Bộ câu hỏi Lý luận Nhà nước và pháp luật

Mời các bạn cùng tham khảo Bộ câu hỏi Lý luận Nhà nước và pháp luật sau đây để có thêm tư liệu học tập và giảng dạy. Giúp sinh viên nắm được bản chất và các đặc điểm của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; nguyên tắc cơ bản để tổ chức và duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; chức năng và tổ chức hoạt động của các cơ quan cấu thành bộ máy nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

* T i sao ph i có nhà nạ ả ước đ  làm gìể

 Do l c lự ượng s n xu t phát tri n đã d n đ n s  ra đ i ch  đ  t  h u và t  đó xãả ấ ể ẫ ế ự ờ ế ộ ư ữ ừ  

h i phân chia thành các giai c p đ i kháng và cu c đ u tranh giai c p không th  đi uộ ấ ố ộ ấ ấ ể ề  hoà được . Đi u đó d n đ n nguy c  các giai c p ch ng nh ng tiêu di t l n nhau màề ẫ ế ơ ấ ẳ ữ ệ ẫ  còn tiêu di t luôn c  xã h i, t o ra m t tình tr ng lo n l c h n đ n. Xã h i lúc này đòiệ ả ộ ạ ộ ạ ạ ạ ỗ ộ ộ  

h i ph i có m t t  ch c ỏ ả ộ ổ ứ m i đ  s c d p t t cu c xung đ t công khai gi a các giai c pớ ủ ứ ậ ắ ộ ộ ữ ấ  

y, m t c  quan quy n l c đ c bi t đã ra đ i và đó 

ấ ộ ơ ề ự ặ ệ ờ chính là nhà nướ  T  nhu c uc ừ ầ  

ph i ki m ch  s  đ i l p c a các giai c p, làm cho cu c đ u tranh c a nh ng giai c p ả ề ế ự ố ậ ủ ấ ộ ấ ủ ữ ấ  

có quy n l i v  kinh t  m u thu n nhau đó không đi đ n ch  tiêu di t l n nhau và ề ợ ề ế ẫ ẫ ế ỗ ệ ẫ  tiêu 

di t luôn c  xã h i… và gi a cho s  xung đ t đó năm trong vòng tr t t ệ ả ộ ữ ự ộ ậ ự.

2/ Xã h i công xã nguyên th y là m t xã h i không có giai c p ? Nh ng ộ ủ ộ ộ ấ ữ

nguyên nhân nào làm cho xã h i có s  phân hóa giai c p ? Nh ng giai c p đ u tiên ộ ự ấ ữ ấ ầ

ra đ i là nh ng giai c p nào ?  Giai c p hình thành b ng con đờ ữ ấ ầ ằ ường nào?

Tr  l i:  ả ờ

* Xã h i công xã nguyên th y là m t xã h i không có giai c p:  ộ ủ ộ ộ ấ

Theo quan đi m c a h c thuy t Mác ­ Lênin, nhà nể ủ ọ ế ước mang b n ch t giai c p. ả ấ ấNhà nước ch  ra đ i t  khiỉ ờ ừ  xã h iộ phân chia giai c p. Giai c p nào thì nhà nấ ấ ước đó. Do 

trong xã h i nguyên th yộ ủ  không có phân chia giai c p, nên trong xã h i nguyên th y ấ ộ ủkhông có Nhà nước. Cho đ n nay, đã có 4 ki u Nhà nế ể ước được hình thành: Nhà nước 

ch  nô, Nhà nủ ước phong ki n, Nhà nế ướ ư ảc t  s n, Nhà nước vô s n (Nhà nả ước xã h i ộ

ch  nghĩa). Nhà nủ ước được giai c p th ng tr  thành l p đ  duy trì s  th ng tr  c a giai ấ ố ị ậ ể ự ố ị ủ

c p mình, đ  làm ngấ ể ườ ại đ i di n cho giai c p mình, b o v  l i ích c a giai c p mình. ệ ấ ả ệ ợ ủ ấ

