Đề 7: Khi nhận xột về bài thơ ễng đồ của Vũ Đỡnh Liờn cú ý kiến cho rằng : Viết bài thơ ễng đồ nhà thơ đó thể hiện niềm cảm thương chõn thành trước một lớp người đang tàn tạ và cũng l
Trang 1Sau buổi tan trường , chú bé Hồng (trong đoạn trích Trong lòng mẹ) bất ngờ được gặp lại mẹ Hãy
kể lại cuộc gặp gỡ đầy cảm động của hai mẹ con chú bé
Đề 6 :
Kể lại kỉ niệm ngày đầu tiên đi học
Đề 7:
Kể lại câu chuyện về một con vật nuôi có tình có nghĩa
* Văn thuyết minh
Trên cơ sở các truyện ngắn đã học: Tôi đi học, Lão Hạc, Chiếc lá cuối cùng…Thuyết minh đặc
điểm chính của thể loại truyện ngắn
Đề 10
Giới thiệu về một danh lam thắng cảnh
Đề 11
Trang 2Giới thiệu về một giống vật nuụi.
Đề 12
Thuyết minh về chiếc nún lỏ hoặc chiếu ỏo dài
* Văn nghị luận, nghị luận kết hợp với thuyết minh
Đề 1:
Trong văn học hiện đại nước ta, cú khụng ớt cỏc nhà văn đó thể hiện thành cụng việc miờu
tả tỡnh mẫu tử, nhưng cú lẽ chưa cú nhà văn nào đó diễn tả tỡnh mẹ con một cỏch chõn thật
và sõu sắc thấm thớa như dưới ngũi bỳt Nguyờn Hồng Đằng sau những dũng chữ, những
cõu văn là những “rung động cực điểm của một linh hồn trẻ dại”(Thạch Lam)
Qua trớch đoạn Trong lũng mẹ ( Trớch Những ngày thơ ấu của Nguyờn Hồng) em hóy làm sỏng tỏ
Qua văn bản : “Tức nước vỡ bờ” (Ngụ Tất Tố), em hóy làm sỏng tỏ nhận định trờn
Đề 7:
Khi nhận xột về bài thơ ễng đồ của Vũ Đỡnh Liờn cú ý kiến cho rằng :
Viết bài thơ ễng đồ nhà thơ đó thể hiện niềm cảm thương chõn thành trước một lớp người đang
tàn tạ và cũng là nỗi nhớ tiếc cảnh cũ người xưa
Em hóy làm rừ ý kiến trờn
Đề 8
Có ý kiến cho rằng : Chị Dậu và Lão Hạc là những hình tợng tiêu biểu chophẩm chất và số phận của ngời nông dân Việt Nam trớc cách mạng tháng TámQua văn bản “ Tức nớc vỡ bờ ” ( Ngô Tất Tố ), “ Lão Hạc ” ( Nam Cao), em hãylàm sáng tỏ nhận định trên
Đề 9
Tỡnh yờu thương giữa những con người trong văn bản Chiếc lỏ cuối cựng
Đề 10:
Nhõn vật Đụn Ki – hụ – tờ và Xan- chụ Pan – xa là cặp nhõn vật tương phản bất hủ trong lịch sử
văn học Qua đoạn trớch Đỏnh nhau với cối xay giú em hóy chứng minh làm rừ.
Đề 11:
Phõn tớch nhõn vật cụ bộ bỏn diờm trong truyện ngắn cựng tờn của An –độc - xen
Trang 3Đề 12:
Có ý kiến cho rằng: “văn học đã chắp cánh cho tuổi thơ bao ước mơ và tình thương yêu”? ý kiến của em thế nào? qua các đoạn trích ‘cô bé bán diêm”, “ trong lòng mẹ”, “tôi đi học”, em hãy làmsáng tỏ ý kiến trên
Đề 17: Dựa vào các văn bản Chiếu dời đô và Hịch tướng sĩ, hãy nêu suy nghĩ của em về vai trò
của những người lãnh đạo anh minh như Lí Công Uẩn, Trần Quốc Tuấn đối với vận mệnh đất nước
Trong thư gửi học sinh nhân ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam độc lập, Bác Hồ thiết
tha căn dặn Non sông có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang
để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em Em hiểu như thế nào về lời dạy của Bác.
