Những chọn lựa không can dự gì với ý thức Từ lời tâm sự này, em suy nghĩ gì về việc sống theo trào lưu của đại bộ phận giới trẻ ngày nay.. Câu 212 điểm: Bàn về truyện ngắn, nhà văn Nguy
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG THPT CHUYÊN
HOÀNG VĂN THỤ
ĐỀ ĐỀ XUẤT
Đề thi môn : Ngữ văn - Khối 11
Thời gian: 180 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1(8 điểm):
Câu 1 (8 điểm)
Nhạc sỹ Trịnh Công Sơn từng tâm sự:
Tôi rất buồn bã khi nhìn thấy những tâm hồn đẹp đẽ quanh đây bị cuốn hút vào
những chọn lựa trào lưu Những chọn lựa có vẻ đẹp bề mặt Những chọn lựa
không can dự gì với ý thức
Từ lời tâm sự này, em suy nghĩ gì về việc sống theo trào lưu của đại bộ
phận giới trẻ ngày nay
Câu 2(12 điểm):
Bàn về truyện ngắn, nhà văn Nguyễn Kiên cho rằng:
“Một truyện ngắn hay vừa là chứng tích của một thời, vừa là hiện thân
của một chân lí giản dị của mọi thời.”
Bằng trải nghiệm về văn học, em hãy bình luận ý kiến trên
………HẾT………
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM
1 Nhạc sỹ Trịnh Công Sơn từng tâm sự:
Tôi rất buồn bã khi nhìn thấy những tâm hồn đẹp đẽ quanh đây bị
cuốn hút vào những chọn lựa trào lưu Những chọn lựa có vẻ đẹp bề
mặt Những chọn lựa không can dự gì với ý thức.
Từ lời tâm sự này, em suy nghĩ gì về việc sống theo trào lưu của đại bộ phận giới trẻ ngày nay
8,0
I/ Mở bài : Giới thiệu vấn đề, trích dẫn nhận định 0,5
II/ Thân bài
a.Giải thích
- Những tâm hồn đẹp: Là những tâm hồn trong sáng, tốt đẹp
- những chọn lựa trào lưu: những lựa chọn theo những xu thế
phổ biến của thời đại, theo số đông, theo “mốt”, theo “trend”
- Những chọn lựa có vẻ đẹp bề mặt Những chọn lựa không can dự gì
với ý thức: những lựa chọn mang vẻ đẹp, ý nghĩa ở bề nổi, được mọi
người chú ý nhưng lại không xuất phát thực sự từ mong muốn, từ ý
thức của người lựa chọn, không bắt nguồn từ sự suy xét sâu sắc kĩ
càng
=> Lời nhận xét của cố nhạc sỹ Trịnh Công Sơn đã thể hiện nỗi buồn
cùng sự lo lắng về hiện tượng phổ biến trong xã hội đặc biệt là giới trẻ
Đó là việc những con người lựa chọn sống theo những xu thế phổ biến,
những trào lưu ồn ào của số đông chứ không lựa chọn theo điều mình
thực sự cần, thực sự muốn hay những điều đã suy nghĩ sâu sắc, kỹ
càng
` 1,5
b Bình
- Nhận xét của cố nhạc sỹ Trịnh Công Sơn không chỉ đúng với
thời đại của ông mà còn đúng với thực tế xã hội ngày nay
- Có một sự thật là con người đặc biệt là giới trẻ thường đi theo những “lựa chọn trào lưu” mà không can dự gì đến ý thức vì:
+ Những trào lưu, xu hướng mới lạ luôn có sức hấp dẫn lớn, con người đặc biệt là giới trẻ với bản tính tò mò thường có tâm lý muốn
khám phá
+ Tâm lý chung của con người là sợ khác biệt, việc hòa mình vào đám đông, lựa chọn theo số đông thường mang đến cho con người
cảm giác an toàn, yên tâm vì sẽ không bị cô độc, lạc loài
Trang 3+ Trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, việc nắm bắt
được các trào lưu, xu hướng thường được xem là biểu hiện của sự tân
tiến, nhanh nhạy và cũng rất nhiều người muốn được nổi tiếng, được
