Do đó mà trong nh ngữ xã h iộ khác nhau thì m cứ độ và tính ch tấ c aủ b tấ bình đ ngẳ xã h iộ cũng khác nhau... N nạ nhân đ uầ tiên chính là con em xu tấ thân từ các gia đình bình dân..
Trang 1
B T Ấ BÌNH Đ NG XÃ Ẳ H I Ộ
M T Ộ V N Đ Ấ Ề XÃ H I Ộ C P Ấ THI T Ế
Cùng v iớ sự v nươ lên không ng ngừ c aủ n nề kinh tế , khoa h cọ kỹ
thu t,ậ công nghệ thông tin…giúp cho xã h iộ ngày càng phát tri n.ể Đi uề đó
làm cho cu cộ s ngố c aủ con ng iườ cũng ngày càng t tố đ pẹ h n.ơ Nh ngư không
ph iả xã h iộ lúc nào cũng nẩ ch aứ nh ngữ đi uề t tố đ pẹ , mà còn ch aứ đ ngự
trong nó vô số nh ngữ “b tấ c pậ xã h i”-ộ nh ngữ v nấ đề nhả h ngưở không nhỏ
đ nế cu c s ngộ ố con ng i.ườ “ B tấ bình đ ngẳ xã h i”ộ là m tộ trong nh ngữ v nấ đề như v y.ậ
Đây không chỉ là m tộ v nấ đề “nóng b ng”ỏ c aủ xã h iộ hi nệ nay, mà
trên h tế nó có tác đ ngộ to l nớ đ nế cu cộ s ngố con ng i.ườ Nó gây ra sự phân
hóa giàu nghèo sâu s c,ắ c nả trở sự phát tri nể c aủ m tộ bộ ph nậ ng iườ không nhỏ trong xã h i,ộ tr thànhở “ti nề đ và c s ” gâyề ơ ở nên t n nệ ạ xã h i…ộ
Chính vì v y,ậ vi cệ tìm hi uể nguyên nhân và đề ra h ngướ kh cắ ph cụ
b tấ bình đ ngẳ xã h iộ là m tộ trong nh ngữ công vi cệ “c pấ thi t”ế trong xã h iộ
hi nệ nay. Đây có lẽ cũng chính là nguyên nhân tôi l aự ch nọ đề tài “b tấ bình
đ ngẳ xã h i”ộ v iớ mong mu nố tìm hi uể th tậ sâu s cắ về v nấ đề xã h iộ nà
y,
nh ngữ h uậ quả to l nớ mà nó gây ra và li uệ có bi nệ pháp nào để kh cắ ph cụ
tri tệ đ b tể ấ c pậ này hay không?
Tr cướ h t,ế c nầ hi uể đ yầ đủ ý nghĩa c aủ thu tậ ngữ “ b tấ bình đ ngẳ xã
h i”ộ là gì?
“Bình đ ng”ẳ đ cượ hi uể trên 2 bình di nệ có quan hệ m tậ thi tế v iớ nhau
: bình di nệ tự nhiên và bình di nệ xã h i.ộ Trên bình di nệ tự nhiên, bình đ ngẳ không có nghĩa là m iọ ng iườ đ uề có năng l cự thể ch tấ và tinh th nầ như nhau,
nh ngư đó là nh ngữ con ng iườ mà không ph iả là đ ngộ v tậ hay cây c i.ố Trên bình di nệ xã h i,ộ bình đ ngẳ bao hàm sự ngang b ngằ nhau gi aữ ng iườ và
Trang 2ng iườ về m tộ lĩnh v cự hay nhi uề lĩnh v cự c aủ đ iờ s ngố xã h iộ (chính trị ,
kinh t ,ế văn hóa, dân t c…)ộ
Do đó, có thể hi uể m tộ cách toàn di nệ nh t:ấ “B t ấ bình đ ng ẳ xã h i ộ là
sự không ngang b ng ằ nhau về các cơ h i ộ ho c ặ l i ợ ích đ i ố v i ớ nh ng ữ cá nhân
Vì thế có thể th yấ r ngằ : b tấ bình đ ngẳ xã h iộ không ph iả là m tộ hi nệ
t ngượ t nồ t iạ m tộ cách ng uẫ nhiên gi aữ các cá nhân trong xã h i,ộ mà đó là
m tộ hi nệ t ngượ xã h iộ phổ bi nế v iớ nh ngữ nguyên nhân xã h iộ sâu s c.ắ
Tuy nhiên, c s (nguyênơ ở nhân) d nẫ đ nế b tấ bình đ ngẳ xã h iộ là gì?