Đề 23
Bài thơ Quê hương của Tế Hanh đã vẽ ra một bức tranh tươi sáng sinh động về một làng quê miền
biển, trong đó nổi bật lên hình ảnh khoẻ khoắn, đầy sức sống của người dân chài và sinh hoạt lao động làng chài Bài thơ cũng cho thấy tình cảm quê hương trong sáng tha thiết của nhà thơ
Hãy viết bài văn giới thiệu về thơ Tế Hanh và làm rõ nhận định trên
Đề 24
Trang 4Khi con tu hú của Tố Hữu là bài thơ lục bát giản dị, thiết tha, thể hiện sâu sắc lòng yêu cuộc sống
và niền khao khát tự do cháy bỏng cua rngười chiến sĩ cách mạng trong cảnh tù đày
Hãy viết bài văn giới thiệu về nhà thơ Tố Hữu và làm sáng tỏ nhận định trên
Đề 25
Bài thơ Tức cảnh Pác Bó là bài thơ tứ tuyệt bình dị pha giọng vui đùa, cho thấy tinh thần lạc quan,
phong thái ung dung của Bác Hồ trong cuộc cách mạng đầy gian khổ ở Pác Bó Với người, làm cách mạng và sống hoà hợp với thiên nhiên là một niền vui lớn
Hãy viết bài văn giới thiệu về Hồ Chí Minh và làm sáng tỏ nhận định trên
Đề 26.
Chiếu dời đô phản ánh khát vọng của nhân dân ta về một đất nước độc lập, thống nhất, đồng thời phản ánh ý chí tự cường của dân tộc Đại Việt đang trên đà lớn mạnh Bài chiếu có sức thuyết phụcmạnh mẽ vì nói đúng ý nguyện của nhân dân, có sự kết hợp hài hoà giữa lý và tình
Hãy viết bài văn giới thiệu về Lý Công Uẩn và làm sáng tỏ nhận định trên
Nhà phê bình văn học Hoài Thanh đã nhận xét Thơ Bác đầy trăng Bằng những bài thơ do Bác Hồ
viết, em hãy chứng minh lời nhận xét trên
Đề 31
Phân tích diễn biến tâm lý của nhân vật chị Dậu trong đoạn trích Tức nước vỡ bờ của Ngô Tất Tố
và qua đó làm rõ ý nghĩa nhan đề của đoạn trích
Hãy nêu lên những nét chung và riêng của tinh thần yêu nước được thể hiện trong các văn bản
Chiếu dời đô, Hịch tướng sĩ, Nước Đại Việt ta.
Đề 36
Nước Đại Việt ta là áng văn tràn đầy lòng tự hào dân tộc.
Hãy viết bài giới thiệu về tác giả, hoàn cảnh ra đời của tác phẩm và làm sáng tỏ nội dung nhận xét trên
Đề 37
Viết bài giới thiệu về vẻ đẹp của mùa hè trên quê hương em
Đề 38
Trang 5Phân tích đoạn trích Tức nước vỡ bờ để chứng minh quy luật xã hội : Có áp bức có đấu tranh.
Đề 39
Chứng minh rằng trong tác phẩm Lão Hạc nhà văn Nam Cao đã đề cập tới số phận bi thảm của
người nông dân VN trước cách mạng tháng Tám
Niềm khao khát tự do trong Nhớ rừng và Khi con tu hú có gì giống và khác nhau ? Theo em
nguyên nhân sâu xa của những điều đó là gì?
Đề 44
Trong văn bản Thuế máu của Nguyễn Ái Quốc thái độ của các quan cai trị thực dân đối với người
dân thuộc địa ở thời điểm trước chiến tranh và khi chiến tranh xảy ra cũng như số phận của những người dân thuộc địa
Đề 45
Mét sè b¹n đang đua đòi theo lối ăn mặc không lành mạnh, không phù hợp với lứa tuổi học sinh, với truyền thống của dân tộc và hoàn cảnh gia đình Em hãy viết một bài nghị luận để thuyết phục các bạn ấy trhay đổi cách ăn mặc cho đúng đắn hơn
Trang 6CẢM THU VĂN THƠCõu 1 Phõn tớch giỏ trị tu từ so sỏnh trong khổ thơ sau:
Quờ hương tụi cú con sụng xanh biếc,
Nước gương trong soi túc những hàng tre
Tõm hồn tụi là một buổi trưa hố
Tỏa nắng xuống dũng sụng lấp loỏng
(Nhớ con sụng quờ hương – Tế Hanh)
Cõu 2 Trong bài thơ Đi thuyền trờn sụng Đỏy (1949), Bỏc Hồ viết:
Dũng sụng lặng ngắt như tờ,
Sao đưa thuyền chạy thuyền chờ trăng theo
Em hiểu và cảm nhận hai cõu thơ trờn như thế nào cho đỳng
Cõu 3
Phõn tớch cỏi hay của đoạn thơ : Chỏu bộ loắt choắt ………….nhảy trờn đường vàng
