64 đề ôn vào 10 văn

– Ông là một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ các nhà thơ trẻ trưởng thành từ cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước - Bài thơ về tiểu đội xe không kính đã ghi lại nét ngang tàng,

LỜI NÓI ĐẦU

Kính thưa quý thầy, cô giáo và các em học sinh thân mến!

Môn Ngữ văn là một trong những môn thi vào 10 trong cả nước Để đạt kết quả tốt trong kì thi vào lớp 10 nói chung và kì thi học sinh giỏi noi riêng Bằng kinh nghiệm và thực tiễn giảng dạy với trăn trở tâm huyết nghề nghiệp

Sau một thời gian dài nghiên cứu, tôi đã sưu tầm và biên soạn cuốn tài liệu Bộ

đề ôn luyện thi vào lớp 10 nhằm giúp các em học sinh khối lớp 9 có những tư

liệu kiến thức cần thiết để ôn luyện thi vào lớp 10 đạt kết quả tốt nhất cũng như quý thầy cô giáo có trong tay những tư liệu kiến thức cần thiết để dạy học

Cuốn tài liệu Bộ đề ôn luyện thi vào 10 gồm 2 phần: Đọc hiểu và tạo lập

văn bản Phần đọc hiểu với những ngữ liệu mới đa dạng, phong phú được biên soạn với hệ thống câu hỏi bám sát nội dung chương trình dạy và học theo hướng

ra đề hiện nay Phần tạo lập văn bản bao gồm câu nghị luận xã hội viết đoạn văn khoảng 200 chữ liên quan đến nọi dung ở phần ngữ liệu đọc hiểu và câu nghị luận văn học viết một bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ hoặc một tác phẩm truyện ( đoạn trích) liên quan đến những tác phẩn học trong chương trình Ngữ văn lớp 9 Cả hai phần đều có hướng dẫn chấm chi tiết, đầy đủ

Trong quá trình biên soạn cuốn sách chắc chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót Tôi rất mong nhận được sự góp ý của quý bạn đọc đặc biệt là quý thầy,

cô giáo và các em học sinh

Tôi xin chân thành cảm ơn!

ĐỀ SỐ 1 PHẦN I: ĐỌC HIỂU

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới

ĐÔI TAI CỦA TÂM HỒN

Một cô bé vừa gầy vừa thấp bị thầy giáo loại khỏi dàn đồng ca Cũng chỉ tại cô bé ấy lúc nào cũng chỉ mặc mỗi bộ quần áo vừa bẩn, vừa cũ lại vừa rộng nữa Cô bé buồn tủi ngồi khóc một mình trong công viên Cô bé nghĩ: Tại sao mình lại không được hát? Chẳng lẽ mình hát tồi đến thế sao? Cô bé nghĩ mãi rồi

cô cất giọng hát khe khẽ Cô bé cứ hát hết bài này đến bài khác cho đến khi mệt

lả mới thôi

- Cháu hát hay quá, một giọng nói vang lên: “Cảm ơn cháu, cháu gái bé nhỏ, cháu đã cho ta cả một buổi chiều thật vui vẻ” Cô bé ngẩn người Người vừa khen cô bé là một ông cụ tóc bạc trắng Ông cụ nói xong liền chậm rãi bước đi

Hôm sau, khi cô bé tới công viên đã thấy ông già ngồi ở chiếc ghế đá hôm trước Khuôn mặt hiền từ mỉm cười chào cô bé Cô lại hát, cụ già vẫn chăm chú lắng nghe Ông vỗ tay lớn: “Cảm ơn cháu, cháu gái bé nhỏ của ta, cháu hát hay quá!” Nói xong cụ già lại một mình chậm rãi bước đi Như vậy, nhiều năm trôi qua, cô bé giờ đây đã trở thành một ca sĩ nổi tiếng Cô gái vẫn không quên cụ già ngồi tựa lưng vào thành ghế đá trong công viên nghe cô hát Một buổi chiều mùa đông, cô đến công viên tìm cụ nhưng ở đó chỉ còn lại chiếc ghế đá trống không Cô hỏi mọi người trong công viên về ông cụ:

- Ông cụ bị điếc ấy ư? Ông ấy đã qua đời rồi, một người trong công viên nói với

cô

Cô gái sững người, bật khóc Hóa ra, bao nhiêu năm nay, tiếng hát của cô luôn được khích lệ bởi một đôi tai đặc biệt: đôi tai của tâm hồn

Câu 1 Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên?

Câu 2 Chỉ ra lời dẫn trong văn bản trên Cho biết đó là lời dẫn trực tiếp hay

gián tiếp?

Câu 3 Tình huống bất ngờ trong câu chuyện là sự việc nào?

Câu 4 Ý nghĩa mà câu chuyện gửi tới chúng ta là gì?

PHẦN II: LÀM VĂN

Câu 1: Viết một đoạn văn khoảng 200 từ bàn về niềm tin trong cuộc sống

Câu 2: Vẻ đẹp nhân vật anh thanh niên trong tác phẩm Lặng Lẽ Sa Pa của

2 + Lời dẫn trong văn bản là:

- “Cảm ơn cháu, cháu gái bé nhỏ, cháu đã cho ta cả một buổi chiều thật vui vẻ”

0.5

- “Cảm ơn cháu, cháu gái bé nhỏ của ta, cháu hát hay quá!”

- Ông cụ bị điếc ấy ư? Ông ấy đã qua đời rồi, một người trong

công viên nói với cô

+ Đó là ời dẫn trực tiếp

3 Tình huống bất ngờ trong câu chuyện: Cô gái sững người khi

nhận ra người bấy lâu nay luôn khích lệ, động viên cho giọng hát

của cô lại là một ông cụ bị điếc

1.0

4 Ý nghĩa câu chuyện gửi tới người đọc:

- Trước khó khăn, thử thách, con người cần có niềm tin, nghị lực

vượt lên hoàn cảnh để chiến thắng hoàn cảnh

- Truyện còn đề cao sức mạnh của tình yêu thương con người

PHẦN II: LÀM VĂN

1 - Đảm bảo hình thức đoạn văn nghị luận: thí sinh có thể trình bày

đoạn văn theo cách diễn diễn dịch, quy nạp, tổng phân hợp, móc xích,

song hành

- Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Sứ mạng của người mẹ

- Triển khai vấn nghị luận: thí sinh có thể lựa chọn các thao tác

lập luận theo nhiều cách nhưng có thể theo hướng sau:

Nếu bạn là một người có niềm tin thì đảm bảo với bạn rằng bạn

là một trong những người hạnh phúc nhất Vì niềm tin chính là

một loại thuốc tăng lực một nguồn động lực tuyệt vời cho chúng

ta Nó giúp chúng ta tự tin vào bản thân mình vượt qua mọi trở

ngại và đạt được thành công vượt bậc trong cuộc sống Tại sao

lại có những người khuyết tật những trở thành huyền thoại chỉ

đơn giản là họ có niềm tin vào bản thân và vào cả thế giới

- Mở rộng vấn đề

Câu hỏi đặt ra là cuộc sống sẽ như thế nào nếu chúng ta không

có niềm tin vào bất cứ thứ gì? Chắc chắn với bạn rằng sẽ vô cùng

khủng khiếp Chúng ta sẽ chẳng có động lực làm bất cứ điều gì

trong cuộc sống và thậm chí cũng chẳng thể có nổi một ước mơ

Vì có mơ bạn cũng chẳng tin tưởng vào bản thân để thực hiện nó

Bạn sẽ luôn ở trong tâm trạng ngờ vực không tin vào bất cứ điều

gì Nếu vậy thì bạn sẽ không thể nào tồn tại chứ đừng nói đến

chuyện tiến bộ Đã sống ở trên đời thì phải có cho mình một

niềm tin Chỉ có niềm tin và sự quyết tâm mới có thể đưa bạn đến

thành công Nhưng phải nhớ rằng niềm tin và sự mù quáng là hai

khái niệm hoàn toàn khác nhau Hãy luôn luôn tỉnh táo để vượt

qua được những cám dỗ và không bao giờ mù quáng tin vào

những điều không có thật

0.25

0.5

0.75

- Bài học, thông điệp

Hãy tập cho mình một thói quen tốt nên tin vào những điều tốt

đẹp Đừng bao giờ đánh mất niềm tin vào bản thân mình, chỉ cần

bạn tin là mình có thể làm được thì bạn lại có thêm lý do để thực

hiện điều đó

0,25

2 - Đảm bảo thể thức một bài văn nghi luân

- Xác định đúng vấn đề nghị luận

- Chính tả, dùng từ đặt câu đảm bảo chuẩn xác

- Cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo

0.5

I.Mở bài:

- Nguyễn Thành Long (1925 -1991), quê ở huyện Duy Xuyên,

tỉnh Quảng Nam

- Ông là một trong những cây bút văn xuôi đáng chú ý trong

những năm 1960 -1970, chỉ chuyên viết truyện ngắn và ký Đề

tài hướng vào cuộc sống sinh hoạt, lao động đời thường

- Phong cách văn xuôi nhẹ nhàng, tình cảm, giầu chất thơ và ánh

lên vẻ đẹp con người, mang ý nghĩa sâu sắc.Truyện của ông

thường mang chất ký, mang vẻ đẹp thơ mộng trong trẻo

- Truyện được viết năm 1970, là kết quả của chuyến đi thực tế

lên Lào Cai của tác giả Truyện rút từ tập Giữa trong xanh xuất

bản năm1972

- Vẻ đẹp nhân vật Anh thanh niên trong tác phẩm Lặng Lẽ Sa Pa

đã để lại nhiều ấn tượng trong lòng độc giả

0.5

II.Thân bài

Luận điểm 1: Thiên nhiên Sa Pa

- Sa Pa với những rặng đào, những đàn bò lang cổ

- Nắng Sa Pa le ỏi đốt cháy những rừng cây

 Sa Pa hiện lên một bức tranh thiên nhiên đầy thơ mộng

Luận điểm 2: Vẻ đẹp con người Sa Pa – Nhân vật Anh thanh

=> Tuy công việc không nguy hiểm, không phải đối diện với

3.5

thần chết nhưng đòi hỏi anh phải vượt qua vươn lên được “ sự cô độc nhất thế gian” vượt qua những “ cơn thèm người.”

Luận điểm 3 Vẻ đẹp nhân vật Anh thanh niên

1 Anh là người có suy nghĩ đúng đắn về công việc

- Anh tình nguyện lên sống và làm việc ở một quanh năm mây mù, lạnh lẽo

- Anh nghĩ anh với công việc là đôi sao gọi là môt mình được

 Anh là một thanh niên có lí tưởng sống cao đẹp Sống là phải biết cống hiến, cho đi mà không nhận lại bao giờ nghĩ vậy anh càng yêu cuộc sống hơn “ anh thấy cuộc đời đẹp quá”

2 Anh là người yêu đời, yêu nghề tinh thần trách nhiệm cao

* Yêu đời

- Anh trồng hoa ,nuôi gà, đọc sách Ngoài những công viecj này anh còn nghiên cứu sách báo Anh nhờ bác lái xe mua sách cho mình

=> Anh luôn tạo cho mình một cuộc sống vui vẻ, lạc quan yêu đời Bởi vậy anh không cảm thấy cô đơn khi sống một mình trên vùng cao hẻo lánh

* Yêu nghề

- Lòng yêu nghề của anh như hồi trống thúc giục hăng hái xây dựng tổ quốc Yêu nghề đến nỗi xem công việc như người bạn của mình Anh nghĩ mình với công việc là đôi, nếu cất nó đi cháu buồn đến chết mất

=> Đối với anh công việc là niềm đam mê cháy bỏng là hạnh phúc lớn nhất

* Tinh thần trách nhiệm cao

- Những giờ đi ốp vào lúc một giờ sáng: Mưa, gió, tuyết gào thét bên ngoài như những nhát chổi quét đi tất cả nhưng một mình anh thôi, anh vẫn lôn tự giác hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ

- Tinh thần trách nhiệm ấy còn thể hiện ngay với chính bản thân mình Trong căn nhà nhỏ bé luôn ngưn nắp gọn gàng đến mức ông họa sĩ cũng phải bất ngờ

=> Lòng yêu nghề và tinh thần trách nhiệm việc càng khiến người đọc khâm phục anh hơn Anh như cánh chim trời mải miết quên mình cho những đam mê bất tận

3 Anh là người hiếu khách quan tâm chu đáo đến mọi người

- Anh rót nước mời ông họa sĩ và co kĩ sư, cắt hoa tặng cô kĩ sư

và biếu ông họa sĩ làn trứng, biếu vợ bác lái xe củ tam thất

- Những món quà ấy tuy không đáng là bao nhưng thấm đượm tình nghĩa, giàu lòng hiếu khách

- Anh trò chuyện một cách sởi lởi với mọi người Anh tiếc nuối

khi thời gian của cuộc gặp gỡ trôi quá nhanh Anh thốt lên: “ Trời ơi chỉ còn năm phút”

=> Những điều ấy cho thấy anh là một người hiếu khách, quan tâm đến mọi người khiến người đọc càng khâm phục anh hơn

4 Anh khiêm tốn với những đóng gps của mình, luôn đề cao

người khác

- Anh khiêm tốn kể về đóng góp của mình

- Anh thấy mình chưa xứng đáng được vẽ nên đã say xưa kể về những thành tích của người khác mà anh cho là xứng đáng để ông họa sĩ vẽ

=> Anh thanh niên dù còn trẻ nhưng anh thấu hiểu được cái nghĩa, cái tình, thấm thía được sự hi sinh thầm lặng của bao con người đang ngày đêm lo nghĩ cho đất nước

III Kết bài

- Bằng cách kể chuyện tự nhiên, đơn gian qua điểm nhìn trần thuật của ông họa sĩ, xây dựng tình huống truyện hợp lí Nguyễn Thành Long làm hiện lên một cuộc sống đẹp, tâm hồn đẹp của người thanh niên làm ta trân trọng, khâm phục buộc ta suy nghĩ lại cách sống của bản thân

- Cách sống của người thanh niên có lí tưởng, biết hi sinh cho nhân dân, đất nước kiêm tốn, giản dị Anh là người tiên biểu cho thế hệ trẻ Việt Nam mọi thời đại

0,5

ĐỀ SỐ 2

I PHẦN ĐỌC - HIỂU (6,0 điểm):

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

Nếu Tổ quốc đang bão giông từ biển

Có một phần máu thịt của Hoàng Sa Ngàn năm trước con theo cha xuống biển

Mẹ lên rừng thương nhớ mãi Trường Sa…

Nếu Tổ quốc hôm nay nhìn từ biển

Mẹ Âu Cơ hẳn không thể yên lòng Sóng lớp lớp đè lên thềm lục địa Trong hồn người có ngọn sóng nào không?

