Đề cương Lịch sử Đảng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM USSH

Đề cương Lịch sử Đảng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM USSH 1. Vì sao trong quá trinh tìm đường cứu nước, Nguyễn Ái Quốc lại chọn con đường cách mạng vô sản? 2. Bằng các sự kiện lịch sử có chọn lọc, chứng minh sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam là một tất yếu? 3. Tại sao nói Cương linh chinh trị đầu tiên do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo là cương lĩnh đung đắn và sang tạo, là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa tinh dân tộc, tinh giai cấp và tinh nhân văn? 4. Nêu vai trò của Đảng trong lịch sử giải phóng dân tộc (19301945). 5. Nêu tinh chất, kinh nghiệm và ý nghĩa lịch sử của cuộc Cách mạng tháng Tám (1945). 6. Vì sao nói cách mạng Việt Nam sau Cách mạng tháng tám 1945 rơi vào tinh thế “ngàn cân treo sợi tóc”? 7. Hãy chứng minh thắng lợi của khanh chiến chống thực dân Pháp (19461954) là kết kết quả cuộc chiến tranh nhân dân: “toàn dân, toàn diện, lâu dài và dựa vào sức minh là chinh”. 8. Nêu quan điểm của Đảng về vị trí và vai trò của văn hóa trong phát triển bền vững đất nước. 9. Nêu vai trò lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế.

3 Tại sao nói Cương linh chinh trị đầu tiên do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo là cương lĩnh đung

đắn và sang tạo, là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa tinh dân tộc, tinh giai cấp và tinh nhânvăn?

4 Nêu vai trò của Đảng trong lịch sử giải phóng dân tộc (1930-1945).

5 Nêu tinh chất, kinh nghiệm và ý nghĩa lịch sử của cuộc Cách mạng tháng Tám (1945).

6 Vì sao nói cách mạng Việt Nam sau Cách mạng tháng tám 1945 rơi vào tinh thế “ngàn cân

treo sợi tóc”?

7 Hãy chứng minh thắng lợi của khanh chiến chống thực dân Pháp (1946-1954) là kết kết

quả cuộc chiến tranh nhân dân: “toàn dân, toàn diện, lâu dài và dựa vào sức minh là chinh”

8 Nêu quan điểm của Đảng về vị trí và vai trò của văn hóa trong phát triển bền vững đất

nước

9 Nêu vai trò lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa

đất nước và hội nhập quốc tế

Câu 1: Vì sao trong quá trinh tìm đường cứu nước, Nguyễn Ái Quốc lại chọn con đường cách mạng vô sản?

Những năm 20 của thế kỉ XX là những năm rất quan trọng trong đời sốngchinh trị của đất nước, có thể gọi là những năm bản lề trong lịch sử cận đại Việt Nam, gắnliền với tên tuối của Nguyễn Ái Quốc Đây là thời kì đanh dấu sự tìm ra con đường cứu nướcđúng đắn của Người cho dân tộc Việt Nam và bắt đầu hướng dân tộc đi theo con đường đó– con đường cách mạng vô sản

Nguyễn Ái Quốc (1890 – 1969) sinh ra trong một gia đinh nho giáo giâutruyền thống yêu nước, ở một vùng quê giàu tinh thần cách mạng Vì thế mà ý chí quyết tâmtìm đường cứu nước của Người đã có từ rất sớm

Từ khi còn rất trẻ, Nguyễn Ái Quốc đã biết đến con đường cứu nước theo ýthức hệ phong kiến, hay theo tư tưởng dân chủ tư sản với hai khuynh hướng bạo động củaPhan Bội Châu và ôn hòa của Phan Chu Trinh Sau này trên bước đường hoạt động ở nướcngoài (1911 – 1919), Người tiếp xúc với cách thức đấu tranh của các dân tộc thuộc địa kháchoặc của bản thân giai cấp công nhân Đến năm 1920, Nguyễn Ái Quốc bắt đầu biết đến conđường cách mạng vô sản qua “Sơ thảo luận cương về các vấn đề dân tộc và thuộc địa” củaLênin trên báo Nhân đạo Sau một thời gian tìm hiểu và nghiên cứu, Nguyễn Ái Quốc củng cốniềm tin của minh vào con đường này đối với sự nghiệp giải phóng các dân tộc thuộc địa Từđây, Người bắt đầu đi theo chủ nghĩa Mác – Lênin, đi theo Cách mạng Tháng mười Nga, vàcuối cùng quyết định chọn cách mạng vô sản để giải phóng dân tộc Việt Nam Nguyên nhânnằm ở những yếu tố sau:

- Đầu tiên, từ cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX, con đường cứu nước của ViệtNam đi vào giao đoạn bế tắc bới những con đường cứu nước mà Người biết đến từ sớmđều thất bại do có nhiều hạn chế:

+ Với con đường cứu nước theo ý thức hệ phong kiến, sự thất bại củaphong trao Cần Vương và phong trao cầm vũ khí đánh Pháp của Hoàng Hoa Thám ở Yên Thếchứng tỏ sự phá sản của chủ nghĩa trung quân và sự thất bạ hoan toan của nó trước cácnhiệm vụ lịch sử Dù xuất thân từ gia đinh nho giáo những Nguyễn Ái Quốc không bị ràngbuộc bời tư tưởng trung quân, kiên quyết không lựa chọn con đường này

