Ngữ văn 9, đề 22

Đọc hiểu 3,0 điểm Đọc đoạn văn dưới đây và trả lời các câu hỏi bên dưới: Mong ước đầu tiên và lớn nhất của tôi là các con sẽ trở thành người tử tế, sau đó là cháu sẽ có một cuộc sống h

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

***

ĐỀ SỐ 22

ĐỀ KHẢO SÁT NĂNG LỰC HỌC SINH

Môn: Ngữ văn 9

Thời gian làm bài: 120 phút, không kể giao đề

(Đề thi gồm: 01 trang)

Phần I Đọc hiểu (3,0 điểm)

Đọc đoạn văn dưới đây và trả lời các câu hỏi bên dưới:

Mong ước đầu tiên và lớn nhất của tôi là các con sẽ trở thành người tử tế, sau đó là cháu sẽ có một cuộc sống hạnh phúc Sau này con có trở thành bất cứ ai trên cuộc đời này, làm bất cứ công việc gì thì cũng làm việc một cách tử tế, ứng xử với bản thân, với gia đình, bạn bè, những người xung quanh, với cộng đồng và thậm chí là với cả trái đất này một cách tử tế! Việc cháu tiếp tục học ở đâu, làm việc gì là tùy vào sở thích, niềm đam mê và năng lực của cháu Tôi và gia đình hoàn toàn tôn trọng vào sự lựa chọn và quyết định của con mình.

(Thạc sĩ Đinh Thị Thu Hoài – Giám đốc Trung tâm Đào tạo Kĩ năng sống Insight, mẹ của "cậu

bé vàng" Đỗ Hải Nhật Minh trả lời phỏng vấn báo Giáo dục và Thời đại số 24 ngày 28-1-2017, trang 7)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng ở đoạn trích trên.

Câu 2 Xác định nội dung cơ bản của đoạn trích?

Câu 3 Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong câu văn: Sau này con có trở thành bất

cứ ai trên cuộc đời này, làm bất cứ công việc gì thì cũng làm việc một cách tử tế, ứng xử với bản thân, với gia đình, bạn bè, những người xung quanh, với cộng đồng và thậm chí là với cả trái đất này một cách tử tế!

Câu 4 Em có tán đồng với mong ước về tương lai tuổi trẻ của vị phụ huynh thể hiện trong

đoạn trích trên không? Vì sao?

Phần II Làm văn (7,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)

Từ đoạn trích ở phần đọc hiểu, em hãy Viết đoạn văn trình bày suy nghĩ của em về những người sống tử tế trong xã hội hôm nay

Câu 2 (5,0 điểm): Cảm nhận của em về vẻ đẹp của nhân vật Phương Định qua đoạn văn sau:

“ Còn chúng tôi thì chạy trên cao điểm cả ban ngày Mà ban ngày chạy trên cao điểm không phải chuyện chơi Thần chết là một tay không thích đùa Hắn ta lẩn trong ruột những quả bom Tôi bây giờ còn một vết thương chưa lành miệng ở đùi Tất nhiên, tôi không vào viện quân y Việc nào cũng có cái thú của nó Có ở đâu như thế này không: đất bốc khói, không khí bàng hoàng, máy bay đang ầm ì xa dần Thần kinh thì căng như chão, tim đập bất chấp cả nhịp điệu, chân chạy mà vẫn biết rằng khắp xung quanh có nhiều quả bom chưa nổ Có thể nổ bây giờ, có thể chốc nữa Nhưng nhất định sẽ nổ Rồi khi xong việc, quay lại nhìn cảnh đoạn đường một lần nữa, thở phào, chạy về hang Bên ngoài nóng trên 30 độ chui vào hang là sà ngay đến một thế giới khác Cái mát lạnh làm toàn thân rung lên đột ngột Rồi ngửa cổ uống nước, trong ca hay trong bi đông Nước suối pha đường Xong thì nằm dài trên nền ẩm, lười biếng nheo mắt nghe ca nhạc từ cái đài bán dẫn nhỏ mà lúc nào cũng có pin đầy đủ Có thể nghe, có thể nghĩ lung tung

Hình như ta sắp mở chiến dịch lớn Đêm nào xe cũng đi nườm nượp ngoài đường Ban đêm chúng tôi được ngủ Nhưng mấy đêm nay thì chịu Đứa nào cũng leo tót lên trọng điểm, cầm xẻng xúc, nói vài câu buồn cười với một anh lái xe nào đó.”