Nếu Tổ quốc nhìn từ bao hòn đảo Lạc Long cha nay chưa thấy trở về Lời cha dặn phải giữ từng thước đất Máu xương này con cháu mãi nhớ ghi…

(Tổ quốc nhìn từ biển - Nguyễn Việt Chiến)

Câu1 Xácđịnh phương thứcbiểu đạt chính được sử dụng trong bài thơ trên?

Giải thích nghĩa của từ “Giông bão”

Câu 2.Truyền thuyết nào được nhắc tới trong bài thơ? Ý nghĩa của việc nhắc lại

Câu 1 ( 2 điểm) Từ câu thơ “Lời cha dặn phải giữ từng thước đất”, em hãy

viết 1 đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của mình về trách nhiệm

giữ gìn chủ quyền lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc

Câu 2 ( 5 điểm) Cảm nhận của em về 2 khổ thơ cuối bài thơ Đoàn thuyền

đánh cá của Huy Cận

” Sao mờ, kéo lưới trời sáng

Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng Vẫy bạc đuôi vàng léo rạng đông Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng

Câu hát căng buồm với gió khơi, Đoàn thuyền chạy đau cùng mặt trời

Mặt trời đội biển nhô màu mới Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi”

HƯỚNG DẪN CHẤM

I PHẦN ĐỌC HIỂU( 3 điểm)

1 - Phương thức biểu đạt: Biểu cảm

- Giải thích“Bão giông”: Hiểm họa của thiên nhiên và hiểm họa

về chủ quyền biển đảo đang bị đe dọa

2 - Truyền thuyết được nhắc tới trong bài thơ: Con Rồng cháu Tiên

- Ý nghĩa: Khẳng định chủ quyền dân tộc nhắc nhở về chủ quyền

và toàn vẹn lãnh thổ Khơi dậy niềm tự hào ý thức đấu tranh bảo

vệ toàn vẹn lãnh thổ

3 Ẩn dụ, câu hỏi tu từ

+ Ẩn dụ sóng (câu 3) thiên tai và chủ quyền biển đảo bị xâm

phạm

+ Ẩn dụ sóng và câu hỏi tu từ (câu 4) trăn trở, băn khoăn, suy

nghĩ của con người trước hiểm họa về chủ quyền biển đảo đang

bị đe dọa

4 Bài thơ đã gửi đến bạn đọc thông điệp :

Những trăn trở, nghĩ suy về trách nhiệm của thế hệ trẻ trước thực

tế: Tổ quốc chưa bình yên nếu nhìn từ biển đảo

II PHẦN LÀM VĂN ( 7 điểm)

- Đảm bảo thể thức đoạn văn

- Đảm bảo dung lượng

- Xác định đúng vấn đề nghị luận

- Giới thiệu về chủ quyền biển đảo: Việt Nam là một quốc gia

nằm ven biển Lãnh thổ bao gồm đất liền, thềm lục địa và rất

nhiều hải đảo lớn nhỏ

0.25

- Nêu biểu hiện về chủ quyền biển đảo:

+ Vào những ngày đầu tháng 5/2014, Trung Quốc lại tiếp tục âm

mưu bành trướng biển Đông bằng việc hạ đặt giàn khoan HD 981

trái phép gần quần đảo Hoàng Sa và tiến hành các hoạt động cải

tạo trên Đá Chữ Thập thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam

+ Hiện nay vấn đề chủ quyền biển đảo vẫn đang là một vấn đề

đặt ra đối với chủ quyền dân tộc

+ Những hành động có ý đồ xâm phạm vùng biển đảo Hoàng Sa,

Trường Sa là vi phạm nghiêm trọng chủ quyền biển đảo của Việt

Nam theo công ước Liên hiệp quốc về luật biển 1982

0.5

- Bàn bạc mở rộng:

+ Khẳng định Trường Sa, Hoàng Sa là thuộc chủ quyền của VN,

thể hiện quyết tâm bảo vệ biển đảo của tổ quốc

+ Lên án hành động xâm phạm chủ quyền lãnh thổ dân tộc của

+ Hành động: Mỗi học sinh ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà

trường cần phấn đấu học tập tốt để góp phần xây dựng và bảo vệ

quê hương

0.5

2 1 Yêu cầu về kỹ năng:

- Học sinh biết cách làm bài nghị luận văn học, cụ thể là nghị

2 Yêu cầu về nội dung:

* Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách nhưng về cơ bản cần

đảm bảo một số vấn đề chính như sau:

4.5

1 Mở bài:

- Huy cận là một trong những nhà thơ tiêu biểu cho nền thơ ca

hiện đại Việt Nam

- Giữa năm 1958, ông có chuyến đi dài ngày thực tế ở Quảng

Ninh Từ chuyến đi thực tế này ông viết Đoàn Thuyền Đánh Cá

- Hai khổ thơ cuối , tác giả khăc họa hình ảnh tráng lệ, thể hiện

0.5

sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người lao động , bộc lộ niềm

vui, niềm tự hào của nhà thơ trước đất nước và cuộc sống

” Sao mờ, kéo lưới trời sáng

Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng Vẫy bạc đuôi vàng léo rạng đông Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng

Câu hát căng buồm với gió khơi, Đoàn thuyền chạy đau cùng mặt trời

Mặt trời đội biển nhô màu mới Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi”

2 Thân bài:

* Vẻ đẹp hài hòa giữa thiên nhiên tráng lệ và người lao động:

Ra đi từ lúc hoàng hôn buông xuống , sóng cài then , đêm sập

cửa, vũ trụ nghĩ ngơi , nay trở về bình minh đang lên rạng rỡ

Trước hết , đó là cảnh khẩn trương ,hối hả chuẩn bị cho sự trở về:

” Sao mờ, kéo lưới trời sáng

Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng Vẫy bạc đuôi vàng léo rạng đông Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng”

Tất cả tinh thần tranh thủ , hối hả được diễn tả qua từ ” Kịp” và hình ảnh ” kéo xoăn tay” một hình ảnh thơ khẻo khoắn

gợi tả một công việc lao động hăn say , vất vả nhưng lấp lánh

niềm vui bởi thành quả lao động mà họ đạt được ” chùm cá

nặng” Xoa tay đứng nhìn đầy chặt khoang những cá nụ, cá chim

, cá đé vẫy đuôi ánh sáng bình minh lấp lánh ánh bạc

- Tinh thần khẩn trương , hối hả của người ngư dân lúc kéo lưới ” sao mờ kéo lưới trời sáng”

- Sự khẻo mạnh của người lao động của họ qua hình ảnh

ẩn dụ” ta kép xoăn tay chùm cá nặng”

- Niềm vui tươi trong lao động qua những câu thơ tả cảnh đẹp, đầy sáng tạo

* Cảnh đoàn thuyền buồm căng gío trở về bến:

Công việc đánh cá kết thúc, khi mà: ” lưới xếp, buồm lên đón

nắng hồng” ấy à lúc đoàn thuyền trở về :

”Câu hát căng buồm với gió khơi, Đoàn thuyền chạy đau cùng mặt trời

Mặt trời đội biển nhô màu mới Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi”

- Chi tiết ” đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời” và ” mặt trời đội

biển nhô màu mới” là chi tiết giàu ý nghĩa Hình ảnh ” mặt trời”

là hình ảnh ẩn dụ cho một tương lai xán lạn Và con thuyền chạy

đau về tương lai là con thuyền của chủ nghĩa xã hội đang trên

bước đường xây dựng chủ nghĩa xã hội hứa hẹn thành công

3.5

3 Kết bài:

- Bài ” đoàn thuyền đánh cá” là một trong những bài thơ hay của

phản ánh không khí lao động hăng say, náo nức của những

người lao động đánh cá trên biển trong không khí của những

ngày đất nước xây dựng sau giải phóng

- Bài thơ có nhiều sáng tạo trong việc xây dựng hình ảnh bằng

liên tưởng, tưởng tượng độc đáo và vận dụng nhiều biện pháp tu

từ thành công

0.5

ĐỀ SỐ 3

PHẦN I ĐỌC HIỂU

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi

(1) Một chàng trai trẻ đến gặp một chuyên gia đá quý và đề nghị ông ta dạy cho anh trở thành một nhà nghiên cứu về đá quý Chuyên gia nọ từ chối vì ông sợ rằng chàng trai không đủ kiên nhẫn để theo học Chàng trai cầu xin một cơ hội Cuối cùng, vị chuyên gia đồng ý và bảo chàng trai "Ngày mai hãy đến đây" (2) Sáng hôm sau, vị chuyên gia đặt một hòn ngọc bích vào tay chàng trai và bảo chàng hãy cầm nó Rồi ông tiếp tục công việc của mình: mài đá, cân và phân loại đá quý Chàng trai ngồi yên lặng và chờ đợi

(3) Buổi sáng tiếp theo, vị chuyên gia lại đặt hòn ngọc bích vào tay chàng trai và bảo chàng cầm nó Ngày thứ ba, thứ tư, thứ năm sau đó vị chuyên gia vẫn lặp lại hành động trên

(4) Đến ngày thứ sáu, chàng trai vẫn cầm hòn ngọc bích nhưng chàng không thể

im lặng được nữa

- Thưa thầy - chàng trai hỏi - khi nào thì em sẽ bắt đầu học ạ?

- Con sẽ được học - vị chuyên gia trả lời và tiếp tục công việc của mình

(3) Vài ngày nữa lại trôi qua và sự thất vọng của chàng trai càng tăng Một ngày kia, khi vị chuyên gia bảo chàng trai đưa tay ra, chàng định nói với ông ta rằng chàng chẳng muốn tiếp tục việc này nữa Nhưng khi vị chuyên gia đặt hòn ngọc bích lên tay chàng trai, chàng nói mà không cần nhìn viên đá:

- Đây không phải là hòn đá con vẫn cầm!

