Hiện nay, trên một số vườn cây có múi ở tỉnh Sóc Trăng, Hậu Giang,… đang 1 bị một loài sâu mới tấn công phổ biến trên bưởi, cam sành và chanh, gây 2 thiệt hại nghiêm trọng, làm trái r
Trang 12
3
Thông tin về sâu đục trái
4
Bưởi
5
6
Trang 2Hiện nay, trên một số vườn cây có múi ở tỉnh Sóc Trăng, Hậu Giang,… đang
1
bị một loài sâu mới tấn công (phổ biến trên bưởi, cam sành và chanh), gây
2
thiệt hại nghiêm trọng, làm trái rụng hàng loạt, ảnh hưởng rất lớn đến năng
3
suất…
4
5
- Hiện nay, trên một số vườn cây có múi ở tỉnh Sóc Trăng, Hậu Giang,…
6
đang bị một loài sâu mới tấn công (phổ biến trên bưởi, cam sành và chanh),
7
gây thiệt hại nghiêm trọng, làm trái rụng hàng loạt, ảnh hưởng rất lớn đến
8
năng suất Ở Bến Tre, đã có xuất hiện loài sâu này, mặc dù chưa phổ biến
9
Tuy nhiên với diện tích cây có múi được trồng khá lớn, nhất là bưởi Da Xanh
10
hiện đang là loại cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế rất cao, thì đây là đối
11
tượng dịch hại đe dọa lớn cho các vườn bưởi Da Xanh mà nông dân cần cảnh
12
giác, nhận biết và phát hiện sớm để có biện pháp phòng trị kịp thời, hạn chế
13
lây lan trên diện rộng
14
- Theo sự định danh của PGS.TS Nguyễn Văn Huỳnh thì đây là loài sâu đục
15
trái có tên khoa học là Citripestis sagittiferella, họ Pyralidae, bộ Lepidoptera
16
Theo kết quả khảo sát bước đầu của Ths Vũ Bá Quan (Phòng NN & PTNT
17
Trang 3huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng) cho biết về hình thái, sinh học và tập quán
1
gây hại của sâu đục trái Citripestis sagittiferella trên cây có múi, như sau:
2
+ Bướm có màu từ nâu đậm đến xám nâu, trên cánh trước có những vệt màu
3
đậm dọc theo gân cánh Bướm nhỏ, có dạng hẹp và dài do cánh xếp dọc thân
4
mình, dài khoảng 10 – 12 mm, khi đậu đầu hơi nhô cao và có 2 râu hơi cong
5
từ trước đầu kéo dài hơn nửa thân mình Bướm bắt đầu đẻ trứng sau khi vũ
6
hoá 2 ngày, đẻ trứng trên mặt vỏ trái vào ban đêm Bướm sống khoảng 1 tuần
7
lễ
8
+ Bướm đẻ trứng rời rạc từng trứng hoặc từng ổ (4 – 8 trứng) trên vỏ trái,
9
trứng mới đẻ có màu trắng đục, lúc sắp nở có màu cam đỏ Trứng có hình như
10
vảy cá nhưng hơi phồng lên như bánh tiêu Thời gian ủ trứng khoảng 5 – 7
11
ngày Trứng thường được đẻ trên trái non, nhưng cũng đẻ trên trái già khi mật
12
số bướm cao
13
+ Sâu mới nở có màu vàng cam, sâu càng lớn thì màu càng đậm hơn, sâu đẫy
14
sức dài khoảng 19 – 22 mm, có màu đỏ nâu và chuyển sang màu nâu xanh
15
trước khi hóa nhộng Sâu mới nở đục ngay vào vỏ trái (ở bên trong vỏ trái,
16
sâu khoảng 3 – 5 mm), ăn vỏ trái sau đó sâu lớn dần, đục sâu vào bên trong để
17
ăn thịt trái Đường đục của sâu vừa mở đường cho nấm bệnh vừa hấp dẫn ruồi
18
đục trái đến gây hại khiến trái bị thối và rụng sớm Giai đoạn sâu non kéo dài