chú ý nên tìm cách tạo ra những trào lưu, xu hướng độc lạ, gây chú ý
của mọi người
-Tuy nhiên, đây lại là một thực tế đáng buồn vì:
+ Việc chạy theo những lựa chọn trào lưu mà không can dự với
ý thức sẽ khiến con người đánh mất bản sắc cá nhân, sống hời hợt, nhạt
nhẽo và dần sẽ đánh mất sự tốt đẹp, trong sáng vốn có của tâm hồn
+ Việc chạy theo những lựa chọn trào lưu mà không can dự với
ý thức sẽ khiến ta luôn phải chạy theo đám đông ồn ào, sống thiếu bản
lĩnh, dần hình thành tư duy dập khuôn, bắt chước người khác, hình
thành nên quan điểm lệch lạc về cái đẹp khi cho rằng cái đẹp là cái ồn
ào trên bề mặt, được nhiều người chú ý
+ Việc chạy theo những lựa chọn trào lưu đôi khi còn khiến con
người trở nên vô cảm, độc ác khi đó là những trào lưu quái gở, phản
nhân văn
+ Không chỉ ảnh hưởng đến mỗi cá nhân, lối sống này còn ảnh
hưởng lớn đến xã hội
c/ Luận
-Trào lưu, xu hướng là điều không thể loại bỏ trong xã hội vậy nên ứng
xử với những trào lưu như thế nào cho đúng :
+ Cần tạo ra cho bản thân một màng lọc để lọc tất cả những tác động
từ bên ngoài trong đó có các trào lưu ; suy nghĩ, cân nhắc kỹ trước khi
theo một trào lưu nào đó, xem đó có thực sự là điều mình cần, mình
muốn ; cần dũng cảm để nói không với các trào lưu khi thấy điều đó
không phù hợp
+ Cần học lối tư duy độc lập không phụ thuộc vào đám đông, biết lắng
nghe tiếng nói của bản thân mình Không chăm chăm chạy theo các
trào lưu, xu thế mà phải sáng tạo, khám phá để có thể trở thành người
tạo ra trào lưu xu thế
+ Ngoài vai trò của mỗi cá nhân, còn cần sự vào cuộc của xã hội để
quản lý, kiểm soát, tránh để các trào lưu độc hại ảnh hưởng đến xã hội
+Không phải trào lưu, xu hướng nào cũng xấu, có rất nhiều trào lưu
tích cực, nhân văn có ảnh hưởng tốt đến xã hội, những trào lưu, xu
2,0
Trang 4hướng ấy cần được nhân rộng
III/ Kết bài: Khẳng định tầm quan trọng của vấn đề
*Cách cho điểm:
- Điểm 8: Đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về kỹ năng và kiến thức, luận
giải sắc sảo, tri thức phong phú
- Điểm 6-7: Đáp ứng tương đối tốt yêu cầu về kỹ năng và kiến thức,
mắc vài lỗi về chính tả, diễn đạt
- Điểm 4-5: Đáp ứng được khoảng một nửa số ý cơ bản, ít mắc lỗi về
chính tả, diễn đạt
- Điểm 1-2-3: Chưa hiểu rõ vấn đề, bài viết sơ sài, mắc nhiều lỗi chính
tả, diễn đạt
- Điểm 0: Hoàn toàn lạc đề.
0,5
2
Bàn về truyện ngắn, nhà văn Nguyễn Kiên cho rằng:
“Một truyện ngắn hay vừa là chứng tích của một thời, vừa là
hiện thân của một chân lí giản dị của mọi thời.”
Bằng trải nghiệm về văn học, em hãy bình luận ý kiến trên
12,0
Thí sinh có quyền triển khai bài làm của mình theo những hướng và
các cách khác nhau Tuy nhiên, bài làm cần đạt được một số yêu cầu
cơ bản sau:
I/ Mở bài :
Dẫn dắt để giới thiệu được luận đề
0,5
II/ Thân bài :
1/ Giải thích
Giải thích:
+ Truyện ngắn là một thể loại tự sự cỡ nhỏ thông qua chuỗi biến
cố, sự kiện để phản ánh hiện thực và thể hiện tư tưởng, tình cảm của
tác giả
1,5
Trang 5+ Truyện ngắn hay: truyện ngắn hấp dẫn, có giá trị.