- Con đã bắt đầu học rồi đấy - vị chuyên gia nói

(Theo Quà tặng cuộc sống NXB Trẻ, 2013)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản trên Câu 2 Vì sao ban đầu vị chuyên gia lại từ chối lời đề nghị của chàng trai? Câu 3 Tìm câu văn có lời dẫn trực tiếp trong đoạn (1), sau đó chuyển thành lời

dẫn gián tiếp

Câu 4 Anh/chị có đồng tình với quan điểm được gợi ra từ phần đọc hiểu "tự

học là cách học tập hiệu quả nhất" không? Vì sao? (Trình bày từ 7 đến 10 câu)

II TẠO LẬP VĂN BẢN

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ nội dung của văn bản trong phần đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của lòng kiên nhẫn

Câu 2 (5 điểm) Phân tích đoạn thơ sau đây, trích trong Bài thơ về tiểu đội xe

không kính của Phạm Tiến Duật:

Không có kính không phải vì xe không có kính Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi

Ung dung buồng lái ta ngồi, Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng

Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa như ùa vào buồng lái

(Theo Ngữ văn 9, tập 1, NXB Giáo dục, 2018, Trang 13)

HƯỚNG DẪN CHẤM

Phần I – Đọc hiểu

2 - Ban đầu vị chuyên gia từ chối lời đề nghị của chàng trai vì ông

sợ rằng chàng trai không đủ kiên nhẫn

0.5

3 - Câu văn có lời dẫn trực tiếp: Cuối cùng, vị chuyên gia đồng ý

và bảo chàng trai “ Ngày mai hãy đến đây”

- Chuyển lời dẫn trực tiếp thành gián tiếp: Cuối cùng, vị chuyên

gia đồng ý và bảo chàng trai ngày mai hãy đến

1.0

4 Đồng ý, vì:

- Tự học là tự giác, chủ động trong học tập nhằm vươn lên nắm

bắt tri thức Tự học không chỉ đơn thuần là tiếp nhận kiến thức từ

thầy cô mà là còn học hỏi ở bạn bè, tìm tòi nghiên cứu sách vở

hay học hỏi, quan sát từ thực tế

- Khi tự học, người học sẽ lựa chọn những gì phù hợp với năng

lực và nhu cầu của bản thân

- Qua tự học, từ lí thuyết, chúng ta biết chủ động luyện tập thực

hành, giúp ta có thể nhanh chóng hình thành kĩ năng, củng cố và

nâng cao kiến thức đã học

Đoạn văn đảm bảo các nội dung sau:

1 Nêu khái niệm lòng kiên nhẫn: Là sự nhẫn nại, bền bỉ, vững

vàng, không cúi đầu trước thất bại, nhẫn nại chịu đựng trong

hoàn cảnh khó khăn

2 Bàn luận mở rộng

- Lòng kiên nhẫn giúp con người rèn luyện ý chí, nghị lực từ đó

1.75 0.5

0.75

không dễ dàng bị vấp ngã

-Người có lòng kiên nhẫn thường là những người có ý trí theo

đuổi mục tiêu cao, không sợ hãi hay lùi bước trước những khó

khăn có thể xảy đến trong cuộc sống

- Người kiên nhẫn sẽ thường đạt được thành công bởi kiên nhẫn

giúp con người khẳng định được bản thân mình thử thách được

năng lực của mình trước những chướng ngại vật

- Người có lòng kiên nhẫn tích góp được cho mình nhiều kinh

nghiệm quý giá và sự dẻo dai

- Dẫn chứng cụ thể một tấm tấm gương về lòng kiên nhẫn mà em

biết

- Người không có lòng kiên nhẫn thường chán nản, bỏ dở mọi

việc giữa chừng, khó thành công trong mọi việc.Lòng kiên nhẫn

cùng với sự tìm tòi và đi đúng hướng mới thành công được, còn

nếu bạn kiên trì, nhẫn nại nhưng thiếu hiểu biết thì sẽ đồng nghĩa

với phá hoại “ Kiên trì cộng ngu dốt sẽ là phá hoại”

3 Bài học nhận thức và hành động

- Lòng kiên nhẫn là một đức tính đáng quý và đáng có của con

người

- Tự rèn luyện bản thân từ những việc nhỏ nhất, trau dồi sự tỉ mỉ

và nhẫn nại Khi chúng ta đứng trước một khó khăn thử thách

đừng nên bỏ qua mà hãy tự mình vượt qua, không ngại khó khan

– Phạm Tiến Duật (1941-2007), quê Thanh Ba, Phú Thọ

– 1964, sau khi tốt nghiệp khoa Ngữ văn của trường Đại học Sư

phạm Hà Nội ,ông gia nhập binh đoàn vận tải Trường Sơn và

hoạt động trên tuyến đường Trường Sơn trong những năm chống

Mỹ

– Ông là một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ các nhà

thơ trẻ trưởng thành từ cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước

- Bài thơ về tiểu đội xe không kính đã ghi lại nét ngang tàng, táo

bạo, dũng cảm và lạc quan của người lính lái xe trong binh đoàn

vận tải quân sự, qua đó ca ngợi chủ nghĩa anh hùng Cách Mạng

Việt Nam thời kì đánh Mĩ

- Trích dẫn 2 đoạn thơ

0.5

2 Thân bài: Phân tích

* Khổ thơ thứ nhất diễn tả sự khó khăn, gian khổ thiếu thốn

trong chiến tranh và sự ung dung của người lính:

+ Bài thơ làm hiện lên một chiếc xe không kính đang vượt qua bom đạn băng băng tiến ra tiền phương Hàng vạn chiếc xe

3.5

“Không kính” vượt qua mưa bom bão đạn, dốc thẳm, khe suối

+ Điệp khúc “không có kính” được trở đi trở lại với một giọng điệu tinh nghịch, khỏe khoắn, tiếng reo vui, tiếng cười đùa,

tiếng hò hát trên con đường trông gai đầy mưa bom bão đạn Hai

câu thơ đầu không nói rõ vì sao “không có kính” Cấu trúc bài

thơ dưới hình thức hỏi đáp Ba chữ “không” đi liền nhau, hai nút

nhấn “bom giật, bom rung” biểu lộ chất lính, đậm chất văn xuôi

nghe rất thú vị

+ Tư thế ung dung, hiên ngang đường hoàng, tinh thần dũng cảm, coi thường hiểm nguy Một tư thế lái xe “ung dung” tuyệt

đẹp: thong thả, khoan thai, những cái nhìn dũng mãnh mà hiên

ngang: Ung dung buồng lái ta ngồi…

* Khổ thơ thứ hai: Đó là thước phim quay chầm chậm về

những gì người lính “nhìn thấy trong sự nguy hiểm, khó khăn, ác

“Nhìn thấy” với các chữ “sa”, chữ “ma” góp phần đặc tả

tốc độ phi thường của chiếc xe quân sự đang bay đi, đang lướt

nhanh trong bom đạn

3 Kết bài: Đánh giá chung:

- Với cách sử dụng nghệ thuật ẩn dụ, so sánh, điệp ngữ, Phạm Tiến Duật rất thành công trong việc khắc họa vẻ đẹp ý chí

và tâm hồn của người chiến sĩ lái xe tiền phương

- Con đường chiến lược Trường Sơn là một chiến tích mang màu sắc huyền thoại của dân tộc ta trong thời kì kháng chiến

chống Mĩ “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến

Duật đã làm sống lại một thời gian khổ, oanh liệt của anh bộ đội

Cụ Hồ Chất anh hùng ca dào dạt trong bài thơ Bài thơ cũng là

một chứng tích tuyệt đẹp của hậu phương lớn đối với tiền tuyến

lớn anh hùng

0.5

ĐỀ 4

I PHẦN ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)

Đọc đoạn trích sau đây và thực hiện các yêu cầu nêu bên dưới

Ước mơ giống như bánh lái của một con tàu Bánh lái có thể nhỏ và không nhìn thấy được, nhưng nó điều khiển hướng đi của con người Cuộc đời

không có ước mơ giống như con tàu không có bánh lái Cũng như con tàu không

có bánh lái, người không ước mơ sẽ trôi dạt lững lờ cho đến khi mắc kẹt trong đám rong biển

(Theo Bùi Hữu Giao, Hành trang vào đời, trang 99, NXB Thanh Niên)

Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích

Câu 2: Xác định biện pháp tu từ và nếu tác dụng của biện pháp tu từ ấy trong

câu: Ước mơ giống nhau thành lại của con tàu

Câu 3: Em hiểu như thế nào về cách nói của tác giả; người không ước mơ sẽ

trôi dạt lững lờ cho đến khi mắc kẹt trong đầm rong biển?

Câu 4 Ý nghĩa của câu chuyện trên là gì?

II PHẦN LÀM VĂN

Câu 1: ( 2 điểm) Em hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 trang giấy thi) trình

bày suy nghĩ về ý chí, nghị lực sống của con người

Câu 2 ( 5 điểm)Trong văn bản “Tiếng nói văn nghệ”, Nguyễn Đình thi có viết:

“Nghệ thuật không đứng ngoài trỏ vẽ cho ta đường đi, nghệ thuật vào đốt lửa trong lòng chúng ta, khiến chúng ta tự phải bước lên đường ấy”

Qua văn bản “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long, em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên./

HƯỚNG DẪN CHẤM

I PHẦN ĐỌC HIỂU

1 - Xác định phương thức biểu đạt chính: nghị luận 0.5

2 - Biện pháp tu từ trong câu: Ước mơ giống nhau thành lại của

con tàu là so sánh, ước mơ được so sánh với bánh lái con tàu

- Tác dụng: Giúp câu văn thêm độc đáo, dễ hình dung và sinh

động hơn

- Khi so sánh ước mơ như bánh lái con tàu tác giả muốn nhấn

mạnh nếu con tàu không có bánh lại không thể vận hành, cũng

giống như con người sống không có mơ ước thì chính là đang

sống hoài, sống phí

0.5

3 Cách nói của tác giả có thể được hiểu như sau: Sống mà không

có mơ ước tức là không có mục tiêu, cuộc sống tái diễn những

ngày tháng lặp lại nhàm chán và rồi cuối cùng không biết mình

sống để làm gì, không tìm được ý nghĩa cuộc sống

1.0

4 – Trong cuộc sống mỗi người luôn phải có ước mơ, cho dù đó là

ước mơ nhỏ nhoi, giản dị Bởi có ước mơ, hoài bão thì mới có

đích hướng tới, mới có mục tiêu và động lực phấn đấu

nghị lực sống là điều cần thiết trong cuộc sống

Thân đoạn

1 Giải thích

- Nghị lực sống: Cố gắng quyết tâm vượt qua thử thách dù khó

khăn, gian khổ đến đâu

- Người có ý chí, nghị lực sống: Luôn kiên trì, nhẫn nại vượt qua

những khó khăn, chông gai trong cuộc đời

2 Phân tích, chứng minh

Nguồn gốc, biểu hiện của ý chí nghị lực - Nguồn gốc

+ Nghị lực của con người không phải trời sinh ra mà có, nó xuất

phát và được rèn luyện từ gian khổ của cuộc sống Ví dụ:

Nguyễn Sơn Lâm…

- Biểu hiện của ý chí nghị lực

+ Người có nghị lực luôn có thể chuyển rủi thành may, chuyển

họa thành phúc Không khuất phục số phận và đổ lỗi thất bại do

số phận Ví dụ: Milton, Beethoven…

- Vai trò của ý chí nghị lực

- Nghị lực giúp con người đối chọi với khó khăn, vượt qua thử

thách của cuộc sống một cách dễ dàng hơn Ví dụ: Bill Gate, …

3 Bình luận, mở rộng

- Trái ngược với những người có ý chí rèn luyện là những người

không có ý chí Giới trẻ bây giờ vẫn rất còn nhiều người chưa

làm nhưng thấy khó khăn đã nản chí, thấy thất bại thì hủy hoại

- Rèn luyện bản thân thành người có ý chí và nghị lực để vượt

qua mọi chông gai và thử thách trên chặng đường dài

- Lên án, phê phán những người sống mà không có ý chí nghị

lực, không có niềm tin về cuộc sống

- Học tập những tấm gương sáng để đi tới thành công

1 25

Kết đoạn Khẳng định lại vấn đề: Có ý chí, nghị lực, niềm tin thì

chúng ta có thể vượt qua mọi khó khăn để đưa những bước chân

gần hơn với thành công và hạnh phúc

0.25

2 A Yêu cầu chung

Về hình thức:

-Thể loại: Thuộc kiểu bài chứng minh một vấn đề về văn học.Bố

cục: Cân đối, kết cấu chặt chẽ Diễn đạt: Văn viết phải lưu loát,

đúng chính tả, đúng ngữ pháp; trình bày sạch đẹp, rõ ràng, có

cảm xúc

-Phương pháp: Nắm vững phương pháp làm bài nghị luận về

một vấn đề văn chương thông qua việc phân tích một tác phẩm

0.5

truyện để là rõ vấn đề (luận điểm rõ ràng, có sức thuyết phục,

biết cách trích dẫn chứng và phân tích các dẫn chứng đã nêu, biết

kết hợp yếu tổ biểu cảm trong nghị luận )

Về nội dung: Đề văn nhằm đánh giá kiến thức thí sinh về một

tác phẩm cụ thể đồng thời ở một mức độ nào đó, đánh giá sự

hiểu biết của các em về góc độ lí luận văn học, đó là tác dụng

của nghệ thuật, cái hay của thơ ca Ở đề này cái chính là hiểu và

lấy văn bản “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long để làm

sáng tỏ quan niệm của Nguyễn Đình Thi về văn học nghệ thuật:

“Nghệ thuật không đứng ngoài trỏ vẽ cho ta đường đi, nghệ

thuật vào đốt lửa trong lòng chúng ta, khiến chúng ta tự phải

bước lên đường ấy”

Yêu cầu cụ thể:

-Học sinh có thể viết bằng nhiều cách khác nhau nhưng phải

đảm bảo nắm được và làm toát lên những nội dung cơ bản sau:

*Dẫn dắt giới thiệu vấn đề: Nhận định trên đã nói lên chức năng

nhận thức, chức năng thẩm mĩ và chức năng giáo dục của nghệ

thuật, của văn chương (tác dụng của nghệ thuật, văn chương.)