Đã có nhi uề tài li u,ệ nhi uề nhà nghiên c uứ đi sâu tìm hi uể về v nấ đề
này. Có ng iườ cho r ngằ : b tấ bình đ ngẳ xã h iộ đã “xu tấ hi n”ệ từ r tấ lâu đ i.ờ
Nó đ cượ “manh nha và hình thành” từ khi loài ng iườ k tế thúc chế độ công
xã nguyên th yủ và chuy nể sang chế độ tư h u.ữ Khi đó loài ng iườ đã phân hóa thành kẻ giàu , ng iườ nghèo, kẻ có quy nề th ngố trị ng iườ không quy n…ề
Nh ngư h uầ h tế m iọ ý ki nế đ uề có chung m tộ quan đi mể : nguyên nhân
d nẫ đ nế b tấ bình đ ngẳ xã h iộ là sự đa d ngạ và khác nhau gi aứ các xã h iộ và
n nề văn hóa. Do đó mà trong nh ngữ xã h iộ khác nhau thì m cứ độ và tính
ch tấ c aủ b tấ bình đ ngẳ xã h iộ cũng khác nhau. Ở xã h iộ có quy mô càng l nớ thì b tấ bình đ ngẳ xã h iộ càng di nễ ra ph cứ t pạ và gay g t,ắ nó g nắ li nề v iớ
nh ngữ đ cặ đi mể c aủ giai c pấ xã h i,ộ gi iớ tính, ch ngủ t c,ộ tôn giáo , lãn
h
th …ổ
Có thể phân chia cơ sở t oạ nên b tấ bình đ ngẳ xã h iộ thành ba lo iạ sau
đây: Thứ nh t, ấ b t ấ bình đ ng ẳ xã h i ộ đ c ượ t o ạ nên do sự khác nhau về nh ng ữ
cơ h i ộ trong cu c ộ s ng ố : Cơ h iộ trong cu cộ s ngố – đó là nh ngữ đi uề ki nệ
thu nậ l iợ v v tề ậ ch tấ đ cóể th c iể ả thi nệ ch tấ l ngượ cu cộ s ngố như c a c i,ủ ả tài
s nả và thu nh p,ậ nh ngữ đi uề ki nệ như l iợ ích chăm sóc s cứ kh e,ỏ y tế , giáo
d cụ hay b oả đ mả an ninh xã h i.ộ Trong m tộ xã h iộ cụ th ,ể m tộ nhóm ng iườ này có thể có nh ngữ cơ h iộ trong khi nh ngữ nhóm ng iườ khác thì không. Đó cũng chính là c sơ ở khách quan t oạ nên b tấ bình đ ngẳ xã h i.ộ
Đây có lẽ là lo iạ hình b tấ bình đ ngẳ “th ngườ g p”ặ nh tấ trong xã h i.ộ
Không chỉ ở nh ngữ đ tấ n c nghèoướ kh ,ổ mà ngay cả nh ngữ c ngườ qu c giàuố
có v iớ n nề kinh tế phát tri nể nh ngư cũng t nồ t iạ sự phân hóa giàu nghèo sâu
Trang 3s cắ kéo sự khác bi tệ đáng kể về cu cộ s ngố c aủ m iỗ cá nhân. Đi uề đó không chỉ t oạ nên m tộ ngh chị lý : m tộ số ng iườ ít iỏ l iạ n mắ trong tay ph nầ tài s nả
to l nớ c aủ xã h i,ộ trong khi số đông còn l iạ s ngố trong hoàn c nhả khó khăn, thi uế th nố th mậ chí là không đ cượ đáp ngứ về nh ngữ nhu c uầ s ngố căn b nả
nh t,ấ mà trên h tế nó còn gây ra hàng lo tạ các hi nệ t ngượ xã h iộ “ ph cứ t p”ạ khác:
T iạ Pháp năm 2005 đã ghi nh nậ m tộ cu cộ b oạ đ ngộ kéo dài su tố 3
tu nầ , di nễ ra từ cu iố tháng 11 đ nế đ uầ tháng 12/2005. H uậ quả là h nơ 9000
xe h iơ bị đ tố cháy , g nầ 3000 ng iườ bị th mẩ v n,ấ cũng như hàng ch cụ cu cộ đình công l nớ v iớ hàng tri uệ ng iườ tham gia cho th yấ tình tr ngạ b tấ bìn
h
đ ngẳ xã h iộ tăng cao ở Pháp.N uế chỉ qua các số li uệ chính th cứ đ cượ công
bố thì có thể th yấ xã h iộ Pháp đang t tố lên nh ngư ch ngẳ khó khăn để th yấ
nh ngữ số li uệ đó đang ph nả ánh không đúng về n cướ Pháp. Về chuy nệ thu
nh pậ ch ngẳ h n,ạ ng iườ ta ghi nh nậ từ 1996-2002, thu nh pậ c aủ nhóm ng iườ
nghèo khổ nh tấ tăng 12% , g nầ b ngằ tỉ lệ gia tăng thu nh pậ c aủ nh ngữ ng iườ giàu nh t.ấ Nh ngư n uế nhìn con số cụ thể c aủ cu cộ s ngố sẽ th yấ : trong vòng
6 năm đó, kho nả tăng thêm n iơ nh ngữ ng iườ thu nh pậ cao nh tấ là 5460 euro/năm trong khi nh ngữ ng iườ có thu nh pậ ít nh tấ là 1100 euro/năm.