+ Là chứng tích của một thời: ghi lại, phản ánh lại những sự
thật, hiện thực của một thời đại nào đó
+ Là hiện thân của một chân lí giản dị của mọi thời: thể hiện
một tư tưởng, một triết lý nhân sinh đúng đắn, sâu sắc không chỉ đúng
với một thời mà đúng với mọi thời đại
=> Ý kiến này đặt ra tiêu chí để đánh giá một truyện ngắn hấp
dẫn, có giá trị đó là vừa phải phản ánh chân thực những sự thật, hiện
thực của một thời đại vừa thể hiện được những tư tưởng, những bài
học sâu sắc, đúng đắn cho con người ở bất cứ thời đại nào
2/ Bình
+ Văn học nói riêng trong đó có truyện ngắn luôn cần là chứng
tích của một thời vì sứ mệnh của văn học là phản ánh hiện thực cuộc
sống Cuộc đời vừa là cội nguồn, vừa là nơi đi đến của văn học Cắt rời
khỏi mảnh đất hiện thực, văn học chỉ còn là những điều mơ hồ, viển
vông Đối với truyện ngắn, thể loại thuộc phương thức tự sự thì yêu
cầu phản ánh chân thực hiện thực càng được đề cao hơn so với các tác
phẩm thuộc phương thức trữ tình Chỉ khi là chứng tích của một thời
truyện ngắn nói riêng và văn học nói chung mới mang được hơi thở
của thời đại và có giá trị hiện thực sâu sắc
+ Tuy nhiên văn học nói chung và truyện ngắn nói riêng không
thể chỉ có ý nghĩa với một thời mà cần đưa đến những tư tưởng, bài
học sâu sắc cho mọi thời vì giá trị cốt lõi của một tác phẩm văn học
luôn là giá trị tư tưởng của nó Phải có những tư tưởng sâu sắc, đúng
đắn, nhân văn tác phẩm mới có thể vượt qua được sự sàng lọc khắc
nghiệt của thời gian và mang đến cho người đọc những bài học để sống
đẹp hơn, cao thượng hơn, vươn đến cái đích của chân, thiện, mỹ
Học sinh cần lựa chọn được những truyện ngắn tiêu biểu, xuất sắc
chứa đựng chứng tích của một thời chứng tích của một thời, vừa là
hiện thân của một chân lí giản dị của mọi thời và chân lí giản dị của
mọi thời sau đó phân tích để làm sáng tỏ cho nhận định
6,5
3/ Luận:
3,0
Trang 6- Ý kiến của Nguyễn Kiên là ý kiến đúng đắn, sâu sắc bởi nó đã
nói lên đặc trưng, những yêu cầu quan trọng nhất với văn học nói
chung và thể loại truyện ngắn nói riêng khi vừa cần mang bóng dáng
của thời đại mà nó ra đời vừa mang đến những giá trị, tư tưởng cốt lõi
với mọi thời đại để nâng đỡ người đọc chạm đến cái đích của Chân,
Thiện, Mỹ
- Ý kiến này đã mang đến những bài học quý giá cho cả người
cầm bút và người đọc Để thành công với thể loại truyện ngắn, các tác
giả phải sống sâu với hiện thực để tác phẩm của mình mang “hơi thở”
thời đại nhưng cũng phải nung nấu để chưng cất được những tư tưởng
sâu sắc để truyền tải tới người đọc Còn người đọc khi đọc truyện ngắn
cần nhận ra những vấn đề của thời đại cũng như những tư tưởng của
người viết để từ đó hoàn thiện tâm hồn, nhân cách của bản thân, sống
vị tha, cao thượng, đẹp đẽ hơn
- Ngoài nội dung sâu sắc, khi viết truyện ngắn còn cần chú ý đến
các yếu tố như cốt truyện, tình huống truyện, chi tiết nghệ thuật đặc sắc
độc đáo
III/ Kết bài:
* Cách cho điểm
- Điểm 12: Đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về kĩ năng và kiến thức, tri
thức phong phú, lập luận sắc sảo
- Điểm 10-11: Đáp ứng được hầu hết các ý cơ bản, mắc một vài lỗi nhỏ
về chính tả, diễn đạt
- Điểm 8-9: Đáp ứng được phần lớn những ý cơ bản, mắc một số lỗi
nhỏ về chính tả, diễn đạt
- Điểm 6-7: Trình bày được khoảng một nửa yêu cầu về kiến thức, mắc
một số lỗi chính tả, diễn đạt
- Điểm 4-5: Bài viết sơ sài, sa vào phân tích tác phẩm đơn thuần, mắc
một số lỗi chính tả, diễn đạt
- Điểm 1-2-3: Chưa hiểu rõ vấn đề, kĩ năng làm văn đuối, mắc nhiều
lỗi chính tả, diễn đạt
0,5
Trang 7- Điểm 0: Hoàn toàn lạc đề.
* Lưu ý chung: Khi chấm bài, giám khảo vừa bám sát đáp án và biểu
điểm, vừa linh hoạt, trân trọng những suy nghĩ riêng của thí sinh nếu thấy hợp lí.
Người ra đề
Nguyễn Thị Hạnh SĐT 0977.584.179