Ngữ văn 9, đề 26

Thái độ ứng xử cảm động chan chứa tình người của người bà trong hai thơ trên đã gợi cho em những suy nghĩ gì?. Làm văn 7 điểm Câu 1 2 điểm: Từ bài thơ ở phần đọc hiểu, em hãy viết một đ

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

***

ĐỀ SỐ 26

ĐỀ KHẢO SÁT NĂNG LỰC HỌC SINH

Môn: Ngữ văn 9

Thời gian làm bài: 120 phút, không kể giao đề

(Đề thi gồm: 01 trang)

Phần I Đọc hiểu (3 điểm)

Đọc bài thơ sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:

Bà hành khất đến ngõ tôi

Bà tôi cung cúc ra mời vào trong Lưng còng đỡ lấy lưng còng Thầm hai tiếng gậy tụng trong nắng chiều.

Nhà nghèo chẳng có bao nhiêu Gạo còn hai ống chia đều thảo thơm Nhường khách ngồi chiếc chổi rơm.

Bà ngồi dưới đất mắt buồn ngó xa

Lá tre rụng xuống sân nhà Thoảng hương nụ vối…chiều qua cùng chiều.

(Bà Tôi - Kao Sơn, dẫn theo nguồn http://baohinhbinh.org.vn)

Câu 1 (0,5 điểm) Xác định thể thơ và phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài

thơ?

Câu 2 (0,5 điểm) Tìm từ đồng nghĩa với từ hành khất.

Câu 3 (1.0 điểm) Chỉ ra biện pháp tu từ trong câu thơ thứ ba: Lưng còng đỡ lấy lưng còng

và nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó

Câu 4 (1.0 điểm) Thái độ ứng xử cảm động chan chứa tình người của người bà trong hai

thơ trên đã gợi cho em những suy nghĩ gì?

Phần II Làm văn (7 điểm)

Câu 1 (2 điểm): Từ bài thơ ở phần đọc hiểu, em hãy viết một đoạn văn bàn về vai trò của

lòng tốt trong cuộc sống hiện nay

Câu 2 (5 điểm): Cảm nhận của em về tình bà cháu trong đoạn thơ sau:

Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa

Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ

Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm

Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm,

Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi,

Nhóm niềm xôi gạo mới, sẻ chung vui,

Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ

Ôi kỳ lạ và thiêng liêng – bếp lửa!

Giờ cháu đã đi xa Có ngọn khói trăm tàu,

Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả,

Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở:

- Sớm mai này, bà nhóm bếp lên chưa?

( Trích: Bếp lửa - Bằng Việt , Ngữ văn 9, tập một)

Hết

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

***

HƯỚNG DẪN CHẤM

ĐỀ KHẢO SÁT NĂNG LỰC HỌC SINH

Môn: Ngữ văn 9

PHẦN I.

ĐỌC

HIỂU

(3điểm)

Câu 1 ( 0,5đ)

- Thể thơ: Lục bát

- Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài thơ:

biểu cảm

0,25đ

0.25 đ

Câu 2 ( 0.5đ)

Từ đồng nghĩa với từ "hành khất" là "ăn mày" hoặc "ăn xin" 0.5

Câu 3 (1đ)

Biện pháp tu từ trong câu thơ "Lưng còng đỡ lấy lưng còng" là:

(chọn 1 trong 2)

- Điệp ngữ: "lưng còng"

- Hoán dụ => khắc họa chân dung già nua, nhọc nhằn có phần tội nghiệp của hai người bạn già

- Từ "lưng còng" được lặp lại, kết hợp với động từ "đỡ" đã tái hiện một hình ảnh đẹp đẽ, cảm động, ấm áp tình người giữa chủ nhà và người hành khất

0,5đ

0,5đ

Câu 4 (1đ)

Thái độ ứng xử cảm động chan chứa tình người của người bà trong bài thơ trên đã gợi cho em những suy nghĩ về tình người, lòng nhân ái của người bà đối với người ăn xin Đó là nét đẹp tinh thần rất cần phải được trân trọng, nâng niu, giữ gìn và nhân lên

1 đ

PHẦN II

Làm văn

1 Kỹ năng :

- Đảm bảo đúng hình thức đoạn văn

- Đảm bảo đúng dung lượng theo yêu cầu

- Diễn đạt rõ ràng mạch lạc, có dẫn chứng minh họa

- Không mắc lỗi về dùng từ đặt câu

0.25

Câu 1.

(2 điểm)

2 Nội dung đạt được ý sau:

* Mở đoạn

Từ bài thơ =>Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: Lòng tốt trong cuộc sống hôm nay (Học sinh lựa chọn cách dẫn trực tiếp hoặc gián tiếp tùy thuộc vào khả năng của mình)

* Thân đoạn

- “Lòng tốt” là sự lương thiện, phẩm chất tốt đẹp của con người, luôn hướng đến mọi người, sẵn sàng giúp đỡ người khác khi gặp khó khăn, sẵn sàng sẻ chia với người khác

- Trong xã hội có rất nhiều mảnh đời chịu bất hạnh, đau thương, khổ cực, việc chúng ta yêu thương, đùm bọc, giúp đỡ những người đó làm xoa dịu, giảm bớt nỗi đau của họ, xã hội cũng sẽ phát triển đẹp đẽ, vững mạnh hơn