*Giải thích một cách khái quát nhận định:

- Nghệ thuật là một loại hình độc đáo thể hiện cuộc sống qua các

hình tượng, nét vẽ, màu sắc, hình khối, âm thanh Nghệ thuật

được tác giả nói ở đây nên hiểu là nghệ thuật văn chương

-Nghệ thuật không đứng ngoài trỏ vẽ cho ta: nghệ thuật khác với

những bài thuyết giảng đạo lí, mà các tác phẩm nghệ thuật là con

đẻ của người nghệ sĩ, trong đó các nhà văn gửi gắm những suy tư,

ước vọng của mình đến với độc giả Tư tưởng trong tác phẩm

nghệ thuật là thứ tư tưởng náu mình

-Nghệ thuật vào đốt lửa trong lòng chúng ta là: các tác phẩm

văn chương tác động vào nhận thức, tâm tư, tình cảm của người

đọc, giúp người đọc hiểu được hiện thực cuộc sống được phản ánh

trong tác phẩm và qua sự rung động mà tác phẩm đem lại người

tiếp nhận sẽ nhận thức rõ cái đẹp, cái đúng, cái sai trong thực tế

cuộc sống, từ đó có những tình cảm yêu cái tốt đẹp, ghét cái xấu

xa sai trái

-Khiến chúng ta tự phải bước đi lên đường ấy: Từ những tình

cảm tốt đẹp mà tác phẩm nghệ thuật đem lại, người đọc sẽ có

hành động phù hợp như kế thừa, phát huy, noi theo những điều tốt

đẹp, đấu tranh, phê phán cái xấu xa, lỗi thời, hèn kém

*Chứng minh nhận định qua văn bản “lặng lẽ Sa Pa”:

- Lặng lẽ Sa pa giúp cho người đọc thấy nghị lực phi thường và

những phẩm chất cao đẹp của các nhân vật trong truyện mà tiêu

biểu là nhân vật anh thanh niên đã giúp người đọc thấy rõ

những phẩm chất cao đẹp của người lao động mới trong thời kì

xây dựng CNXH ở miền Bắc và đấu tranh giải phóng miền nam

4.5

mà thêm trân trọng yêu mến những con người đó:

+ Một con người có nghị lực phi thường: trong hoàn cảnh khó khăn của cuộc sống anh vẫn vượt lên để hoàn thành tốt nhiệm vụ (D/C + PT)

+ Anh có lí tưởng đúng đắn : “Mình sinh ra ở đâu, mình vì ai mà

làm việc”

+ Anh biết tìm niềm vui trong công việc nhàm chán của mình

với suy nghĩ “Mình với công việc là đôi ai bào là một mình

được”

+ Anh ham học hỏi, nghiên cứu khoa học (D/C + PT)

+ Anh là người có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc

“Một giờ sáng vẫn thức dậy đi ốp” mặc dù thời tiết ở Sa Pa rất

-Các nhân vật khác như: cô kĩ sư, ông họa sĩ, bác lái xe, ông kĩ

sư nông học, anh cán bộ sét, anh cán bộ khí tượng ở đỉnh cao hơn bốn ngàn mét.đều say mê cống hiến cho đất nước

-Qua nhân vật anh thanh niên người đọc thấy rõ vẻ đẹp tâm hồn của anh anh niên, thấy được ý thức công dân của mình trong cuộc sống

-Người đọc khâm phục những đức tính cao đẹp của anh thanh niên để từ đó học tập noi gương, có hành động đúng trong công cuộc xây dựng đất nước ngày nay

Khẳng định nhận định: đánh giá thành công của truyện ngắn

“Lặng lẽ Sa Pa”

- Truyện đã góp phần cổ vũ, động viện nhân dân ta trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đồng thời cũng là bức thông điệp gửi đề mọi người ý thức công dân trong xây dựng và bảo vệ đất nước Thổi bùng trong ta lòng yêu đất nước và ý thức cống hiến những

gì tốt đẹp nhất cho đất nước

-Ý kiến của Nguyễn Đình Thi là hoàn toàn đúng đắn có ý nghĩa khẳng định sức mạnh của nghệ thuật nói chung, của văn chương nói riêng

ĐỀ 5

I PHẦN ĐỌC HIỂU: ( điểm)

Đọc ngữ liệu và trả lời các câu hỏi:

Điều gì là quan trọng?

Chuyện xảy ra tại một trường trung học

Thầy giáo giơ cao một tờ giấy trắng, trên đó có một vệt đen dài và đặt câu hỏi với học sinh:

- Các em có thấy gì không? Cả phòng vang lên câu trả lời:

- Đó là một vệt đen

Thầy giáo nhận xét:

- Các em trả lời không sai Nhưng không ai nhận ra đây là một tờ giấy trắng ư?

Và thấy kết luận:

- Ở người thường chủ tâm đến những lỗi lầm nhỏ nhất của người khác mà quên

đi những phẩm chất tốt đẹp của họ Khi phải đánh giá về một sự việc hay một con người, thầy mong các em đừng chú trọng vào vệt đen mà hãy nhìn ra tờ giấy trăng với nhiều mảng sạch mà ta có thể viết lên đỏ những điều có ích cho đời,

(Trích Quà tặng cuộc sống - Dẫn theo http://gacsach.com)

Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính

Câu 2 Chỉ ra và gọi tên phép liên kết hình thức ở câu sau : Các em trả lời không

sai Nhưng không ai nhận ra đây là một tờ giấy trắng ư? Và thấy kết luận:

Câu 3 Em hiểu thế nào về câu nói: "Có người thường chú tâm đến những lỗi

lầm nhỏ nhặt của người khác mà quên đi những phẩm chất tốt đẹp của họ"?

Câu 4:

Từ ngữ liệu trên, em rút ra bài học gì?

II.PHẦN LÀM VĂN:

Câu 1.( 2 điểm) Từ ngữ liệu ở phần đọc hiểu, em hãy viết một đoạn văn

(khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về lời khuyên của thầy giáo "Khi phải đánh giá về một sự việc hay một con người, thầy mong các em đừng chú trọng vào vệt đen mà hãy nhìn ra tờ giấy trăng với nhiều mảng sạch mà ta có thể viết lên đỏ những điều có ích cho đời,"

Câu 2.( 5 điểm) Vẻ đẹp của bức tranh mùa thu lúc giao mùa trong bài Sang

thu của Hữu Thỉnh

” Bỗng nhận ra hương ổi Phá vào trong gió se Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về

Sông được lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu

Vẫn còn bao nhiêu nắng

Đã vơi dần cơm mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi”

3 - Việc chỉ “chú tâm đến những lỗi lầm nhỏ nhặt của người khác

mà quên đi những phẩm chất tốt đẹp của họ” thể hiện một cách

đánh giá con người chủ quan, phiến diện, thiếu đi sự độ lượng,

bao dung cần thiết để nhìn nhận, đánh giá người khác một cách

toàn diện

4 Các em có thể tùy theo suy nghĩ của mình:

- Đừng đánh giá người khác qua sai lầm, thiếu sót, hạn chế của

họ

- Đừng bao giờ phán xét người khác một cách dễ dàng

II.PHẦN LÀM VĂN: ( 7 điểm)

1 * Yêu cầu về kĩ năng:

- Đảm bảo thể thức đoạn văn

- Đảm bảo dung lượng

- Xác định đúng vấn đề nghị luận

0,25

Giới thiệu vấn đề:

- Có một lời khuyên của thầy giáo nói với học sinh "Khi phải

đánh giá về một sự việc hay một con người, thầy mong các em

đừng chú trọng vào vệt đen mà hãy nhìn ra tờ giấy trăng với

nhiều mảng sạch mà ta có thể viết lên đỏ những điều có ích cho

đời."

- Khẳng định điều này là vô cùng đúng đắn Bàn luận vấn đề:

0.25

Giải thích từ cách nhìn: cách nhìn là sự quan sát, đánh giá, quan

niệm của mỗi người về hiện tượng, sự vật, con người, cuộc

sống…

- “Vệt đen”: những lỗi lầm những điều chưa tốt, chưa hoàn hảo ở

một con người

- “Tờ giấy trắng” những điều tốt, những khoảng trống trong tâm

hồn một người có thể tạo dựng vun đắp để tạo nên những điều tốt

đẹp

=> Ý kiến của thầy giáo là một lời khuyên vô cùng đúng đắn: Khi

đánh giá một con người không nên quá chú ý vào những sai lầm

thiếu sót mà cần biết trân trọng những điều tốt đẹp, biết nhìn thấy

trong tâm hồn mỗi người đều có những khoảng trống để từ đó có

thể tạo dựng, vun đắp, hoàn thiện nhân cách

05

Bình luận về ý nghĩa gợi ra từ câu chuyện:

+ Cuộc sống muôn hình vạn trạng , cùng một sự việc xảy ra, cùng

một vấn đề nhưng mỗi người lại có cách đánh giá khác nhau, phụ

thuộc vào cách nhìn nhận chủ quan của bản thân

+ Trong cuộc sống có những cách đánh giá, nhìn nhận vấn đề

đánh mất cơ hội, sự tự tin, lạc quan của con người Cách nhìn này

kìm hãm sự nỗ lực hành động vươn lên của con người Nhưng

trong cuộc sống cũng có những cách đánh giá, nhìn nhận vấn đề

tạo cơ hội, niềm tin, lạc quan của con người Đó là cách nhìn tạo

động lực giúp con người nỗ lực hành động để tạo ra những thành

quả có ý nghĩa cho bản thân và xã hội

+ Để có được cách nhìn đúng đắn, tích cực con người cần có sự

tinh nhạy, sắc bén, sâu sắc khi quan sát và suy xét thấu đáo vấn

đề trước khi đưa ra kết luận Và quan trọng hơn là phải có niềm

tin đối với đối tượng được nhìn nhận, đánh giá

Phản đề: Phê phán những người có cái nhìn hời hợt, có cách

đánh giá chủ quan theo cảm tính Phê phán cái nhìn bi quan, thiếu

tự tin,…

0.5

Liên hệ và rút ra bài học:

- Cuộc sống vốn muôn màu, muôn sắc nên khi nhìn nhận vấn đề

không được vội vàng, hấp tấp chỉ nhìn hời hợt bên ngoài hiện

tượng mà phải suy nghĩ kĩ lưỡng trước khi đưa ra kết luận Và

phải có trách nhiệm trước sự đánh giá của bản thân

- Cần có cách nhìn lạc quan để phát hiện mặt tốt, mặt tích cực của

sự vật, hiện tượng, con người… Từ đó luôn biết vượt qua những

khó khăn, thử thách để tạo cơ hội hướng tới mục đích cao cả

0.25

2 1 Yêu cầu về kỹ năng:

- Học sinh biết cách làm bài nghị luận văn học, cụ thể là nghị

2 Yêu cầu về nội dung:

* Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách nhưng về cơ bản cần

- Mùa thu là đề tài muôn thuở của thơ ca Biết bao nhà thơ đã

dành tình yêu cho mùa thu của đất trời, mùa thu của lòng

người

- Hữu Thỉnh viết bài thơ Sang Thu năm 1977, cũng viết về đề tài

mùa thu nhưng lại là thờ khắc giao mùa từ hạ sang thu

0.5

- Cảm nhận về vẽ đẹp của cảnh sắc mùa thu lú cgiao mùa thời từ

hạ sang thu qua tình cảm thiết tha và tâm hồn tinh tế của nhà thơ

2 Thân bài:

* Vẻ đẹp của đất trời trong thời khắc giao mùa từ hạ sang

thu:

- Sự biến đổi của đất trời từ lúc sang thu : Tác giả nhận ra những

tín hiệu hạ đang qua và thu đang tới bằng sự chuyển mùa của

ngọn gió se và bằng hương thơm của mùi ổi chín

”Bỗng nhận ra hương ổi Phá vào trong gió se Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về”

- Từ ”Bỗng” diễn tả sự đột nhien nhận ra sự thay đổi của đất trời

vào thời khắc igao mùa Những làn gió thu nhẹ đầu tiên đưa theo

hướng ổi chín báo hiệu thu đang ” tiễn” hạ đi

- Dấu hiệu thu sang còn được tác giả nhận biết qua sự thay đổi

của làn sương mỏng, của dòng sông, của tiếng chim và của đá

mây Qua sự cảm nhận của làn sương mỏng ” chùng chình”

- Nắng cuối hạ vẫn còn nồng, còn sáng nhưng nhạt dần Những

ngày giao mùa này đã ít đi những cơm mưa rào ào ạt, bất ngờ

Còn những cánh chim bắt đầu vội vã:

”Sông được lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu”

- Sông nước đầy nên mới ” dềnh dàng” , nhẹ trôi như cố tình àm

chậm chạp, thiếu khẩn trương, để mất nhiều thì giờ chim bay ”

vội vã” đó là những đàn cú ngói những đàm sâm cầm, những đàn

chim đổi mùa tránh rét từ phương Bắc xa xôi bay vội vả về

phương Nam

- Dòng sông, cánh chim , đám mây mùa thu đều được nhân hóa

Bức tranh thu trở nên hữu tình , chứa chan thi vị

”Có đám mây mùa hạ

- Mây như kéo dài ra, vắt lên, đặt ngang trên bầu trời,buông

thõng xuống Câu thơ miêu tả đám mây mùa thu của Hữu Thỉnh

khá hay và độc đáo, chách chịn từ và dùng từ sáng tạo

* Tâm trạng và sự suy ngẫm của nhà thơ trước thời khắc giao

mùa:

- Khổ thơ cuối nói lên một vài cảm nhận và suy ngẫm của nhà

thơ khi nhìn cảnh vật trong những ngày đầu thu:

”Vẫn còn bao nhiêu nắng

Đã vơi dần cơm mưa Sấm cũng bớt bất ngờ

3.5

Trên hàng cây đứng tuổi”