Cõu 4 :
Chỉ ra và phõn tớch tỏc dụng của cỏc biện phỏp tu từ được sử dụng trong bài ca dao :
Cày đồng đang buổi ban ……… muụn phần
Cõu 5 :
Cảm nhận của em về đoạn văn sau :
Mặt lóo đột nhiờn co rỳm lại, Những nếp nhăn xụ lại với nhau, ộp cho nước mắt chảy ra Cỏi đầu lóo ngoẹo về một bờn và cỏi miệng múm mộm của lóo mếu như con nớt Lóo huh u khúc
Cõu 6 :
Phõn tớch cỏi hay của đoạn thơ sau :
Nhưng mỗi năm mỗi vắng……….nghiờn sầu
Cõu 7:
Phõn tớch cỏi hay, cỏi đẹp trong đoạn thơ sau
Nhớ Người những sỏng tinh sương
Ung dung yờn ngựa trờn đường suối reo
Nhớ Người chõn bước lưng đốo
Người đi rừng nỳi trụng theo búng Người
Cõu 8
Phõn tớch cỏi hay cỏi đẹp của đoạn thơ :
Từ ấy trong tụi bừng nắng hạ
Mặt trời chõn lớ chúi qua tim
Hồn tụi là một vườn hoa lỏ
Rất đậm hương và rộn tiếng chim
Cõu 9
Trình bày cảm nhận của em về khổ thơ sau:
" Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu Ngàn dâu xanh ngắt một màu Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai? "
( Trích " Chinh phụ ngâm khúc")
Câu 10:Hãy phân tích cái hay, cái đẹp mà em cảm nhận đợc từ bốn câu
thơ sau:
Trang 7"Con là lửa ấm quanh đời mẹ mãi Con là trái xanh mùa gieo vãi
Mẹ nâng niu Nhng giặc đến nhà Nắng đã chiều vẫn muốn hắt tia xa!"
("Mẹ" - Phạm Ngọc Cảnh).
Câu 11: Xác định và phân tích giá trị của các biện pháp tu từ trong những
đoạn thơ sau:
a) Tiếng chim vách núi nhỏ dần
Rì rầm tiếng suối khi gần, khi xa
Ngoài thềm rơi chiếc lá đa
Tiếng rơi rất mỏng nh là rơi nghiêng
Đêm Côn Sơn- Trần Đăng Khoa
b)Quê hơng tôi có con sông xanh biếc Nớc gơng trong soi tóc những hàng tre Tâm hồn tôi là một buổi tra hè
Toả nắng xuống dòng sông lấp loáng
Nhớ con sông quê hơng- Tế Hanh
c) Sơng trắng rỏ đầu cành nh giọt sữa
Tia nắng tía nháy hoài trong ruộng lúa
Núi uốn mình trong chiếc áo the xanh
Đồi thoa son nằm dới ánh bình minh Chợ tết – Đoàn Văn
Phõn tớch cỏi hay của hỡnh ảnh thơ:
Lỏ vàng rơi ….mưa bụi bay
Cõu13
Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 20 dũng) trỡnh bày cảm xỳc và sự tưởng tượng của em về 2 cảnh đối lập được miờu tả trong bài thơ “Khi con tu hỳ” của nhà thơ Tố Hữu
Cõu 14:
Qua cỏc văn bản : Trong lũng mẹ, Lóo Hạc, Cụ bộ bỏn diờm, Chiếc lỏ cuối cựng đó gợi lờn
cho em điều gỡ về sự cảm thụng, tỡnh thương yờu với những con người nghốo khổ, bất hạnh? Hóy trỡnh bày điều đú bằng một bài viết ngắn (10 đến 15 dũng tờ giấy thi)
Câu 15:
Cảm nhận của em về cái hay, cái đẹp trong đoạn thơ sau:
"Bổng nhận ra hơng ổi Phả vào trong gió se
Sơng chùng chình qua ngõ
Dờng nh thu đã về."
Trang 8( "Sang thu" - Hữu
Thỉnh )
Câu 16:
Mở đầu bài thơ “viếng lăng Bác”- Viễn Phơng viết:
“Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăngThấy một mặt trời trên lăng rất đỏ”
( Viếng lăng Bác của Viễn Phơng)
a Chỉ ra nét độc đáo về nghệ thuật trong 2 câu thơ trên
b Viết đoạn văn ngắn khoảng 10 câu về giá trị nghệ thuật của hình ảnh thơ ấy
Nguyễn Trói và Hồ Chớ Minh- hai con người sống ở hai thời đại khỏc nhau nhưng đồng điệu ở tõm
hồn thi sĩ Hóy làm sỏng tỏ, nhận định trờn qua những bài thơ viết về thiờn nhiờn của hai tỏc giả Cõu20: : Cho 2 cõu thơ sau:
"Việc Nhõn nghĩa cốt ở yờn dõn
Quõn điếu phạt trước lo trừ bạo"
(Trớch Bỡnh Ngụ Đại Cỏo Của Nguyễn Trói)
Hóy nờu rừ tư tưởng nhõn nghĩa của Nguyễn Trói trong hai cõu thơ trờn
Qua đú, em cảm nhận dược điều gỡ?
