MỞ ĐẦU Trong công cuộc đổi mới đất nước, xây dựng ý thức xã hội là vấn đề bức thiết Xây dựng ý thức xã hội là sự nghiệp của toàn dân, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, trên cơ sở xây dựng và phát triển n.
Trang 1
-THU HOẠCH
PHẦN I.1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
TRUNG CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ - HÀNH CHÍNH
Chủ đề: LÀM RÕ SỰ TÁC ĐỘNG TRỞ LẠI CỦA Ý THỨC XÃ HỘI ĐỐI VỚI TỒN TẠI XÃ HỘI LIÊN HỆ VIỆC ĐẤU TRANH VỚI NHỮNG Ý THỨC XÃ HỘI TIÊU CỰC, PHÁT HUY Ý THỨC XÃ HỘI
TÍCH CỰC Ở ĐỊA PHƯƠNG
Học viên: Nguyễn Thị Bích Chơn Phần học, môn học: Phần I.i Nội dung
cơ bản của Chủ nghĩa Mác- Lê nin Năm học: 2021-2022
An Giang, tháng 11 năm 2021.
Trang 2
-THU HOẠCH
PHẦN I.1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
TRUNG CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ - HÀNH CHÍNH
Chủ đề: LÀM RÕ SỰ TÁC ĐỘNG TRỞ LẠI CỦA Ý THỨC XÃ HỘI ĐỐI VỚI TỒN TẠI XÃ HỘI LIÊN HỆ VIỆC ĐẤU TRANH VỚI NHỮNG Ý THỨC XÃ HỘI TIÊU CỰC, PHÁT HUY Ý THỨC XÃ HỘI
TÍCH CỰC Ở ĐỊA PHƯƠNG
Phần học, môn học:Phần I.i Nội dung
cơ bản của Chủ nghĩa Mác- Lê nin Năm học: 2021-2022
An Giang, tháng 11 năm 2021.
Trang 3MỞ ĐẦU
Trong công cuộc đổi mới đất nước, xây dựng ý thức xã hội là vấn đề bức thiết Xây dựng ý thức xã hội là sự nghiệp của toàn dân, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, trên cơ sở xây dựng và phát triển nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống” Xây dựng ý thức xã hội, chúng ta cần phải đẩy mạnh công cuộc xây dựng ý thức chính trị, ý thức chấp hành pháp luật, ý thức đạo đức, ý thức tôn giáo và ý thức văn hóa Không ngừng hoàn thiện ý thức xã hội theo hướng tích cực, phát huy những ý thức xã hội tích cực Vậy ý thức
xã hội là gì? Tồn tại xã hội là gì? Ý thức xã hội tích cực nó giúp ích gì cho tư tưởng, đạo đức, tôn giáo, văn hóa, pháp luật của con người trong xã hội, nhất lá trong tình hình dịch bệnh Covid-19 đang diễn biến phức tạp? Ý thức xã hội tiêu cực nó gây ra những hệ lụy, những hậu quả gì cho bản thân gia đình và xã hội? Tại sao ta phải đấu tranh với những ý thức tiêu cực và phát huy những ý thức xã hội tích cực? Sau đây tôi xin trình bày về nội dung chủ đề “Làm rõ sự tác động trở lại của ý thức xã hội đối với tồn tại xã hội Liên hệ việc đấu tranh với những ý thức xã hội tiêu cực, phát huy ý thức xã hội tích cực ở địa phương”
NỘI DUNG
1 Cở sở lý luận
Ý thức xã hội là toàn bộ những tư tưởng, quan điểm, tình cảm, tâm trạng, truyền thống…về chính trị, pháp quyền, đạo đức, triết học, thẩm mỹ, tôn giáo và khoa học của một cộng đồng người, phản ánh tồn tại xã hội của họ
Tồn lại xã hội là đời sống vật chất cùng những điều kiện sinh hoạt vật chất của xã hội Những điều kiện đó là hoàn cảnh địa lý,dân số và phương thức sản xuất vật chất của xã hội; trong đó, phương thức sản xuất vật chất là yếu tố cơ bản nhất