B n ch t nhà nả ấ ước có hai thu c tính: tính xã h i và tính giai c p cùng t n t i trong m t ộ ộ ấ ồ ạ ộ

th  th ng nh t không th  tách r i và có quan h  bi n ch ng v i nhau. Tính giai c p là ể ố ấ ể ờ ệ ệ ứ ớ ấthu c tính c  b n, v n có c a b t k  nhà nộ ơ ả ố ủ ấ ỳ ước nào. Nhà nước ra đ i trờ ước h t ph c vế ụ ụ 

l i ích c a giai c p th ng tr ; tính xã h i c a nhà nợ ủ ấ ố ị ộ ủ ước th  hi n   ch  nhà nể ệ ở ỗ ước là đ i ạ

di n chính th c c a toàn xã h i, và   múc đ  này hay m c đ  khác nhà nệ ứ ủ ộ ở ộ ứ ộ ước th c hi n ự ệ

b o v  l i ích c  b n, lâu dài c a qu c gia dân t c và công dân mình.ả ệ ợ ơ ả ủ ố ộ

Nh ng nguyên nhân nào làm cho xã h i có s  phân hóa giai c p ữ ộ ự ấ

S  phân hoá c a các giai c p trong xã h i Vi t Nam là k t qu  c a chính sách ự ủ ấ ộ ệ ế ả ủ

th ng tr  và khai thác thu c đ a c a th c dân Pháp. Sau khi đ t ách th ng tr  lên nố ị ộ ị ủ ự ặ ố ị ước ta chúng b t tay ngay vào khai thác thu c đ a nắ ộ ị ước ta. Chính vì th  chúng c n m t lế ầ ộ ượng 

l n nhân công lao đ ng do đó giai c p công nhân đã ra đ i. Ngay sau đó các giai c p ớ ộ ấ ờ ấkhác cũng l n lầ ượt ra đ i đó là giai c p t  b n, giai c p ti u t  s n đi u này đã làm choờ ấ ư ả ấ ể ư ả ề  

xã h i Vi t Nam có s  phân hóa h t s c sâu s c. M i giai c p l i có m t đ c đi m ộ ệ ự ế ứ ắ ỗ ấ ạ ộ ặ ểriêng bi t vi c xác đ nh giai c p lãnh đ o cách m ng là r t quan tr ng.ệ ệ ị ấ ạ ạ ấ ọ

Nh ng giai c p đ u tiên ra đ i là nh ng giai c p ữ ấ ầ ờ ữ ấ

  Giai c p chi m h u nô l  là giai c p đ u tiên trong l ch sấ ế ữ ệ ấ ầ ị ử

Giai c p hình thành b ng con đấ ằ ường nào

Con đường hình thành, phát tri n giai c p có th  di n ra v i nh ng hình th c ể ấ ể ễ ớ ữ ứkhác nhau, m c đ  khác nhau   các c ng đ ng xã h i khác nhau trong l ch s  Đi u đó ứ ộ ở ộ ồ ộ ị ử ề

ph  thu c s  tác đ ng c  th  c a các nhân t  khách quan và ch  quan đ n ti n trình ụ ộ ự ộ ụ ể ủ ố ủ ế ế

v n đ ng, phát tri n c a m i c ng đ ng ngậ ộ ể ủ ỗ ộ ồ ười. Tuy nhiên có th  khái quát quá trình ểhình thành, phát tri n giai c p   các c ng đ ng ngể ấ ở ộ ồ ười trong l ch s    hai hình th c c  ị ử ở ứ ơ

b n, đó là: hình th c hình thành, phát tri n giai c p di n ra ch  y u v i s  tác đ ng c aả ứ ể ấ ễ ủ ế ớ ự ộ ủ  nhân t  b o l c và hình thành phát tri n giai c p di n ra ch  y u v i s  tác đ ng c a ố ạ ự ể ấ ễ ủ ế ớ ự ộ ủqui lu t kinh t  phân hóa nh ng ngậ ế ữ ườ ải s n xu t hàng hóa trong n i b  c ng đ ng xã ấ ộ ộ ộ ồ

h i. Ngoài ra, trong th c t  l ch s  còn di n ra quá trình tác đ ng đ ng th i c a c  hai ộ ự ế ị ử ễ ộ ồ ờ ủ ảnhân t  đóố