Cõu 21:
Phân tích tác dụng của giọng điệu và thay đổi cách xng hô trong đoạn trích "Tức nớc vỡ bờ"(trích tác phẩm "Tắt đèn" của Ngô Tất Tố)
Cõu 22:
Cảm nhận của em về đoạn văn sau :
( ) Ta thường tới bữa quờn ăn, nửa đờm vỗ gối; ruột đau như cắt, nước mắt đầm đỡa; chỉ căm tứcchưa xả thịt lột da, nuốt gan uống mỏu quõn thự Dẫu cho trăm thõn này phơi ngoài nội cỏ, nghỡnxỏc này gúi trong da ngựa, ta cũng vui lũng.( )
(Trớch “Hịch tướng sĩ” của Trần Quốc Tuấn, Ngữ văn 8, tập hai, tr.57)
Cõu 23
Cảm nhận của em về đoạn thơ sau:
Nào đõu những đờm vàng bờn bờ suối
Ta say mồi đứng uống ỏnh trăng tan?
Trang 9Đõu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn
Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới?
Đõu những bỡnh minh cõy xanh nắng gội,Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng?
Đõu những chiều lờnh lỏng mỏu sau rừng
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,
Để ta chiếm lấy riờng phần bớ mật?
- Than ụi ! Thời oanh liệt nay cũn đõu?
(Trớch “Nhớ rừng” của Thế Lữ, Ngữ văn 8, tập hai, tr.4)
Câu 24
Có ý kiến cho rằng bài Nhớ rừng ( Ngữ Văn 8, tập II ) tràn đầy cảm xúc
lãng mạn Em hiểu thế nào là cảm xúc lãng mạn ? Cảm xúc lãng mạn đợc thể hiện nh thế nào trong bài thơ Nhớ rừng?
Cõu 25
Trỡnh bày cảm nhận của em về đoạn thơ sau:
“ Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mó
Phăng mỏi chốo, mạnh mẽ vượt trường giang.
Cỏnh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thõn trắng bao la thõu gúp giú… ”
( Quờ Hương – Tế Hanh)
Gợi ý
Cõu 1 Phõn tớch giỏ trị tu từ so sỏnh trong khổ thơ sau:
Quờ hương tụi cú con sụng xanh biếc,
Tỏa nắng xuống dũng sụng lấp loỏng
(Nhớ con sụng quờ hương – Tế Hanh)
Chỉ ra(xỏc định) phộp tu từ so sỏnh:
- Mặt nước sụng được so sỏnh với mặt gương trong (nước trong như gương)
- Hàng tre được so sỏnh với những người thiếu nữ(túc những hàng tre) Hàng tre được hỡnh dung như đang rũ túc soi mỡnh vào mặt gương trong
- Tõm hồn tỏc giả được so ssanhs với buổi trưa hố: buổi trưa ấm ỏp, tỏa nắng quyện lấp dũng sụng,thể hiện sự gắn bú của tỏc giả với con sụng
b) phõn tớch: (hỡnh ảnh con sụng quờ hương và tỡnh cảm gắn bú của tỏc giả) Cỏch miờu tả bằng so sỏnh làm cho cõu thơ cú hỡnh ảnh cụ thể Tỏc giả tả con sụng quờ hương qua hồi ức tuổi thơ Con sụng quờ hương đó hiện về và được vẽ lờn bằng sắc màu hiền diệu: hàng tre xanh in búng dưới lũng sụng Trời mựa hố cao rộng; nắng gắt được dũng nước gương trong phản chiếu lấp loỏng Tỡnh cảm gắn bú, hũa quyện với con sụng quờ hương là tỡnh cảm của tỏc giả khi xa quờ Vỡ vậy, qua miờu tả bằng so sỏnh, con sụng quờ miền Trung thõn thương đó hiện lờn rất đẹp, hiền hũa và nờn thơ Tỡnh cảm về quờ hương, về con sụng rất chan thật và mónh liệt, nú hũa quyện vào lũng sụng, ụm ấp, bao trựm cả con sụng Đú là sự gaswns bú khụng bao giờ phai mờ trong kớ ức tỏc giả
Cõu 2 Trong bài thơ Đi thuyền trờn sụng Đỏy (1949), Bỏc Hồ viết:
Dũng sụng lặng ngắt như tờ,
Trang 10Sao đưa thuyền chạy thuyền chờ trăng theo.