Trong lĩnh v cự giáo d cụ cũng v y,ậ nhà tr ngườ không thể đ mả bào cơ
h iộ bình đ ngẳ cho t tấ cả h cọ sinh. N nạ nhân đ uầ tiên chính là con em xu tấ thân từ các gia đình bình dân. Vì thế 44% con em gia đình công nhân ph iả
l aự ch nọ ch ngươ trình h cọ nghề sau khi t tố nghi pệ tú tài, trong khi chỉ có 1% con em gia đình viên ch c ch pứ ấ nh nậ đi uề đó.
Ở Vi tệ Nam, lo iạ hình b tấ bình đ ngẳ xã h iộ này cũng r tấ phổ bi n.Nóế
th ngườ đ cượ các nhà nghiên c uứ xã h iộ g iọ là “b tấ bình đ ngẳ tự nhiên”. “Tự nhiên” ở đây bao hàm cả nh ngữ khả năng , nh ngữ năng l cự khác nhau về
m tặ tự nhiên cũng như nh ngữ khác bi tệ về trình độ phát tri nể do l chị sử lâu
đ iờ để l iạ (ví dụ như sự khác bi tệ gi aữ thành thị và nông thôn, gi aữ mi nề núi
và mi nề xuôi…)mà bi uể hi nệ cụ thể nh tấ c aủ nó v nẫ là sự chênh l chệ giàu nghèo sâu s c.ắ
Hi nệ nay, đ tấ n cướ ta v nẫ có t cố độ tăng tr ngưở khá song m cứ độ c iả
thi nệ thu nh pậ c aủ l pớ ng iườ nghèo không đ cượ bao nhiêu thì đây là m tộ
v nấ đề đáng báo đ ng.ộ
Theo Báo cáo phát tri nể con ng iườ 2007-2008.ở n cướ ta 10% dân số
Trang 4nghèo nh tấ chỉ chi mế 4.2% thu nh pậ và chi tiêu qu cố gia, 10% giàu nhấ
t
chi mế 28% thu nh pậ và chi tiêu qu cố gia, 20% dân số nghèo nh tấ chỉ chi mế 9% thu nh pậ và chi tiêu qu cố gia, còn 20% dân số gi uầ nh tấ chi mế t iớ 43,3
% thu nh pậ và chi tiêu qu cố gia. Chênh l chệ gi aữ 10% dân số giàu nh tấ và 10% dân số nghèo nh tấ là 6,9 l n.ầ
Còn theo chỉ số Gini (chỉ số chênh l chệ giàu nghèo) ở Vi tệ Nam là
34,4 l n.ầ Theo số li uệ th ngố kê c aủ n cướ ta,n uế như năm 1993 thu nh pậ c aủ
20% số hộ có thu nh pậ cao nh tấ g pấ 4,43 l nầ số hộ có thu nh pậ th pấ nh t,ấ thì năm 1996, con số này đã là 7,3 l nầ và năm 2005 đã là kho ngả 9 l n.ầ Như v yậ kho ngả cách giàu nghèo có xu h ngướ ngày càng r ngộ ra.
Tuy nhiên đó chỉ là chênh l chệ giàu nghèo nói chung. Ở Vi tệ Nam,
v nấ đề còn quan tr ngọ và gay g tắ h nơ nhi uề đó là chênh l chệ về thu nh pậ và chi tiêu gi aữ thành thị và nông thôn.
Theo số li uệ th ngố kê năm 2004. thu nh pậ bình quân đ uầ ng iườ m tộ
tháng (theo giá th cự t )ế c aủ dân thành thị là 815.400 đ ng,ồ còn c aủ dân nông thôn là 378.100 đ ng,ồ riêng vùng Tây B cắ th pấ nh tấ chỉ có 265.700 đ ng.ồ
Chi tiêu cho đ iờ s ngố bình quân theo đ uầ ng iườ m tộ tháng (theo giá th cự t )ế
c aủ thành thị là 594.500 đ ng,ồ còn c aủ nông thôn là 283.500 đ ng.ồ Cũng có nghĩa là về thu nh pậ cũng như chi tiêu, thành thị đ uề đ tắ g pấ hai l nầ so v iớ nông thôn.