- Khi giúp đỡ người khác, ta sẽ nhận lại sự kính trọng, niềm tin yêu của người khác và cả sự sẵn sàng giúp đỡ lại mình lúc mình gặp khó khăn

- Mỗi người biết chia sẻ, yêu thương, giúp đỡ người khác sẽ góp phần làm cho xã hội này giàu tình cảm hơn, phát triển văn minh hơn

- Học sinh tự lấy dẫn chứng về những người có lòng tốt

Lưu ý: dẫn chứng phải tiêu biểu, nổi bật, xác thực được nhiều người biết đến (ca sĩ Thủy Tiên làm từ thiện, anh Nguyễn Ngọc Mạnh (Đông Anh - Hà Nội ) cưú em bé ngã từ tầng 12, anh Trần Văn Tròn (Quảng Nam) cứu được 3 em nhỏ đuối nước…

*Kết đoạn

- Khái quát lại vấn đề cần nghị luận: Lòng tốt là điều vô cùng cần thiết trong cuộc sống hôm nay

- Rút ra bài học và liên hệ đến bản thân

0,25đ

1.0 đ

0.25

0.25đ

Câu 2

(5 điểm) 1.Về kỹ năng:- Học sinh viết đúng kiểu bài nghị luận về một đoạn thơ

- Lập luận chặt chẽ, dẫn chứng rõ ràng, khai thác được các biện pháp nhệ thuật đặc sắc

- Bố cục đảm bảo 3 phần, biết xây dựng đoạn, chuyển đoạn logic, nhịp nhàng

- Diễn đạt lưu loát, ngắn ngọn, không mắc lỗi dùng từ, chính tả

0.5

2 Về nội dung: Bài viết có thể trình bày nhiều cách song đảm

bảo các ý sau:

* Mở bài:

- Giới thiệu được tác giả Bằng Việt và bài thơ Bếp lửa

- Khái quát nội dung hai khổ cuối

* Thân bài:

1 Khái quát hoàn cảnh ra đời, mạch cảm xúc của bài thơ

Bài thơ “Bếp lửa” được sáng tác năm 1963, khi tác giả 19

tuổi và đang học ngành Luật ở Liên Xô Tác phẩm viết theo

thể thơ tự do và được đưa vào tập thơ “Hương cây – Bếp

lửa”, tập thơ đầu tay của Bằng Việt và Lưu Quang Vũ Bằng

sự kết hợp hài hòa giữa biểu cảm với tự sự, miêu tả và nghị

luận, bài thơ đã xây dựng hình ảnh bếp lửa gắn liền với hình

ảnh người bà và là điểm tựa khơi gợi mọi cảm xúc và suy

nghĩ về tình bà cháu.

2 Nhắc lại nội dung của những khổ thơ đầu

Ở những khổ thơ đầu, BV đã đưa người đọc đến với những kỉ

niệm của ông trong những năm tháng sống bên bà để từ đó bộc

lộ tình cảm yêu thương, thấu hiểu cho những vất vả nhọc nhằn

mà bà phải trải qua đồng thời bộc lộ lòng biết ơn bởi những gì

mà bà đã làm cho cháu Và tình cảm ấy tiếp tục được bộc lộ ở

khổ thơ thứ 6 khi nhà thơ bộc bạch những suy ngẫm về cuộc đời

của bà

3 Cảm nhận về tình bà cháu trong đoạn thơ

3.1 Từ những suy nghĩ về bà, cháu bộc lộ tình yêu thương và

biết ơn bà vô hạn

+ Chất biểu cảm trữ tình vẫn còn nhưng đã dòng suy tưởng đã

nhuốm màu nghị luận “Lận đận” - từ láy gợi hình với hai thanh

trắc đã diễn tả cả cuộc đời vất vả của bà, kết hợp với “biết mấy

nắng mưa” - ẩn dụ để chỉ những thăng trầm của cuộc sống càng

làm đậm thêm sự hy sinh cần mẫn của bà Trải qua tất cả những

khó khăn, thách thức ấy, hình ảnh bà vẫn chưa bao giờ tách rời

với bếp lửa

+ “Mấy chục năm rồi”, lời thơ kể mà như đếm, gợi lên cả một

tuổi thanh xuân, cả một đời người thức khuya dậy sớm gắn liền

với khói bếp cay nồng Ấy vậy mà trong “thói quen dậy sớm” ta

cảm nhận được sự tần tảo, đức hy sinh vẫn nguyên vẹn như thuở

nào

+ “Nhóm”, “nhóm”, “nhóm”, “nhóm” – điệp ngữ ấy ngân lên,

lan tỏa và khơi dậy biết bao yêu thương, biết bao rung cảm và

xúc động trong lòng người đọc Mỗi hình ảnh liệt kê trong mỗi

câu thơ là cả một dòng suy ngẫm gợi lên trong cả tác giả lẫn độc

giả “Bếp lửa ấp iu nồng đượm” ở khổ một nay được lặp lại làm

mạch cảm xúc được nối liền, ngân vang như một lời khẳng định

về sự cần mẫn, khéo léo của bà Chính tấm lòng nồng ấm đó đã

0,5đ

0,25đ

0.25 đ

1.5