3/ Nhà nước và pháp lu t cái nào có trậ ước cái nào có sao. T i sao?ạ

Tr  l i:  ả ờ

Nhà nước và pháp lu t là 2 y u t  thu c ki n trúc thậ ế ố ộ ế ượng t ng c a xã h i nh ng ầ ủ ộ ữnguyên nhân làm xu t  hi n nhà nấ ệ ước cũng chính là nguyên nhân làm xu t hi n pháp ấ ệ

lu t nghĩa là Nhà nậ ước và pháp lu t đ ng th i xu t hi n . ậ ồ ờ ấ ệ

Pháp lu t ch  có hình thành b ng con đậ ỉ ằ ường Nhà nước theo 2 cách: 

Do Nhà nước ban hành

      Th  hai, th  công nghi p ra đ iứ ủ ệ ờ  

      Th  ba, thứ ương nghi p ra đ i.ệ ờ  

       Ba y u t  trên đã cho năng su t cao h n xã h i nguyên th y, có s n ph m d  ế ố ấ ơ ộ ủ ả ẩ ư

th a, ngừ ười có quy n trong tay nh  th  lĩnh dùng quy n l c công bi n thành quy n ề ư ủ ề ự ế ềriêng và chi m đo t s n ph m d  th a đó­> xã h i có ngế ạ ả ẩ ư ừ ộ ười giàu, người nghèo, b t ấbình đ ng x y ra­> mâu thu n gi a ngẳ ả ẫ ữ ười làm nhi u và làm ít ho c không làm­> c n cóề ặ ầ  

m t t  ch c đ ng ra đi u hòa mâu thu n này trong m t tr t t  theo ý chí thì t  ch c đó ộ ổ ứ ứ ề ẫ ộ ậ ự ổ ứ

là Nhà nước, Nhà nước ra đ i cùng v i pháp lu t đ  b o v  l i ích mà nó có đờ ớ ậ ể ả ệ ợ ượ  c.Chú ý h c thuy t này nó không đúng 100% cho t t c  các qu c gia, b i vì có nh ng ọ ế ấ ả ố ở ữ

qu c gia hay nhà nố ước nó được hình thành do ti n hành chi n tranh ví d  nh  HY L p­ ế ế ụ ư ạ

La mã (l ch s  văn minh phị ử ương tây tìm đ c). Nh ng nhìn chung thì h c thuy t c a ọ ư ọ ế ủMác là khá thuy t ph c.ế ụ

5/ Các giai c p khác nhau trong l ch s  h  gi i thích s  ra đ i c a nhà nấ ị ử ọ ả ự ờ ủ ước 

có gi ng nhau hay không? ố

Các giai c p khác nhau trong l ch s  h  gi i thích s  ra đ i c a nhà nấ ị ử ọ ả ự ờ ủ ước không 

gi ng nhau: Nhà nố ước ch  nô, NN phong ki n, NN t  s n đi u có đ c đi m chung  ủ ế ư ả ề ặ ể

ki u NN b c l t. Chúng xu t hi n và t n t i trên c  s  ch  đ  t  h u v  TLXS là côngể ố ộ ấ ệ ồ ạ ơ ở ế ộ ư ữ ề  

c  duy trì và b o v  s  th ng tr , l i ích giai c p th ng tr  ụ ả ệ ự ố ị ợ ấ ố ị

Nhà nước xã h i ch  nghĩa là NN ki u m i độ ủ ể ớ ược xây d ng trên c  s  ch  đ  s  ự ơ ở ế ộ ở

h u XHCN v  TLSX là t  ch c quy n l c c a nhân dân, có s  m nh xóa b  ch  đ  ữ ề ổ ứ ề ự ủ ứ ệ ỏ ế ộ

b c l t xây d ng CNXH và đi lên ch  nghĩa c ng s nố ộ ự ủ ộ ả

BÀI 2

1/ B n ch t là gì? Nhà nả ấ ước có b n ch t là gìả ấ  ? t i sao nhà nạ ước có nh ng ữ

b n ch t đóả ấ  ?