Ý thức xã hội nó phản ánh tồn tại xã hội qua những giai đoạn lịch xử nhất định Tồn tại xã hội là đời sống vật chất của xã hội Những yếu tố cơ bản thuộc tồn tại xã hội gồm: Phương thức sản xuất vật chất của xã hội, điều kiện địa lý – tự
Trang 4nhiên, dân Các yếu tố này tác động lẫn nhau, tạo thành điều kiện sinh tồn và phát triển của xã hội, trong đó, phương thức sản xuất vật chất là yếu tố cơ bản nhất
Tính độc lập tương đối của ý thức xã hội:
Sự lệ thuộc của ý thức xã hội vào tồn tại xã hội không phải lúc nào cũng diễn
ra trực tiếp mà cần phải xét đến cùng qua nhiều khâu trung gian mới thấy được, bởi
vì ý thức xã hội có tính độc lập của mình Tính độc lập tương đối của ý thức xã hội được thể hiện dưới các hình thức sau:
- Ý thức xã hội thường “lạc hậu” so với tồn tại xã hội:
Ý thức xã hội là cái phản ánh của tồn tại xã hội, còn tồn tại xã hội là cái được phản ánh bởi ý thức xã hội Do vậy, ý thức xã hội với tư cách là cái phản ánh bao giờ cũng biến đổi chậm hơn so với tồn tại xã hội-cái được phản ánh
Có nhiều nguyên nhân của sự lạc hậu của ý thức xã hội so với tồn tại xã hội: Thứ nhất, là do sức ỳ của tâm lý xã hội, nhất là của thói quen,phong tục, tập quán, truyền thống Khi tâm lý xã hội đã trở thanh thói quen, tập quán,v.v thì nó bám rễ tương đối bền vững ở mỗi người, mỗi nhóm cộng đồng, tầng lớp xã hội Ví dụ: ý thức tư tưởng phong kiến, phản ánh xã hội phong kiến, nhưng khi xã hội phong kiến đã thay đổi thì ý thức vẫn chưa thay đổi kịp “Trọng nam khinh nữ”
Thứ hai, những yếu tố bảo thủ, chẳng hạn như ý thức tôn giáo phản ánh không đúng và không kịp sự vận động biến đổi của tồn tại xã hội
Thứ ba, ý thức xã hội luôn gắn với lợi ích của những nhóm xã hội, tập đoàn
xã hội, giai cấp xã hội khác nhau
Những ý thức lạc hậu, tiêu cực không mất đi một cách dễ dàng Vì vậy, trong
sự nghiệp xây dựng xã hội mới phải thường xuyên tăng cường công tác tư tưởng, đấu tranh chống lại những âm mưu và hành động phá hoại của những lực lượng thù địch về mặt tư tưởng, kiên trì xoá bỏ những tàn dư ý thức cũ, đồng thời ra sức phát huy những truyền thống tư tưởng tốt đẹp
- Ý thức xã hội có thể phản “vượt trước” tồn tại xã hội:
Ý thức xã hội nếu phản ánh đúng quy luật vận động khách quan của tồn tại
xã hội thì có thể phản ánh vượt trước tồn tại xã hội Sự phản ánh của ý thức xã hội
Trang 5đối với sự tồn tại xã hội được coi là sáng tạo khi nó phản ánh đúng được những mối liên hệ bản chất, tất nhiên, mang tính quy luật của tồn tại xã hội Dù phản ánh
“ vượt trước” nhưng ý thức xã hội vẫn bị quy định bởi tồn tại xã hội Xét đến cùng,
ý thức xã hội vẫn bị quy định bởi tồn tại xã hội Ví dụ: Hồ Chí Minh sinh ra và lớn
lên trong hoàn cảnh đất nước bị chìm đắm trong nô lệ, Người nói: Tôi muốn ra
nước ngoài sang nước Pháp và một số nước khác xem họ làm ăn ra sao để về giúp
đỡ đồng bào ta khỏi đói nghèo Chính chủ nghĩa yêu nước đã đưa tôi đến với Lênin, tin và đi theo Lênin, theo Quốc tế III, Quốc tế cộng sản Muốn cứu nước, giải phóng dân tộc không còn con đường nào khác con đường cách mạng vô sản.