+ Con đường cứu nước theo hệ ý thức tư sản cũng bất lực trước cácnhiệm vụ lịch sử Điều này thể hiện ở tư tưởng duy tân khi ngọn cờ tiên phong “Duy tân hội”của Phan Bội Châu được phất lên và tư tưởng “ý Pháp cầu tiến bộ” dựa vào Pháp mà đi lêncủa Phân Châu Trinh Dù bạo động hay bất bạo động thì kết quả của hai đường lối này đều

bị thực dân Pháp phá hoại Nhận thức được sai lầm của hai khuynh hướng này, Người đãkhông tham gia vào phong trào Đông Du (1905)

 Như vậy, dù rất kính trọng các bậc tiền bối nhưng Nguyễn TấtThành không bằng lòng với đường đi nước bước của họ và không muốn đi theo

vế mòn lịch sử nên quyết định lựa chọn con đường riêng

- Mặt khác, Người chọn con đường này vì tinh đúng đắn của nó đối với cáchmạng của một nước thuộc địa Tính đúng đắn của nó được thể hiện rõ nét thông qua conđường các mạng mà Người đã nêu lên trong thời gian hoạt động từ năm 1920 – 1927 Việcđọc được bản “Sơ thảo luận cương về các vấn đề dân tộc và thuộc địa” của Lênin và điềuthứ 8 trong 21 điều kiện kết nạp vào Quốc tế Cộng sản là hai bước ngoặc trong cuộc đờihoạt động cách mạng của Người Ngoài ra, trong Đại hội Quốc tế cộng sản và Đại hội các dântộc phương Đông, khẩu hiệu về tư tưởng cách mạng quốc tế: vô sản tất cả các nước và cácdân tộc bị áp bức đoan kết lại, đã được nêu ra Như vậy, con đường cách mạng vô sản ở cácthuộc địa không bị cô lập mà luôn được ủng hộ, giúp sức

- Trong quá trinh tìm đường cứu nước, tiêu chuẩn cao nhất cho sự lựa chọn

và định hướng của Nguyễn Ái Quốc là kiên quyết đứng về phai học thuyết và tổ chức cáchmạng nào thực sự quan tâm đến quyền lợi của các dân tộc bị áp bức, bóc lột; bênh vực, ủng

hộ và chỉ ra con đường đung đắn để giải phóng dân tộc Tiêu chuẩn này lại phù hợp vớiđường lối của cách mạng vô sản – con đường cách mạng do giai cấp vô sản lãnh đạo, nhằmdùng bạo lực cách mạng để lật độ ách thống trị của giai cấp tư sản, thiết lập chế độ xã hộichủ nghĩa

- Thực tế, con đường cách mạng vô sản đã có tiền lệ ở nước Nga, để lại nhiềubài học kinh nghiệm Chính con đường này đã đưa đến thắng lợi vang dội của Cách mạngtháng Mười Nga năm 1917 Lần đầu tiên trong lịch sứ, thanh quả của cách mạng đã đưa giaicấp công nhân và nhân dân lao động lên nắm chính quyền Con đường này đã thành công ởnước Nga rộng lớn thì ai dám chắc rằng nó không có cơ hội thanh công ở Việt Nam Do đó

mà Nguyễn Ái Quốc quyết định lựa chọn con đường này

Câu 2: Bằng các sự kiện lịch sử có chọn lọc, chứng minh sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam là một tất yếu?

Đảng Cộng sản là kết quả tất yếu của quá trinh vận động hợp quy luật, tức làsản phẩm của sự kết hợp của chủ nghĩa Mác – Lênin với phong trao công nông và phongtrao yêu nước

- Năm 1858, thực dân Pháp nổ súng xâm lược Việt Nam, từng bước thiết lập

bộ máy cai trị Xuất phát từ truyền thống yêu nước và ý chí bất khuất, nhân dân ta đa đứnglên chống giặc ngoại xâm Vì thế mà vào thời điểm này, nhiều phong trao đấu tranh đã nổ ranhưng đều không hoàn thanh nhiệm vụ Từ đó, vấn đề đặt ra cho cách mạng Việt Nam làtìm ra một lực lượng lanh đạo đưa cách mạng đi đến thắng lợi

- Suốt từ cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX, nước ta diễn ra hai phong trao đấutranh hết sức mạnh mẽ là phong trao công nhân và phong trao yêu nước.