19
khoảng 2 tuần Sâu đẫy sức chui ra khỏi trái và rơi xuống đất để làm nhộng,
20
chúng nhả tơ kết dính các hạt đất tơi mịn và các mảnh vụn hữu cơ lại thành
21
kén để bảo vệ chúng Nhộng màu nâu đậm, dài khoảng 12 – 14 mm Thời
22
gian làm nhộng khoảng 10 – 12 ngày
23
- Bà con cần thăm vườn thường xuyên, phát hiện ngay khi sâu mới bắt đầu
24
gây hại Triệu chứng trên trái có những lổ đục do chúng đục khoét và mỗi lổ
25
đục có một con sâu non cư ngụ và tấn công Trong lúc đục lổ, chúng tuôn ra
26
ngoài các chất cạp từ vỏ trái chung cả với phân của chúng nên rất dễ phát
27
Trang 4hiện Các chất thải ra, dẽo, hơi nhão dính trên miệng lổ đục Sâu non gây hại
1
trên trái bưởi khi bưởi đạt kích thước bằng nắm tay cho đến trái sắp thu
2
hoạch Khi trái bị tấn công thì sau một thời gian bị rụng, ảnh hưởng đến năng
3
suất và sản lượng rất lớn
4
5
- Để hạn chế kịp thời tác hại của sâu đục trái Citripestis sagittiferella trên cây
6
có múi, tránh lây lan trên diện rộng Từ các kết quả khảo sát và thử nghiệm
7
ban đầu của các nhà khoa học, cần thực hiện một số biện pháp phòng trừ tạm
8
thời như sau:
9
+ Nuôi kiến vàng và tạo điều kiện cho kiến phát triển trong vườn cây có múi
10
+ Thu gom tất cả các trái bị sâu đục rụng xuống đất hay còn trên cây, sau đó
11
đem tiêu huỷ bằng cách đào hố chôn hoặc cho vào bao nylon cột kín lại để
12
diệt sâu còn ở bên trong trái
13
+ Cắt tỉa nhánh sau thu hoạch để vườn thông thoáng, kết hợp với việc bón
14
phân bồi sình để vừa diệt nhộng
15
+ Khoảng 1 tháng sau khi đậu trái nên tiến hành bao trái bằng loại bao thích
16
hợp Nên phun thuốc bảo vệ thực vật để “vệ sinh” trái trước khi bao trái
17
Trang 5+ Vì hiện nay chưa có loại thuốc nào đã đăng ký và cho phép sử dụng trừ loài
1
sâu đục trái này trong danh mục thuốc BVTV được phép sử dụng ở Việt Nam,
2
nên trước mắt nhà vườn cần quan sát và xác định được thời điểm bướm xuất
3
hiện; 7 – 10 ngày sau khi bướm ra rộ kiểm tra kỹ trên trái nếu phát hiện có
4
dấu hiệu sâu non mới bắt đầu đục (qua dấu hiệu chất thải ra bên ngoài) thì đó
5
là thời điểm phun thuốc (qua khảo sát thực tế nông dân đã áp dụng thuốc có
6
hiệu quả) trừ sâu non tuổi 1 hiệu quả nhất Sử dụng riêng lẻ (không phối trộn)
7
và luân phiên một trong các loại thuốc thuộc nhóm Cúc tổng hợp và dầu
8
khoáng như Cypermethrin, Deltamethrin; có thể phối hợp thuốc nhóm cúc
9
tổng hợp với dầu khoáng để tăng tính hiệu quả và hạn chế tính kháng thuốc
10
của sâu Tuy nhiên, cần hết sức thận trọng ở các vườn có ao nuôi cá và chăn
11
nuôi gia súc hay gia cầm Lưu ý loại thuốc đặc trị đối với sâu và ít độc đối với
12
thiên địch và môi trường
13
- Tuyệt đối bảo đảm đúng thời gian cách ly để không ảnh hưởng sức khoẻ
14
người tiêu dùng
15
16