Nắng , mưa , sấm, những hiện tượng của thiên nhiên trong thời

khắc giao mùa: mùa hạ- mùa th được Hữu Thỉnh cảm nhận một

cách tinh tế Các từ” vẫn còn” ” đã vơi dần” ” cũng bớt bắt ngờ”

gợi tả rất hay thời lượng và sự hiện hữu của sự vật

- Từ ngoại cảnh ấy nhà thơ lại suy ngẫm cuộc đời ” sấm ” và ”

hàng cây đứng tuổi” là hình ảnh ẩn dụ mang ý nghĩa tượng trưng

cho những biến đổi , những khó khăn thử thách, từng trải , được

tôi luyện trong nhiều gian khổ, khó khăn trong cuộc đời của mỗi

con người

3 Kết bài:

- Tác giả sử dụng khá thành công một số biện pháp tu từ nghệ

thuật như nhân hóa, ẩn dụ Các biện pháp nghệ thuật có tác

dụng nhấn mạnh vẻ đẹ của dịu dàng, êm ả của đất trời khi sang

thu

- Qua bài thơ, ta thấy lòng yêu thiên nhiên , yêu vẻ đẹp rất riêng

của thời khắc giao mùa và thấy được tâm trạng, suy ngẫm của

nhà thơ trước đất trời, trước cuộc đời

0.5

ĐỀ 6

I ĐỌC HIỂU

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Mỗi chúng ta đều giống một đóa hoa Có những bông hoa lớn và cũng có những bông hoa nhỏ, có những bông nở sớm và những bông nở muộn, có những đóa hoa rực rỡ sắc màu được bày bán ở những cửa hàng lớn, cũng có những đóa hoa đơn sắc kết thúc “đời hoa” bên vệ đường

Sứ mệnh của hoa là nở Cho dù không có những ưu thế để như nhiều loài hoa khác, cho dù được đặt ở bất cứ đâu, thì cũng hãy bừng nở rực rỡ, bung ra những nét đẹp mà chỉ riêng ta mới có thể mang đến cho đời

[ ]

Hãy bung nở đóa hoa của riêng mình dù có được gieo mầm ở bất cứ đâu

(Kazuko Watanabe, Mình là nắng việc của mình là chói chang, Vũ Thùy Linh

dịch)

Câu 1 (0.5 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản

Câu 2 (1.0 điểm) Chỉ ra và nêu tác dụng của một phép tu từ được sử dụng trong

câu văn: Có những bông hoa lớn và cũng có những bông hoa nhỏ, có những

bông nở sớm và những bông nở muộn, có những đóa hoa rực rỡ sắc màu được bày bán ở những cửa hàng lớn, cũng có những đóa hoa đơn sắc kết thúc "đời hoa” bên vệ đường

Câu 3 (0.5 điểm) Nêu hàm ý của câu: Hãy bung nở đóa hoa của riêng mình dù

có được gieo mầm ở bất cứ đâu

Câu 4 (1.0 điểm) Em có đồng tình với suy nghĩ của tác giả: “Mỗi chúng ta đều giống một đóa hoa.” không? Vì sao?

LÀM VĂN

Câu 1 Từ nội dung văn bản phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng

200 chữ) với chủ đề: Tôi là một đóa hoa

Câu 2:( 5 điểm) Phân nhân vật ông Hai trong truyện ngắn Làng của Kim Lân

Từ đó có suy nghĩ gì về tình cảm yêu làng, yêu nước và tinh thần kháng chiến của người nông dân trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp vừa qua

HƯỚNG DẪN CHẤM

I ĐỌC HIỂU( 3 điểm)

1 - Phương thức biểu đạt chính của văn bản là nghị luận

những bông nở sớm và những bông nở muộn, có những đóa hoa

rực rỡ sắc màu được bày bán ở những cửa hàng lớn, cũng có

những đóa hoa đơn sắc kết thúc "đời hoa” bên vệ đường."

Phép tu từ được sử dụng trong câu văn: điệp từ"Có những cũng

có những " Liệt kê những cuộc đời khác nhau của hoa

3 - Hàm ý của câu: Hãy bung nở đóa hoa của riêng mình dù có

được gieo mầm ở bất cứ đâu: Dù ta không có ưu thế được như

nhiều người khác, cho dù ta sống trong hoàn cảnh nào thì cũng

hãy bung nở rực rỡ, phô hết ra những nét đẹp mà chỉ riêng ta mới

có thể mang đến cho đời, hãy luôn nuôi dưỡng tâm hồn con

người và làm cho xã hội trở nên tốtđẹp hơn

4 Em đồng tình với suy nghĩ của tác giả: “Mỗi chúng ta đều giống

một đóa hoa”

Vì:

- Mỗi người là một đóa hoa tuyệt vời trên thế giới này, tựa như

mỗi một món quà độc đáo

- Mỗi người đề có năng lực và phẩm chất tốt đẹp riêng của mình

để làm đẹp cho cuộc đời

II LÀM VĂN( 7 điểm)

1 * Yêu cầu về kĩ năng:

- Đảm bảo thể thức đoạn văn

- Đảm bảo dung lượng

- Xác định đúng vấn đề nghị luận

0,25

Viết đoạn văn ngắn với chủ đề: Tôi là một đóa hoa

Có ai đó đã nói rằng: Cuộc đời của mỗi người giống như

cuộc đời của mỗi đóa hoa Mỗi người đều được sinh ra trong tình

yêu thương và sự chở che của gia đình rồi nhờ sự chăm sóc, yêu

quý đó mà dần trưởng thành, lớn lên, sống và cống hiến cho cuộc

đời rồi già đi, trở về cõi hư vô Cũng như mỗi đóa hoa, từ một

mầm non nhỏ bé nhờ nhựa cây mà lớn dần, lớn dần rồi bung nụ,

nở hoa khoe sắc tỏa hương làm đẹp cho đời rồi rụng rơi, theo làn

1.75

gió bay đi Có lần tôi đã đọc được ở đâu đó rằng: Người Nhật

hàng năm đều tận hưởng lễ hội ngắm hoa anh đào, một loài hoa

được coi là quốc hoa của Nhật Bản, có lẽ để nhắc nhau rằng nếu

biết cuộc đời là ngắn ngủi, hãy sống tốt đẹp như đời một bông

hoa đã sống Mỗi ngày ta hãy cười thật nhiều để trái tim mình

đập rộn ràng, rung cảm trước mọi điều đẹp đẽ của cuộc sống:

hãy hít thở thật sâu bầu không khí trong lành hãy cống hiến,

hãy sẻ chia hết mình, để cuộc đời mình luôn tươi đẹp như cuộc

đời một

2 1 Yêu cầu về kỹ năng:

- Học sinh biết cách làm bài nghị luận văn học, cụ thể là nghị

2 Yêu cầu về nội dung:

* Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách nhưng về cơ bản cần

-Truyện ca ngợi tình yêu làng, yêu nước, tinh thần kháng chiến

sôi nổi của người nông dân, thông qua nhân vật ông Hai

0.5

2.Thân bài

a Tình yêu làng, một bản chất có t nh truyền thông

trong ông Hai

- Ông Hai tự hào sâu sắc về làng quê Trước Cm T 8 tự hào về

làng với một tinh cảm tự nhiên, ngộ nhận vì ông khoe cả cái làm

tổn hại đến công sức của người dân trong làng

- Cái làng đó với người nông dân có một ý nghĩa cực kì quan

trọng trong đời sống vật chất và tinh thần

Khi phải xa làng đi tản cư

b Sau cách mạng, đi theo kháng chiến, ông đ có những

chuyển biến mới trong tình cảm

- Được cách mạng giải phóng, ông tự hào về phong trào cách

mạng của quê hương, về việc xây dựng làng kháng chiến của quê

ông Phải xa làng, ông nhớ quá cái không khí “đào đường, đắp ụ,

xẻ hào, khuân đá…”; rồi ông lo “cái chòi gác,… những đường

hầm bí mật,…” đã xong chưa?

- Tâm lí ham thích theo dõi tin tức kháng chiến, thích bình luận,

náo nức trước tin thắng lợi ở mọi nơi

3.5

c Tình yêu làng gắn bó sâu sắc với tình yêu nước của

ông Hai bộc lộ sâu sắc trong tâm l ông khi nghe tin làng theo

gi c

- Khi mới nghe tin xấu đó, ông sững sờ, chưa tin Nhưng khi người ta kể rành rọt, không tin không được, ông xấu hổ lảng ra

về Nghe họ chì chiết ông đau đớn cúi gầm mặt xuống mà đi

- Về đến nhà, nhìn thấy các con, càng nghĩ càng tủi hổ vì chúng

nó “cũng bị người ta rẻ rúng, hắt hủi” Ông giận những người ở lại làng, nhưng điểm mặt từng người thì lại không tin họ “đổ đốn” ra thế Nhưng cái tâm lí “không có lửa làm sao có khói”, lại bắt ông phải tin là họ đã phản nước hại dân

- Ba bốn ngày sau, ông không dám ra ngoài Cái tin nhục nhã ấy choán hết tâm trí ông thành nỗi ám ảnh khủng khiếp Ông luôn hoảng hốt giật mình Không khí nặng nề bao trùm cả nhà

- Tình cảm yêu nước và yêu làng còn thể hiện sâu sắc trong cuộc xung đột nội tâm gay gắt: Đã có lúc ông muốn quay về làng vì ở đây tủi hổ quá, vì bị đẩy vào bế tắc khi có tin đồn không đâu chứa chấp người làng chợ Dầu Nhưng tình yêu nước, lòng trung thành với kháng chiến đã mạnh hơn tình yêu làng nên ông lại dứt khoát: “Làng thì yêu thật nhưng làng theo Tây thì phải thù” Nói cứng như vậy nhưng thực lòng đau như cắt

- Tấm lòng trung thành tuyệt đối với cách mạng với kháng chiến mà biểu tượng của kháng chiến là cụ Hồ được biểu lộ rất mộc mạc, chân thành Tình cảm đó sâu nặng, bền vững và vô cùng thiêng liêng: có bao giờ dám đơn sai Chết thì chết có bao giờ dám đơn sai

d hi cái tin kia được cải ch nh, gánh n ng tâm l tủi

nh c được trút bỏ, ông Hai tột c ng vui sướng và càng tự hào về làng chợ Dầu

- Cái cách ông đi khoe việc Tây đốt sạch nhà của ông là biểu hiện cụ thể ý chí “Thà hi sinh tất cả chứ không chịu mất nước” của người nông dân lao động bình thường

- Việc ông kể rành rọt về trận chống càn ở làng chợ Dầu thể hiện

rõ tinh thần kháng chiến và niềm tự hào về làng kháng chiến của ông

e Nhân vật ông Hai để lại một dấu ấn không phai mờ là nhờ

nghệ thuật miêu tả tâm lí tính cách và ngôn ngữ nhân vật của

người nông dân dưới ngòi bút của Kim Lân

- Tác giả đặt nhân vật vào những tình huống thử thách bên trong

để nhân vật bộc lộ chiều sâu tâm trạng

- Miêu tả rất cụ thể, gợi cảm các diễn biến nội tâm qua ý nghĩ, hành vi, ngôn ngữ đối thoại và độc thoại

- Ngôn ngữ của Ông Hai vừa có nét chung của người nông dân

lại vừa mang đậm cá tính nhân vật nên rất sinh động

3 ết bài:

- Qua truyện ngắn Làng người đọc thấm thía tình yêu làng, yêu

nước rất mộc mạc, chân thành mà vô cùng sâu nặng, cao quý

trong những người nông dân lao động bình thường

- Sự mở rộng và thống nhất tình yêu quê hương trong tình yếu

đất nước là nét mới trong nhận thức và tình cảm của quần chúng

cách mạng mà văn học thời kháng chiến chống Pháp đã chú

trọng làm nổi bật Truyện ngắn Làng của Kim Lân là một trong

những thành công đáng quý

0.5

ĐỀ 7

I Phần đọc hiểu: (3,0 điểm)

Đọc kĩ ngữ liệu sau và thực hiện các yêu cầu biên dưới:

Âm nhạc là phương tiện chuyển tới cảm xúc tuyệt vời nhất, trọn vẹn nhất, giúp chúng ta cảm nhận được từng ngõ ngách sâu thẳm nhất của tâm hồn [ ]

Âm nhạc là chất xúc tác lãng mạn, thi vị làm khuấy động xúc cảm Thử hình dung những thước phim lãng mạn sẽ buồn tẻ, vô hồn đến nhường nào nếu không

có giai điệu của những bản tình ca Có một câu nói mà tôi rất tâm đắc" từng nốt nhạc chặm vào da thịt tôi, vuốt ve xoa dịu nỗi cô đơn tưởng như đá hóa thạch trong tâm hồn" Âm nhạc là một người bạn thủy chung, biết chia sẻ Khi buồn ,

nó là liều thuốc xoa dịu nỗi sầu, làm tâm hồn nhẹ nhàng, thanh thản Khi vui, nó lại là chất xúc tác màu hồng tô vẽ cảm xúc, giúp ta cảm nhận sâu sắc hơn vẻ đẹp của cuộc sống

(Dr Bernie S Siegel, Quà tặng cuộc sống, biên dịch Thu Quỳnh -Hạnh Nguyên)

Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của ngữ liệu trên

Câu 2: Đặt một nhan đề phù hợp cho ngữ liệu:

Câu 3: Chỉ rõ hai phép liên kết về hình thức có trong ngữ liệu

Câu 4: Xác định và nêu ngắn gọn tác dụng của biện pháp tu từ từ vựng trong

câu : Âm nhạc là một người bạn thủy chung, biết chia sẻ

II Phần tập làm văn

Câu 1: (2,0 điểm) Viết một đoạn văn nghị luận (không quá một trong giấy thi)

bàn về ý nghĩa của tinh thần lạc quan đối với cuộc sống của mỗi người

Câu 2:( 5 điểm) Vẻ đẹp của những cô gái thanh niên xung phong trong tác

phẩm Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê

HƯỚNG DẪN CHẤM

I Phần đọc hiểu: (3,0 điểm )

1 - Phương thức biểu đạt chính của ngữ liệu trên: Nghị luận

2 - Đặt một nhan đề phù hợp cho ngữ liệu: Âm nhạc là điều tuyệt

vời của cuộc sống

3 Hai phép liên kết về hình thức có trong ngữ liệu:

- Phép lặp: âm nhạc là

- Phép thế: "nó" = "âm nhạc"

4 - Biện pháp tu từ từ vựng trong câu: nhân hóa

- Tác đụng: làm câu văn gợi cảm xúc, nhấn mạnh rằng âm nhạc là

người bạn đồng hành cùng chúng ta

II Phần LÀM VĂN ( 7 điểm)

1 * Yêu cầu về kĩ năng:

- Đảm bảo thể thức đoạn văn

- Lạc quan là luôn vui tươi, vui cười dù có bất kì chuyện gì xảy ra

- Lạc quan như là một liều thuốc bổ cho cuộc sống tươi đẹp hơn

0.5

2.Bàn luận về tinh thần lạc quan

- Lạc quan sẽ tạo nên cuộc sống tươi đẹp cho tất cả mọi người -

Giúp chúng ta biết sống một cách có ý nghĩa hơn

- Giúp con người tránh khỏi những hiểm họa trong cuộc sống

- Những người lạc quan thường thành công trong cuộc sống và

công việc 4 Biểu hiện của tinh thần lạc quan

- Luôn tươi cười dù có chuyện gì xảy ra - Luôn yêu đời

- Luôn bình tĩnh xử lí mọi tình huống dù có chuyện gì xảy ra 3

Một số tấm gương về tinh thần lạc quan

- Bác Hồ ở trong tù vẫn có thể sáng tác thơ, ngắm trăng

- Các bệnh nhân ung thư vẫn lạc quan để chiến đấu bệnh tật để

giành giật sự sống - Các em bé mồ côi vẫn lạc quan sống để

mong ngày gặp lại cha mẹ của mình

0.75

4 Bài học thông điệp:

- Đây là một tinh thần rất tốt, giúp con người vượt qua số phận

- Bênh cạnh đó nó còn có những tác động xấu khi con người có

tinh thần lạc quan thái quá

0.25

2 1 Yêu cầu về kỹ năng:

- Học sinh biết cách làm bài nghị luận văn học, cụ thể là nghị

2 Yêu cầu về nội dung:

* Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách nhưng về cơ bản cần

đảm bảo một số vấn đề chính như sau:

4.5

- Lê Minh Khuê là cây bút nữ chuyên về truyện ngắn Trong

những năm chiến tranh, truyện của Lê Minh Khuê viết về cuộc

sống chiến đấu của tuổi trẻ ở tuyến đường Trường Sơn Sau năm

1975, tác phẩm của nhà văn bám sát những chuyển biến của đời

sống xã hội và con người trên con đường đổi mới

- Truyện " Những ngôi sao xa xôi" ở trong số những tác phẩm

đầu tay của Lê Minh Khuê, viết năm 1971, lúc cuộc kháng chiến

chống Mĩ của dân tộc đang diễn ra ác liệt

2 Thân bài

* Vẻ đẹp chung của các cô gái thanh niên xung phong trên

tuyến đường Trường Sơn

- Đó là những cô gái tuổi đời còn trẻ Vì nhiệm vụ giải phóng

miền Nam, họ đã không tiếc tuổi xuân chiến đấu, cống hiến cho

đất nước

- Công việc của họ là trinh sát mặt đường gặp nhiều khó khăn

nguy hiểm Họ phải làm việc dưới mưa bom bão đạn, phải phá

bom thông đường để những đoàn quân tiến vào giải phóng miền

Nam

- Họ mang lí tưởng chiến đấu để thống nhất Tổ Quốc nên đều

giàu tinh thần trách nhiệm, coi thường gian khổ Mỗi nhân vật có

nét tính cách riêng nhưng họ yêu thương, lạc quan, có niềm tin

vào tình yêu đất nước

* Vẻ đẹp riêng của các cô gái thanh niên xung phong

a.Nhân vật Phương Định

- Đây là cô gái Hà Nội trẻ trung yêu đời Phương Định thích

ngắm mình trong gương, là người có ý thức về nhan sắc của

mình Cô có hai bím tóc dày, tương đối mềm, một cái cổ cao,

kiêu hãnh như đài hoa loa kèn Đôi mắt màu nâu, dài dài, hay

nheo nheo như chói nắng

- Phương Định là nhân vật kể chuyện xưng tôi đầy nữ tính.Cô

đẹp nhưng không kiêu căng mà có sự thông cảm, hoà nhập Cô

thích hát dân ca quan họ Bắc Ninh, dân ca ý, đặc biệt hát bài Ca

Chiu Sa Cô có tài bịa lời cho những bài hát Những bài hát về

cuộc đời, về tình yêu và sự sống cất lên giữa cuộc chiến tranh ác

liệt tôn thêm vẻ đẹp của những cô thanh niên xung phong có

niềm tin vào cuộc chiến tranh chính nghĩa của dân tộc

- Phương Định là cô gái dễ thương, hay xúc động Chứng kiến

cảnh trận mưa đá cô nhớ về Hà Nội, nhớ mẹ, nhớ cái cửa sổ, nhớ

những ngôi sao, nhớ quảng trường lung linh Những hoài niệm;

kí ức dội lên sâu thẳm càng chứng tỏ sự nhạy cảm trong tâm hồn

cô gái Hà Nội mơ mộng, lãng mạn, thật đáng yêu

b Nhân vật Thao

Đây là cô gái lớn tuổi nhất trong nhóm, là đội trưởng tổ trinh sát mặt đường ở chị có những nét dễ nhớ ấn tượng Chị

3.5

cũng tỉa tót lông mày nhỏ như cái tăm, cương quyết, mạnh mẽ,

táo bạo Chị không sợ bom đạn, chỉ đạo công việc dứt khoát

nhưng lại rất sợ máu và vắt

- Chị yêu thương đồng đội đúng vai trò của người chị cả Khi

Nho bị thương, chị rất lo lắng, săn sóc tận tình từng hớp nước,

cốc sữa Tình đồng đội sưởi ấm tâm hồn những cô gái lúc khó

khăn nhất

- Chị Thao cũng thích hát dù hát sai lời và sai nhạc Tiếng hát yêu

đời, cất lên từ cuộc chiến tranh để khẳng định bản lĩnh, sức mạnh,

niềm tin vào lí tưởng của thanh niên thời đại những năm chống

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

Tri thức giống như ngọn đèn trong đêm tối, soi sáng con đường chông gai phía trước Trí tuệ giống như chiếc chìa khóa diệu kì, mở ra cánh cửa tâm hồn Trí tuệ giống như tia nắng mặt trời ấm áp xua tan bóng tối lạnh giá Đấng tạo hóa có trí tuệ thì mới tạo ra một thế giới diệu kì, nhân loại có trí tuệ chỉ đường sẽ bước sang thế giới hiện đại văn minh Khi có trí tuệ bạn sẽ dễ dàng gặt hái được nhiều thành công trong cuộc sống Bảy trăm năm trước, Giovanni Boccaccio đã nói: “Trí tuệ là cội nguồn hạnh phúc của con người” Thật vậy, có trí tuệ, bạn sẽ

có nhiều niềm vui và mang lại hạnh phúc cho những người xung quanh.”

(Trích Lời nói đầu, Kĩ năng sống dành cho học sinh, sự kiên cường - Ngọc Linh)

Câu 1 Chỉ ra hai phép liên kết câu trong đoạn văn trên

Câu 2 Theo tác giả, tại sao Giovanni Boccaccio nói "Trí tuệ là cội nguồn hạnh

phúc của con người?

Câu 3 Nêu hiệu quả của biện pháp tu từ so sánh trong câu: “Trí tuệ giống như

chiếc chìa khóa diệu kỳ, mở ra cánh cửa tâm hồn”

Câu 4 Theo em, cuộc sống con người sẽ ra sao nếu chúng ta không chú trọng

đến việc phát triển trí tuệ?

II.LÀM VĂN

Câu 1 (2 điểm) Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu em hãy viết một đoạn

văn (khoảng 200 từ) trình bày suy nghĩ về việc cần làm để phát triển trí tuệ của

bản thân

Câu 2 (5 điểm)

Nhà văn Nguyễn Dữ đã kết thúc Chuyện người con gái Nam Xương bằng

chi tiết Vũ Nương hiện về gặp chồng rồi sau đó biến mất

Có ý kiến cho rằng: giá như nhà văn để Vũ Nương trở về trần gian sống

hạnh phúc cùng chồng con thì kết thúc của truyện sẽ có ý nghĩa hơn Có người

lại nhận xét: cách kết thúc của tác giả như vậy là hợp lí

Suy nghĩ của em về hai ý kiến trên

2 - Theo tác giả, Giovanni Boccaccio nói "Trí tuệ là cội nguồn

hạnh phúc của con người” vì: có trí tuệ, bạn sẽ có nhiều niềm vui

và mang lại hạnh phúc cho những người xung quanh

3 - Hiệu quả của biện pháp tu từ so sánh: giúp ta hình dung, gia

tăng trí tưởng tượng khi so sánh trí tuệ với chiếc chìa khóa diệu

kì Giúp câu văn trở nên cụ thể hơn và người đọc hình dung rõ

hơn thế là nào trí tuệ tựa như chiếc chìa khóa có thể khai phá, mở

ra một thế giới mới

4 Nếu không phát triển trí tuệ thì:

- Tự bản thân chúng ta trở nên lạc hậu, không theo kịp thời đại

- Chúng ta không thể tiếp thu kiến thức, chậm tư duy, giảm khả

năng nhận thức về vấn đề

- Tạo nên tính cách phụ thuộc, dựa dẫm, thụ động trong cuộc

sống

II.LÀM VĂN( 7 điểm)

1 * Yêu cầu về kĩ năng:

- Đảm bảo thể thức đoạn văn

- Trí tuệ: là kết quả của hoạt động trí thức, dựa trên lý trí, dùng

đến lý luận, khái niệm, ngôn từ, và chủ yếu gồm những sự hiểu

biết, những kiến thức đã được gom góp lại

0.5

3.Bàn luận

- Vai trò của trí tuệ với cuộc sống:

+ Trí tuệ giúp ta giải quyết mọi vấn đề đơn giản, hiệu quả

+ Trí tuệ sáng tạo ra những công cụ phục vụ cuộc sống con

người, + …

- Cách thức để phát triển trí tuệ bản thân: + Đọc sách, bồi đắp tri

thức của mình

+ Thực hành dựa trên cơ sở lý thuyết đã học

+ Rèn luyện não bộ bằng cách đưa bản thân vào những thử thách

mới mẻ, để não bộ trở nên linh hoạt, nhạy bén hơn

+ Rèn luyện thân thể, tập thể dục thể thao, + Nghỉ ngơi và giải trí

hợp lý

- Phê phán những người lười biếng, không chịu suy nghĩ, động

não, chỉ thích đi theo lối mòn,

0.75

- 4 Mở rộng

- Phát triển trí tuệ là một quá trình nhắm đến việc làm phát triển

khả năng hoạt động có hiệu quả của trí óc Trong tự nhiên, khả

năng này khác nhau ở mỗi chúng ta, và khoa học ngày nay gọi

đây là “chỉ số thông minh” (intelligence quotient, hay thường

được viết tắt là IQ) của mỗi người

- Để phát triển trí tuệ trong suốt cuộc đời, chúng ta cần phải có

những sự thực hành và rèn luyện nhất định

- Có hai yếu tố quan trọng quyết định sự phát triển trí tuệ của

chúng ta Thứ nhất là sự rèn luyện năng lực hoạt động trí tuệ, và

thứ hai là môi trường thích hợp cho sự hoạt động và phát triển trí

tuệ

-> Vì vậy mọi người luôn ý thức rèn luyện trí tuệ…

0.5

2 Yêu cầu về kĩ năng:

-Biết cách làm một bài nghị luận văn học: hệ thống luận điểm rõ

ràng, lập luận chặt chẽ, hành văn trong sáng, giàu cảm xúc, hình

2.2.Về ý kiến: “Giá như nhà văn để Vũ Nương trở về trần gian

sống hạnh phúc cùng chồng con thì kết thúc của truyện sẽ có ý

nghĩa hơn”

