ÔN tập GIỮA kì 2 (1)

- Được dùng để nêu thông tin về thời gian, địa điểm, mục đích, cách thức,… của sự việc được nói đến trong câu.. - Được dùng để nêu thông tin về thời gian, địa điểm, mục đích, cách thức,

ÔN TẬP GIỮA KÌ 2

A, PHẦN THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

I, Dấu chấm phẩy

1, Công dụng: Dấu chấm phẩy thường được dùng để

đánh dấu ranh giới giữa các bộ phận trong một chuỗi liệt kê phức tạp

Khái niệm Công dụng Ví dụ

Là thành phần phụ của câu, có thể được đặt ở đầu câu, giữa câu hoặc cuối câu, nhưng phổ biến là ở đầu câu.

- Được dùng để nêu thông tin về thời gian, địa điểm, mục đích, cách thức,… của

sự việc được nói đến trong câu.

- Có chức năng liên kết câu trong

câu, giữa câu hoặc

cuối câu, nhưng

phổ biến là ở đầu

câu

- Được dùng để nêu thông tin về thời gian, địa điểm, mục đích, cách thức,… của sự việc được nói đến trong câu

- Có chức năng liên kết câu trong

đoạn

trường, những khóm tường vi đã

nở rộ

A, PHẦN THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

I, Dấu chấm phẩy

1, Công dụng: Dấu chấm phẩy thường được dùng để

đánh dấu ranh giới giữa các bộ phận trong một chuỗi liệt kê phức tạp

Tác phẩm Nội dung Nghệ thuật

Thánh

GióngHình tượng Thánh Gióng với nhiều màu sắc thần kì là biểu tượng rực rỡ

của ý thức và sức mạnh bảo vệ đất nước; thể hiện sự ngợi ca, tôn vinh của nhân dân đối với các thành tựu của tiền nhân trong lịch sử

- Sử dụng nhiều chi tiết hoang đường, kì ảo

- Nghệ thuật nói quá, so sánh

Sơn Tinh,

Thủy Tinh Sơn Tinh, Thủy Tinh đã hiện tượng lũ lụt và ước mơ của nhân dân ta

Truyện đề cao và tôn vinh những chiến công của người Việt cổ trong công cuộc chống bão lụt, chế ngự và

sử dụng nguồn nước để phát triển trồng trọt, chăn nuôi, ổn định cuộcsống, dựng xây đất nước

Sử dụng nhiều chi tiết hoang đường, kì ảo

Tác phẩm Nội dung Nghệ thuật

Đổng, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội

Số liệu chính xác, lời văn chân thực,

cô đọng

Bánhchưng,

bánh giầy Truyền thuyết vừa giải thích nguồn gốc của bánh chưng, bánh giầy, vừa

phản ánh thành tựu văn minh nông nghiệp ở buổi đầu dựng nước với thái độ đề cao lao động, đề cao nghề nông và thể hiện sự thờ

kính Trời, Đất, tổ tiên của nhân dân ta

Truyện có nhiều chi tiết nghệ thuật tiêu biểu cho truyện dân gian

Tác phẩm Nội dung Nghệ thuật

Thạch Sanh Thạch Sanh là truyện cổ tích về

người dũng sĩ diệt chằn tinh, diệt đại bàng cứu người bị hại, vạch mặt kẻ vong ân bội nghĩa và chống quân xâm lược Truyện thể hiện ước mơ, niềm tin về đạo đức, công lí xã hội

và lí tưởng nhân đạo, yêuhòa bình của nhân dân ta

Truyện có nhiều chi tiết tưởng tượng thần kì độc đáo và giàu ý nghĩa

Cây khế Cây khế kể về người em hiền lành

được báo đáp xứng đáng và người anh tham lam phải chịu kết cục thê thảm khi cùng được chim trả công sau khi ăn khế Đây là bài học về sự đền ơn đáp nghĩa, niềm tin ở hiền sẽ gặp lành và may mắn của nhân

dân

Sử dụng thể loại truyện cổ tích với những chi tiết hoang đường, kì ảo

Tác phẩm Nội dung Nghệ thuật

Vua chích

chòe Vua chích chòe khuyên con người không nên kiêu ngạo, ngông cuồng,

đừng nhạo báng người khác; đồng thời thể hiện sự bao dung, tình yêu thương của nhân dân với những người biết quay đầu, hoàn

lương

- Nhiều chi tiết hoang đường, kì ảo

- Sử dụng biện pháp điệp cấu trúc

Sọ Dừa Sọ Dừa là truyện cổ tích về người

mang lốt vật, bị mọi người xem thường nhưng lại có phẩm chất, tài năng đặc biệt Cuối cùng, nhân vật trút bỏ lốt vật, kết hôn cùng người đẹp, sống cuộc đời hạnh phúc