Tuy nhiên đó v nẫ ch aư ph iả là t tấ cả c sơ ở c aủ vi c hìnhệ thành nên b tấ
bình đ ngẳ xã h i.Vàộ m tộ trong nh ngữ cơ sở khác t oạ nên b tấ bình đ ngẳ xã
h iộ đó là : Do s khác nhau ự về đ a ị v xã ị h i ộ
Nh ngữ y uế tố t oạ nên đ aị vị xã h iộ có thể khác nhau : đó là nh ngữ cái
mà m tộ nhóm xã h iộ t oạ ra và cho là uư vi tệ và đ cượ các nhóm xã h iộ khác
th aừ nh n.ậ Ví d ,ụ c aủ c iả , đ aị vị tôn giáo, đ aị vị chính tr …Nh ngị ư dù có là
y uế tố nào đi chăng n aữ thì đ aị vị xã h iộ chỉ có thể đ c giượ ữ v ngữ b iở nh ngữ nhóm xã h iộ n mắ giữ đ aị vị đó và các nhóm xã h iộ khác tự giác th aừ nh nậ tính uư vi tệ c a nh ngủ ữ nhóm đó.
Đây có lẽ cũng là m tộ hình th cứ b tấ bình đ ngẳ xã h iộ t ngươ đ iố phổ
bi n.ế Không chỉ ở t nồ t iạ ở nh ngữ n cướ đang phát tri nể mà ngay cả nh ngữ
c ngườ qu cố phát tri n,ể lo iạ b tấ bình đ ngẳ này v nẫ t nồ t iạ và d ngườ như “r tấ khó kh c ph c”.ắ ụ
Trang 5
Ở Vi tệ Nam, đã có nhà nghiên c uứ xã h iộ đã g iọ đây là “b tấ bình đ ngẳ
t tấ y u”.ế T iạ sao l iạ nói như v y?ậ Đó là m tộ câu h iỏ xu tấ phát từ nh nữ
g
nguyên nhân sâu xa v l chề ị s ,ử chính tr ,ị văn hóa…
Từ ngàn đ iờ x a,ư khát v ngọ về m tộ xã h iộ công b ng,ằ không có b tấ
bình đ ngẳ đã là mong mu nố c aủ m iọ cá nhân. Đ iố v iớ ng iườ Vi tệ Nam, công
b ngằ bao giờ cũng đ cượ coi là m tộ thứ đ oạ lý s ngố c aủ c ngộ đ ng.ồ “Công
b ngằ là đ oạ ng iườ ta ở đ i…”,ờ nhi uề ng iườ đã thu cộ lòng câu này từ thưở
nh ỏ
Ng iườ Vi tệ luôn c mả nh nậ r tấ sâu s cắ về nh ngữ b tấ công, nh ngữ “b tấ
bình” qua cu cộ đ iờ c aủ họ cũng như qua nh ngữ quá trình l chị sử c aủ dân t cộ mình: nh ngữ b tấ công mà c ngộ đ ngồ gánh ch uị đ iố v iớ nh ngữ thế l cự bên
ngoài c ngộ đ ng,ồ nh ngữ b tấ công trong n iộ bộ c ngộ đ ngồ về đ aị v ,ị tài s n,ả công t i,ộ trí tu …ệ
Khi sự đ cộ l pậ tự chủ c aủ đ tấ n cướ bị xâm ph mạ và t cướ đo tạ thì n iỗ
b tấ công và “ b tấ bình” l nớ nh tấ chi mế l yấ tim óc m iọ ng iườ Vi tệ là thân
ph nậ nô lệ c aủ mình đ iố v iớ nh ngữ thế l cự xâm l cượ bên ngoài. Mà trong
l chị sử Vi tệ Nam không ít l nầ cả dân t cộ r iơ vào c nhả nô lệ y.ấ Vì th ,ế công
b ngằ tr cướ h tế đ cượ c mả nh nậ như sự thoát kh iỏ thân ph nậ nô lệ cho n cướ ngoài. B ngằ c mả nh nậ nô lệ yấ – nó đã trở thành tâm th cứ chủ đ oạ c aủ ng iườ
Vi tệ – không ít l nầ ng iườ Vi tệ đ ngứ lên chi nế đ uấ m tộ m tấ m tộ còn giành l iạ
đ cộ l pậ tự chủ c aủ đ tấ n c.ướ Đ oạ lý công b ngằ này đ cượ nói rõ trong nh ngữ
“tuyên ngôn” l n,ớ chỉ tính m tộ ngàn năm trở l iạ đây, nó thể hi nệ n iổ b tậ từ
“Nam qu cố s nơ hà” (Lý Th ngườ Ki t)ệ đ nế “Tuyên ngôn đ cộ l p”(Hậ ồ Ch
í
Minh)
Trong n iộ bộ c ngộ đ ngồ dân t c,ộ sự c mả nh nậ về b tấ công, “b tấ bình
trong xã h i”ộ cũng đ cượ thể hi nệ r tấ rõ trong các quan hệ xã h iộ khác nhau :
th ngố trị - bị trị ; giàu – nghèo; sang – hèn…Nh ngư có lẽ các quan hệ này
không đ cượ coi là b tấ công , b tấ bình tự b nả thân chúng. Đ oạ lý Nho giáo,
Ph tậ giáo và cả Đ oạ giáo n aữ ăn r tấ sâu vào tâm th cứ ng iườ Vi t,ệ khiế
n
ng iườ ta coi nh ngữ quan hệ thứ b cậ như m tộ cái gì tự nhiên, do Tr iờ đ nhị
đo t,ạ do phúc đ cứ cha ông, do đ cứ độ cá nhân t oạ nên. Ở ng iườ Vi tệ ngày
tr c,ướ không hề có khái ni mệ “giai c p”ấ (do đó , cũng không có khái ni mệ
Trang 6“đ uấ tranh giai c p”)ấ mà khái ni mệ chi mế uư thế trong các quan hệ xã h iộ là
“hòa” , là “nh ng”,ườ là “nh n”.ẫ Th nhỉ tho ngả có n iổ lên nh ngữ cu cộ đấ
u
tranh xã h iộ quy tế li tệ nh ngư không ph iả để xóa bỏ hệ thứ b cậ xã h iộ cũ mà
là xóa bỏ nh ngữ hi nệ t ngượ “lo nạ c ng”ươ trong xã h i.ộ Lúc đó ng iườ ta coi
r ngằ có vua là tự nhiên, ng iườ ta chỉ ch ngố l iạ hôn quân ( b oạ chúa) và ngủ
hộ minh quân (minh chúa). Có quan cai trị cũng là tự nhiên, ng iườ ta ch
ỉ
ch ngố tham quan ô l iạ và aư thích liêm quan, nh ngữ vị quan trung nghĩ
a.