-Đây là cách kết thúc thường gặp trong các truyện cổ dân gian,

4.5

thể hiện quan niệm ở hiền gặp lành, cái thiện thắng cái ác của

người lao động, thể hiện niềm tin, niềm lạc quan của họ Đó cũng

là truyền thống nhân đạo của dân tộc, cũng là một trong những

nội dung của văn học trng đại Việt Nam

-Cách kết thúc truyện như vậy có thể chấp nhận được vì không

trái với tinh thần nhân đạo của văn học Tuy nhiên điều này sẽ

ảnh hưởng tới giá trị hiện thực và logic phát triển của cốt truyện

2.3 Về kết thúc của nhà văn

-Kết thúc truyện Chuyện người con gái Nam Xương đã thể hiện

được tinh thần nhân đạo và khát vọng của con người về cuộc

sống: Vũ Nương không chết, nàng được sống một cuộc sống sung

sướng, hạnh phúc dưới thủy cung, nàng hiện hồn về gặp Trương

Sinh là để minh oan, để khẳng định tình cảm thủy chung của

mình

- Kết thúc truyện còn cho thấy sự vận dụng sáng tạo truyện dân

gian của nhà văn Tác giả đã sử dụng yếu tố hoang đường kì ảo

và lối kể chuyện dân gian để thể hiện tư tưởng của mình Bên

cạnh giá trị nhân đạo, truyện còn có giá trị hiện thực sâu sắc Nếu

tác giả để cho Vũ Nương trở về với cuộc sống thực tại thì nàng

cũng không thể có được hạnh phúc với một người chồng đa nghi,

độc đoán cùng những định kiến nặng nề của xã hội đương thời

Kết thúc truyện như vậy là hoàn toàn hợp lí vì nó vừa thể hiện

được tư tưởng của tác giả, vừa đảm bảo tính lôgic của cốt truyện

đồng thời phản ánh một cách chân thực, khách quan số phận

của người phụ nữ trong xã hội phong kiến

3.Đánh giá khái quát

-Cách kết thúc câu chuyện của nhà văn không chỉ góp phần tạo

nên sức sống của tác phẩm mà còn khẳng định tài năng của tác

giả

ĐỀ 9

Phần I: Đọc hiểu (3,0 điểm)

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

Hành trình trái tim từ những người lạ

Quãng đường mà cậu bé Vì Quyết Chiến đi được bằng xe đạp khoảng 103

km từ Sơn La đến Hòa Bình trong hành trình thăm em trai bị ốm tại Bệnh viện Nhi trung ương được lan truyền trên các phương tiện truyền thông như một

"Chuyện lạ chưa từng xảy ra"

Nhiều nhà hảo tâm muốn giúp đỡ cậu bé có chiếc xe mới, ủng hộ gia đình Chiến tiền chạy chữa cho con trai Nhưng điều đáng quý nhất trong câu chuyện của Chiến chính là những con người tốt bụng, xa lạ đã giúp đỡ Chiến trên chuyến xe đưa cậu bé về Hà Nội an toàn

Chuyến xe ấy là câu chuyện về lòng nhân văn, là hành trình trái tim ấm áp tình người!

Trên chuyến xe ấy, dù chẳng ai quen Vì Quyết Chiến nhưng họ hỏi han, đưa cậu bé đến điểm cuối Nhà xe còn mua bánh, nước cho cậu bé ăn uống, liên lạc với bố của Chiến Chắc hẳn ai nấy trên xe đều kinh ngạc khi cậu bé chẳng có

gì ngoài chiếc xe đạp mất phanh, đôi dép mòn chảy do phanh xe, bàn chân xước xát, trên người không tiền, không điện thoại Tài xế xe khách kể: Trời tối, tôi thấy cậu bé nhỏ nhắn vẫy xe, ban đầu tôi tưởng cậu bé đùa nên đi qua Nhưng rồi, tôi dừng lại, cầm đèn pin xuống hỏi cậu bé và không tin nói câu chuyện của

em Lúc vẫy xe cũng là lúc em đã quá đói và không thể tiếp tục hành trình Nếu chiếc xe không dừng lại, có lẽ câu chuyện của Chiến đã sang một hướng khác

(Theo http: www 24h.com.vn/tintuctrongngay, 28/3/2019)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên

Câu 2 Chỉ ra và gọi tên thành phần biệt lập trong câu văn sau: “Chắc hẳn ai nấy

trên xe đều kinh ngạc khi cậu bé chẳng có gì ngoài chiếc xe đạp mất phanh, đôi

dép mòn chảy do phanh xe, bàn chân xước xát, trên người không tiền, không điện thoại "

Câu 3 Vì sao tác giả bài viết lại cho rằng: Chuyến xe ấy là câu chuyện về lòng

nhân văn?

Câu 4 Em có đồng ý với hành động của cậu bé Vì Quyết Chiến đã đạp xe

khoảng 103km từ Sơn La đến Hòa Bình trong hành trình thăm em trai bị ốm tại

Bệnh viện Nhi Trung ương không? Vì sao?

Phần II: Tạo lập văn bản

Câu 1( 2 điểm ) Từ nội dung phần Đọc hiểu, em hãy nêu cảm nhận về lòng tốt

giữa con người với con người trong cuộc sống hiện nay (Trình bày trong một

đoạn văn khoảng 200 từ)

Câu 2( 5 điểm )

Có ý kiến cho rằng: “Bài thơ “Đồng chí ”của Chính Hữu là một bức tranh tráng lệ, cao cả, thiêng liêng về người chiến sĩ trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp Em hãy phân tích bài thơ để làm sáng tỏ

3 - Tác giả bài viết cho rằng: Chuyến xe ấy là câu chuyện về

lòng nhân văn bởi trên chuyến xe ấy, dù chẳng ai quen Vì

Quyết Chiến nhưng họ hỏi han, đưa cậu bé đến điểm cuối

Nhà xe còn mua bánh, nước cho cậu bé ăn uống, liên lạc với

bố của Chiến Hơn nữa, chuyến xe ấy là do cậu bé tự lái và đi

bằng xe đạp tận 103 km để xuống viện thăm em trai Đó cũng

chính là biểu hiện cao đẹp của tình cảm gia đình, của tình

1.0

thân máu mủ ruột thịt

4 Nêu quan điểm của em: đồng ý hoặc không rồi đưa ra lý do

Gợi ý:

- Đồng ý nếu em cảm nhận đây là một cách thể hiện tình yêu

thương trong gia đình của người anh và người em

- Không đồng ý: em quá nhỏ, đạp xe như vậy nguy hiểm và

nếu như chuyến xe đó không dừng lại thì liệu em sẽ thế nào?

1.0

Phần II: LÀM VĂN( 7 Điểm)

1 * Yêu cầu về kĩ năng:

- Đảm bảo thể thức đoạn văn

- Đảm bảo dung lượng

- Xác định đúng vấn đề nghị luận

0,25

Tham khảo đoạn văn sau:

“Cuộc sống có vô vàn những thứ quý giá như sức khỏe, thời gian bởi người ta thường nói "có sức khỏe là có tất cả” và

“thời gian là vàng” Song có một thứ quý giá vô cùng mà ta

không thể không kể đến đó là lòng tốt trong câu “lòng tốt là

của cải”.Vậy lòng tốt là gì? Lòng tốt là hành động, việc làm

xuất phát từ tấm lòng nhằm giúp đỡ người khác Người có

lòng tốt giúp đỡ người khác như tìm thấy niềm vui trong cuộc

sống và người được giúp đỡ sẽ trở lên hân hoan, có niềm tin

để vượt qua khó khăn, những trẻ em nghèo, những người

nhiễm chất độc da cam sẽ yên tâm hơn với cuộc sống, nhờ có

lòng tốt của người khác mà những người nghèo được đón Tết

đầy đủ, vui vẻ hơn Có thể nhờ có lòng tốt mà cuộc sống của

con người với con người trở lên tốt đẹp hơn Người có lòng

tốt luôn quan tâm, chia sẻ giúp đỡ những người khác, không

nghĩ xấu, nói xấu ai, không đố kị, không tranh giành quyền

lợi… Biểu hiện của lòng tốt trong cuộc sống rất đa dạng và

phong phú, nhỏ nhất là việc dắt cụ già đi qua đường, nhặt

được của rơi trả lại người mất… lớn hơn là giúp đỡ người khi

gặp hoạn nạn… Tuy nhiên, trên thực tế con người không phải

ai cũng tốt, cái ác vẫn tồn tại vì tham lam, đố kị, vì bổng lộc

quyền hành nhiều khi cả những cái hão huyền mà người ta đối

xử với nhau một cách tàn nhẫn, chúng ta cần lên án đấu tranh

chống lại cái ác, đồng thời quý trọng người có lòng tốt

Nhưng lòng tốt không mua được bằng tiền, lòng tốt quý hơn

của cải, của cải dùng mãi sẽ hết còn lòng tốt thì không bao

giờ cạn Lòng tốt là giá trị tinh thần vô giá không gì đánh đổi

được nên ngay từ hôm nay chúng ta hãy nâng niu, nuôi dưỡng

hạt mầm yêu thương để lòng tốt nảy nở từ những việc làm

nhỏ nhất

0.175

2 A Yêu cầu về kỹ năng:

- Làm đúng thể loại nghị luận văn học

0.5

- Có kỹ năng làm bài văn giải thích kết hợp với chứng minh

- Xây dựng hệ thống lập luận chặt chẽ, lôgic

-Văn viết trong sáng, giàu cảm xúc

B Yêu cầu về kiến thức:

I- Mở bài:

-Bài thơ ra đời năm 1948, khi Chính Hữu là chính trị viên đại

đội thuộc Trung đoàn Thủ đô, là kết quả của những trải

nghiệm thực, những cảm xúc sâu xa của tác giả với đồng đội

trong chiến dịch Việt Bắc

-Nêu nhận xét chung về bài thơ (như đề bài đã nêu)

I- Thân bài:

1.Giải th ch ý nghĩa lời nhận định:

- Lời nhận định trên đ đánh giá ch nh xác sự thành công

của bài thơ “Đồng ch ”

+ Bởi lẽ, nói tới bức tượng đài tráng lệ là nói tới hình ảnh của

một người nào đó được khắc hoạ để bền vững với núi sông,

trường tồn với thời gian Còn nói tới sự tráng lệ là nói tới vẻ

đẹp rực rỡ, lộng lẫy

-Như vậy, lời nhận định trên đã khẳng định rằng, nhà thơ

ch nh Hữu đ xây dựng được hình ảnh người chiến sĩ hiện

lên trong bài thơ với vẻ đẹp rực rỡ, cao cả, thiêng liêng

Hình tượng nghệ thuật ấy được xây dựng bằng ngôn từ sống

mãi với thời gian, sống mãi trong tâm trí bạn đọc

2.Chứng minh:

a.Trước hết người đọc cảm nhận được vẻ đẹp rực rỡ, cao

cả, thiêng liêng của người chiến sĩ là tình đồng ch xuất

phát từ cơ sở của sự hình thành tình đồng chí Xuất thân

nghèo khổ: Nước mặn đồng chua, đất cày lên sỏi đá Chung lí

tưởng chiến đấu: Súng bên súng, đầu sát bên đầu

-Chia sẻ mọi khó khăn, gian lao cũng như buồn vui của cuộc

đời người lính: “Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ”

-Kết thúc đoạn là dòng thơ chỉ có một từ : Đồng chí (một nốt

nhấn, một sự kết tinh cảm xúc)

b.Vẻ đẹp rực rỡ, cao cả, thiêng liêng của người chiến sĩ còn

được thể hiện ở tình đồng chí gắn bó với nhau trong cuộc

sống gian lao:

-Họ cảm thông chia sẻ tâm tư, nỗi nhớ quê: nhớ ruộng nương,

lo cảnh nhà gieo neo (ruộng nương… gửi bạn, gian nhà không

… lung lay), từ “mặc kệ” chỉ là cách nói có vẻ phớt đời, về

tình cảm phải hiểu ngược lại), giọng điệu, hình ảnh của ca dao

(bến nước, gốc đa) làm cho lời thơ càng thêm thắm thiết

-Cùng chia sẻ những gian lao thiếu thốn, những cơn sốt rét

rừng nguy hiểm: những chi tiết đời thường trở thành thơ, mà

thơ hay (tôi với anh biết từng cơn ớn lạnh,…) ; từng cặp chi

4.5

tiết thơ sóng đôi như hai đồng chí bên nhau : áo anh rách vai /

quần tôi có vài mảnh vá ; miệng cười buốt giá / chân không

giày ; tay nắm / bàn tay

-Kết đoạn cũng quy tụ cảm xúc vào một câu: Thương nhau

tay nắm lấy bàn tay (tình đồng chí truyền hơi ấm cho đồng

đội, vượt qua bao gian lao, bệnh tật)

c.Đặc biệt vẻ đẹp cao cả, thiêng liêng của tình đồng chí còn

được thể hiện thật lãng mạn, thơ mộng khi họ sát cánh bên

nhau trong chiến hào chờ giặc Cảnh chờ giặc căng thẳng,

rét buốt : đêm, rừng hoang, sương muối

- Họ càng sát bên nhau vì chung chiến hào, chung nhiệm vụ

chiến đấu, chủ động trong tư thế: chờ giặc

-Cuối đoạn mà cũng là cuối bài cảm xúc lại được kết tinh

trong câu thơ rất đẹp: Đầu súng trăng treo (như bức tượng đài

người lính, hình ảnh đẹp nhất, cao quý nhất của tình đồng chí,

cách biểu hiện thật độc đáo, vừa lãng mạn vừa hiện thực, vừa

là tinh thần chiến sĩ vừa là tâm hồn thi sĩ,…)