Truyện đề cao giá trị chân chính của con người và tình thương đối với người bất

hạnh

- Sử dụng nhiều chi tiết hoang đường, kì ảo

- Xây dựng hai tuyến nhân vật đối lập

Tác phẩm Nội dung Nghệ thuật

như những nhân vật xuất chúng trong cuộc sống Tuy nhiên, việc đi làm cho giống người khác sẽ đánh mất bản thân mỗi người Vì vậy chúng ta

nên hòa nhập chứ không nên hòa tan

Lập luận chặt chẽ, lí

lẽ vàdẫn chứng xác đáng cùng cách trao đổi vấn đề mở,

hướng tới đối thoại với người đọc

Hai loại

khác biệt

(Giong-mi

Mun)

Văn bản Hai loại khác biệt đã phân

biệt sự khác biệt thành hai loại: có nghĩa và vô nghĩa Người ta chỉ thực

sự chú ý và nểphục những khác biệt có ý nghĩa

Lập luận chặt chẽ, lí

lẽ xác đáng, dẫn chứng xác thực

Tác phẩm Nội dung Nghệ thuật

tự viết thì mới có cá tính và độc đáo được

Nghệ thuật tự sự đặc sắc mang lại tiếng cười vui vẻ, triết lí sâu sắc

Tiếng cười

không muốn

nghe (Minh

Đăng)

Tiếng cười không muốn nghe là bài

văn nghị luận phê phán những nụ cười nhạo báng, mỉa mai người khác

Đồng thời nhấn mạnh thái độ đúng đắn trước những khiếm khuyết của người khác và coi lòng nhân ái là

“phương thuốc” trị “căn bệnh”

chê bai người khác

Lập luận chặt chẽ, lí

lẽ sắc bén, bằng chứng xác thực

2, Thể loại

Truyền

thuyết

Là loại truyện dân gian kể về các

sự kiện và nhân vật ít nhiều có liên quan đến lịch sử, thông qua

sự tưởng tượng, hư cấu.

- Nhân vật chính là những người anh hùng.

Nội dung thường gồm ba phần gắn với cuộc đời nhân vật chính: hoàn cảnh xuất thân và thân thế; chiến công phi thường; kết cục.

- Lời kể cô đọng, mang sắc thái trang

- trọng, ngợi ca, có yếu tố kì ảo.

Cổ tích Là loại truyện dân gian có

nhiều yếu tố hư cấu, kì ảo, kể về

số phận và cuộc đời của các nhân vật trong những mối quan

hệ xã hội Truyện cổ tích thể hiện cái nhìn về hiện thực, bộc

lộ quan niệm đạo đức, lẽ công bằng và ước mơ về một cuộc sống tốt đẹp hơn của

người lao động xưa.

- Nhân vật thường chia làm hai tuyến: chính diện (tốt, thiện) và phản diện (xấu, ác).

- Các chi tiết, sự việc thường có tính chất hoang đường, kì ảo; thể hiện

rõ quan hệ nhân quả.

2, Thể loại

Văn bản

thông tin Là văn bản chủ yếu dùng để cung cấp thông tin.

- Thuật lại một sự kiện dùng để trình bày những gì mà người viết chứng kiến hoặc tham gia.

- Diễn biến của sự kiện thường được

sắp xếp theo trình tự thời gian.

Văn bản

nghị luận Là loại văn bản chủ yếu dùng để thuyết phục người đọc

(người nghe) về một vấn đề.

Cần sử dụng lí lẽ và bằng chứng thuyết phục:

+ Lí lẽ là những lời diễn giải có lí mà người viết (người nói) đưa ra để khẳng định ý kiến của mình.

+ Bằng chứng là những ví dụ được lấy từ thực tế đời sống hoặc từ các nguồn

khác để chứng minh cho lí lẽ.

1, Yêu cầu

- Xác định rõ người tường thuật tham gia hay chứng kiến sự kiện và sử dụng ngôi tường thuật phù hợp

- Giới thiệu được sự kiện cần thuật lại, nêu được bối cảnh

(không gian và thời gian)

- Thuật lại được diễn biến chính, sắp xếp các sự việc theo một trình tự hợp lí

- Tập trung vào một số chi tiết tiêu biểu, hấp dẫn, thu hút được

sự chú ý của người đọc

- Nêu được cảm nghĩ, ý kiến của người viết về sự kiện

+ Những nhân vật tham gia sự kiện.