 B n ch t c a nhà nả ấ ủ ước

      Khái ni m b n ch t nhà nệ ả ấ ước: Xem xét quá trình hình thành nhà nước theo quan 

đi m c a ch  nghĩa Mác­ Lenin. Có th  kh ng đ nh, xét v  b n ch t, nhà nể ủ ủ ể ẳ ị ề ả ấ ước là m t ộ

hi n tệ ượng xã h i luôn th  hi n tính giai c p và tình xã h i.ộ ể ệ ấ ộ

      Nhà nước có 2 tính ch t  y là vì:ấ ấ

      Nhà nước xu t hi n v a do nhu c u khách quan c a s  th ng tr  giai c p, v a ấ ệ ừ ầ ủ ự ố ị ấ ừ

do nhu c u đi u hành và qu n lý xã h i.ầ ề ả ộ

       Nhà nước là s n ph m c a xã h i có giai c p, t c là xã h i đã phát tri n đ n ả ẩ ủ ộ ấ ứ ộ ể ế

m t trình đ  và 1 giai đo n nh t đ nh, giai đo n có s  phân chia con ngộ ộ ạ ấ ị ạ ự ười thành các giai c p, t ng l p, l c lấ ầ ớ ự ượng xã h i có kh  năng kinh t  và đ a v  khác bi t nhau, mâu ộ ả ế ị ị ệthu n và đ u tranh v i nhau.ẫ ấ ớ

       Nhà nước là hình th c t  ch c c a xã h i có s  phân hóa giai c p b i vì sau khi ứ ổ ứ ủ ộ ự ấ ởtrrong xã h i đã có s  phân hóa và mâu thu n xã h i ngày càng gay g t thì hình th c th  ộ ự ẫ ộ ắ ứ ị

t c, b  l c không còn phù h p, mà ph i t  ch c thành nhà nộ ộ ạ ợ ả ổ ứ ước v i b  máy qu n lý và ớ ộ ả

cưỡng ch  c a nhà nế ủ ước m i đ  kh  năng đi u hành và qu n lý xã h i nh m thi t l p,ớ ủ ả ề ả ộ ằ ế ậ  

c ng c , duy trì tr t t  và s   n đ nh c a xã h i, đ  xã h i có th  t n t i và phát tri n.ủ ố ậ ự ự ổ ị ủ ộ ể ộ ể ồ ạ ể       Nhà nước ch  ra đ i, t n t i và phát tri n trong xã h i có giai c p nên nó có tình ỉ ờ ồ ạ ề ộ ấgiai c p sâu s c. Tính giai c p c a nhà nấ ắ ấ ủ ước được th  hi n   ch : nhà nẻ ệ ở ỗ ước là b  máy ộchuyên chính giai c p, t c là công c  đ  th c hi n, c ng c  và b o v  l i ích, quy n vàấ ứ ụ ể ự ệ ủ ố ả ệ ợ ề  

đ a v  th ng tr  c a giai c p th ng tr  hay c a l c lị ị ố ị ủ ấ ố ị ủ ự ượng c m quy n trong xã h i. S  ầ ề ộ ự

th ng tr  xã h i còn đố ị ộ ược th  hi n trong các lĩnh v c Kinh t , Chính tr  và T  tể ệ ự ế ị ư ưởng.      Tóm l i, dạ ưới góc đ  tính giai c p, nhà nộ ấ ước là công c , là b  máy đ c bi t ụ ộ ặ ệ

n m trong tay l c lằ ự ượng c m quy n đ  b o v  l i ích kinh t , đ  th c hi n s  th ng ầ ề ể ả ệ ợ ế ể ự ệ ự ố

tr  v  chính tr  và th c hi n s  tác đ ng v  t  tị ề ị ự ệ ự ộ ề ư ưởng c a l c lủ ự ượng này đ i v i toàn xã ố ớ

h i.ộ

      Tuy nhiên, nhà nước không ch  có tính giai c p, mà còn có tính xã h i. Tính xã h iỉ ấ ộ ộ  

c a nhà nủ ước được th  hi n   ch ,ể ệ ở ỗ  

2/ Nhà nước quân ch  và nủ ướ ộc c ng hòa khác nhau   đi m nàoở ể  ?  Nhà nước 

th a mãn tiêu chí nào là nỏ ướ ộc c ng hòa ?. Nhà nước thõa mãn đi u ki n nào là ề ệ