Em hiểu và cảm nhận hai cõu thơ trờn như thế nào cho đỳng
* Khụng gian yờn tĩnh, thuyền đi về trong đờm Chỉ cú dũng sụng, sao, thuyền và người “sao đưathuyền” và “thuyền chờ trăng” là điều khụng cú trong thực tế nhưng là điều hoàn toàn cú thực trong cảm giỏc con người thuyền chạy trờn sụng, người ngồi trờn thuyền, chỉ thấy sao, trăng là di động thuyền như đứng yờn Cảnh tượng ấy chẳng khỏc nào là người ngồi trờn ụ tụ, xe lửa cảm thấy cảnh vật hai bờn lướt nhanh qua cửa xe
Đờm yờn tĩnh, mọi vật điều ngủ yờn, chỉ cú trăng sao cựng thức với người ngồi trờn thuyền Bỏc tảrất thực và rất hay Cỏi hay ở đõy: bằng nhõn húa thuyền biết”chờ”, sao biết “đưa” rất hữu hỡnh Trăng sao và người cựng thức, gắn bú với nhau Đú là sự hũa quyện giữa bầu trời
Cõu 3
Phõn tớch cỏi hay của đoạn thơ : Chỏu bộ loắt choắt ………….nhảy trờn đường vàng
Cái hay của đoạn thơ
- Sử dụng từ láy : loắt choắt, nghênh nghênh, xinh xinh, thoăn thoắt -> Sử
dụng thích hợp đậm đặc nêu bật đợc tính cách hồn nhiên nhí nhảnh tinh nghịch của Lợm tạo nên âm điệu vui tơi thể hiện thái độ trân trọng của tác giả
- Sử dụng phép so sánh: Nh con chim chích nhảy trên đờng làng-> so sánh
độc đáo cho thấy Lợm là một chú bé nhỏ nhắn đáng yêu nhanh nhẹn
- Nhịp điệu, vần: Nhịp nhanh, các câu ngắn, vần trắc kết hợp với từ tợng
hình gợi lên đợc nét nhanh nhẹn đáng yêu của Lợm
Cõu 4 :
Chỉ ra và phõn tớch tỏc dụng của cỏc biện phỏp tu từ được sử dụng trong bài ca dao :
Cày đồng đang buổi ban ……… muụn phần
So sánh : Mồ hôi ……cày-> giúp ta hiểu đợc nỗi vất vả cực nhọc của ngời
nông dân để làm ra hạt gạo
Tơng phản : Dẻo thơm ….phần -> nêu bật giá trị của hạt gạo
Cõu 5 :
Cảm nhận của em về đoạn văn sau :
Mặt lóo đột nhiờn co rỳm lại, Những nếp nhăn xụ lại với nhau, ộp cho nước mắt chảy ra Cỏi đầu lóo ngoẹo về một bờn và cỏi miệng múm mộm của lóo mếu như con nớt Lóo hu hu khúc
+ Về nghệ thuật: Từ ngữ trong đoạn văn cú sự chọn lọc đặc sắc ( từ “ộp” được dựng rất đắt ),
cú sức gợi tả cao: sử dụng từ tợng hình, tợng thanh Chọn miêu tả chi tiết tiêu biểu,cùng trờng từ vựng: Khuôn mặt, vết nhăn, nớc mắt, đầu, miệng.So sánh:mếu nh con nít
+ Về nội dung: Đõy là đoạn văn miờu tả ngoại hỡnh (gợi khuôn mặt già nua khô héo)nhưng lại làm rừ được sự đau khổ, day dứt, dằn vặt không kìm nén đợc của lóo Hạc khi phảibỏn cậu Vàng
Đoạn văn thể hiện rừ tỡnh cảm, thỏi độ của nhà văn Nam Cao đối với nhõn vật lóo Hạc: thấu hiểu,chia sẻ, đồng cảm…Đú cũng chớnh là thỏi độ, tỡnh cảm của nhà văn trước nỗi khổ đau, bất hạnhcủa con người
=> Tấm lũng và tài năng của nhà văn đó làm cho đoạn văn miờu tả ngoại hỡnh nhưng mang đầytõm trạng
Cõu 6 :
Trang 11Phõn tớch cỏi hay của đoạn thơ sau :
Nhưng mỗi năm mỗi vắng……….nghiờn sầu
Cõu 9
Trình bày cảm nhận của em về khổ thơ sau:
" Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai? "