+ Các hoạt động chính trong sự kiện; đặc điểm, diễn biến của từng hoạt động

+ Hoạt động để lại ấn tượng sâu sắc nhất

- Kết bài: Nêu ý nghĩa của sự kiện và cảm nghĩ của người viết

1, Yêu cầu

- Được kể từ người kể chuyện ngôi thứ nhất Người kể

chuyện đóng vai một nhân vật trong truyện

- Khi kể có tưởng tượng, sáng tạo thêm nhưng không thoát li truyện gốc; tránh làm thay đổi, biến dạng các yếu tố cơ bản của cốt truyện ở truyện gốc

- Cần có sự sắp xếp hợp lí các chi tiết và bảo đảm có sự kết nối giữa các phần Nên nhấn mạnh, khai thác nhiều hơn các chi tiết tưởng tượng, hư cấu, kì ảo

- Có thể bổ sung các yếu tố miêu tả, biểu cảm để tả người, tả vật hay thể hiện cảm xúc của nhân vật

2, Dàn ý:

- Mở bài: Đóng vai nhân vật để tự giới thiệu sơ lược về mình

và câu chuyện định kể

- Thân bài: Kể lại diễn biến của câu chuyện

+ Xuất thân của các nhân vật

+ Hoàn cảnh diễn ra câu chuyện

+ Diễn biến chính: Sự kiện 1, sự kiện 2, sự kiện 3,…

- Kết bài: Kết thúc câu chuyện và nêu bài học được rút ra từ câu chuyện

a Khái niệm

Dạng bài kể lại một trải nghiệm đáng nhớ là kể lại một việc làm, một hoạt động, một tình huống,… mà người viết đã trực tiếp trải qua.

a Yêu cầu đối với kiểu bài

-Dùng ngôi thứ nhất để chia sẻ trải nghiệm của bản thân.

-Trình bày các sự việc theo trình tự hợp lí.

•Nêu lí do có chuyến đi đáng nhớ.

•Kể lại hành trình chuyến đi: bắt đầu, trên đường đi, điểm đến,

•Kể lại sự việc đáng nhớ hoặc miêu tả quang cảnh thiên nhiên, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, ở những nơi em đã đi qua.

+ Kết bài:

•Điều gì đáng nhớ nhất ở chuyến đi?

Suy nghĩ về bài học rút ra từ chuyến đi hoặc mong ước về những chuyến đi bổ ích lí thú tiếp theo.

Sai lầm thường gặp: Lựa chọn từ ngữ và cấu trúc câu không phù hợp

Ví dụ

Lựa chọn từ ngữ trong tạo lập văn bản:

Câu đúng: Tôi luôn nhớ về mẹ với niềm xúc động không

Câu đúng: Cậu đã đứng lên và trả lời câu hỏi.

Câu sai: Cậu đã trả lời câu hỏi và đứng lên.

Các hành động không theo trật tự hợp lí Hành động

“đứng lên” phải diễn ra trước hành động “trả lời câu

hỏi”

a Khái niệm

Dạng bài kể lại một trải nghiệm đáng nhớ là kể lại một việc làm, một hoạt động, một tình huống,… mà người viết đã trực tiếp trải qua.

a Yêu cầu đối với kiểu bài

-Dùng ngôi thứ nhất để chia sẻ trải nghiệm của bản thân.

-Trình bày các sự việc theo trình tự hợp lí.

•Nêu lí do có chuyến đi đáng nhớ.

•Kể lại hành trình chuyến đi: bắt đầu, trên đường đi, điểm đến,

•Kể lại sự việc đáng nhớ hoặc miêu tả quang cảnh thiên nhiên, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, ở những nơi em đã đi qua.

+ Kết bài:

•Điều gì đáng nhớ nhất ở chuyến đi?

Suy nghĩ về bài học rút ra từ chuyến đi hoặc mong ước về những chuyến đi bổ ích lí thú tiếp theo.

Sai lầm thường gặp: Xác định sai trạng ngữ trong câu

VD2: Nhiều người thường cãi nhau chỉ vì những bất

a Khái niệm

Dạng bài kể lại một trải nghiệm đáng nhớ là kể lại một việc làm, một hoạt động, một tình huống,… mà người viết đã trực tiếp trải qua.

a Yêu cầu đối với kiểu bài

-Dùng ngôi thứ nhất để chia sẻ trải nghiệm của bản thân.

-Trình bày các sự việc theo trình tự hợp lí.

•Nêu lí do có chuyến đi đáng nhớ.