cao c a nhà nủ ướ ậc t p trung trong m t c  ộ ơ

quan được b u ra trong m t th i h n nh t ầ ộ ờ ạ ấ

m t ph n vào ngộ ầ ườ ứi đ ng đ u nhà nầ ước theo nguyên t c k  v ắ ế ị

Do 1 người, cá nhân t  ch cổ ứTheo nguyên t c k  vắ ế ị

Vô th i h nờ ạ      Quân ch  t p trungủ ậ

* Nhà nước  th a mãn tiêu chí nào là nỏ ướ ộc c ng hòa 

­ Nguyên th  qu c gia do b u củ ố ầ ử

­ Dân chủ

­ Tam quy n phân l pề ậ

* Nhà nước  th a mãn tiêu chí nào là nỏ ước quân chủ

­  Nguyên th  qu c gia theo nguyên t c truy n ngôiủ ố ắ ề

­ Nhà nước ph i có Vua ho c N  Hoàng ả ặ ữ

­ Quân ch  t p trungủ ậ

3/ Nhà nướ ư ảc t  s n có t n t i dồ ạ ưới hình th c quân ch  chuyên ch  hay ứ ủ ế

không ? vì sao?

Nhà nướ ư ảc t  s n không t n t i hình th c quân ch  chuyên ch  vì : Quân ch  ồ ạ ứ ủ ế ủchuyên ch  t t c  quy n l c thu c nhà vua ch  có 1 ch  đ  duy nh t ế ấ ả ề ự ộ ỉ ế ộ ấ

4/ Nhà nước phong ki n có t n t i dế ồ ạ ưới hình th c chính th  c ng hòa hay ứ ể ộ

không ?  Có t n t i hình th c quân ch  h n ch  hay khôngồ ạ ứ ủ ạ ế  ?

Nhà nước phong ki n t n t i dế ồ ạ ưới hình th c chính th  c ng hòa và t n t i hình ứ ể ộ ồ ạ

th c dứ ưới hình th c quân ch  h n chứ ủ ạ ế

5/ Nhà nước đ n ch c nhà nơ ứ ước liên bang khác nhau đi m nàoể

minh ch ng nhà nứ ước Vi t Nam là nhà nệ ước dân chủ

7/ Có bao nhiêu ki u nhà nể ước ? d a vào tiêu chí nào đ  phân lo i ki u nhà ự ể ạ ể

nước ?

8/ Ki u nhà nể ước sau có ti n b  h n ki u nhà nế ộ ơ ể ước trước không ? D a vàoự  

c  s  nào đ  ch ng minhơ ở ể ứ  ?

BÀI 3

1/ Hình th c pháp lu t là gìứ ậ  ? n i dung pháp lu t là gìộ ậ  ? Pháp lu t th  hi n ậ ể ệ

ra bên ngoài v i nh ng d ng nàoớ ữ ạ  ? 

2/ Ti n l  Pháp là hình th c pháp lu t xu t phát t  đâuề ệ ứ ậ ấ ừ  ? Trong hình th c ứ

pháp lu t này ai là ch  th  làm lu t ậ ủ ề ậ

Ti n l  pháp xu t phát t  tòa án và hình thành t  quá trình xét x  Ch  th  làm ề ệ ấ ừ ừ ử ủ ể

lu t trong hình th c pháp lu t này là quy n và l i ích h p c a công dânậ ứ ậ ề ợ ợ ủ

3/ Anh ch  h y trình bày  u nhị ả ư ược đi m c a t p quán pháp, văn b n quy ể ủ ậ ả

có tính b o th  ít bi n đ i. Bên c nh đó, nó mang tính c c b  nên tính quy ph m ph  ả ủ ế ổ ạ ụ ộ ạ ổ

bi n b  h n ch  và vì có hình th c truy n mi ng nên thi u th ng nh t.ế ị ạ ế ứ ề ệ ế ố ấ  

Văn b n quy ph m pháp lu t:ả ạ ậ  

+ u: d  ph  bi n, d  ki m soát, đ n gi n khi ban hành ho c s a đ i l i mang ư ễ ổ ế ễ ể ơ ả ặ ử ổ ạtính 