(Trích Những ngôi sao xa xôi- Ngữ văn 9 – tập hai, NXB giáo dục, 2015)

-Hết -PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO

TẠO

***

HƯỚNG DẪN CHẤM

ĐỀ KHẢO SÁT NĂNG LỰC HỌC SINH

Môn: Ngữ văn 9

A YÊU CẦU CHUNG

- Giám khảo phải nắm được nội dung trình bày trong bài làm của thí sinh để đánh giá được một cách khái quát, tránh đếm ý cho điểm Vận dụng linh hoạt đáp án, nên sử dụng nhiều mức điểm một cách hợp lý; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo

- Thí sinh có thể làm bài theo nhiều cách riêng nhưng đáp ứng được các yêu cầu cơ bản của đề, diễn đạt tốt vẫn cho đủ điểm

Lưu ý: Điểm bài thi có thể để lẻ đến 0,25 điểm và không làm tròn.

B YÊU CẦU CỤ THỂ

1

1 Phương thức biểu đạt chính được sử dụng: nghị luận/phương thức nghị luận

0.5

2

2 Nội dung cơ bản của đoạn trích: Đoạn trích thể hiện mong muốn của một phụ huynh muốn con mình trở thành một người

tử tế

0.5

3

BPTT: Liệt kê, điệp ngữ:

Tác dụng: Nhấn mạnh, nêu rõ lời dặn dò của những bậc làm cha, làm mẹ mong muốn con dù trong hoàn cảnh nào vũng phải sống tử tế, sống đẹp

0.5 0.5

4

HS nêu quan điểm cá nhân và có những lí giải thuyết phục, nhưng không thể không tán đồng Vì đó là ý kiến đúng đắn, sâu sắc và có trách nhiệm.

Em tán đồng với mong ước về tương lai tuổi trẻ của vị phụ huynh thể hiện trong đoạn trích Thật vậy muốn thành công thì trước hết côn người cần là một người có lối sống tử tế Sự tử tế chính là chuẩn mực đạo đức quan trọng trong cuộc sống Tử tế ở đây là tử tế với chính bản thân mình, với những người xung quanh, với gia đình, những người xung quanh Dù bạn có là người tài giởi đến mức nào đi chăng nữa nhưng nếu bạn không

có cách ứng xử tử tế với mọi người thì mọi thứ đều là vô nghĩa

Một người có cách ứng xử tử tế là một người có trái tim yêu thương, biết chia sẻ, đồng cảm với những con người khác Tóm lại, sự tử tế chính là điểm tựa cơ bản giúp ta thành công

1

Phần II.

Làm văn

Câu 1

(2,0

điểm)

* Hình thức:

+ Đúng kiểu đoạn văn nghị luận về một tư tưởng đạo lí

+ Hình thức viết đoạn văn rõ ràng, mạch lạc + Lập luận chặt chẽ, lời văn sinh động, giàu sức thuyết phục

+ Viết thành một đoạn văn đảm bảo tính liên kết (Nếu không viết hình thức một đoạn văn cho điểm không quá 1,0 đ)

0,25

* Nội dung: Có thể trình bày theo nhiều cách song cần nêu

được các nội dung cơ bản sau

*Mở đoạn: Từ đoan trích, giới thiệu vấn đề NL

*Thân đoạn

- Giải thích

Hiểu một cách đơn giản "người tử tế" là người làm việc tốt, sống đúng, sống đẹp, sống có ý nghĩa, phù hợp với đạo đức, chuẩn mực của xã hội "Người tử tế" phải là người sống thật với bản lĩnh của chính mình

- Biểu hiện của người sống tử tế:

+ Sống trung thực, không gian dối, vụ lợi

+ Sống đúng lương tâm, suy nghĩ, cảm xúc của bản thân

+ Luôn sẵn sàng mở lòng giúp đỡ những người xung quanh Cho đi mà không yêu cầu đền đáp

