8,0 điểm Trong bài thơ có nhan đề Tự do, nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm có viết: Không chiều lụy mình Trình bày suy nghĩ của anh/chị về quan niệm sống tự do thể hiện trong ý thơ trên.. 12,0 đi
Trang 1TRƯỜNG THPT CHUYÊN KỲ THI HỌC SINH GIỎI CÁC TRƯỜNG THPT
LÊ THÁNH TÔNG
TỈNH QUẢNG NAM
CHUYÊN KHU VỰC DUYÊN HẢI VÀ ĐỒNG BẰNG
BẮC BỘ LẦN THỨ XIII (2022)
ĐỀ THI ĐỀ XUẤT
MÔN THI: NGỮ VĂN LỚP 11
Thời gian làm bài 180 phút, không kể thời gian giao đề.
Câu 1 (8,0 điểm)
Trong bài thơ có nhan đề Tự do, nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm có viết:
Không chiều lụy mình
Trình bày suy nghĩ của anh/chị về quan niệm sống tự do thể hiện trong ý thơ trên
Câu 2 (12,0 điểm)
“Minh chứng cho một thể loại văn chương dưới những hình thức của một sự
đa dạng vô cùng, truyện ngắn tham gia vào sự phát tán cho một trí tưởng tượng không ngừng thay đổi và đào luyện chúng ta.”
(Daniel Grojnowsky, Đọc truyện ngắn, NXB Hội nhà văn, 2020, tr 12)
Bằng những trải nghiệm văn học, anh/chị hãy bình luận ý kiến trên
- Hết
-1
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM
A HƯỚNG DẪN CHUNG
- Hướng dẫn chấm được xây dựng theo hướng đánh giá kỹ năng và kiến
thức Giám khảo cần chủ động nắm bắt nội dung trình bày trong bài làm của thí sinh để đánh giá một cách tổng quát
- Cần linh hoạt khi vận dụng Hướng dẫn chấm Phát hiện và trân trọng
những bài làm thể hiện tính sáng tạo, tư duy độc lập Nếu học sinh làm bài theo
cách riêng (không có trong Hướng dẫn chấm) nhưng đáp ứng yêu cầu và có sức
thuyết phục vẫn được chấp nhận
- Tổng điểm toàn bài là 20,0 điểm, điểm lẻ tính đến 0,25 điểm
B HƯỚNG DẪN CỤ THỂ
Câu 1 (8,0 điểm)
2
Trang 3Nội dung yêu cầu Điể
m
I Yêu cầu về kĩ năng
- Nắm vững cách làm bài văn nghị luận xã hội
- Bố cục đầy đủ 03 phần, kết cấu rõ ràng, lập luận chặt chẽ, diễn đạt lưu
loát, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
- Có những cách diễn đạt hay, hấp dẫn, văn phong giàu hình ảnh, cảm xúc;
dẫn chứng mới mẻ, thuyết phục…
1,0
II Yêu cầu về kiến thức
- Vấn đề nghị luận tương đối rộng, trừu tượng, phức tạp Vì vậy, học sinh
có thể tiếp cận và trình bày ở nhiều khía cạnh và mức độ khác nhau Dưới
đây là một hướng triển khai với một số ý cơ bản mà học sinh có thể hướng
đến
1 Giải thích
- “tự do”: Theo Oxford English Dictionary là “thực tế của việc không bị
kiểm soát bởi một thế lực đối với số phận; ý chí tự do”
- “là chính mình”: nghĩa là bản thân tự quyết mọi hành vi, lựa chọn, cách
sống…, không chịu phụ thuộc hay bị chi phối bởi thế lực bên ngoài
- “không chiều lụy mình”: Không đáp ứng/nuông chiều những tham vọng
thấp hèn, đòi hỏi quá mức của bản thân
=>Ý thơ đưa ra một quan niệm về tự do: sống đúng với chính mình, không
bị ràng buộc bởi những tham vọng, đòi hỏi quá mức của bản thân
1,0
2 Bình luận
* Vấn đề tự do.
