ÔN tập GIỮA kì 2 (1)

Tác phẩm Nội dung Nghệ thuậtVua chích chòe Vua chích chòe khuyên con người không nên kiêu ngạo, ngông cuồng, đừng nhạo báng người khác; đồng thời thể hiện sự bao dung, tình yêu thương c

Trang 2

ÔN TẬP GIỮA KÌ 2

Trang 3

A, PHẦN THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

I, Dấu chấm phẩy

1, Công dụng: Dấu chấm phẩy thường được dùng để đánh dấu ranh giới giữa các bộ phận trong

một chuỗi liệt kê phức tạp

2, Ví dụ:

Én bố mẹ tấp nập đi, về, mải mốt mớm mồi cho con; én anh chị rập rờn bay đôi; én ra ràng

chấp chới vỗ cánh bên rìa hốc đá.

II, Trạng ngữ

Trang 4

Khái niệm Công dụng Ví dụ

Là thành phần phụ của câu, có thể được đặt ở đầu câu, giữa câu hoặc cuối câu, nhưng phổ biến là ở đầu câu.

- Được dùng để nêu thông tin về thời gian, địa điểm, mục đích, cách thức,… của sự việc được nói đến trong câu.

- Có chức năng liên kết câu trong đoạn.

Trong vườn trường, những khóm tường vi đã nở rộ.

Là thành phần phụ của câu, có

thể được đặt ở đầu câu, giữa câu

hoặc cuối câu, nhưng phổ biến là

ở đầu câu

- Được dùng để nêu thông tin về thời gian, địa điểm, mục đích, cách thức,…

của sự việc được nói đến trong câu

- Có chức năng liên kết câu trongđoạn

Trong vườn trường, những khóm tường vi đã nở rộ

Trang 5

I, Dấu chấm phẩy

1, Công dụng: Dấu chấm phẩy thường được dùng để đánh dấu ranh giới giữa các bộ phận trong

một chuỗi liệt kê phức tạp

2, Ví dụ:

Én bố mẹ tấp nập đi, về, mải mốt mớm mồi cho con; én anh chị rập rờn bay đôi; én ra ràng

chấp chới vỗ cánh bên rìa hốc đá.

II, Trạng ngữ

B, PHẦN ĐỌC HIỂU

1, Văn bản

Trang 6

Tác phẩm Nội dung Nghệ thuật

Thánh GióngHình tượng Thánh Gióng với nhiều màu sắc thần kì là biểu

tượng rực rỡ của ý thức và sức mạnh bảo vệ đất nước; thể hiện

sự ngợi ca, tôn vinh của nhân dân đối với các thành tựu của tiền nhân trong lịch sử

- Sử dụng nhiều chi tiết hoang đường, kì ảo

- Nghệ thuật nói quá, so sánh

Sơn Tinh, Thủy Tinh Sơn Tinh, Thủy Tinh đã hiện tượng lũ lụt và ước mơ của nhân

dân ta Truyện đề cao và tôn vinh những chiến công của người Việt cổ trong công cuộc chống bão lụt, chế ngự và sử dụng nguồn nước để phát triển trồng trọt, chăn nuôi, ổn định cuộcsống, dựng xây đất nước

Sử dụng nhiều chi tiết hoang đường, kì ảo

Trang 7

Ai ơi mồng 9 tháng 4

(Anh Thư)

Văn bản thuật lại sự kiện lễ hội Gióng hay còn gọi là hội làng Phù Đổng, diễn ra vào ngày mồng 9 tháng 4 âm lịch, tại xã PhùĐổng, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội

Số liệu chính xác, lời văn chân thực, cô đọng

Bánh chưng, bánh

giầy

Truyền thuyết vừa giải thích nguồn gốc của bánh chưng, bánh giầy, vừa phản ánh thành tựu văn minh nông nghiệp ở buổi đầu dựng nước với thái độ đề cao lao động, đề cao nghề nông và thể hiện sự thờ

kính Trời, Đất, tổ tiên của nhân dân ta

Truyện có nhiều chi tiết nghệ thuật tiêu biểu cho truyện dân gian

Trang 8

Thạch Sanh Thạch Sanh là truyện cổ tích về người dũng sĩ diệt chằn tinh,

diệt đại bàng cứu người bị hại, vạch mặt kẻ vong ân bội nghĩa

và chống quân xâm lược Truyện thể hiện ước mơ, niềm tin về đạo đức, công lí xã hội và lí tưởng nhân đạo, yêu

hòa bình của nhân dân ta

Truyện có nhiều chi tiết tưởng tượng thần kì độc đáo và giàu ý nghĩa

Cây khế Cây khế kể về người em hiền lành được báo đáp xứng đáng và

người anh tham lam phải chịu kết cục thê thảm khi cùng được chim trả công sau khi ăn khế Đây là bài học về sự đền ơn đáp nghĩa, niềm tin ở hiền sẽ gặp lành và may mắn của nhân

dân

Sử dụng thể loại truyện cổ tích với những chi tiết hoang đường, kì ảo

Trang 9

Vua chích chòe Vua chích chòe khuyên con người không nên kiêu ngạo, ngông

cuồng, đừng nhạo báng người khác; đồng thời thể hiện sự bao dung, tình yêu thương của nhân dân với những người biết quay đầu, hoàn

Sọ Dừa Sọ Dừa là truyện cổ tích về người mang lốt vật, bị mọi người

xem thường nhưng lại có phẩm chất, tài năng đặc biệt Cuối cùng, nhân vật trút bỏ lốt vật, kết hôn cùng người đẹp, sống cuộc đời hạnh phúc Truyện đề cao giá trị chân chính của con người và tình thương đối với người bất

Trang 10

Xem người ta

kìa! (Lạc Thanh)

Xem người ta kìa! bàn luận về mối quan

hệ giữa cá nhân và cộng đồng Con người luôn muốn người thân quanh mình được thành công, tài giỏi, như những nhân vật xuất chúng trong cuộc sống Tuy nhiên, việc đi làm cho giống người khác sẽ đánh mất bản thân mỗi người Vì vậy chúng ta

nên hòa nhập chứ không nên hòa tan

Lập luận chặt chẽ, lí lẽ vàdẫn chứng xác đáng cùng cách trao đổi vấn đề mở, hướng tới đối thoại với người đọc

Hai loại khác biệt

(Giong-mi Mun)

Văn bản Hai loại khác biệt đã phân biệt sự khác biệt thành hai

loại: có nghĩa và vô nghĩa Người ta chỉ thực sự chú ý và nểphục những khác biệt có ý nghĩa

Lập luận chặt chẽ, lí lẽ xác đáng, dẫn chứng xác thực

Trang 11

Bài tập làm văn (trích

Nhóc Ni- cô-la:

những

chuyện chưa kể,

Rơ-nê Gô- xi-nhi- và

Giăng-giắc

Xăng-pê)

Văn bản là câu chuyện vui vẻ về việc hai người cùng muốn giúp Ni-cô-la làm văn nhưng vì mâu thuẫn mà không thể thực hiện được Qua bài, Ni-cô-la nhận ra, bài văn mình phải tự viết thì mới có cá tính và độc đáo được

Nghệ thuật tự sự đặc sắc mang lại tiếng cười vui vẻ, triết lí sâu sắc

Tiếng cười

không muốn

nghe (Minh Đăng)

Tiếng cười không muốn nghe là bài văn nghị luận phê phán

những nụ cười nhạo báng, mỉa mai người khác Đồng thời nhấn mạnh thái độ đúng đắn trước những khiếm khuyết của người khác và coi lòng nhân ái là “phương thuốc” trị “căn bệnh”

chê bai người khác

Lập luận chặt chẽ, lí lẽ sắc bén, bằng chứng xác thực

Trang 12

2, Thể loại

Truyền thuyết Là loại truyện dân gian kể về các sự kiện và nhân vật ít

nhiều có liên quan đến lịch sử, thông qua sự tưởng tượng, hư cấu.

- Nhân vật chính là những người anh hùng.

Nội dung thường gồm ba phần gắn với cuộc đời nhân vật chính: hoàn cảnh xuất thân và thân thế; chiến công phi thường; kết cục.