- Ba câu đầu, tác giả sử dụng nghệ thuật điệp ngữ: cùng, thấy, ngàn dâu tạo nên âm điệu nhịp nhàng, gợi ra sự triền miên vô tận nh một dòng chảykhông có điểm dừng Từ láy toàn bộ " xanh xanh"gợi ra màu xanh mờ mờ, nhạtnhoà Tất cả làm nên một bức tranh cảnh vật với không gian rộng lớn trải dàimột màu xanh man mác Ngời đọc nh thấy hiển hiện sự nhỏ nhoi, lac lõng, cô
đơn; sự bất hạnh vô vọng tới tột cùng của nhân vật trữ tình
- Với câu hỏi tu từ, câu thơ cuối nh một tiếng thở dài ngao ngán Nỗibuồn tủi, bất hạnh; nỗi sầu thảm đã dồn nén kết thành khối Đó là nỗi buồn th-
ơng, bất hạnh của tuổi xuân không đợc hởng hạnh phúc, nỗi xót xa cho hanhphúc dang dở
-Với nghệ thuật tả cảnh ngụ tình cổ điển đặc sắc, bốn câu thơ đã
để lại ấn tợng sâu sắc trong lòng ngời đọc về tâm trạng sầu thơng, buồnnhớ và oán hận chiến tranh của ngời vợ trẻ có chồng đi chinh chiến Đồng thời
đó cũng là tiếng nói cất lên từ trái tim tan vỡ vì đau khổ; bày tỏ khát vọng
đợc sống trong hoà bình, tình yêu và hạnh phúc
Câu 10:Hãy phân tích cái hay, cái đẹp mà em cảm nhận đợc từ bốn câu
thơ sau:
"Con là lửa ấm quanh đời mẹ mãi Con là trái xanh mùa gieo vãi
Mẹ nâng niu Nhng giặc đến nhà Nắng đã chiều vẫn muốn hắt tia xa!"
("Mẹ" - Phạm Ngọc Cảnh).
- Biện pháp so sánh: "con" đợc so sánh với "lửa ấm", với "trái xanh" > Sự
quan trọng, cần thiết của đứa con trong cuộc đời ngời mẹ, đứa con chính làtất cả cuộc sống của mẹ
- Biện pháp ẩn dụ:
- "Nắng đã chiều": Hình ảnh bà mẹ tuổi cao sức yếu
- "vẫn muốn hắt tia xa": Tấm lòng vì nớc vì dân của bà mẹ:
động viên con trai lên đờng đánh giặc
- Cách sử dụng từ "nhng" kết hợp với dấu chấm ngắt câu giữa dòng thơ
thứ ba > tách hai ý của đoạn thơ
+ Con là "lửa ấm", là "trái xanh', là cuộc sống của mẹ, mà mẹ luônnâng niu gìn giữ
+ Nhng khi giặc Mĩ xâm lợc đất nớc ta, tuy tuổi đã già sức đã yếu,
mẹ vẫn muốn đóng góp một phần sức lực cho cuộc chiến đấu bảo vệ dântộc bằng cách động viên con trai ra trận
=> Lòng yêu nớc, sự hi sinh lớn lao của mẹ
=> Ca ngợi các bà mẹ Việt Nam hết lòng hi sinh vì Tổ quốc
Trang 12Câu 11: Xác định và phân tích giá trị của các biện pháp tu từ trong những
đoạn thơ sau:
b)Tiếng chim vách núi nhỏ dần
Rì rầm tiếng suối khi gần, khi xa
Ngoài thềm rơi chiếc lá đa
Tiếng rơi rất mỏng nh là rơi nghiêng
Đêm Côn Sơn- Trần Đăng Khoa
Nhân hoá : Rì rầm tiếng suối - âm thanh tiếng suối nh lời tâm sự nhỏ to,
xa gần, gợi không gian thanh tĩnh
Đảo ngữ : +đặt từ rì rầm lên trớc từ tiếng suối nhấn mạnh vào âm thanh
nhẹ nhàng văng vẳng của tiếng suối từ xa vẳng lại
+ Đặt từ rơi lên trớc từ lá đa muốn tạo ấn tợng về âm thanh tiếng rơi của lá
Điệp từ : lặp lại nhiều từ tiếng, có tác dụng nhấn mạnh những cảm nhận về
thính giác khi nhà thơ đang lắng nghe, đón nhận những âm thanh sự sốngcủa đêm Côn Sơn
So sánh : tiếng rơi …nghiêng, gợi hình dung cái chạm đất nhẹ nhàng của lá,
phút lắng sâu của hồn ngời hoà cùng cảnh vật
ẩn dụ chuyển đổi cảm giác : tiếng rơi – nghe mỏng, lấy từ mỏng (chỉ
cảm giác của thị giác) để miêu tả tiếng rơi của lá (cảm giác của thính giác) vừa gợi lên đợc tiếng rơi rất khẽ vừa thể hiện đợc sự nhạy cảm tinh tế của tâm hồn ngời
b)Quê hơng tôi có con sông xanh biếc