+ Trong xã hội Việt Nam lúc bấy giờ, giai cấp công nhân là giai cấp tiêntiến nhất trong sản xuất, có ý thức kỷ luật cao, sớm tiếp thu được những tinh hoa trào lưu

tư tưởng của thời đại cách mạng vô sản để bồi dưỡng cho bản chất cách mạng của minh.Nhờ vậy mà phong trao công nhân ngày càng có những bước tiến rõ rêt Từ năm 1920 –

1925 đã nổ ra 25 cuộc bãi công Tiêu biểu nhất là cuộc bãi công của 1000 công nhân xường

Ba Son (Sài Gòn) tháng 8/1925 Tuy thất bại do lực lượng còn quá mỏng và thiếu kinhnghiệm đấu tranh, song giai cấp công nhân đã ngày một trưởng thanh về nhận thức, về conđường đấu tranh cũng như phát triển thêm về cả lực lượng

+ Bên cạnh đó, phong trào yêu nước ở nước ra tồn tại hai khuynh hướng

cơ bản là phong kiến và tư sản Nổi bật của khuynh hướng phong kiến là thể hiện được tinhthần yêu nước lớn lao, ý thức dân tộc và cổ vũ mạnh mẽ cho các phong trao khác trên đấtnước Tiêu biểu có phong trao Cần Vương (1885 – 1896) kéo theo các cuộc khởi nghĩa BaĐình, Bãi Sây, Hương Khê, Yên Thế Tuy nhiên đều bị đàn áp đẫm máu, điều này chứng tỏ sựbất lực của hệ tư tưởng phong kiến trong việc giải quyết nhiệm vụ lịch sử Còn khuynhhướng tư sản tiêu biểu có Phan Bội Châu với phong trao Đông Du và Quang Phục Hội hayphong trao yêu nước của Phan Châu Trinh Tất cả đều thất bại sau một thời gian do hạn chế

về mặt lịch sử mà các sĩ phu yêu nước không tìm được phương hướng hợp lý cho các cuộcđấu tranh

 Có thể thấy, hai phong trao đấu tranh ở Việt Nam lúc bấy giờđều thất bại bởi nổ ra rời rạc, không có một đường lối, chủ trương đấu tranh thống nhất Vàtất nhiên, thất bại còn ở chỗ không có lực lượng lanh đạo tiên phong đi đầu

- Mãi tới khi Nguyễn Ái Quốc được tiếp cận với học thuyết Mác – Lênin,Người mới nhận ra rằng giai cấp có đủ khả năng đứng dậy tập trung sức mạng của dân tộcthanh một khối và lanh đạo cách mạng đi tới thắng lợi chinh là giai cấp công nhân, mà độitiền phong chính là một chinh đảng duy nhất: Đảng Cộng sản Thật vậy, vào ngày 3/2/1930,khi Đảng Cộng sản Đông Dương ra đời đã chấm dứt thời kì khủng hoảng sâu sắc về giai cấplanh đạo và đường lối cứu nước ở nước ta, đanh dấu bước ngoặc của cách mạng nước nhà

Từ đây, giai cấp công nhân Việt Nam đã có một bộ phận tham mưu của giai cấp và dân tộclãnh đạo, cho thấy sự chiến thắng của chủ nghĩa Mác – Lênin đối với các trao lưu tư tưởngphi vô sản Hơn thế nữa, chinh việc Đảng Cộng sản ra đời đã đem đến thắng lợi rực rỡ củaCách mạng Tháng Tám năm 1945

 Vì những lẽ trên, hoàn toan có thể khẳng định rằng Đảng Cộng Sản Việt Nam ra đời chinh

là kết quả tất yếu của quá trinh vận động hợp quy luật, của sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa

ba yếu tố: chủ nghĩa Mác – Lênin, phong trao công nhân và phong trao yêu nước

Ngoài ra, cũng phải khẳng định rằng sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam làkết quả tất yếu từ sự chuẩn bị kỹ lưỡng của Nguyễn Ái Quốc.

- Thứ nhất, Người nhận thấy một thực tiễn rằng dân tộc ta không có một conđường cách mạng đung đắn; và khi tiếp cận với chủ nghĩa Mác – Lênin thì Người mới vỡ rarằng chỉ có đi theo con đường cách mạng vô sản thì mới mong có được độc lập

- Thứ hai, xuất phát từ những điều kiện lịch sử và các tiền đề về lý luận củachủ nghĩa Mác – Lênin cũng như phong trao công nhân và phong trao yêu nước, Người đãdốc sức chuẩn bị chu đáo về mặt chủ quan và thúc đẩy các điều kiện khách quan đi đến chínmùi

+ Về tư tưởng, Người đã đi sâu tìm hiểu trực tiếp trên đất nước đã làmcuộc cách mạng vô sản đầu tiên trên thế giới Khi Người đọc được “Sơ thảo lần thứ nhấtnhững luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa” cũng là lúc tư tưởng Hồ Chí Minh gặp gỡ

tư tưởng của Mác, Ăng-ghen và Lênin Từ đó, Người ra sức truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin

về nước, đồng thời tích cực chuẩn bị các yếu tố về mặt tổ chức và chinh trị để tiến tới việcthanh lập Đảng Cộng Sản Việt Nam

+ Năm 1921, “Hội Liên Hiệp thuộc địa” được thanh lập ở Pari; năm 1925,

“Hội Liên Hiệp các dân tộc bị áp bức” được tổ chức ở Quảng Châu; trong đó, Nguyễn ÁiQuốc là một trong những người khởi xướng, vừa tổ chức vừa lanh đạo Ngoài ra, Người cònviết bài đăng trên các báo Người cùng khổ, Nhân đạo,… và viết tác phẩm “Bản án chế độthực dân Pháp” để tố cáo tội ác của bọn thực dân

+ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp mở nhiều lớp huấn luyện chinh trị, từ năm

1924 đến 1927 đã đào tạo được 75 hội viên, cho ra đời Hội Việt Nam Cách mạng Thanhniên.t Các bài giảng trong các lớp đào tạo này được tập hợp lại in thanh sách “Đường cáchmệnh” (đầu năm 1927) Từ tác phẩm toát ra một yêu cầu cấp thiết hanh động

 Như vậy, Nguyễn Ái Quốc truyền bá con đường cách mạng vô sản vào Việt Nam khôngbằng con đường sách vở mà bằng sự kết hợp chặt chẽ với thực tiễn cách mạng Việt Nam

Cuối cùng, Đảng ra đời là một tất yếu để hợp nhất ba tổ chức đảng lúc bấygiờ

- Ngày 17/6/1929, đại biểu các tổ chức cơ sở cộng sản ở miền Bắc họp đại hộiquyết định thanh lập Đông Dương Cộng sản Đảng, đáp ứng đung yếu cầu bức thiết của quầnchúng nên được nhiệt liệt hưởng ứng nên phát triển rất nhanh Tiếp đó, các hội viên tiêntiến trong Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên ở Trung Quốc và Nam kì cũng quyết địnhthanh lập An Nam Cộng sản Đảng (7/1929) Hai sự kiện này tác động mạnh mẽ đến các đảngviên tiên tiến của đảng Tân Việt, họ tách ra để thanh lập Đông Dương Cộng sản liên đoan(9/1929) Chưa đầy 4 tháng đã có 3 tổ chức Đảng Cộng sản ở Việt Nam lần lượt ra đời

- Mặc dù cả 3 tổ chức đều tạo thanh một làn sóng đấu tranh cách mạng dânchủ khắp cả nước, nhưng bởi hoạt động riêng rẽ, công kích lẫn nhau, tranh gianh ảnh hưởngcủa nhau mà chúng gây nên trở ngại lớn cho phong trao cách mạng Yêu cầu bức thiết lúcnày là phải có một Đảng Cộng sản thống nhất trong cả nước Trước tinh hình đó, với tư cách

là phái viên của Quốc tế Cộng sản, Nguyễn Ái Quốc đã có đủ quyền quyết định để thốngnhất các lực lượng cộng sản, thanh lập một Đảng cộng sản duy nhất Từ ngày 3 – 7/2/1930,hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản đã họp tại Cửu Long (Hương Cảng) do Nguyễn ÁiQuốc chủ trì cùng với sự tham gia của 2 đại biểu Đông Dương Cộng sản Đảng và 2 đại biểu

An Nam Cộng sản Đảng Sau 5 ngày làm việc, hội nghị đã hoan toan nhất trí thống nhất các

tổ chức cộng sản để thanh lập một đảng duy nhất là Đảng Cộng sản Việt Nam

 Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là tất yếu từ yêu cầu phải hợp nhất ba tổ chức đang hoạtđộng lúc bấy giờ để thống nhất đường lối đấu tranh và đưa cách mạng Việt Nam đi đếnthắng lợi

Câu 3: Tại sao nói Cương linh chinh trị đầu tiên do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo là cương lĩnh đung đắn và sang tạo, là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa tinh dân tộc, tinh giai cấp và tinh nhân văn?

Trong cu c đời hoạt đ ng cách mạng của mình, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã thể hi nện

rõ nét và sinh đ ng trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng về tinh thần đ c l p, tựập, tựchủ, sáng tạo trong vi c v n dụng truyền thống dân t c, kinh nghiệm từ nước ngoài và chủện ập, tựnghĩa Mác - Lênin m t cách nhuần nhuyễn vào thực tiễn Việt Nam Cương lĩnh đã chỉ ranhững phương hướng cơ bản cho cách mạng VN, đ t nền móng cho vi c xác định lý lu n,ặt nền móng cho việc xác định lý luận, ện ập, tựđường lối, phương pháp cách mạng và những nguyên tắc chủ yếu để xây dựng chính đảngkiểu mới của giai cấp công nhân Việt Nam

Tuy hết sức ngắn gọn, vắn tắt nhưng Cương linh chinh trị đầu tiên của Đảng đã kếthợp nhuần nhuyễn giữa tinh dân tộc, tinh giai cấp và tinh nhân văn với những lu n điểmập, tựsau:

- Một là, cách mạng VN phải là cách mạng tư sản dân quyền và thổ địa cách mạng đểtiến lên xã hội cộng sản

+ Cương lĩnh đầu tiên của Đảng xác định rõ hai mâu thuẫn ở nước ta là mâuthuẫn giữa dân tộc với đế quốc Pháp và tay sai của chúng; đồng thời là mâu thuẫn giữa nhândân Việt Nam - mà đa số là nông dân - với bọn địa chủ phong kiến chung quanh vấn đềruộng đất

+ Chỉ có giải quyết hai mâu thuẫn này thì xã hội Việt Nam mới thoát khỏi ápbức, bóc lột, phát triển đi lên Muốn giải quyết mâu thuẫn đó, nhân dân Việt Nam phải làm

"tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản"