- Lời kể cô đọng, mang sắc thái trang

- trọng, ngợi ca, có yếu tố kì ảo.

kể về số phận và cuộc đời của các nhân vật trong những mối quan hệ xã hội Truyện cổ tích thể hiện cái nhìn về hiện thực, bộc lộ quan niệm đạo đức, lẽ công bằng và ước mơ về một cuộc sống tốt đẹp hơn của người lao động xưa.

- Nhân vật thường chia làm hai tuyến: chính diện (tốt, thiện)

và phản diện (xấu, ác).

- Các chi tiết, sự việc thường có tính chất hoang đường, kì ảo; thể hiện rõ quan hệ nhân quả.

Trang 13

2, Thể loại

viết chứng kiến hoặc tham gia.

- Diễn biến của sự kiện thường được sắp xếp theo trình tự thời gian.

Trang 15

1, Yêu cầu

- Xác định rõ người tường thuật tham gia hay chứng kiến sự kiện và sử dụng ngôi tường thuật phù hợp

- Giới thiệu được sự kiện cần thuật lại, nêu được bối cảnh (không gian và thời gian)

- Thuật lại được diễn biến chính, sắp xếp các sự việc theo một trình tự hợp lí

- Tập trung vào một số chi tiết tiêu biểu, hấp dẫn, thu hút được sự chú ý của người đọc

- Nêu được cảm nghĩ, ý kiến của người viết về sự kiện

Trang 16

2, Dàn ý:

- Mở bài: Giới thiệu sự kiện (không gian, thời gian, mục đích tổ chức sự kiện)

- Thân bài: Tóm tắt diễn biến của sự kiện theo trình tự thời gian

+ Những nhân vật tham gia sự kiện

+ Các hoạt động chính trong sự kiện; đặc điểm, diễn biến của từng hoạt động.+ Hoạt động để lại ấn tượng sâu sắc nhất

- Kết bài: Nêu ý nghĩa của sự kiện và cảm nghĩ của người viết

Trang 17

C, PHẦN LÀM VĂN

1, Viết bài văn thuyết minh thuật lại một sự kiện (một sinh hoạt văn hóa)

2, Viết bài văn đóng vai nhân vật kể lại một truyện cổ tích

Trang 18

1, Yêu cầu

- Được kể từ người kể chuyện ngôi thứ nhất Người kể chuyện đóng vai một nhân vật trong truyện

- Khi kể có tưởng tượng, sáng tạo thêm nhưng không thoát li truyện gốc; tránh làm thay đổi, biến dạng các yếu tố cơ bản của cốt truyện ở truyện gốc

- Cần có sự sắp xếp hợp lí các chi tiết và bảo đảm có sự kết nối giữa các phần Nên nhấn mạnh, khai thác nhiều hơn các chi tiết tưởng tượng, hư cấu, kì ảo

- Có thể bổ sung các yếu tố miêu tả, biểu cảm để tả người, tả vật hay thể hiện cảm xúc của nhân vật

Trang 19

2, Dàn ý:

- Mở bài: Đóng vai nhân vật để tự giới thiệu sơ lược về mình và câu chuyện định kể

- Thân bài: Kể lại diễn biến của câu chuyện

+ Xuất thân của các nhân vật

+ Hoàn cảnh diễn ra câu chuyện

+ Diễn biến chính: Sự kiện 1, sự kiện 2, sự kiện 3,…

- Kết bài: Kết thúc câu chuyện và nêu bài học được rút ra từ câu chuyện

Trang 20

C, PHẦN LÀM VĂN

1, Viết bài văn thuyết minh thuật lại một sự kiện (một sinh hoạt văn hóa)

2, Viết bài văn đóng vai nhân vật kể lại một truyện cổ tích

C, Những sai lầm thường gặp

1, Lựa chọn từ ngữ và cấu trúc câu không phù hợp

Trang 21

a Khái niệm

Dạng bài kể lại một trải nghiệm đáng nhớ là kể lại một việc làm, một hoạt động, một tình huống,… mà người viết đã trực tiếp trải qua.

b Yêu cầu đối với kiểu bài

+ Thân bài:

•Nêu lí do có chuyến đi đáng nhớ.

•Điều gì đáng nhớ nhất ở chuyến đi?