Giàu nghèo cũng là tự nhiên, ng iườ ta chỉ bài bác nh ngữ ác bá và tán d ngươ
nh ngữ ng iườ giàu ân đ c.ứ Trong quan hệ gia đình cũng v y,ậ ng iườ ta không
ch ngố l iạ quy nề uy gia tr ngưở mà chỉ bài bác nh ngữ ng iườ cha ng iườ mẹ ác nghi tệ v iớ con cái, nh ngữ anh em b tấ nghĩa v iớ nhau. Ng iườ ta tin vào m nhệ
tr i,ờ vào sự sáng su tố c aủ Tr iờ (Tr iờ có m t),ắ vào “ác giả ác báo”, vào “luân
h i”ồ như m tộ sự đi uề ch nhỉ tự nhiên. M tộ xã h iộ công b ngằ về đ oạ lý h nơ là
về tính chính đáng và quy nề l iợ .
Ph iả chăng, nh ngữ quan ni mệ từ ngày xa x aư yấ v nẫ còn t nồ t iạ và chi
ph iố t iớ t nậ ngày nay? Không có gì khó khăn đ th yể ấ r ngằ , m tộ bộ ph n kháậ
l nớ nh ngữ ng iườ giàu có hôm nay chính là nh ngữ quan ch cứ chi mế giữ
nh ngữ đ cặ quy nề đ cặ l iợ hôm qua và bây giờ đang d aự vào nh ngữ quy nề l cự
s nẵ có trong tay đề làm giàu.Ngày nay, ng iườ ta đang khuy nế khích “dâ
n
giàu” để cho “n cướ m nh”.ạ Nh ngư sự giàu có c nầ khuy nế khích là sự giàu
có do năng l cự (trí tu ,ệ kinh doanh) t oạ ra, chứ không ph iả là b tấ cứ sự giàu
có nào, nh tấ là sự giàu có do tham nhũng, ăn c pắ c aủ dân, đ uầ cơ , bu
ôn
l u…Vàậ còn đáng bu nồ h nơ khi nh ngữ quan ch cứ yấ còn thông đ ngồ vớ
i
nh ngữ thế l cự buôn bán phi pháp để chu cộ l i.ợ Pháp lu tậ không đ ngụ t iớ họ (m tộ bộ ph nậ trong bộ máy giám sát và xử lý về lu tậ pháp cũng như d aự vào quy nề l cự c aủ mình để làm giàu). Và không ít tr ngườ h pợ họ và con cái họ đang trở thành nh ngữ “ông ch ”ủ “bà ch ” c a nh ngủ ủ ữ đ nơ vị kinh doanh m i,ớ trở thành nh ngữ “nhân v tậ m i”ớ có thế l cự trong n nề kinh tế thị tr ngườ ho cặ công khai, ho cặ ng mấ ng m.ầ R iồ nhà c a,ử đ tấ đai họ đ cượ Nhà n cướ giao
Trang 7cho sử d ngụ theo l iố đ cặ quy nề đ cặ l iợ tr cướ đây cũng đang d nầ d nầ bi nế
thành tài s nả “h pợ pháp” c aủ h …Đóọ chính là nh ngữ quy nề l cự chính trị r iồ
“đẻ ra” quy nề l cự kinh tế và trở thành sự thách th cứ nghiêm tr ngọ đ iố v iớ sự phát tri nể đ tấ n c,ướ nó t oạ nên nh ngữ b tấ công l n,ớ “b tấ bình đ ng”ẳ l nớ trong xã h iộ hi nệ nay.