+ Như vậy, cương lĩnh cũng đã xác định rõ mục tiêu cuối cùng của cách mạngViệt Nam không chỉ dừng lại ở giai đoạn hoàn thành cuộc cách mạng giải phóng dân tộc màphải thực hiện tiếp cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa, đưa cả nước đi lên Chủ nghĩa xã hội vàChủ nghĩa Cộng sản Vì vậy, giữa hai giai đoạn cách mạng này không có bức tường ngăncách

+ Luận điểm trên đánh dấu sự phát triển vượt bậc trong tư duy lý luận chínhtrị của cách mạng Việt Nam và chứng tỏ rằng, ngay từ khi ra đời, Đảng ta đã nắm vữngnguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, vận dụng sáng tạo kinh nghiệm cách mạng thếgiới, thấu suốt con đường phát triển tất yếu của cách mạng Việt Nam và nhận rõ mối quan

hệ biện chứng giữa cách mạng dân tộc dân chủ với cách mạng XHCN Con đường cách mạng

mà Cương lĩnh chính trị đã nêu mang tính triệt để và rọi sáng một hướng phát triển mới củaCách mạng Việt Nam và cũng là một chân lý cách mạng mà Đảng CSVN và nhân dân ViệtNam phấn đấu thực hiện : giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con người; tự dohạnh phúc của nhân dân là giá trị chân thực của độc lập dân tộc và CNXH

- Hai là, trong cách mạng tư sản dân quyền có hai nhiệm vụ chiến lược là chống đếquốc và chống phong kiến

+ Việc giải quyết mối quan hệ giữa nhiệm vụ chống đế quốc và nhiệm vụ chốngphong kiến là vấn đề phức tạp Cương lĩnh chính trị đã nêu rõ mặc dù cả 2 nhiệm vụ phảiđược tiến hành đồng thời và khắng khít với nhau, song về chỉ đạo chiến lược, Đảng xác địnhphải đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, với khẩu hiệu "Tổ quốc trên hết" Điềunày xuất phát từ hoàn cảnh xã hội nước ta là xã hội thuộc địa, mâu thuẫn giai cấp tuy có sâusắc nhưng mâu thuẫn chủ yếu nhất, bức xúc nhất vẫn là mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Namvới thực dân Pháp cùng bọn tay sai của chúng Việc xác định đúng kẻ thù chủ yếu và nhiệm

vụ chủ yếu là để nắm vững ngọn cờ dân tộc, tập hợp lực lượng, phát huy sức mạnh dân tộc nhưng không coi nhẹ nhiệm vụ giải phóng giai cấp là một những tư tưởng đúng đắn, sángtạo của Đảng ta bắt nguồn từ việc khéo léo kết hợp yếu tố dân tộc với yếu tố giai cấp đểxem xét vấn đề xã hội

- Ba là, xác định lực lượng cách mạng

+ Cương lĩnh xác định rõ cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải dựatrên lực lượng cách mạng là liên minh công - nông làm nòng cốt, trong đó giai cấp côngnhân giữ vai trò lãnh đạo nhưng cũng phải lôi kéo, tập họp cả những người yêu nước ở tầnglớp tiểu tư sản, trí thức, trung nông; đồng thời lợi dụng, trung lập phú nông, trung và tiểuđịa chủ, tư sản dân tộc Sự phân chia giai cấp tư sản, địa chủ ra thành những nhóm đốitượng khác nhau để có chính sách đối xử phù hợp, tranh thủ lôi kéo những người có lòng

yêu nước, trung lập những người có thể trung lập nhằm làm suy yếu kẻ thù và cương quyếttrừng trị đối với kẻ thù là thể hiện sự nhận thức và đánh giá đúng của Đảng ta đối với mỗigiai cấp, mỗi tầng lớp trong xã hội, mỗi dân tộc trong cộng đồng, thừa nhận tính tích cực và

sự đóng góp của họ trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ đất nước

- Bốn là, lãnh đạo cách mạng là giai cấp công nhân

+ Cương lĩnh đầu tiên khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam lànhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam Đảng ra đời mở đầu cho thời đạimới trong lịch sử nước ta, thời đại giai cấp công nhân và đảng tiên phong của nó đứng ở vịtrí trung tâm, kết hợp lại mọi phong trào yêu nước và cách mạng, quyết định nội dung,phương hướng phát triển của xã hội Việt Nam Giai cấp công nhân là giai cấp tiên tiến nhấttrong sản xuất, có ý thức kỷ luật cao, sớm tiếp thu được những tinh hoa trào lưu tư tưởngcủa thời đại cách mạng vô sản để bồi dưỡng cho bản chất cách mạng của minh Vì thế mà họ

có đủ phẩm chất để trở thành giai cấp lanh đạo Sức mạnh của Đảng nằm ở chỗ Đảng khôngchỉ kết nạp công nhân tiên tiến, mà còn kết nạp những nông dân lao động và trí thức ưu tú,

và cả trong các tầng lớp khác

- Năm là, về phương pháp cách mạng

+ Cương lĩnh khẳng định cách mạng Việt Nam phải tiến hành bằng bạo lực cáchmạng của quần chúng, để đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến, rồi dựng raChính phủ công nông binh chứ không phải bằng con đường cải lương Đây là kinh nghiệmđược rút ra từ các cuộc đấu tranh cách mạng của các dân tộc trên thế giới Chiến thắng củacách mạng tháng 8-1945, Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954 và Chiến dịch Hồ Chí Minhnăm 1975 cho thấy sự chọn lựa phương pháp sử dụng bạo lực cách mạng là hoàn toàn đúngđắn để đánh đổ bọn đế quốc và tay sai, giành độc lập dân tộc