- Ý thức xã hội có tính kế thừa trong sự phát triển của mình: Nó có tính kế thừa những giá trị của đời sống tinh thần trong lịch sử Sự kế thừa của ý thức xã hội cũng mang tính giai cấp Gắn với chủ thể mang ý thức xã hội Những giai cấp khác nhau sẽ kế thừa những nội dung khác nhau của ý thức xã hội thời đại trước Các giai cấp tiến bộ thường tiếp thu những di sản tư tưởng tiến bộ của các thời đại trước Các giai cấp bảo thủ, phản tiến bộ thường tiếp thu, khôi phục những tư tưởng lạc hậu, bảo thủ, phản tiến bộ của những thời đại trước
- Sự tác động qua lại giữa các hình thái ý thức xã hội trong sự phát triển của chúng; Các hình thái ý thức xã hội bổ sung cho nhau, ảnh hưởng lẫn nhau, thâm
nhập vào nhau và cùng nhau tác động đến tồn tại xã hội Trong mỗi giai đoạn lịch
sử một hình thái ý thức xã hội nào đó nổi trội và đóng vai trò chi phối các hình thái
ý thức xã hội khác Trong xã hội có giai cấp, chính trị có vai trò quan trọng đối với các hình thái ý thức xã hội khác Ví dụ: Vào thời kỳ Hy Lạp, triết học được coi là
bà chúa của các khoa học Thời kỳ Trung Cổ ở Tây Âu thời kì này Kitô giáo thống trị, ảnh hưởng đến đời sống tinh thần, Thời kỳ Văn Hóa Phục Hưng, yếu tố nhà nước chi phối trên tất cả các lĩnh vực
- Sự tác động của ý thức xã hội đối với tồn tại xã hội theo hai khuynh hướng
cơ bản là tích cực và tiêu cực:
Một là, nếu ý thức xã hội phản ánh đúng đắn các quy luật khách quan của sự vận động, phát triển của tồn tại xã hội thì thông qua hoạt động thực tiễn của con
Trang 6người nó có thể tác động tích cực trở lại tồn tại xã hội Biểu hiện của sự tác động tích cực của ý thức xã hội đối với tồn tại xã hội là nó thúc đẩy phương thức sản xuất phát triển; góp phần cải biến điều kiện tự nhiên, hoàn cảnh địa lý theo hướng
có lợi cho con người và sản xuất vật chất Ví dụ: Ý thức pháp quyền của người dân ngày càng được nâng cao, chấp hành tốt luật An toàn giao thông làm giảm bớt tai nạn giao thông
Hai là, nếu ý thức xã hội lạc hậu,phản ánh không đúng quy luật khách quan của sự vận động, phát triển của tồn tại xã hội; hoặc là ý thức xã hội phản tiến bộ, nhất là ý thức chính trị, hoặc là ý thức xã hội vượt trước tồn tại xã hội nhưng vượt trước ảo tưởng, duy ý chí…thì sẽ tác động tiêu cực đối với tồn tại xã hội Biểu hiện của tác động tiêu cực của ý thức xã hội đối với tồn tại xã hội là nó cản trở, kìm hãm tồn tại xã hội phát triển Cụ thể là, ý thức xã hội thông qua hoạt động thực tiễn của con người cản trở sản xuất vật chất phát triển, hủy hoại môi trường sống tự nhiên, làm mất cân bằng về dân số và mật độ dân cư…Như vậy, nó đã kìm hãm sự phát triển của xã hội theo hướng tiến bộ
2 Liên hệ thực tiễn về việc đấu tranh với những ý thức xã hội tiêu cực, phát huy ý thức xã hội tích cực ở địa phương
2.1 Kết quả đạt được về ý thức xã hội tích cực trên địa bàn tỉnh An Giang và huyện Phú Tân:
Thực trạng trên địa bàn huyện Tỉnh An Giang nói chung và huyện Phú Tân nói riêng hiện nay phần lớn người dân từ nông dân, công nhân, cán bộ, đảng viên, công chức và người lao động đều có ý thức xã hội tích cực thể hiện cụ thể như:
Về ý thức chính trị, chấp hành pháp luật: thực hiện theo chủ trương, đường lối chính sách pháp luật của Đảng và nhà nước Phần lớn người dân nhìn nhận đúng và tự giác hơn trong việc chấp hành pháp luật mà nhà nước đề ra Nhân dân ý thức được trách nhiệm, quyền hạn của mình đối với nhà nước thông qua pháp luật
do đó họ tích cực tham gia vào các hoạt động quản lí nhà nước: tham gia đóng góp các ý kiến cho các văn bản pháp luật, những ý kiến đó được đánh giá cao và có tính thực tiễn Có những ý kiến được các cơ quan có thẩm quyền ghi nhận xem xét,
Trang 7nghiên cứu và bổ sung thêm; người dân còn tham gia vào bắt tội phạm và đã được công an tặng giấy khen đột xuất cụ thể là trường hợp của anh Trần Văn Ca (34 tuổi) và anh Lương Minh Nhựt (44 tuổi, cùng ngụ xã Bình Thạnh Đông) có thành tích bắt cướp giật điện thoại của một người phụ nữ; vấn đề tai nạn giao giảm so với trước
Ý thức đạo đức người dân An Giang nói chung và con người Phú Tân nói riêng luôn có truyền thống đạo đức tốt đẹp, cần cù và chịu khó, luôn cần mẫn trong lao động và sản xuất, trong gia đình thì luôn kính trên nhường dưới, với hàng xóm láng giềng luôn thân thiện, yêu thương và giúp đỡ lẫn nhau, điều đó thể hiện ngay trong những đợt dịch Covid-19 đang bùn phát, cả hệ thống chính trị đều căng mình chung tay để chống dịch, Đại Tá Đinh Văn Nơi đã huy động nhân lực và vật lực cùng Ban Trị sự Trung Ương Giáo hội Phật Giáo Hòa Hảo hỗ trợ cho các huyện thị Trong đó có huyện Phú Tân với 2.000 túi thuốc, 25 tấn gạo, 1.000 khẩu trang, 200 bình xịt khử khuẩn và nhu yếu phẩm hỗ trợ huyện Phú Tân, không chỉ có lãnh đạo
mà người dân còn chung lòng, tại nơi tôi sống ở thời điểm đó Ông Võ Ngọc Tư, Ông Hoa Nhất Trí cùng một số người dân đã mua hầm cá tác để hỗ trợ cho người dân của vùng bị phong tỏa Ấp Trung 1, Thị Trấn Phú Mỹ và một số điểm nóng trong vùng dịch đó thể hiện ý thức đạo đức tốt đẹp cùng nhau chống dịch
Về ý thức tôn giáo cũng được nâng cao, trên địa bàn tỉnh An Giang hiện có
11 tôn giáo và 15 tổ chức được công nhận với khoảng 1,6 triệu tín đồ Thời gian qua, các tổ chức tôn giáo trong tỉnh đã tích cực tham gia phòng, chống dịch bệnh COVID-19 với nhiều hoạt động thiết thực, hiệu quả Theo đó, từ cuối tháng 3 đến nay, tất cả các cơ sở tôn giáo trong tỉnh đã tạm ngừng mọi hoạt động, nghi lễ tôn giáo tập trung đông người; Đạo Công giáo hướng dẫn các giáo dân tham dự thánh
lễ trực tuyến tại nhà Đối với Phật giáo cũng tạm dừng tổ chức các hoạt động Phật
sự, sự kiện tôn giáo và xã hội có tập trung đông người, đặc biệt trong các ngày từ
13 đến 16/4 là Tết Chôl Chnăm Thmây cổ truyền của đồng bào Khmer, khuyến khích bà con phật tử đón Tết tại nhà để đảm bảo phòng chống dịch Covid-19
Trang 8Ý thức thẩm mỹ của con người An Giang được nâng lên rõ nét được thể hiện qua cách ăn mặc, giao tiếp, trong các cơ quan đều thể hiện thị hiếu thẩm mỹ về văn hóa, nhiều tắc phẩm nghệ thuật ca nghệ quê hương, lòng yêu thương con người, thể hiện bản sắc văn hóa của người Việt Nam