- Tự do là quyền lợi và là lưạ chọn của con người
- Tự do có vai trò và ý nghĩa quan trọng đối với đời sống của mỗi người,
mỗi dân tộc Nó giúp con người sống hạnh phúc, có ý nghĩa, phát huy hết
những giá trị của bản thân
- Tự do là vấn đề có tính tương đối, và có nhiều phương diện (tự do nội tâm
và tự do thể chất)
* Tự do trước hết là chính mình
- Khi cuộc sống bị chi phối bởi người khác thì sẽ mất tự do Nên “là chính
mình” là điều kiện tiên quyết của tự do Và khi “là chính mình” cũng có
nghĩa con người đang thực hiện quyền tự do của mình
- Để “là chính mình”, con người phải biết yêu thương, tôn trọng bản thân; tự
chủ trong mọi suy nghĩ, hành động; không chấp nhận sự chi phối, áp đặt từ
bên ngoài
Trang 4Câu 2 (12,0 điểm)
4
Trang 5Nội dung yêu cầu Điểm
I Yêu cầu về kĩ năng
- Xác định đúng trọng tâm; đảm bảo bố cục bài văn nghị luận với kết cấu
rõ ràng, lập luận chặt chẽ, sắc sảo; chọn và phân tích dẫn chứng thấu đáo,
thuyết phục
- Diễn đạt lưu loát, văn phong giàu hình ảnh, cảm xúc
- Trình bày bài viết sáng rõ, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp…
1,5
II Yêu cầu về kiến thức
- Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách, sau đây là một số ý cơ bản cần
hướng đến
1 Giải thích
- “truyện ngắn”: là hình thức tự sự cỡ nhỏ, thường được viết bằng văn xuôi,
để người đọc tiếp thu liền một mạch, đọc một hơi không nghỉ Tác giả
truyện ngắn thường hướng tới khắc họa một hiện tượng, phát hiện một nét
bản chất trong quan hệ nhân sinh hay đời sống tâm hồn con người
- “những hình thức của một sự đa dạng vô cùng”: truyện ngắn có hình thức
nghệ thuật phong phú, đa dạng
- “sự phát tán cho một trí tưởng tượng không ngừng thay đổi và đào luyện
chúng ta”: Truyện ngắn có khả năng phát huy cao độ trí tưởng tưởng của
độc giả và bồi đắp tư tưởng tình cảm thẩm mỹ cho độc giả
=> Nhận định bàn về đặc trưng cũng như vai trò của truyện ngắn: truyện
ngắn có hình thức nghệ thuật đa dạng phong phú và có chức năng khơi gợi
trí tưởng tượng liên tưởng cho người đọc về thế giới và giáo dục, nâng đỡ
hay mang đến cho chúng ta những bài học hoàn thiện con người
1,5
a Bình
- Truyện ngắn là những hình thức của sự đa dạng vô cùng:
+ Dù có dung lượng nhỏ, kết cấu đơn giản nhưng truyện ngắn có vô
vàng những hệ số không định nghĩa được Cho nên, truyện ngắn không
hiện diện trong một hình thức cố định hay cách thể hiện ổn định
+ Hình thức truyện ngắn luôn thay đổi theo thời đại cũng như tùy thuật
vào gu thẩm mỹ của tác giả
+ Về phương diện cấu trúc hình thức, truyện ngắn là thể loại đa hình
hài luôn sẵn sàng cho mọi biến đổi, nòng cốt của thể loại chưa bao giờ rắn
lại Vậy nên trong truyện ngắn tồn tại những dạng thức như chất thơ, chất
điện ảnh, chất kịch
- Tham gia vào sự phát tán cho một trí tưởng tượng không ngừng thay đổi
2,5
Trang 6Hết
-6