Toả nắng xuống dòng sông lấp loáng
Nhớ con sông quê hơng- Tế Hanh
- Nhân hoá : tóc những hàng tre -> diễn tả vẻ đẹp sống động của những
bóng tre mềm mại nghiêng nghiêng bên dòng sông tựa mái tóc mây óng ả của ngời con gái
So sánh : tâm hồn là một buổi tra hè -> gợi vẻ đẹp trong sáng hồn nhiên của
một tâm hồn trẻ thơ yêu quý gắn bó với sông quê
c) Sơng trắng rỏ đầu cành nh giọt sữa
Tia nắng tía nháy hoài trong ruộng lúa
Núi uốn mình trong chiếc áo the xanh
Đồi thoa son nằm dới ánh bình minh Chợ tết – Đoàn Văn
Cừ
- So sánh : Sơng trắng nh giọt sữa -> gợi vẻ đẹp của giọt sơng mùa xuân
ấm áp nh giọt sữa nuôi dỡng cỏ cây
- Nhân hoá : tia nắng nháy, núi uốn mình, đồi thoa son -> khiến cho
sự vật đợc miêu tả trở nên sống động nh có linh hồn, nắng biết đùa nghịch, núi đồi biết làm duyên
- Tính từ chỉ mầu sắc: trắng, tía, xanh, son
Nhà thơ vẽ nên khung cảnh thiên nhiên tơi sáng lộng lẫy và tràn đầy sứcsống của mùa xuân
d) Lom khom dơí núi tiều vài chú
Trang 13Lác đác bên sông chợ mấy nhà Hai từ lom khom lác đác đợc đảo vị trí đã nhấn mạnh ấn tọng nhỏ nhoi
của con ngời và sự tha thớt của những ngôi nhà Đặt trên nền của không gian núi rừng hoang sơ hùng vĩ, những nét vẽ đợc tô đậm đó càng làm tăng thêm cảm giác về một miền đất còn hoang sơ, tha vắng dấu vết con ngời
Cõu 12:
Phõn tớch cỏi hay của hỡnh ảnh thơ:
Lỏ vàng rơi ….mưa bụi bay
Học sinh cần đặt những cõu thơ này trong mạch cảm xỳc chung của toàn bài để thấy được đõy là những cõu thơ mượn cảnh ngụ tỡnh, miờu tả mà biểu cảm, ngoại cảnh mà kỡ thực là tõm cảnh.+ Phõn tớch nghệ thuật nhõn húa để thấy được nỗi buồn như lan tỏa sang cả những vật vụ tri vụ giỏc: khụng người dựng đến giấy đỏ trở nờn bẽ bàng, vụ duyờn khụng “thắm” lờn được, mực đọng lại bao sầu tủi và trở thành “nghiờn sầu”
+ Phõn tớch nghệ thuật tả cảnh ngụ tỡnh để thấy được bi kịch của ụng đồ và của thời thế: mượn cảnh tàn tạ, buồn bó, ảm đạm lạnh lẽo cảnh vật, đất trời “lỏ vàng rơi”, “mưa bụi bay” để núi đến cỏi lạc lừng, lẻ loi của ụng đồ và của một thời tàn
Cõu 14:
Qua cỏc văn bản : Trong lũng mẹ, Lóo Hạc, Cụ bộ bỏn diờm, Chiếc lỏ cuối cựng đó gợi lờn
cho em điều gỡ về sự cảm thụng, tỡnh thương yờu với những con người nghốo khổ, bất hạnh? Hóy trỡnh bày điều đú bằng một bài viết ngắn (10 đến 15 dũng tờ giấy thi)
- Thấy và cảm nhận được nỗi cay đắng, tủi cực, số phận đau thương của những con người nghốokhổ, bất hạnh Từ đú cũng cho ta hiểu rừ hơn về phẩm chất tốt đẹp, khỏt vọng vươn tới cuộc sốnghạnh phỳc của mỗi con người
- Gợi cho mỗi người chỳng ta sự cảm thụng với nỗi đau của con người, cỏc cõu chuyện như lời nhắn nhủ mỗi người chỳng ta cần cú tấm lũng yờu thương, trõn trọng, sẻ chia với những người nghốo khổ, bất hạnh
Câu 15:
Cảm nhận của em về cái hay, cái đẹp trong đoạn thơ sau:
"Bổng nhận ra hơng ổi Phả vào trong gió se
nhận ra mựa thu là hương ổi Mựi hương quờ nhà mộc mạc phả trong giú, thoảng bay trong khụng
gian Cảm giỏc bất chợt đến với nhà thơ bỗng nhận ra - một sự bất ngờ chờ đợi sẵn từ lõu Cõu thơ