+ Người tử tế là người luôn có tấm lòng bao dung, độ lượng, không quan tâm đến địa vị, danh vọng, không quá chú trọng vào cái tôi mà luôn luôn nghĩ cho người khác và đặt lợi ích cộng đồng lên trên hết

+ Người tử tế luôn có những hành động xuất phát từ động cơ trong sáng, mọi suy nghĩ đều hướng đến sự lương thiện, vì cuộc sống chung, thậm chí còn biết hy sinh những quyền lợi cá nhân

để hướng tới những điều tốt đẹp trọn vẹn cho cộng đồng + Ứng xử có văn hóa Biết tôn tọng người khác

- Ý nghĩa của lối sống tử tế:

+ Sự tử tế chính là biểu hiện của niềm tin vào cuộc sống tốt đẹp

Vì thế tử tế cũng chính là biết yêu cuộc sống này, có như vậy bạn mới có thể sống một cách tốt nhất

+ Khi bạn biết đối xử tử tế với mọi người cũng là lúc bạn nhận được sự tử tế từ xã hội Như vậy tử tế sẽ khiến cho các mối quan hệ trở nên tốt đẹp hơn

+ sống tử tế làm con người gần nhau hơn, tránh đc lối sóng vô cảm

+ Sự tử tế là biểu hiện của sự thiện tâm, đức độ Khi con người biết làm đẹp tâm của mình, khi đó họ mới trở thành người thực

sự có giá trị

- Dẫn chứng: Anh Nguyễn Ngọc Mạnh – người đã cứu được 1 em nhỏ rơi từ tầng 12 của 1 toà nhà chung cư; bạn Ngô Minh Hiếu 10 năm cõng bạn đi học…

*Kết đoạn:

- Khẳng định: Tử tế là cội nguồn của những điều tốt đẹp

0,25 0.25

0.5

0.5

0,5

0.25

- Hãy đối xử thật tử tế với mọi người, khi ấy bạn đã được sống một cuộc đời đúng nghĩa

Câu 2

(5,0 điểm)

- Hình thức:

+ Làm đúng kiểu bài nghị luận văn học

+ Bài viết đủ 3 phần: mở bài, thân bài và kết bài

+ Có luận điểm, luận cứ rõ ràng, lập luận chặt chẽ, phù hợp

+ Kết hợp linh hoạt các thao tác nghị luận

0.5

- Nội dung: Bài viết có thể trình bày vấn đề theo nhiều cách song cần đảm bảo được các ý cơ bản sau:

4,0

A Mở bài: Giới thiệu tác giả, tác phẩm, vấn đề nghị luận

B Thân bài 1.Khái quát về tác phẩm

“Những ngôi sao xa xôi” là một trong những tác phẩm thành công của Lê Minh Khuê Truyện được sáng tác năm 1971, lúc cuộc kháng chiến đang diễn ra ác liệt, gay go Truyện như một baì ca ca ngợi tinh thần kháng chiến anh dũng và vẻ đẹp tâm hồn của những nữ thanh niên xung phong

2.Cảm nhận về đoạn trích a) Giới thiệu sơ lược về nhân vật Phương Đinh.

- Phương Định là một người con gái Hà Nội, khá xinh xắn, đáng yêu

- Cô đã tham gia vào chiến trường 3 năm, hiện thuộc tổ trinh sát mặt đường, hằng ngày phải đo khối lượng đất đá lấp vào hố bom, đếm bom chưa nổ và nếu cần phải phá bom

- Có nhiều phẩm chất đáng mến như tâ hồn nhạy cảm, mơ mộng, lạc quan, yêu đời và giàu tình yêu thương đối với đồng đội nhưng đáng chú ý nhất là sự dũng cảm và tinh thần trách nhiệm trong công việc Tâm lí của Phương Định trong một lần phá bom được miêu tả rất chi tiết ở trong đoạn trích

b) Cảm nhận về vẻ đẹp của nhân vật qua đoạn trích đã cho

* Phương Định là một cô gái dũng cảm, kiên cường Điều đó được thể hiện qua lời kể của cô về công việc của cô và những người đồng đội