2.2 Những hạn chế trong ý thức xã hội
Bên cạnh những thành tựu tích cực còn 1 số tiêu cực cục bộ của địa phương:
Ý thức chấp hành giao thông,1 bộ phận thanh thiếu niên muốn thể hiện mình nên đánh võng, nẹt bô làm mất an ninh trật tự đã gây ra một số vụ tai nạn làm ảnh hưởng đến người dân vô tội và hệ lụy cho gia đình Một số đồng bào dân tộc thiểu
số còn nạn tảo hôn, dẫn đến tình trạng hệ lụy cho những đứa trẻ sinh ra, bên cạnh
“trọng nam khinh nữ” cũng làm ảnh hưởng đến tỷ lệ dân số hiện nay và nhất là nạn nạo phá thai làm ảnh hưởng đến sức khỏe của người phụ nữ
Một số tiêu cực trong phòng chống dịch bệnh Covid-19, ở thời điểm dịch bệnh phức tạp trên địa bàn huyện Phú tân thực hiện CT 16 của UBND tỉnh, thế nhưng nhiều người dân lại thiếu ý thức tự tiện ra đường mà không có lý do, khi bị đội tuần tra làm nhiệm vụ lập biên bản thì lại bạo hành đó là trường hợp của đôi vợ chồng bà Trần Thị Tuyền (42 tuổi, ngụ xã Hòa Lạc, huyện Phú Tân), bà Tuyền đã lao vào đánh 1 thành viên của công an xã và đã bị bắt tạm giam hình sự về hành vi
“ Chống người thi hành công vụ” Không những thế tệ nạn xã hội lô đề, đá gà, cờ bạc…trên địa bàn vẫn tiếp diễn với nhiều thủ đoạn tinh vi, chúng còn dùng đến thủ đoạn bỏ tiền để mua chuột, điều động các lãnh đạo cản con đường phát triển phi pháp của chúng, trường hợp của Đại Tá Đinh Văn Nơi là bằng chứng thiết thực
Một số bộ phận phản động lợi dụng dân chủ để chống phá đảng và nhà nước
cụ thể: Gần đây chúng vu cáo, tìm cách biện minh: Người Khmer chính là chủ nhân của di chỉ khảo cổ Ốc Eo (An Giang), xuyên tạc vùng đất Nam Bộ là của Cam-pu-chia; đòi thành lập "Nhà nước Khmer Krôm"
Biểu hiện ở trên các trang mạng xã hội dùng các hình ảnh bà con từ các vùng dịch về bị kẹt ở các chốt trạm do chưa thực hiện đúng các qui định phòng chống dịch của địa phương, chúng chụp hình, để các dòng trạng thái nhằm xách động,
Trang 9xuyên tạc, nói xấu đảng và nhà nước ta Một bộ phận cán bộ đảng viên, nhân dân phủ nhận vai trò của đảng, Chủ nghĩa Mác – Lênin, khi tham gia MXH, dựa theo thông tin chưa được kiểm chứng để đưa ra phát ngôn tùy tiện, thiếu xây dựng, thậm chí đi ngược quan điểm, đường lối của Đảng, gây phân tâm trong dư luận; ảnh hưởng không tốt đến uy tín của đội ngũ cán bộ, đảng viên
Ngoài ra khả năng phản biện xã hội, phản biện lại những ý sai trái, những luận điệu xuyên tạc chưa mạnh mẽ, do một phận chưa nắm chắc về quan điểm của đảng, nhà nước nên không mạnh dạn đấu tranh lại những luận điệu xuyên tạc
2.3 Bài học kinh nghiệm của bản thân
Bản thân tôi với vai trò là Bí thư chi bộ- Hiệu trưởng nhà trường và là 1 đảng viên tôi rút ra chi mình bài học kinh nghiệm sâu sắc:
Tôi luôn kiên định đối với đường lối của Đảng, mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; Trung thành với chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Xây dựng Nghị Quyết phù hợp với địa phương, nhu cầu của đơn vị Luôn giữ gìn đạo đức, lối sống giản dị, luôn có tinh thần cầu thị, lắng nghe, tiếp thu ý kiến đóng góp, sửa chữa khuyết điểm và giữ gìn đoàn kết nội bộ Luôn lấy vì lợi ích tập thể và chăm lo cho đội ngũ