Ngoài ra, sự khác nhau về nh ả h ng ưở chính trị cũng là cơ sở quan
tr ngọ t oạ nên b tấ bình đ ngẳ xã h i.ộ
B tấ bình đ ngẳ do nhả h ngưở chính trị đ cượ bi uể hi nệ trong th cự tế
như là m iố quan hệ gi aữ vị thế chính trị v iớ uư thế v tậ ch tấ và đ aị vị xã h i,ộ
Nh ngữ cá nhân có ch cứ vụ chính trị cao có thể t oạ ra cơ sở để đ tạ đ cượ vị trí
và nh ngữ cơ h iộ trong cu cộ s ng.ố
Tuy nhiên, trên đây m iớ chỉ là ba cơ sở chính, ba cơ sở quan tr ngọ
nh tấ t oạ nên b tấ bình đ ngẳ trong xã h i.ộ Còn r tấ nhi uề nh ngữ nguyên nhân
và c s khác t oơ ở ạ nên hi nệ t ngượ xã h iộ này : đó là sự khác nhau về văn hóa,
v giáoề d c ,ụ nh ngữ thái độ đ nhị ki nế trong xã h iộ như “tr ngọ nam khinh n ”ữ
Để minh h aọ cho đi uề này là m tộ câu chuy nệ s ngố đ ng,ộ m tộ câu chuy nệ để
th yấ r ngằ : đ nhị ki nế gi aữ nam và nữ - m tộ lo iạ b tấ bình đ ngẳ xã h iộ đã t ngừ
r tấ phổ bi nế trong xã h i truy nộ ề th ng,ố đ nế nay v iớ xã h iộ hi nệ đ i,ạ nó không
ph iả là không còn t nồ t iạ :
“ T iạ H iộ th oả B oạ l cự gia đình – kinh nghi mệ và gi iả pháp năm 2008
đã ch ngứ ki nế câu chuy nệ c mả đ ngộ c aủ chị Hoàng Thị Sen ( Thái Bình).
Chị nói trong n c m tướ ắ :
“ Hôm nay, l nầ đ uầ sau 19 năm tôi đ cượ ra ngoài xã h iộ đ cượ ti pế xúc
v iớ nhi uề ng i.ườ Tôi mong các cơ quan tổ ch cứ hãy giúp tôi đ cượ ly hôn và
c uứ giúp nh ngữ ng iườ bị ng cượ đãi như tôi.
Chị kể r ngằ : Ch ngồ chị là m tộ ng iườ có h cọ th cứ và đ aị vị xã h i.ộ Song chị
đã ph iả s ngố trong sự t iủ nh cụ và “ tù đày”. Ch ngồ chị b tắ nghỉ làm lo chuy nệ gia đình , anh không cho chị đ cượ đi đâu ngoài vi cệ đi chợ mua th cứ
ăn, V nố là ng iườ phụ nữ cam ch u,ị chị không hề than vãn, nín nh nị tr cướ
nh ngữ tr nậ đòn vô cớ c a ch ngủ ồ để mong có cu cộ s ngố gia đình bình yên, và không mu nố ông xã ph iả mang ti ngế b oạ l cự , nhả h ngưở t iớ đ aị v ị “Tôi xa
lạ v iớ m iọ sự ki nệ di nễ ra ngoài cu cộ s ngố vì không đ cượ đ cọ báo, không
đ cượ ti pế xúc v iớ nhi uề ng i.ườ Su tố 19 năm tôi cam ch uị cu cộ s ngố mấ
t
Trang 8quy nề làm ng i.”ườ Trong m tộ l nầ cáu gi nậ ở cơ quan, ch ngồ chị về nhà
m ngắ mỏ , chị cãi l i.ạ Anh ch ngồ n iổ khùng khóa c ng,ổ lôi chị vào đánh đ p.ậ Chị Sen ngh nẹ ngào: “Anh yấ đánh tôi dã man đ nế m cứ đ uầ tôi bị vỡ ch yả
bê b tế máu, đôi m tắ bị rách, gãy c tộ s ng.ố Không ch uị n iổ tôi cố lê l tế tr nố
về nhà ngo i,ạ s ngố ly thân su tố m tộ năm nay. Cùng v iớ sự tự do n aử v iờ chị Sen còn ph iả h ngứ ch uị cu cộ s ngố m tấ khả năng lao đ ngộ từ nh ngữ tr nậ đòn
vô c ớ Sau hai năm s ngố cách bi t,ệ chị Sen quy tế đ nhị ly hôn vì không thể
ch uị n i.”ổ
Đó là m tộ số nh ngữ cơ sở t oạ nên b tấ bình đ ngẳ xã h iộ và có lẽ chỉ
qua đó thôi cũng đủ để m iỗ chúng ta th yấ đ cượ h uậ quả to l nớ mà “b tấ c pậ
xã h iộ này gây ra”
V yậ chúng ta có thể làm gì để có thể kh cắ ph cụ đ cượ nó? Và nh tấ là