Nhà nước là l c lự ượng n y sinh t  xã h i, là s n ph m có đi u ki n c a xã h i loài ả ừ ộ ả ẩ ề ệ ủ ộ

người, nhà nước ch  xu t hi n khi xã h i phát tri n đ n m t trình đ  nh t đ nh và tiêu ỉ ấ ệ ộ ể ế ộ ộ ấ ịvong khi nh ng đi u ki n khách quan cho s  t n t i c a nó m t đi.ữ ề ệ ự ồ ạ ủ ấ  

         Ch  đ  c ng s n nguyên thu  là hình thái kinh t  ­ xã h i đ u tiên trong l ch s  xãế ộ ộ ả ỷ ế ộ ầ ị ử  

h i loài ngộ ườ ởi,   đó không có giai c p, nhà nấ ước và pháp lu t, nh ng xã h i c ng s n ậ ư ộ ộ ảnguyên thu  đã ch a đ ng nh ng nguyên nhân d n đ n s  ra đ i c a nhà nỷ ứ ự ữ ẫ ế ự ờ ủ ướ  c

         Xã h i th  t c ­ b  l c không bi t đ n nhà nộ ị ộ ộ ạ ế ế ước; nh ng chính trong lòng nó đã ư

n y sinh nh ng ti n đ  v t ch t cho s  ra đ i c a nhà nả ữ ề ề ậ ấ ự ờ ủ ước. Nh ng nguyên nhân làm ữcho xã h i tan rã cũng đ ng th i là nh ng nguyên nhân làm xu t hi n nhà nộ ồ ờ ữ ấ ệ ướ  c

         L ch s  xã h i c ng s n nguyên thu  vào th i kì cu i đã tr i qua ba l n phân công ị ử ộ ộ ả ỷ ờ ố ả ầlao đ ng xã h i, m i l n t o ra nh ng ti n đ  m i d n đ n s  tan rã c a xã h i c ng ộ ộ ỗ ầ ạ ữ ề ề ớ ẫ ế ự ủ ộ ộ

s n nguyên thu :ả ỷ  

         Ngh  chăn nuôi phát tri n m nh đã tách ra kh i tr ng tr tề ể ạ ỏ ồ ọ  

        Th  công nghi p tách kh i nông nghi pủ ệ ỏ ệ  

        Buôn bán phát tri n và thể ương nghi p xu t hi nệ ấ ệ  

       Nh  v y, Nhà n ư ậ ướ c xu t hi n tr c ti p t  s  tan rã c a ch  đ  c ng s n  ấ ệ ự ế ừ ự ủ ế ộ ộ ả

nguyên thu  Nhà n ỷ ướ c ch  xu t hi n   n i nào và vào lúc mà   đó đã xu t hi n s ỉ ấ ệ ở ơ ở ấ ệ ự   phân chia xã h i thành giai c p. Do v y nhà n ộ ấ ậ ướ c là m t hi n t ộ ệ ượ ng thu c v  b n  ộ ề ả

ch t c a xã h i có giai c p ấ ủ ộ ấ  

        Ti n đ  kinh t : cho s  xu t hi n nhà nề ề ế ự ấ ệ ước là ch  đ  t  h u v  tài s n.ế ộ ư ữ ề ả  

        Ti n đ  xã h i: cho s  xu t hi n c a nhà nề ề ộ ự ấ ệ ủ ước là s  phân chia xã h i thành giai ự ộ

c p mà gi a các giai c p có l i ích c  b n đ i l p nhau không th  đi u hoà đấ ữ ấ ợ ơ ả ố ậ ể ề ượ  c

         Nh  v y, Nhà nư ậ ước không ph i là th  "quy n l c t  bên ngoài áp đ t vào xã h i" ả ứ ề ự ừ ặ ộ

mà là "l c lự ượng n y sinh t  xã h i", là s n ph m c a s  phát tri n n i t i c a xã h i. ả ừ ộ ả ẩ ủ ự ể ộ ạ ủ ộNhà nước xu t hi n ch  khi nào và   n i nào mà mâu thu n giai c p không th  đi u hoàấ ệ ỉ ở ơ ẫ ấ ể ề  

