và nền kinh tế ổn định

Nhưng thị trường lại không tự đảm

bảo được điều kiện này nên chính phủ phải có vai trò tạo môi trường cho nền kinh tế hoạt động có hiệu quả

§LCB­cña­KTH­Phóc­lîi­(C)

Tiêu chuẩn hiệu quả P chỉ là một tiêu chuẩn tốt dưới góc độ kinh tế chứ không phải là

một tiêu chuẩn hoàn hảo xét dưới các góc

độ khác, nó chỉ quan tâm tới lợi ích tuyệt

đối của các cá nhân mà không quan tâm tới lợi ích tương đối giữa các cá nhân, nên

chính phủ cần phải có các vai trò như đảm bảo công bằng xã hội

2.3 Thất bại thị tr ờng-cơ sở để CP can

thiệp vào nền kinh tế

Thất bại của thị tr ờng là những tr ờng hợp mà thị tr ờng cạnh tranh không thể sản xuất ra hàng hóa và dịch vụ ở mức

2.3 Thất bại thị tr ờng-cơ sở để CP

can thiệp vào nền kinh tế

2.3.1 Hàng hóa công cộng 2.3.2 Ngoại ứng

2.3.3 Độc quyền thị tr ờng 2.3.4 Thông tin không đối xứng 2.3.5 Bất ổn định kinh tế

2.3.6 Mất công bằng xã hội 2.3.7 Hàng hóa khuyến dụng/phi khuyến dụng

2.3.

cña­CP­khi­can­thiệp

­­­­3.1 Chøc n¨ng cña chÝnh phñ

3.2 Những hạn chế của Chính phủ khi can thiệp vào nền kinh tế

ưưư 3.1ưChứcưnăngưcủaưCP

3.1.1 Phân bổ nguồn lực nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế

3.1.2 Phân phối lại thu nhập nhằm đảm bảo công bằng xã hội

3.1.3 ổn định hoá kinh tế vĩ mô

3.1.4 Đại diện cho quốc gia trên tr ờng quốc tế

4.ưư ốiưtượng,ưnộiưdungưvàưPPư Đ luậnưnghiênưcứuưmônưhọc

4.1 Đối t ợng nghiên cứu của môn học4.2 Nội dung nghiên cứu môn học

4.3 Ph ơng pháp luận nghiên cứu

cá nhân hay hàng hoá công cộng?

cơ chế khuyến khích

tư nhân sản xuất?

4.2ư Nộiưdungưnghiênưcứu

mônưhọc

động kinh tế nào, và chúng đ ợc tổ chức ra sao?

 Tỡm hiểu và dự đoán tr ớc tác động mà một

chính sách của chính phủ có thể gây ra

 Đánh giá các ph ơng án chính sách

4.3ư Phươngưphápưluậnư

nghiênưcứu

4.3.1 Ph ơng pháp phân tích thực chứng 4.3.2 Ph ơng pháp phân tích chuẩn tắc 4.3.3 So sỏnh hai phương phỏp

thựcưchứng

 Phân tích thực chứng là một ph ơng pháp

phân tích khoa học nhằm tỡm ra mối quan

hệ nhân quả giữa các biến số kinh tế

ời phân tích đơn thuần chỉ mụ tả hoặc đỏnh giỏ về tỏc động của chớnh sỏch d ới dạng

“nếu… thỡ…”, mà những giả thuyết đó có thể kiểm chứng đ ợc bằng thực tế

4.3.2ưPhươngưphápưphânưtíchư

chuẩnưtắc

 Phân tích chuẩn tắc là ph ơng pháp phân

tích dựa trên những nhận định chủ quan cơ bản về điều gỡ đáng có hoặc cần làm để đạt

đ ợc những kết quả mong muốn

là kiến nghị về những chính sách hay giải

pháp cần thực hiện

Kiến nghị về giải pháp hay chính sách cần thực hiện