trong tình hình đ tấ n cướ ta hi nệ nay c nầ có nh ngữ bi nệ pháp cụ thể phù h pợ
nh tấ m iớ làm cho b tấ bình đ ngẳ xã h iộ đ c gi mượ ả nh t iẹ ớ m c t i đa?ứ ố
Ngay từ khi sinh th iờ , Bác Hồ đã nói :
“ Công b ngằ là m cụ tiêu ph nấ đ uấ c aủ chế độ xã h iộ theo đ nhị h ngướ
xã h iộ chủ nghĩa : Dân giàu, n cướ m nh,ạ xã h iộ công b ngằ dân chủ vă
n
minh. Nó là tiêu chí và cũng là m tộ đ ngộ l cự c aủ phát tri n.Đóể còn là m tộ
nhân tố c aủ nổ đ nhị xã h i.”ộ
Kinh tế ngày càng phát tri nể thì ta càng th yấ rõ t mầ quan tr ngọ c aủ
m iố quan h thu nệ ậ chi uề phát tri n kinhể t v iế ớ công b ngằ xã h i,ộ nên Đ iạ h iộ
X c aủ Đ ngả đã chủ tr ngươ : “Th cự hi nệ ti nế bộ xã h iộ và công b ngằ xã h iộ ngay trong t ngừ b cướ phát tri nể và t ngừ chính sách phát tri n.”ể
Nhi uề vi cệ làm c aủ Đ ngả và Nhà n cướ đã cụ thể hóa chủ tr ngươ đó,
đang t ngừ b cướ đem l iạ công b ngằ xã h i,ộ xóa d nầ b tấ bình đ ngẳ xã h iộ nh :ư
đ uầ tư m iỗ năm hàng ngàn tỷ đ ngồ cho xóa đói gi mả nghèo; c pấ đ tấ ch
o
đ ngồ bào dân t cộ thi uể số không có ho cặ thi uế đ tấ canh tác, quỹ phát vay
xóa đói gi mả nghèo lên đ nế hàng ch c ngànụ tỷ đ ng/ năm.ồ
Trang 9Nh ngư để thi tế l pậ sự đ ngồ bộ gi aữ phát tri nể và ti nế bộ xã h i,ộ làm
cho kho ngả cách giàu nghèo không “dãn” ra thì còn r tấ nhi uề vi cệ chúng ta
c nầ làm :
Nhà n cướ c nầ có công cụ ki mể soát thu nh pậ doanh nghi pệ và thu
nh pậ cá nhân thông qua ngân hàng và th cự hi nệ nghiêm túc thuế thu nh pậ cá nhân đi đôi v iớ ngăn ch nặ và ch ngố có hi uệ quả n nạ tham nhũng.
Ch ngố tham nhũng luôn là m tộ vi cệ làm c pấ thi tế v iớ b tấ cứ qu cố gia
nào để đ mả b oả công b ngằ và nổ đ nhị xã h i.ộ Vi tệ Nam cũng không n mằ
ngoài vòng quay y.ấ Tri tế gia Platon – ng iườ Hy L pạ đã nói : “ M iọ qu cố gia
đ uề có hai qu cố gia , qu cố gia c aủ nh ngữ ng iườ giàu và qu cố gia c aủ ng iườ nghèo”. Và như v y,ậ tham nhũng hi nể nhiên là “qu cố gia” c aủ nh ngữ ng iườ
có ti n,ề có quy n.ề Không ph iả ng uẫ nhiên, Liên H pợ Qu cố cho r ngằ nhi mệ
vụ ch ngố đói nghèo ph iả đi đôi v iớ nhi mệ vụ ch ngố tham nhũng.V yậ ph iả
ch ngố như thế nào? Ai là ng iườ tr cự ti pế ch ng?ố
Ở Vi tệ Nam, đã có th iờ kỳ ng iườ ta đ tặ ra giả thuy tế r ngằ : tham
nhũng là do l ngươ không đủ s ng.ố Nh ngư m tộ th cự tế l iạ cho chi uề h ngướ hoàn toàn đ iố ngh ch:ị Ng iườ tham nhũng có khi (th mậ chí ph nầ l n)ớ không
“thi uế ti n”ề mà v nẫ “tham ti n”.ề Lòng tham đã “không đáy” thì không bao giờ có cái g iọ là “đủ ti n”.ề Vì th cự tế có cán bộ tham nhũng nào mà n
hà
nghèo đ nế m cứ thi uế ti nề trang tr iả cu cộ s ngố đâu? Tăng ti nề l ngươ để gi mả tham nhũng? Nh ngư ng iườ m cắ vào tham nhũng cũng không ngoài m cụ tiêu làm tăng túi ti nề c aủ mình. Còn tăng đ nế cỡ nào m iớ g iọ là đủ khi lòn
g
ng iườ không bi tế đ Cóủ lẽ nguyên nhân không n mằ ở vi cệ tăng l ng.ươ B iở