•Kể lại hành trình chuyến đi: bắt đầu, trên đường đi, điểm đến,

•Kể lại sự việc đáng nhớ hoặc miêu tả quang cảnh thiên nhiên, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, ở những nơi em đã đi qua.

+ Kết bài:

•Điều gì đáng nhớ nhất ở chuyến đi?

Suy nghĩ về bài học rút ra từ chuyến đi hoặc mong ước về những chuyến đi bổ ích lí thú tiếp theo.

LUYỆN TẬP:

Bài 1 Chọn từ phù hợp nhất trong ngoặc đơn để đặt vào

khoảng trống ở các câu sau:

Rồi đột nhiên, chú chuồn chuồn nước tung cánh bay vọt

lên Cái bóng chú … lướt nhanh trên mặt hồ

(nhỏ nhặt, nhỏ xíu, nhỏ con)

Mỗi lần Tết đến, đứng trước những cái chiếu bày tranh làng

Hồ giải trên các lề phố Hà Nội, lòng tôi thấm thía một nỗi

… đối với những người nghệ sĩ tạo hình của nhân dân

(biết ơn, cảm ơn, bồi hồi)

Bãi ngô quê em ngày càng xanh tốt Mới dạo nào những

cây ngô còn … như mạ non

(óng ánh, lấm tấm, chằng chịt)

Gợi ý:

Rồi đột nhiên, chú chuồn chuồn nước tung cánh bay

vọt lên Cái bóng chú nhỏ xíu lướt nhanh trên mặt hồ.

Mỗi lần Tết đến, đứng trước những cái chiếu bày

tranh làng Hồ giải trên các lề phố Hà Nội, lòng tôi

thấm thía một nỗi biết ơn đối với những người nghệ

sĩ tạo hình của nhân dân

Bãi ngô quê em ngày càng xanh tốt Mới dạo nào

những cây ngô còn lấm tấm như mạ non.

a Khái niệm

Dạng bài kể lại một trải nghiệm đáng nhớ là kể lại một việc làm, một hoạt động, một tình huống,… mà người viết đã trực tiếp trải qua.

a Yêu cầu đối với kiểu bài

-Dùng ngôi thứ nhất để chia sẻ trải nghiệm của bản thân.

-Trình bày các sự việc theo trình tự hợp lí.

•Nêu lí do có chuyến đi đáng nhớ.

•Kể lại hành trình chuyến đi: bắt đầu, trên đường đi, điểm đến,

•Kể lại sự việc đáng nhớ hoặc miêu tả quang cảnh thiên nhiên, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, ở những nơi em đã đi qua.

+ Kết bài:

•Điều gì đáng nhớ nhất ở chuyến đi?

Suy nghĩ về bài học rút ra từ chuyến đi hoặc mong ước về những chuyến đi bổ ích lí thú tiếp theo.

LUYỆN TẬP:

Bài 2 Đọc hai câu sau và trả lời câu hỏi:

Câu gốc: Đứng trước bức tranh đoạt giải nhất treo trên

tường, tôi càng nhìn lại càng ngẩn ngơ

Câu thay đổi: Đứng trước bức tranh đoạt giải nhất treo trên tường, tôi càng ngẩn ngơ lại càng nhìn

Nghĩa của câu thay đổi cấu trúc khác như thế nào so với câu gốc?

không được sắp xếp theo trật tự hợp lí, tạo ra sự vô lí cho câu.

a Khái niệm

Dạng bài kể lại một trải nghiệm đáng nhớ là kể lại một việc làm, một hoạt động, một tình huống,… mà người viết đã trực tiếp trải qua.

a Yêu cầu đối với kiểu bài

-Dùng ngôi thứ nhất để chia sẻ trải nghiệm của bản thân.

-Trình bày các sự việc theo trình tự hợp lí.

•Nêu lí do có chuyến đi đáng nhớ.

•Kể lại hành trình chuyến đi: bắt đầu, trên đường đi, điểm đến,

•Kể lại sự việc đáng nhớ hoặc miêu tả quang cảnh thiên nhiên, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, ở những nơi em đã đi qua.

+ Kết bài:

•Điều gì đáng nhớ nhất ở chuyến đi?

Suy nghĩ về bài học rút ra từ chuyến đi hoặc mong ước về những chuyến đi bổ ích lí thú tiếp theo.