- Nơi cô làm việc là một cao điểm trên tuyến lửa Trường Sơn – nơi được mệnh danh là túi bom của địch Là nơi mà đế quốc Mĩ trút bom mìn xuông hòng ngăn cản sự chi viện của hậu phương Miền Bắc cho tiền tuyến lớn Miền Nam Làm việc ở nơi ấy là

cô và những người đồng đội của mình sẽ phải đối mặt với nguy hiểm bởi cái chết luôn cận kề

- Theo lời PĐ kể thì cô và đồng đội phải làm việc trên cao điểm

cả ban ngày Mà như lời cô kể thì “ban ngày chạy lên cao điểm không phải là chuyện chơi” bởi “Thần chết là một tay không thích đùa Hắn ta lẩn trong ruột những quả bom.” Rõ ràng là cô

đã ý thức được rất rõ mối nguy hiểm trong công việc của mình

- Cô kể tiếp: “Có ở đâu như thế này không: đất bốc khói, không

0,5

0,25

0.5

1.0

khí bàng hoàng, máy bay đang ầm ì xa dần Thần kinh thì căng như chão, tim đập bất chấp cả nhịp điệu, chân chạy mà vẫn biết rằng khắp xung quanh có nhiều quả bom chưa nổ Có thể nổ bây giờ, có thể chốc nữa Nhưng nhất định sẽ nổ ” Mỗi câu

văn đọc lên, người đọc có thể hình dung rất rõ về sự nguy hiểm

và không khí căng thẳng nơi cô làm việc Lối miêu tả chân thực khiến người đọc cũng phải rùng mình khi tưởng tượng lại không khí của những cuộc gỡ bom Bom mìn dội khắp nơi và có thể nổ bất cứ lúc nào còn máy bay địch thì gầm rú liên tục

- Ấy thế mà trong những lời cô kể, người đọc không hề thấy có bóng dáng của sự sợ hãi Cô kể thật bình thản và tự nhiên giống như kể về cuộc sống hoà bình thường nhật Cái hay trong cách

kể chuyện của LMK là ở đó Bà cứ để Định kể một các tự nhiên

về cuộc sống của mình Và từ những lời kể ấy, người đọc dần dần mường tượng được vẻ đẹp tâm hồn của cô gái trẻ người Hà Nội – một cô gái kiên cường, dũng cảm

* Phương Định là một cô gái hồn nhiên, trẻ trung giống như bao cô gái trẻ khác

- Vừa ở trên cao điểm, phải đối mặt với muôn vàn hiểm nguy, giam khổ ấy thế mà khi chạy về đến hang là Phương Định lại trở về với vẻ đẹp trong trẻo, trẻ trung Cô cảm nhận được cái không khí trong hang mát lạnh như ở một thế giới khác Cô cảm thấy toàn thân rung lên đột ngột khi tận hưởng cái cảm giác mát

mẻ trong hang Dường như cái khốc liệt của bom đạn ngoài kia

đã không còn nữa mà thay vào đó là cảm giác bình yên đến lạ Phương Định ngửa cổ uống nước suối pha đường Xong thì nămg dài trên nền ẩm, nheo mắt nghe ca nhạc từ cái đài bán dẫn Ta không thể tin nổi một cô gái dũng cảm, kiên cường khi đối mặt với quả bom nổ chậm trên cao điểm đến khi về hang lại mang vẻ đẹp trong trẻo, bình dị đến vậy Và có lẽ chính điều đó càng làm cho cô trở nên đẹp đẽ hơn

3.Đánh giá

- Ngôi kể thứ nhất, nhân vật tự kể khiến câu chuyện hiện lên chân thực, chi tiết, tỉ mỉ; đồng thời dễ dàng bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc của mình

- Phương Định là một nữ chiến binh vô cùng quả cảm, có tinh thần trách nhiệm cao, luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ Cô là điểm hình cho vẻ đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam thời chống Mĩ, là tấm gương sáng cho lớp trẻ hôm nay noi theo và học tập

C.Kết bài

- Đánh giá chung về đoạn trích

- Đoạn trích khơi gợi trong em những tình cảm, trách nhiệm gì?

Em học được bài học gì?

- Suy ngẫm về vai trò của tuổi trẻ hiện nay trong việc bảo vệ đất nước; liên hệ bản thân

1,0

0,5