khụng chỉ tả mà cũn gợi sự liờn tưởng đến mầu vàng ươm thơm lựng , vị giũn ngọt của trỏi ổi vừon quờ
Sương thu như cũng chứa đầy tõm trạng, thong thả giăng mắc trờn khắp nẻo đưũng thụn
Sương về Sương thu đựoc nhõn hoỏ Hai chữ chựng chỡnh diễn tả rất thơ bước đi chầm chậm
của mựa thu
Câu 16:
Trang 14Mở đầu bài thơ “viếng lăng Bác”- Viễn Phơng viết:
“Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăngThấy một mặt trời trên lăng rất đỏ”
( Viếng lăng Bác của Viễn Phơng)
a Chỉ ra nét độc đáo về nghệ thuật trong 2 câu thơ trên
b Viết đoạn văn ngắn khoảng 10 câu về giá trị nghệ thuật của hình ảnh thơ ấy
* Biện pháp tu từ: ẩn dụ – hình ảnh “mặt trời” ở câu thứ 2 là Bác Hồ
* ý nghĩa hình ảnh mặt trời: Đem lại ánh sáng cho con ngời, cho muôn loài ->Cuộc sống không thể thiếu
- Hai câu có 2 hình ảnh mặt trời:
+ Câu 1: Mặt trời của thiên nhiên ( hình ảnh mặt trời thực)
+ Câu2: Mặt trời biểu tợng – Chủ tịch Hồ Chí Minh => Sử dụng hình ảnh ẩn
dụ đối với dân tộc VN Bác chính là mặt trời – Ngời đem lại độc lập tự do , cuộc sống ấm no cho nhân dân VN
- Viễn Phơng liên tởng hình ảnh mặt trời của tự nhiên so sánh với vị lãnh tụ dân tộc VN -> Nói đến sự vĩ đại của Bác trong lòng nhân dân VN
=> Dù Bác mất nhng t tởng của Bác “ vẫn là kim chỉ nam” dẫn đờng cho dân tộc VN
Cõu 23 Cảm nhận của em về đoạn thơ sau:
Nào đõu những đờm vàng bờn bờ suối - Than ụi ! Thời oanh liệt nay cũn đõu?
(Trớch “Nhớ rừng” của Thế Lữ, Ngữ văn 8, tập hai, tr.4)
1 Cảnh thiờn nhiờn: Cú thể được coi như một bộ tranh tứ bỡnh đẹp lộng lẫy được thể hiện nổi bật
trong đoạn thơ: 4 cảnh với nỳi rừng hựng vĩ, trỏng lệ với những đặc điểm riờng thuộc về chỳa tể sơn lõm: cảnh những đờm trăng; cảnh những ngày mưa; cảnh những bỡnh minh; cảnh những hoàng hụn Ở cảnh nào nỳi rừng cũng mang vẻ đẹp vừa hựng vĩ, vừa thơ mộng, và con hổ - ngụi vị "chỳa sơn lõm" nổi bật lờn với
tư thế lẫm liệt, kiờu hựng, đầy uy lực.
2 Tõm trạng con hổ: Cảnh thiờn nhiờn tươi đẹp trờn chỉ là cảnh thuộc về quỏ khứ huy
hoàng, thể hiện nỗi nhớ da diết, khụn nguụi, đau đớn, u uất của "chỳa sơn lõm" Tõm trạng con hổchớnh là tõm trạng của nhõn vật trữ tỡnh lóng mạn, đó phần nào đú thể hiện tõm trạng của ngườidõn Việt Nam mất nước lỳc bấy giờ
3 Nột đặc sắc nghệ thuật: Cảm hứng lóng mạn trữ tỡnh; hỡnh ảnh thơ giàu chất tạo hỡnh,
tiờu biểu, ấn tượng; ngụn ngữ và nhạc điệu phong phỳ, cỏch dựng cỏc dấu cõu, từ ngữ, biện phỏp
tu từ sỏng tạo
Cõu 25
Trỡnh bày cảm nhận của em về đoạn thơ sau:
“ Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mó
Rướn thõn trắng bao la thõu gúp giú… ”
( Quờ Hương – Tế Hanh)
* Giới thiệu xuất xứ đoạn thơ: Tỏc giả - tỏc phẩm, vị trớ của đoạn thơ
- Hỡnh ảnh con thuyền và cỏnh buồm được miờu tả với nhiều sỏng tạo
* So sỏnh con thuyền với tuấn mó cựng với cỏc từ : “ Hăng”, “ Phẳng”, “ Vượt” đó diễn tả khớ thếdũng mónh của con thuyền đố súng ra khơi,
- Con thuyền cũng trẻ trung, cường trỏng như những trai làng ra khơi đỏnh cỏ phấn khởi tự tin