Suy nghĩ về bài học rút ra từ chuyến đi hoặc mong ước về những chuyến đi bổ ích lí thú tiếp theo.

Sai lầm thường gặp: Lựa chọn từ ngữ và cấu trúc câu không phù hợp

Chưa nắm vững cấu trúc câu (thành phần nòng cốt câu, thành phần phụ)

Không nhận ra sự khác nhau về nghĩa khi thay đổi cấu trúc câu

Trang 22

Ví dụ

Lựa chọn từ ngữ trong tạo lập văn bản:

Câu đúng: Tôi luôn nhớ về mẹ với niềm xúc động không nguôi.

Câu sai: Tôi luôn nhớ về mẹ với niềm cảm động không nguôi.

Xúc động biểu hiện cảm xúc mạnh hơn so với cảm động

Lựa chọn cấu trúc câu trong tạo lập văn bản:

Câu đúng: Cậu đã đứng lên và trả lời câu hỏi.

Câu sai: Cậu đã trả lời câu hỏi và đứng lên.

Các hành động không theo trật tự hợp lí Hành động “đứng lên” phải diễn ra trước hành động “trả

lời câu hỏi”

Trang 23

a Khái niệm

+ Thân bài:

Sai lầm thường gặp: Xác định sai trạng ngữ trong câu

Nguyên

nhân:

Không nắm vững kiến thức về trạng ngữ

Không thường xuyên làm bài tập về trạng ngữ

Phần lớn trạng ngữ đều đứng đầu câu, được phân cách bằng dấu phẩy nên khi không có những dấu hiệu nhận biết này, HS dễ nhầm lẫn khi xác định trạng ngữ

Trang 24

VD2: Nhiều người thường cãi nhau chỉ vì những bất đồng nhỏ.

Trong câu trên, “chỉ vì những bất đồng nhỏ” là trạng ngữ chỉ nguyên nhân Hs hay xác định thiếu trạng ngữ khi không có dấu hiệu nhận biết (dấu phẩy)

Trang 25

a Khái niệm

+ Thân bài:

LUYỆN TẬP:

Bài 1 Chọn từ phù hợp nhất trong ngoặc đơn để đặt vào khoảng trống ở các câu sau:

Rồi đột nhiên, chú chuồn chuồn nước tung cánh bay vọt lên Cái bóng chú … lướt nhanh trên mặt hồ

(nhỏ nhặt, nhỏ xíu, nhỏ con)

Mỗi lần Tết đến, đứng trước những cái chiếu bày tranh làng Hồ giải trên các lề phố Hà Nội, lòng tôi

thấm thía một nỗi … đối với những người nghệ sĩ tạo hình của nhân dân (biết ơn, cảm ơn, bồi hồi)

Bãi ngô quê em ngày càng xanh tốt Mới dạo nào những cây ngô còn … như mạ non

(óng ánh, lấm tấm, chằng chịt)

Trang 26

Gợi ý:

Rồi đột nhiên, chú chuồn chuồn nước tung cánh bay vọt lên Cái bóng chú nhỏ xíu lướt

nhanh trên mặt hồ

Mỗi lần Tết đến, đứng trước những cái chiếu bày tranh làng Hồ giải trên các lề phố Hà Nội,

lòng tôi thấm thía một nỗi biết ơn đối với những người nghệ sĩ tạo hình của nhân dân Bãi ngô quê em ngày càng xanh tốt Mới dạo nào những cây ngô còn lấm tấm như mạ non.

Trang 27

a Khái niệm

+ Thân bài:

LUYỆN TẬP:

Bài 2 Đọc hai câu sau và trả lời câu hỏi:

Câu gốc: Đứng trước bức tranh đoạt giải nhất treo trên tường, tôi càng nhìn lại càng ngẩn ngơ.Câu thay đổi: Đứng trước bức tranh đoạt giải nhất treo trên tường, tôi càng ngẩn ngơ lại càng nhìn.Nghĩa của câu thay đổi cấu trúc khác như thế nào so với câu gốc?