- Sáu là, cách mạng Việt Nam đoàn kết với giai cấp vô sản và các dân tộc thuộc địatrên thế giới

+ Cương lĩnh đã khẳng định cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng

vô sản thế giới Sự bóc lột thuộc địa không chỉ là một nguồn sống của bọn tư bản mà còn làcái “nền móng” của chủ nghĩa đế quốc Do đó, cuộc cách mạng giải phóng dân tộc khôngnhững phải trở thành bộ phận khắng khít của cuộc cách mạng vô sản mang tính toàn cầu màcòn có vai trò là một trào lưu lớn của cách mạng trong thế kỷ này Tư tưởng này là cơ sở cho

sự phát triển chính sách đoàn kết quốc tế của Đảng ta Chính sách đó luôn được bổ sung,hoàn thiện và là một nguồn tăng thêm sức mạnh lớn hơn sức mạnh vốn có của ta, là mộtnhân tố thắng lợi của cách mạng Việt Nam

Từ những nội dung cơ bản trên, Đảng đã thể hiện trình độ tư duy sâu sắc và sángtạo: vừa vận dụng đúng đắn chủ nghĩa Mác-Lênin vào cách mạng Việt Nam, vừa đáp ứngchính xác những yêu cầu khách quan của xã hội Việt Nam lúc bấy giờ

Với sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa tính giai cấp, tinh dân tộc và tinh nhân văn,Cương lĩnh đầu tiên của Đảng đã trở thành ngọn cờ đoàn kết, t p hợp mọi tầng lớp nhânập, tựdân dưới sự lãnh đạo của Đảng để đấu tranh giải phóng dân t c, đi tới Chủ nghĩa xã hội.Thực tiễn đã chứng minh, mọi thắng lợi của Cách mạng Việt Nam trong hơn 75 năm qua đềugắn liền với tính đúng đắn của Cưỡng linh thông qua những lu n điểm sáng tạo, cách mạng,ập, tựkhoa học của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc.

Câu 4: Nêu vai trò của Đảng trong lịch sử giải phóng dân tộc (1930-1945).

Để xác định đường lối cách mạng giải phóng dân tộc, Đảng đã dũng cảm vượt lên nhữngkhuôn mẫu giáo điều, trải qua một cuộc đấu tranh lâu dài, có lúc rất gay gắt, từng bướcvượt qua những khó khăn về vận dụng lý luận và nhận thức thực tiễn nhằm xác định chínhxác kẻ thù, nhiệm vụ chiến lược, đề ra chủ trương tập hợp lực lượng đúng đắn và phươngpháp cách mạng khoa học, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin trong điều kiện lịch sửcủa một nước thuộc địa

Trong lịch sử giải phóng dân tộc (1930-1945), Đảng đã thể hiện vai trò hết sức quantrọng của mình thông qua các yếu tố sau:

1 Nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, xác định nhiệm vụ chiến lượccủa cách mạng ở thuộc địa là giải phóng dân tộc

- Dưới ách thống trị của thực dân Pháp, mặc dù tính chất phong kiến còn được duy trìmột phần, song tất cả các mặt chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội và giai cấp ở nước ta đều bịđặt trong quỹ đạo chuyển động của xã hội thuộc địa Trong lòng xã hội Việt Nam hình thànhnên những mâu thuẫn đan xen nhau, nhưng mâu thuẫn cơ bản và chủ yếu là mâu thuẫngiữa dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp và tay sai phản động Vậy nên, yêu cầu trước hếtcủa dân tộc Việt Nam nói chung, giai cấp nông dân nói riêng là tiến hành cuộc đấu tranhchống chủ nghĩa thực dân và tay sai phản động, giành độc lập dân tộc

- Hướng theo Cách mạng Tháng Mười, Nguyễn Ái Quốc đến với chủ nghĩa Mác - Lênin vàxác định con đường giải phóng dân tộc theo khuynh hướng vô sản Cương lĩnh chính trị đầutiên của Đảng do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo và được Hội nghị thành lập Đảng thông qua đãxác định phương hướng chiến lược của cách mạng Việt Nam là "làm tư sản dân quyền cáchmạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản" Nhiệm vụ chống đế quốc và tay saiđược nhấn mạnh trên cả hai phương diện chính trị và kinh tế: về chính trị, đánh đổ đế quốcchủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến, làm cho nước Nam được hoàn toàn độc lập, dựng rachính phủ công nông binh và tổ chức ra quân đội công nông; về kinh tế, tịch thu hết các sảnnghiệp lớn (như công nghiệp, vận tải, ngân hàng, v.v.) của tư bản đế quốc chủ nghĩa Pháp để

giao cho chính phủ công nông binh quản lý và lấy ruộng đất của bọn đế quốc chủ nghĩa làmcủa công, chia cho dân cày nghèo Với chiến lược đấu tranh dân tộc, Cương lĩnh chính trịđầu tiên của Đảng đã đáp ứng đúng yêu cầu khách quan của lịch sử, phù hợp với nguyệnvọng độc lập tự do của quần chúng nhân dân