Có ý thức thực hành tiết kiệm, đấu tranh phòng, chống lãng phí, tham nhũng, quan liêu, các biểu hiện tiêu cực khác trong đơn vị Không có các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” của
cá nhân
Tăng cường công tác giáo dục tư tưởng chính trị đạo đức, lối sống đối với cán bộ, công chức, viên chức kịp thời chỉnh đốn, uốn nắn những lệch lạc trong tư tưởng, đạo đức và hành động của cán bộ, công chức
Thường xuyên tuyên truyền nhắc nhở CB, GV, NV, người thân, thôn xóm nghiêm túc thực hiện các biện pháp phòng chống dịch Covid-19, đặc biệt khi tham gia các trang mạng xã hội, không tùy tiện chia sẻ, like, bình luận những nội dung chưa chính thống làm ảnh hưởng đến đơn vị, bản thân và địa phương
Trang 10Trong phân công nhiệm vụ cho đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên và người lao động chú trọng đến trình độ, năng lực, chuyên môn nghiệp vụ, hoàn cảnh gia đình, mối quan hệ đồng nghiệp trên cơ sở phù hợp với nhu cầu và năng lực để họ
có ý thức đúng với trách nhiệm của mình, đánh giá công bằng khách quan
Trong khóa học B157 tôi cố gắng nghiêm túc lắng nghe thầy, cô giảng bài, nắm chắc các quan điểm của Đảng, đường lối chính sách của Nhà nước, hoàn thành khóa học, trang bị cho mình kiến thức vững chắc để tuyên truyền quan điểm Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh để cán, đảng viên, giáo viên, nhân viên, người thân nắm rõ, họ có nhận thức đúng, phản biện được những luận điệu xuyên tạc, chống đối nhà nước
2.4 Trên thực trạng những thành tựu và hạn chế trên tôi nêu đưa ra một số giải pháp cụ thể như sau:
-Xây dựng ý thức xã hội tích cực gắn liền với việc cải tạo xã hội thông qua việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật Tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật cho công dân, cần chú ý đến khả năng nhận thức, lĩnh hội những kiến thức, hiểu biết về pháp luật của các tầng lớp dân cư, các loại đối tượng từ đó lựa chọn những phương pháp tuyên truyền giáo dục phù hợp
- Coi trọng và đẩy mạnh cách mạng xã hội chủ nghĩa trên lĩnh vực tư tưởng – văn hóa để xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa, những ý thức xã hội tiêu cực xuất phát từ những tư tưởng lạc hậu, thiếu khoa học Chúng ta phải xây dựng con người mới khoa học, tiên tiến nhưng đậm đà bản sắc văn tộc Bỏ qua những lạc hậu lỗi thời hướng đến cái tiến bộ phù hợp với sự tồn tại xã hội, giúp cho xã hội ngày càng phát triển
- Nâng cao giáo dục chủ nghĩa Mác –Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh cho toàn thể cán bộ, đảng viên, quần chúng làm cho chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng
Hồ Chí Minh ăn sâu vào tâm trí mỗi người, luôn giữ vững nền tảng tư tưởng Cần xem xét đưa chương trình giáo dục chủ nghĩa Mác- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh vào chương trình giáo dục các cấp, lựa chọn những nội dung cốt lõi để học sinh nhận thức được Đảng là con đường soi sáng cho đất nước phát triển, Chủ tịch