Trang 28

Gợi ý:

Quan sát hai câu này, ta có thể nhận thấy sự khác biệt về nghĩa Hành động “nhìn”

diễn ra trước -> đặt ở vế trước “Nhìn” và “ngẩn ngơ” diễn ra theo thứ tự trước sau: phải

“nhìn” rồi mới có thể “ngẩn ngơ” Trong câu thứ hai, các hành động không được sắp xếp theo trật tự hợp lí, tạo ra sự vô lí cho câu

Trang 29

a Khái niệm

+ Thân bài:

LUYỆN TẬP:

Bài 3 Chỉ ra trạng ngữ trong các câu sau và cho biết chức năng của trạng ngữ ở từng câu:

Khi mùa thu sang, khắp nơi, hoa cúc nở vàng

Những ngày giáp Tết, trong các chợ hoa, mọi người mua sắm nhiều

Vì chủ quan, nhiều bạn làm bài kiểm tra chưa tốt

Để đạt thành tích tốt, chúng tôi đã cố gắng rất nhiều

Trang 30

Gợi ý:

Trạng ngữ chỉ thời gian: Khi mùa thu sang Trạng ngữ chỉ nơi chốn: Khắp nơi

Trạng ngữ chỉ thời gian: Những ngày giáp Tết Trạng ngữ chỉ nơi chốn: Trong các chợ hoa

c, Trạng ngữ chỉ nguyên nhân: Vì chủ quan

d, Trạng ngữ chỉ mục đích: Để đạt thành tích tốt

Trang 31

a Khái niệm

+ Thân bài:

LUYỆN TẬP:

Bài 4 Thêm trạng ngữ cho các câu sau:

Trăm hoa đua nhau nở rộ

Bà đã kể cho chúng tôi câu chuyện Thạch Sanh rất hay

Tôi dần hiểu ra rằng, thế giới này là muôn màu muôn vẻ, vô tận và hấp dẫn lạ lùng

Em đã mang theo nhiều kỉ niệm của thời thơ ấu bên gốc bàng thân thuộc của em

Trang 32

Gợi ý:

Ngoài vườn, trăm hoa đua nhau nở rộ

Với giọng kể trầm ấm ngọt ngào, bà đã kể cho chúng tôi câu chuyện Thạch Sanh rất hay

Từ khi biết nhìn nhận và suy nghĩ, tôi dần hiểu ra rằng, thế giới này là muôn màu muôn vẻ,

vô tận và hấp dẫn lạ lùng

Ngày xa mái trường thân yêu, em đã mang theo nhiều kỉ niệm của thời thơ ấu bên gốc bàng thân thuộc của em

Trang 33

a Khái niệm

+ Thân bài:

LUYỆN TẬP:

Bài 5: Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi dưới đây:

Hôm sau, mới tờ mờ sáng, Sơn Tinh đã đem ra đầy đủ lễ vật đến rước Mị Nương về núi.

Thuỷ Tinh đến sau, không lấy được vợ, đùng đùng nổi giận, đem quân đuổi theo, đòi cướp Mị Nương Thần hô mưa, gọi gió, làm thành dông bão rung chuyển cả đất trời, dâng nước sông lên cuồn cuộn đánh Sơn Tinh Nước ngập ruộng đồng, nước ngập nhà cửa, nước dâng lên lưng đồi, sườn núi, thành Phong Châu như nổi lềnh bềnh trên một biển nước.

Sơn Tinh không hề nao núng Thần dùng phép lạ bốc từng quả đồi, dời từng dãy núi, dựng thành luỹ đất, ngăn chặn dòng nước lũ Nước sông dâng lên bao nhiêu, đồi núi cao lên bấy nhiêu Hai bên đánh nhau ròng rã mấy tháng trời, cuối cùng Sơn Tinh vẫn vững vàng mà sức Thuỷ Tinh đã kiệt Thần Nước đành rút quân.

Từ đó, oán nặng, thù sâu, hằng năm Thuỷ Tinh làm mưa gió, bão lụt dâng nước đánh Sơn Tinh Nhưng năm nào cũng vậy, vị Thần Nước đánh mỏi mệt, chán chê vẫn không thắng nổi Thần Núi để cướp Mị Nương, đành rút quân về.

Định dạng
Số trang	42
Dung lượng	4,87 MB