LUYỆN TẬP:

Bài 3 Chỉ ra trạng ngữ trong các câu sau và cho biết chức

năng của trạng ngữ ở từng câu:

Khi mùa thu sang, khắp nơi, hoa cúc nở vàng

Những ngày giáp Tết, trong các chợ hoa, mọi người mua sắm nhiều

Vì chủ quan, nhiều bạn làm bài kiểm tra chưa tốt

Để đạt thành tích tốt, chúng tôi đã cố gắng rất nhiều

a Khái niệm

Dạng bài kể lại một trải nghiệm đáng nhớ là kể lại một việc làm, một hoạt động, một tình huống,… mà người viết đã trực tiếp trải qua.

a Yêu cầu đối với kiểu bài

-Dùng ngôi thứ nhất để chia sẻ trải nghiệm của bản thân.

-Trình bày các sự việc theo trình tự hợp lí.

•Nêu lí do có chuyến đi đáng nhớ.

•Kể lại hành trình chuyến đi: bắt đầu, trên đường đi, điểm đến,

•Kể lại sự việc đáng nhớ hoặc miêu tả quang cảnh thiên nhiên, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, ở những nơi em đã đi qua.

+ Kết bài:

•Điều gì đáng nhớ nhất ở chuyến đi?

Suy nghĩ về bài học rút ra từ chuyến đi hoặc mong ước về những chuyến đi bổ ích lí thú tiếp theo.

LUYỆN TẬP:

Bài 4 Thêm trạng ngữ cho các câu sau:

Trăm hoa đua nhau nở rộ

Bà đã kể cho chúng tôi câu chuyện Thạch Sanh rất hay

Tôi dần hiểu ra rằng, thế giới này là muôn màu muôn vẻ, vô tận và hấp dẫn lạ lùng

Em đã mang theo nhiều kỉ niệm của thời thơ ấu bên gốc bàng thân thuộc của em

Gợi ý:

Ngoài vườn, trăm hoa đua nhau nở rộ

Với giọng kể trầm ấm ngọt ngào, bà đã kể cho chúng tôi câu chuyện Thạch Sanh rất hay

Từ khi biết nhìn nhận và suy nghĩ, tôi dần hiểu ra

rằng, thế giới này là muôn màu muôn vẻ, vô tận và hấp dẫn lạ lùng

Ngày xa mái trường thân yêu, em đã mang theo

nhiều kỉ niệm của thời thơ ấu bên gốc bàng thân

thuộc của em

a Khái niệm

Dạng bài kể lại một trải nghiệm đáng nhớ là kể lại một việc làm, một hoạt động, một tình huống,… mà người viết đã trực tiếp trải qua.

a Yêu cầu đối với kiểu bài

-Dùng ngôi thứ nhất để chia sẻ trải nghiệm của bản thân.

-Trình bày các sự việc theo trình tự hợp lí.

•Nêu lí do có chuyến đi đáng nhớ.

•Kể lại hành trình chuyến đi: bắt đầu, trên đường đi, điểm đến,

•Kể lại sự việc đáng nhớ hoặc miêu tả quang cảnh thiên nhiên, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, ở những nơi em đã đi qua.

+ Kết bài:

•Điều gì đáng nhớ nhất ở chuyến đi?

Suy nghĩ về bài học rút ra từ chuyến đi hoặc mong ước về những chuyến đi bổ ích lí thú tiếp theo.

LUYỆN TẬP:

Bài 5: Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi dưới đây:

Nương về núi.

Thuỷ Tinh đến sau, không lấy được vợ, đùng đùng nổi giận, đem quân đuổi theo, đòi cướp Mị Nương Thần hô mưa, gọi gió, làm thành dông bão rung chuyển cả đất trời, dâng nước sông lên cuồn cuộn đánh Sơn Tinh Nước ngập ruộng đồng, nước ngập nhà cửa, nước dâng lên lưng đồi, sườn núi, thành Phong Châu như nổi lềnh bềnh trên một biển nước.

Sơn Tinh không hề nao núng Thần dùng phép lạ bốc từng quả đồi, dời

từng dãy núi, dựng thành luỹ đất, ngăn chặn dòng nước lũ Nước sông dâng lên bao nhiêu, đồi núi cao lên bấy nhiêu Hai bên đánh nhau ròng rã mấy tháng trời, cuối cùng Sơn Tinh vẫn vững vàng mà sức Thuỷ Tinh đã kiệt Thần Nước đành rút quân.

Từ đó, oán nặng, thù sâu, hằng năm Thuỷ Tinh làm mưa gió, bão lụt dâng nước đánh Sơn Tinh Nhưng năm nào cũng vậy, vị Thần Nước đánh mỏi mệt, chán chê vẫn không thắng nổi Thần Núi để cướp Mị Nương, đành rút quân về.