vì ai cũng bi tế “quy n”ề r tấ dễ đẻ ra “ti n”ề (tham nhũng). Do đó có thể th yấ
r ngằ “tham nhũng” là hành vi thu cộ về ý th c,ứ vì hành vi này b tắ ngu nồ từ tính tham lam và đ cượ m tộ đi uề ki nệ thu nậ l iợ là quy nề l cự trong tay ngủ h ộ
Vì v y,ậ mu nố ngăn ch nặ hành vi này ngay từ bây giờ , Đ ngả và Nhà n cướ ta
c nầ ki nệ toàn bộ máy nhà n cướ theo nguyên t cắ “tự phê bình”, “giáo d c”ụ
đ oạ đ cứ nhân cách cho cán bộ công ch cứ nhà n cướ và đ tặ ra hình ph tạ thích đáng n uế vi ph m.ạ
M tộ vi cệ cũng r tấ quan tr ngọ trong sự phát tri nể kinh tế đi đôi v iớ
Trang 10công b ngằ xã h iộ đó là vi cệ ra đ iờ hàng lo tạ các doanh nghi pệ và khu công nghi pệ không đi đôi v iớ xử lý ch tấ th iả đ cộ h i,ạ xử lý môi tr ng.ườ Nh ngữ
n iơ này đã và đang là n iơ đem l iạ nh ngữ kho nả l iợ nhu nậ “k chế xù” ch
o
nh ngữ ông chủ nh ngư l iạ đem t iớ h uậ quả tệ h i,ạ n ngặ nề cho ng iườ dân v iớ
nh ngữ b nhệ t tậ phát lộ bi tế đ cượ (ung th ,ư b nhệ đ ngườ hô h p, )ấ và nh ngữ
di ch ngứ n ngặ nề về sau, ngoài ra gây thi tệ h iạ r tấ l nớ về tr ngồ tr t,ọ chăn
nuôi c aủ ng iườ nông dân, đang là n iỗ b tấ công , “b tấ bình” l nớ không thể
ch pấ nh nậ đ c.ượ Không thể vì l iợ nhu nậ c aủ các chủ doanh nghi pệ mà để
hàng tri uệ tri uệ ng iườ dân ph iả thua thi tệ m tấ mát, đau kh ,ổ kể cả nh ngữ thế
hệ về sau n a.ữ Đã đ nế lúc Nhà n cướ ph iả ra tay, ngành môi tr ngườ và quy
ho chạ xây d ngự phát tri nể không thể thoái thác trách nhi mệ đ cượ n a.ữ Đ uấ tranh cho công b ngằ xã h i,ộ xóa bỏ b tấ bình đ ngẳ xã h iộ là vi cệ làm quan
tr ngọ c a Côngủ đoàn đ b oể ả v l iệ ợ ích ng iườ lao đ ng.ộ
D uẫ bi tế r ngằ còn r tấ nhi uề vi cệ chúng ta ph iả làm để đ yẩ lùi b tấ bình
đ ngẳ , đ aư xã h iộ t iớ công b ng.ằ Nh ngư dù là vi cệ gì đi n aữ cũng c nầ xu tấ phát từ t mấ lòng, sự hi uể bi tế và ý th c tráchứ nhi mệ c aủ m iỗ ng iườ dân.
Ngay từ bây giờ hãy tuân thủ theo pháp lu t,ậ hãy thể hi nệ thái độ
“kiên quy t”ế v iớ b tấ bình đ ngẳ xã h i.ộ Hãy lên án nh ngữ hành vi sai trái gây
“b tấ bình” trong xã h i,ộ hãy tuyên truy nề , giáo d cụ m iỗ cá nhân hi uể rõ h nơ
về nguyên nhân, h uậ quả c aủ “b tấ bình đ ng”ẳ để từ đó không gây ra nh ngữ hành vi trái pháp lu tậ – gây “b tấ bình” trong xã h i.ộ
Ngoài ra m tộ cử chỉ cao đ pẹ c aủ con ng iườ là chia sẻ lòng yêu
th ng,ươ tình nhân ái đ iố v iớ nh ngữ ng iườ b tấ h nhạ h nơ cũng là hành đ ngộ
hi uệ quả để thu h pẹ kho ngả cách giàu nghèo, t oạ nên công b ngằ xã h i.ộ
Ng iườ Vi tệ Nam v nố có truy nề th ngố yêu n cướ th ngươ dân, “lá lành
đùm lá rách”, vì v yậ ngày nay chúng ta đang có nh ngữ hành đ ngộ tích c cự
để có thể giúp đỡ nh ngữ ng iườ nghèo kh ,ổ nh ngữ ng iườ kém may m nắ h nơ trong cu cộ s ng.ố
B ngằ các ho tạ đ ngộ như “T tế ng iườ nghèo 31-12”, “Lá lành đùm lá
rách” …chúng ta đã quyên góp đ cượ hàng nghìn tỷ đ ngồ cho nh ngữ ng iườ