được. Th c t  l ch s  đã ch  rõ nhà nự ế ị ử ỉ ước không xu t hi n ngay m t lúc. Quá trình đó ấ ệ ộ

di n ra ch m ch p, trong đó các c  quan qu n lí th  t c, b  l c chuy n hoá d n thành ễ ậ ạ ơ ả ị ộ ộ ạ ể ầ

c  quan nhà nơ ước, s  phân hoá tài s n và s  phân chia giai c p.ự ả ự ấ

Nhà nước ch  nô.ủ  

Nhà nước ch  nô là nhà nủ ước đ u tiên trong l ch s , ra đ i khi ch  đ  th  t c tan rã. C  ầ ị ử ờ ế ộ ị ộ ơ

s  kinh t  c  nhà nở ế ả ước ch  nô là ch  đ  s  h u c a ch  nô đ i v i t  li u s n xu t, ủ ế ộ ở ữ ủ ủ ố ớ ư ệ ả ấ

s n ph m lao đ ng và ngả ẩ ộ ười nô l  Trong xã h i chi m h u nô l  có hai giai c p chính ệ ộ ế ữ ệ ấ

là nô l  và ch  nô, ngoài ra còn có các t ng l p th  th  công và nh ng ngệ ủ ầ ớ ợ ủ ữ ười lao đ ng ộ

t  do khác. Ch  nô là m t b  ph n thi u s  c a xã h i nh ng n m gi  trong tay toàn ự ủ ộ ộ ậ ể ố ủ ộ ư ắ ữ

b  t  li u s n xu t c a xã h i, còn nô l  là l c lộ ư ệ ả ấ ủ ộ ệ ự ượng ch  y u s n xu t ra c a c i v t ủ ế ả ấ ủ ả ậ

ch t nh ng ch  là “công c  bi t nói” trong tay ch  nô, ph  thu c hoàn toàn vào ch  nô. ấ ư ỉ ụ ế ủ ụ ộ ủ

T ng l p th  th  công và nh ng ngầ ớ ợ ủ ữ ười lao đ ng t  do có đ a v  khác v i ngộ ự ị ị ớ ười nô l  ệ

nh ng v n trong qu  đ o chi ph i c a ch  nô v  chính tr , kinh t , t  tư ẫ ỹ ạ ố ủ ủ ề ị ế ư ưởng. 

Nhà nước ch  nô xét v  b n ch t ch  là công c  b o l c đ  th c hi n n n chuyên ủ ề ả ấ ỉ ụ ạ ự ể ự ệ ềchính c a giai c p ch  nô, duy trì s  th ng tr  và b o v  l i ích c a ch  nô, đàn áp nô ủ ấ ủ ự ố ị ả ệ ợ ủ ủ

l  và nh ng ngệ ữ ười lao đ ng khác.ộ  

Nhà nước ch  nô th c hi n b o v  c ng c  ch  đ  s  h u c a ch  nô đ i v i t  li u ủ ự ệ ả ệ ủ ố ế ộ ở ữ ủ ủ ố ớ ư ệ

s n xu t, s n ph m lao đ ng và ngả ấ ả ẩ ộ ười nô l  đàn áp s  ph n kháng c a nô l  và các ệ ự ả ủ ệ

t ng l p khác b ng b o l c, c ng c  h  t  tầ ớ ằ ạ ự ủ ố ệ ư ưởng tôn giáo và s  d ng nó đ  th ng tr  ử ụ ể ố ị

v  m t t  tề ặ ư ưởng đ i v i xã h i. Trong m t ch ng m c nh t đ nh nhà nố ớ ộ ộ ừ ự ấ ị ước ch  nô ủcũng t  ch c m t s  ho t đ ng kinh t  nh  qu n lý đ t đai, t  ch c khai hoang xây ổ ứ ộ ố ạ ộ ế ư ả ấ ổ ứ

d ng và qu n lý các công trình thu  nông  Nhà nự ả ỷ ước ch  nô ti n hành chi n tranh xâmủ ế ế  

lược, b ng chi n tranh giai c p ch  nô th c hi n khát v ng làm giàu, cằ ế ấ ủ ự ệ ọ ướp bóc c a c i,ủ ả  

b t tù binh b  sung vào đ i quân nô l  và m  r ng ph m vi th ng tr ắ ổ ộ ệ ở ộ ạ ố ị  