III- Kết bài : Khẳng định ý nghĩa lời nhận định

-Đề tài dễ khô khan nhưng được Chính Hữu biểu hiện một

cách cảm động, sâu lắng nhờ biết khai thác chất thơ từ những

cái bình dị của đời thường Đây là một sự cách tân so với thơ

thời kì kháng chiến cống Pháp viết về người lính

-Viết về bộ đội mà không tiếng súng nhưng tình cảm của

người lính, sự hi sinh của người lính vẫn cao cả, hào hùng

ĐỀ SỐ 10

Phần I Đọc – hiểu (3 điểm)

Đọc đoạn văn bản sau và thực hiện các yêu sau:

(1) Hôm rồi tôi có dịp ghé nhà ông tá hải quân cùng quê chơi Ông hiện phụ trách quân lực của cả một vùng Ông vừa cất xong ngôi nhà (biệt thự thì đúng hơn) và sắm cả xe hơi mới Bước vào phòng khách ngôi nhà, ập vào mắt tôi chính là tủ rượu hoành tráng được gắn sát chiếm diện tích gần nửa bức tường chính diện Thôi thì đủ thương hiệu danh tiếng: từ Chivas, Hennessy, Napoleon, Johnnie Walker cho tới Vodka xịn tận bên Nga được gia chủ bày khá ngay ngắn trên kệ Ông đi giới thiệu cho chúng tôi xuất xứ từng chai rượu: chai này thằng bạn đi nước ngoài về tặng, chai kia đồng nghiệp cho, chai nọ do cấp dưới biếu với giọng khá hào hứng cũng như thể hiện sự am hiểu về rượu

(2) Câu chuyện thứ hai tôi muốn đề cập với các bạn thói quen đọc sách của người Do Thái “Trong mỗi gia đình Do Thái luôn luôn có một tủ sách được truyền từ đời này sang đời khác Tủ sách phải đặt ở vị trí đầu giường để trẻ nhỏ

dễ nhìn, dễ thấy từ khi còn nằm nôi Để sách hấp dẫn trẻ, phụ huynh Do Thái thường nhỏ nước hoa lên sách để tạo mùi hương cho các em chú ý” Mặc dù chỉ

có 8 triệu dân nhưng Israel có tới hơn 1000 thư viện công cộng vơi nhiều sách

quý Bên cạnh việc hình thành, xây dựng thói quen đọc sách từ khi nằm nôi cho trẻ nhỏ, người Do Thái hiện vãn sử dụng hình ảnh con lừa thồ sách để dạy các con mình: nếu chỉ dừng ở việc đọc mà không biết ứng dụng thì trí tuệ đó cũng chỉ là trí tuệ chết Và để có thể ứng dụng, trẻ em Do Thái không ngừng đọc sách

và tích lũy kiến thức từ nhiều ngành, lĩnh vực khác nhau

(3) Câu chuyện về cái “tủ rượu” của ông tá hải quân trong câu chuyện đầu bài và cái “tủ sách” của người Do Thái, hay câu chuyện “văn hóa đọc” của người Việt Nam có mối liên hệ chặt chẽ với khoảng cách phát triển hiện tại giữa chúng ta với thế giới Để đất nước và con người Việt Nam phát triển về mọi mặt, bền vững, việc đầu tiên là phải làm sao để “văn hóa đọc” của người Việt Nam lan tỏa và thăng hoa, tạo thói quen đọc sách và yêu sách Muốn phát triển như

Âu Mĩ, Nhật hay người Do Thái trước hết phải học hỏi văn hóa đọc từ họ Phải

là sao nhà nhà đều có “tủ sách” để tự hào và reo hạt, chứ không phải là “tủ

rượu” để khoe mẽ vật chất và phô trương cái tư duy trọc phú Mọi thay đổi phải bắt đầu từ thế hệ trẻ

(“Tủ rượu” của người Việt và “tủ sách” của người Do Thái – Dẫn theo báo Văn hóa giáo dục, ngày 22/9/2014)

Câu 1 (0,5điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên?

Câu 2 (0,5 điểm) Tủ rượu và tủ sách thể hiện đặc điểm văn hóa khác nhau nào

giữa người Việt và người Do Thái?

Câu 3 (1 điểm) Theo em đọc sách có mối tương quan như thế nào đối với sự

phát triển của một cá nhân nói riêng và một đất nước nói chung?

Câu 4 (1 điểm) Em có suy nghĩ như thế nào khi ở Pháp hiện nay trung bình một năm

mỗi người đọc khoảng 20 cuốn sách, còn ở Việt Nam mỗi năm là 0,8 cuốn? (Trình bày khoảng 5 - 7 dòng)

Phần II Làm văn

Câu 1 (2 điểm)

Từ nội dung đoạn trích ở phần đọc hiểu anh/chị hãy viết 01 đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về vấn đề “Để đất nước và con người Việt Nam phát triển về mọi mặt, bền vững, việc đầu tiên là phải làm sao để “văn hóa đọc” của người Việt Nam lan tỏa và thăng hoa, tạo thói quen đọc sách và yêu sách”

Câu 3 (5.0 điểm)

Cảnh bức tranh thiên nhiên lúc chuyển mùa trong bài thơ Sang thu Từ đó, nhận xét về vẻ đẹp tâm hồn của nhà thơ Hữu Thỉnh

Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se Sương chùng chình qua ngõ Hình như thu đã về

Sông được lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu

Vẫn còn bao nhiêu năng

Đã vơi dân cơn mưa Sấm cũng bởi bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi

(Sang thu 1977 - Ngữ văn 9, tập 2)

HƯỚNG DẪN CHẤM

Phần I Đọc hiểu ( 3 điểm)

1 - Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên: - Tự sự 0.5

2 - Văn hóa tủ sách: đề cao trí tuệ, tích lũy kiến thức

- Văn hóa tủ rượu: khoe mẽ vật chất, tư duy trọc phú

0.5

3 - Đọc sách có mối tương quan đối với sự phát triển của một cá

nhân là: làm phát triển trí tuệ, bồi dưỡng cảm xúc

- Đọc sách có mối tương quan đối với sự phát triển của một đất

nước là: dân tộc giàu văn hiến, là mầm mống tạo ra sự phát triển

1.0

4 - So với thế giới, người Việt đọc sách quá ít Người Việt chưa có

thói quen đọc sách

- Người Việt đặc biệt là thế hệ trẻ cần tạo thói quen tốt đọc sách

vì mỗi cuốn sách là một người thầy

1.0

Phần II Làm văn ( 7 điểm)

1 * Yêu cầu về kĩ năng:

- Đảm bảo thể thức đoạn văn

- Đảm bảo dung lượng

- Xác định đúng vấn đề nghị luận

0,25

1.Giải thích

- Văn hóa đọc ở đây chính là thái độ, là cách ứng xử của chúng ta

với tri thức sách vở Đọc sách sao cho hợp lý và bổ ích Đọc sao

cho hợp với quy luật tiếp cận tri thức

- Để đất nước và con người Việt Nam phát triển về mọi mặt, bền

vững Mỗi chúng ta phải tạo thói quen đọc sách và yêu sách

0.5

2 Bàn luận

- Trước khi có các phương tiện nghe nhìn, sách là con đường lớn

nhất để con người tiếp cận thông tin, văn hóa, tri thức Đọc sách

là một trong những cách thức giúp con người thư giãn, tăng

cường khả năng tư duy

- Nhờ văn hóa đọc mỗi chúng ta tự gíúp mình hoàn thiện bản thân

hơn cả về trí tuệ lẫn đạo đức

- Hiện nay có nhiều phương tiện nghe nhìn thay thế sách vở,

0.75

nhưng việc đọc sách vẫn rất cần thiết trong cuộc sống Cần lựa

chọn những cuốn sách hay, giá trị để đọc và nghiên cứu

- Phê phán những đối tượng đề cao vật chất bên ngoài và những

đối tượng lười đọc sách

3 Bài học nhận thức và hành động

- Đọc sách là thói quen tốt cần tạo ra phong trào và văn hóa đọc

sách trong giới trẻ Gia đình và các bậc chức trách có nhiệm vụ

lớn lao trong việc thay đổi hiện trạng văn hóa đọc ở nước ta hiện

nay

- Liên hệ bản thân

0.5

- Học sinh biết cách làm bài nghị luận văn học, cụ thể là nghị

2 Yêu cầu về nội dung:

* Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách nhưng về cơ bản cần

đảm bảo một số vấn đề chính như sau:

4.5

I Mở bài

- Giới thiệu về tác giả, tác phẩm:

+ Bài thơ Sang thu chính là cảm nhận tinh tế của nhà thơ Hữu

Thỉnh về sự biến đổi của đất trời từ cuối hạ sang đầu thu

+ Bài thơ được sáng tác 1977, in lần đầu trên báo Văn nghệ, sau

đó được in lại nhiều lần trong các tập thơ

0.5

II Thân bài

1 Phân tích cảm nhận tinh tế của nhà thơ trong gió se về tín

hiệu sang thu

- Cảm nhận tín hiệu thu về không gian gần bằng nhiều giác quan

và sự rung cảm tinh tế + Hương ổi chín lan vào không gian, phả

vào gió se

+ Sương đầu thu giăng mắc nhẹ nhàng, chuyển động chầm chậm

nơi đường thôn ngõ xóm

+ Từ “bỗng” diễn tả sự ngạc nhiên, ngỡ ngàng của nhà thơ trước

những phát hiện thú vị báo thu về

+ Động từ “phả” gợi lên hương thơm của ổi chín như sánh lại,

luồn vào trong gió gợi lên cho người đọc hình dung được không

gian và thời gian của tiết sang thu

+ Gợi ra hình dung của hương ổi chín lan trong không gian, phả

vào gió se

+ Chùng chình – nghệ thuật nhân hóa: sương như có ý chậm lại,

quấn quýt, điều đó cũng gợi hình ảnh về bước đi của thời gian,

nhẹ nhàng

3.5

2 Cảm nhận những chuyển biến tinh tế của đất trời lúc thu

sang

- Khoảnh khắc giao mùa được diễn tả thú vị qua đám mây mùa hạ

“vắt nửa mình sang thu” – nghệ thuật nhân hóa diễn tả sự nuối

tiếc, sự lưỡng lự trước khi chuyển mùa

- Hình ảnh dòng sống trôi thanh thản, êm dịu chính là sự lắng

đọng, “dềnh dàng” đặc trưng của mùa thu

- Chim “vội vã”: nghệ thuật nhân hóa, dường như chim muông

cũng cảm nhận được sự chuyển giao của mùa mới nên tìm cho

mình hướng đi

→ Các hình ảnh, chi tiết đặc sắc giàu sức gợi hình tái hiện chân

thật góc nhìn cũng như cảm xúc say sưa, hòa nhịp của tác giả

trong khoảnh khắc thiêng liêng của đất trời

3.Phân tích những tâm tư, suy ngẫm của tác giả

Vẫn còn bao nhiêu nắng

Đã vơi dần cơn mưa

- Các tính từ chỉ mức độ “vẫn còn”, “vơi dần” bớt từ chỉ mức độ

rằng hạ nhạt dần, thu đậm nét hơn

- Quan sát tinh tế, nhạy cảm của tác giả: Sấm cũng bớt bất ngờ/

Trên hàng cây đứng tuổi + Hình ảnh thực của tự nhiên sang thu

sấm thưa thớt, không còn dữ dội làm lay động hàng cây nữa

+ Nghệ thuật nhân hóa: “bớt bất ngờ” - trạng thái của con người

+ Hàm ý: con người khi cứng cáp, trưởng thành sẽ không còn sợ,

hay cảm thấy bất ngờ trước những thử thách, sóng gió của cuộc

đời Con người từng trải sẽ vững vàng, kiên định hơn trước

những tác động bất thường từ ngoại cảnh

III Kết bài

- Khẳng định giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm

- Nội dung: Sang thu là bài thơ đẹp thể hiện những rung động

tinh tế của tác giả trước khoảnh khắc chuyển mùa hạ sang thu

Qua đó nêu bật lên chiêm nghiệm của tác giả về cuộc đời, con

người

- Nghệ thuật: sử dụng nhiều từ láy, tính từ gợi trạng thái, hình

ảnh chân thực Nghệ thuật nhân hóa mang lại cái hồn cho bài thơ,

nghệ thuật ẩn dụ tạo chiều sâu về cảm xúc và suy nghĩ

0.5

ĐỀ SỐ 11:

PHẦN I ĐỌC- HIỂU ( 3,0 điểm)

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu sau :

“ Bần thần hương huệ thơm đêm Khói nhang vẽ nẻo đường lên niết bàn Chân nhang lấm láp tro tàn