- Ngoài ra chiến lược mà Đảng đề ra còn được thể hiện trong nhiều văn kiện từ Hội nghịlần thứ tám (5/1941) hay trong Nghị quyết Ban Thường vụ Trung ương Đảng (2/1943)

- Như vậy, trải qua một quá trình nhận thức thực tiễn, vượt qua được quan điểm giáođiều, Đảng đã thể hiện vai trò của mình trong việc khẳng định mâu thuẫn chủ yếu và nhữngnhiệm vụ chiến lược hàng đầu của cách mạng thuộc địa, từ đó kiên quyết giương cao ngọn

cờ giải phóng dân tộc, chống chủ nghĩa thực dân Đó là cơ sở để xác định chủ trương và hìnhthức tập hợp lực lượng cách mạng

2 Xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, tập hợp lực lượng cách mạng

- Chủ nghĩa đế quốc xâm lược đất nước ta thì chủ yếu là áp bức bóc lột nông dân,làm cho họ "lâm vào cảnh tuyệt vọng" Trong xã hội thuộc địa, không chỉ có công nhân vànông dân, mà các giai cấp và tầng lớp khác đều phải chịu những hậu quả nặng nề của chế độthực dân Độc lập tự do là ý chí, nguyện vọng của cả dân tộc

- Do sự chèn ép của tư bản Pháp, giai cấp tư sản Việt Nam rất nhỏ yếu cả về kinh tế

và chính trị, không phải là giai cấp thống trị ở các nước tư bản chủ nghĩa Vì thế mà Đảng đãchủ trương tập hợp đại bộ phận các giai cấp công nhân và nông dân; lôi kéo tiểu tư sản, tríthức, trung nông đi vào phe vô sản giai cấp; đối với phú nông, trung tiểu địa chủ và tư bảnViệt Nam mà chưa rõ mặt phản cách mạng thì phải lợi dụng, ít lâu mới làm cho họ đứngtrung lập Bộ phận nào đã ra mặt phản cách mạng (như Đảng Lập hiến) thì phải đánh đổ.Chủ trương tập hợp lực lượng trên đây phản ánh tư tưởng đại đoàn kết dân tộc, huy độngmọi lực lượng dân tộc vào cuộc đấu tranh chống đế quốc xâm lược, giành độc lập dân tộc

- Trong thực tiễn phong trào cách mạng năm 1930, ở Trung Kỳ, có những kẻ phản bộicách mạng nhưng không nhiều Hạn chế của phong trào cách mạng là "không tổ chức đượctoàn dân lại thành một lực lượng thật đông, thật kín", "tổ chức cách mạng vẫn đơn thuầncông nông và là một màu sắc nhất định” Nhận thấy hạn chế đó, Ban Thường vụ Trung ươngĐảng trong Chỉ thị Về vấn đề thành lập Hội "Phản đế đồng minh" (18-11-1930), chủ trươngđoàn kết rộng rãi lực lượng toàn dân tộc, bao gồm các giai cấp, tầng lớp và cá nhân yêunước

- Đầu năm 1936, trong một bức thư ngỏ gửi các tổ chức cách mạng quốc gia và cácnhóm chống đế quốc, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã chủ trương "đoàn kết, tăngcường và củng cố tất cả mọi lực lượng chống đế quốc ở Đông Dương" Từ tháng 7/1936,Đảng tập trung lãnh đạo cuộc vận động dân chủ, tập hợp rộng rãi mọi lực lượng dân chủ,nhưng chủ yếu vẫn là lực lượng dân tộc

- Khi Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, tình hình Đông Dương có những biếnchuyển lớn, Đảng chủ trương thành lập Mặt trận thống nhất dân tộc phản đế Đông Dươngnhằm tập hợp rộng rãi "tất cả các giai cấp, các đảng phái, các phần tử phản đế muốn giảiphóng cho dân tộc"

- Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng (5/1941) đã giải quyết vấn

đề dân tộc trong từng nước ở Đông Dương, thành lập ở mỗi nước một mặt trận riêng Hộinghị chủ trương: "Sự liên minh tất cả lực lượng của các giai cấp, đảng phái, các nhóm cáchmạng cứu nước, các tôn giáo, các dân tộc kháng Nhật, đó là công việc cốt yếu của Đảng ta".Khi tổ chức một đoàn thể cứu quốc điều cốt yếu "không phải là những hội viên phải hiểuchủ nghĩa cộng sản", mà là "có tinh thần cứu quốc và muốn tranh đấu cứu quốc"

- Thực hiện chủ trương của Đảng, Mặt trận Việt Minh được thành lập, giương caongọn cờ giải phóng dân tộc, quy tụ lực lượng và sức mạnh toàn dân tộc vào cuộc đấu tranhcho độc lập tự do Đó là một điển hình thành công của Đảng về xây dựng khối đại đoàn kếtdân tộc, tập hợp lực lượng cách mạng