B  máy nhà nộ ước ch  nô   giai đo n đ u còn đ n gi n, mang nhi u d u  n c a t  ủ ở ạ ầ ơ ả ề ấ ấ ủ ổ

ch c th  t c, ch  nô là ngứ ị ộ ủ ười lãnh đ o và là nhà ch c trách. V  sau b  máy phát tri n ạ ứ ề ộ ể

h n trong đó c nh sát, quân đ i, toà án là nh ng b  ph n ch  y u c u thành b  máy ơ ả ộ ữ ộ ậ ủ ế ấ ộnhà nướ  c

Hình th c chính th : ch  y u theo chính th  quân ch , quân ch  chuyên ch , m t s  ứ ể ủ ế ể ủ ủ ế ộ ố

nước có hình th c chính th  c ng hoà.ứ ể ộ  

Nhà nước phong ki n. ế  

C  s  kinh t  c a nhà nơ ở ế ủ ước phong ki n là ch  đ  s  h u c a giai c p đ a ch  phong ế ế ộ ở ữ ủ ấ ị ủ

ki n đ i v i t  li u s n xu t mà ch  y u là ru ng đ t, ngế ố ớ ư ệ ả ấ ủ ế ộ ấ ười nông dân không có ho c ặ

có r t ít ru ng đ t nên ph i ph  thu c vào đ a ch  phong ki n. Xã h i phong ki n có ấ ộ ấ ả ụ ộ ị ủ ế ộ ế

k t c u giai c p ph c t p, đ a ch  và nông dân là hai giai c p chính, ngoài ra trong xã ế ấ ấ ứ ạ ị ủ ấ

h i còn có t ng l p th  th  công, thộ ầ ớ ợ ủ ương nhân  Giai c p đ a ch  phong ki n đấ ị ủ ế ược chia 

ra nhi u đ ng c p v i nh ng đ c quy n khác nhau v  s  h u ru ng đ t, vua hay qu c ề ẳ ấ ớ ữ ặ ề ề ở ữ ộ ấ ố

vương là người có th  b c cao nh t trong th  b c, đ ng c p c a xã h i phong ki n. ứ ậ ấ ứ ậ ẳ ấ ủ ộ ếCác đ ng c p phong ki n   Châu Âu nh  công, h u, bá, t , nam  đ u g n li n v i ẳ ấ ế ở ư ầ ử ề ắ ề ớ

nh ng m c đ  khác nhau v  s  lữ ứ ộ ề ố ượng đi n trang, thái  p mà h  chi m h u.ề ấ ọ ế ữ  

Đ a v  ngị ị ười nông dân trong xã h i phong ki n có nh ng  u th  h n so v i đ a v  ngộ ế ữ ư ế ơ ớ ị ị ườ  i

nô l  nh ng ch a có s  khác bi t rõ r t. Nông dân có kinh t  cá th , đệ ư ư ự ệ ệ ế ể ượ ở ữc s  h u đ i ố

v i nhà c a, công c  lao đ ng, ru ng đ t ( thớ ử ụ ộ ộ ấ ường v i s  lớ ố ượng ít). Đ a ch  phong ki nị ủ ế  không có quy n đ nh đo t tính m ng ngề ị ạ ạ ười nông dân nh  trong ch  đ  chi m h u nô ư ế ộ ế ữ

l  Ngệ ười nông dân b  bóc l t dị ộ ưới hình th c n p tô b ng hi n v t (thóc g o, v t ứ ộ ằ ệ ậ ạ ậ

nuôi ) ho c b ng ti n, ngoài ra còn b  cặ ằ ề ị ưỡng b c lao d ch cho phong ki n. M c đ  phứ ị ế ứ ộ ụ thu c c a ngộ ủ ười nông dân vào đ a ch  phong ki n có khác nhau   các nị ủ ế ở ước và trong giai 

đo n c  th  c a nhà nạ ụ ể ủ ước phong ki n.ế  

V  b n ch t, nhà nề ả ấ ước phong ki n là công c  trong tay giai c p đ a ch  phong ki n đ  ế ụ ấ ị ủ ế ể