3 Chủ trương khởi nghĩa vũ trang, thành lập nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa

- Để lật đổ ách thống trị của chủ nghĩa thực dân, cần dùng bạo lực cách mạng chốnglại bạo lực phản cách mạng, giành lấy và bảo vệ chính quyền

- Xuất phát từ quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, coi sự nghiệp cách mạng là sựnghiệp của quần chúng, Đảng và Hồ Chí Minh cho rằng bạo lực cách mạng là bạo lực củaquần chúng, dựa vào hai lực lượng: lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang, để tiến hànhđấu tranh dưới hình thức: đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang

- Từ đó, Luận cương chính trị tháng 10/1930 đã chủ trương ra sức chuẩn bị cho quầnchúng về con đường "võ trang bạo động"

- Nhận rõ "hoàn cảnh Đông Dương sẽ tiến bước đến vấn đề dân tộc giải phóng", Hộinghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương Đảng (11/1940) đã phân tích tình hình và nhậnđịnh "Đảng phải chuẩn bị để gánh lấy cái sứ mệnh thiêng liêng: lãnh đạo cho các dân tộc bị

áp bức Đông Dương vũ trang bạo động giành lấy quyền tự do độc lập"

- Hội nghị lần thứ tám của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (5/1941) đề ra chủtrương khởi nghĩa vũ trang, nhấn mạnh chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang là nhiệm vụ trung tâmcủa toàn Đảng, toàn dân ta Đi từ khởi nghĩa từng phần tiến lên tổng khởi nghĩa là một điểnhình sáng tạo của Đảng và Hồ Chí Minh trong việc vận dụng lý luận Mác - Lênin về khởi nghĩa

vũ trang

- Với nghệ thuật khởi nghĩa dân tộc, Đảng đã lãnh đạo nhân dân ta ra sức chuẩn bịlực lượng, đi từ khởi nghĩa từng phần và chiến tranh du kích cục bộ ở nông thôn, tiến lênđánh giá đúng thời cơ và kiên quyết chớp thời cơ phát động tổng khởi nghĩa ở cả nông thôn

và thành thị, dùng bạo lực cách mạng của quần chúng đập tan bộ máy chính quyền của đếquốc và tay sai, thiết lập chính quyền cách mạng

- Trên cơ sở xác định đúng tính chất và lực lượng tham gia cách mạng, Đảng có sựsáng tạo về hình thức chính quyền nhà nước, nhằm giải quyết vấn đề cơ bản của mọi cuộccách mạng xã hội là vấn đề chính quyền

- Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng chủ trương "dựng ra Chính phủ công nôngbinh" Tuy nhiên, lực lượng của cách mạng giải phóng dân tộc bao gồm toàn dân tộc, vì thếcần có một hình thức chính quyền rộng rãi hơn, phù hợp hơn, không chỉ đơn thuần côngnông, mà còn phải bao gồm các giai cấp và tầng lớp yêu nước khác

- Phù hợp với tính chất và lực lượng tham gia cách mạng, trong cuộc vận động cứunước, Đảng có chủ trương mới về hình thức chính quyền nhà nước Hội nghị lần thứ sáu BanChấp hành Trung ương Đảng (11/1939) chủ trương thành lập chính quyền nhà nước với hìnhthức cộng hoà dân chủ trong phạm vi toàn Đông Dương Hội nghị Trung ương lần thứ tám(5/1941) đã giải quyết vấn đề dân tộc trong khuôn khổ từng nước ở Đông Dương và thànhlập ở mỗi nước một mặt trận riêng

- Với đường lối giải phóng dân tộc đúng đắn của Đảng Cộng sản và tư tưởng độc lập

tự do của Hồ Chí Minh, Đảng đã lãnh đạo nhân dân ta làm Cách mạng Tháng Tám thànhcông, lập nên nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ởĐông Nam Á

Câu 5: Nêu tinh chất, kinh nghiệm và ý nghĩa lịch sử của cuộc Cách mạng tháng Tám (1945).

1 Tính chất:

* Cách mạng Tháng Tám năm 1945 - cuộc cách mạng mang tính thời đại sâu sắc.

- Cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 nổ ra trong bối cảnh lực lượng dânchủ trên thế giới đánh bại chủ nghĩa phát-xít Đức - Ý - Nhật Tuy không trực tiếp có quân độichiến đấu trên chiến tuyến, nhưng các lực lượng vũ trang cách mạng và toàn dân yêu nướcViệt Nam đã tham gia tích cực vào phe Đồng minh chiến đấu chống phát-xít khi phát-xítNhật xâm chiếm Đông Dương, góp phần vào thắng lợi chung của các lực lượng yêu hòa bình,dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới

- Ngày 21/12/1941, Ban Thường vụ Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương raThông cáo: “Cuộc chiến tranh Thái Bình Dương và trách nhiệm cần kíp của Đảng”, cho thấy,Đảng ta nhận thức một cách rõ ràng cuộc đấu tranh cách mạng của nhân dân Việt Nam làmột bộ phận của trào lưu dân chủ chống đế quốc, phát-xít trên thế giới