THUẾ VÀ HỆ THỐNG THUẾ VIỆT NAMCHƯƠNG 1: SƠ LƯỢC VỀ NGUỒN GỐC VÀ QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA THUẾ Chương 1: Sơ lược nguồn gốc và quá trình phát triển của thuế Nguồn gốc ra đời của thuế I Qu
Trang 1THUẾ VÀ HỆ THỐNG THUẾ VIỆT NAM
CHƯƠNG 1: SƠ LƯỢC VỀ NGUỒN GỐC VÀ
QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA THUẾ
Chương 1: Sơ lược nguồn gốc và quá trình phát triển của
thuế
Nguồn gốc ra đời của thuế
I
Quá trình phát triển của thuế
Sơ lược về thuế ở Việt Nam
II
III
Chương 1: Sơ lược nguồn gốc và quá trình phát triển của
thuế
Nguồn gốc ra đời của thuế
I
Quá trình phát triển của thuế
Sơ lược về thuế ở Việt Nam
II
III
Sự ra đời, tồn tại và phát triển của Nhà nước và nền kinh tế hàng hóa tiền tệ
Thuế
Sự xuất hiện của thu nhập
xã hội
Chương 1: Sơ lược nguồn gốc và quá trình phát triển của
thuế
Nguồn gốc ra đời của thuế
I
Quá trình phát triển của thuế
Sơ lược về thuế ở Việt Nam
II
III
II Quá trình phát triển của thuế
Giai đoạn 1 Giai đoạn 2 Giai đoạn 3
Từ đầu thời
kỳ chiếm hữu nô lệ đến thời kỳ tiền tư bản
Thời kỳ chuyển sang hình thái tư bản chủ nghĩa
Thời kỳ chuyển sang chế độ dân chủ hóa nền kinh tế, xã hội
Trang 2Khi Nhà nước giữ vai trò cách biệt với
sự phát triển kinh tế
-> sự hạn chế về mục tiêu thu thuế Sự phát
triển của thuế gắn liền với sự phát triển của xã hội
Khi Nhà nước can thiệp sâu rộng vào
nền kinh tế
-> thuế gia tăng về số lượng và chất lượng
Khi xã hội được dân chủ hóa
->thuế trở nên thông minh hơn
Tóm lại:
Chương 1: Sơ lược nguồn gốc và quá trình phát triển của
thuế
Nguồn gốc ra đời của thuế
I
Quá trình phát triển của thuế
Sơ lược về thuế ở Việt Nam
II
III
III Sơ lược về thuế ở Việt Nam
Giai ñoạn 1 Giai ñoạn 2 Giai ñoạn 3
Trước khi
thực dân
Pháp xâm
lược
Thời kỳ thuộc địa nửa phong kiến
Thời kỳ độc lập, thống nhất
và tiến lên CNXH
Giai đoạn 1
Trước khi thực dân Pháp xâm lược
Thuế chính phú, thuế tạp phú
Thuế mỏ, thuế muối,thuế cảng
Thuế trực thu, thuế gián thu
Thuế thân, Thuế ñiền
Nhà Nguyễn
Trịnh - Nguyễn
Nhà Lê
Nhà Trần
• Triều đại Nhà Trần
- Thuế thân (còn gọi là thuế đinh):
Thuế đinh đánh vào bản thân mỗi người dân tới
tuổi trưởng thành, được quy thành tiền và nộp
bằng tiền.
- Thuế ruộng (thuế điền): thuế ruộng thì đóng
bằng thóc (nộp bằng hiện vật).
- Thuế ruộng muối (phải đóng bằng tiền).
- Đánh thuế cả trầu cau, tôm cá, rau quả, …
Giai đoạn 1
Trước khi thực dân Pháp xâm lược
• Triều Nguyễn Gia Long
- Thuế Đinh (Thuế thân): bằng tiền
- Thuế Điền: bằng thóc
- Thuế sản vật: đánh vào cây quế (đánh vào việc khai thác cây quế trong rừng) ai đóng thuế sản vật cây quế thì được miễn trừ thuế thân
- Thuế Yến: (đánh vào khai thác tổ chim Yến Ai nộp thuế yến thì được tha việc binh lính
- Thuế hương liệu (cây trầm), thuế sâm, thuế chiếu, thuế gỗ, …
- Thuế đánh vào các tàu bè các nước ra vào buôn bán
- Thuế khai thác mỏ
Giai đoạn 1
Trước khi thực dân Pháp xâm lược
Trang 3Giai đoạn 2:
Thời kỳ thuộc địa nửa phong kiến
Giai đoạn 3:
Thời kỳ độc lập, thống nhất và tiến lên CNXH
1
-Bãi bỏ các sắc thuế phi nhân đạo -Tăng thuế với các hoạt động xa xỉ -7 loại thuế
2
-Đa dạng hóa sắc thuế -Phân biệt kinh tế
tư nhân và tập thể, ngành nghề sản xuất -12 loại thuế
3
-1975– 1980:
2 chinh sách thuế
- 1980–1990:
thuế thống nhất nhưng trọng
1945 - 1954 1954 - 1975
4
-1991 – 1995: Đổi mới
- 1995- 2005:
hoàn thiện thuế
để hội nhập
1975 - 1990 1990 - nay
1945 - 1954
• Sắc lệnh Số 11 ngày 07/09/1945 của Chính
phủ đã nêu rõ: “Bãi bỏ thuế thân là một thứ
thuế vô lý, trái ngược với tinh thần của chính
thể dân chủ cộng hòa”.
• Nhà nước chưa đặt vấn đề đóng góp của nhân
dân dựa trên một chính sách hợp lý, còn dè
dặt trong việc huy động tài lực của nhân dân
bằng thuế, chỉ phát hành tiền để giải quyết
vấn đề tài chính.
7 sắc thuế giai đoạn 1945 - 1954
• Thuế nông nghiệp
• Thuế công thương nghiệp
• Thuế hàng hóa
• Thuế xuất nhập khẩu
• Thuế sát sinh
• Thuế trước bạ
• Thuế tem (con niêm)
1954 - 1975
•• Trên nguyên tắc: Trên nguyên tắc:
+ Thuế đối với
+ Thuế đối với quốc doanh nhẹ hơn tư nhân quốc doanh nhẹ hơn tư nhân;;
+ Động viên đối với
+ Động viên đối với sản xuất nhẹ hơn buôn bán sản xuất nhẹ hơn buôn bán;;
+ Ngành nghề, mặt
+ Ngành nghề, mặt hàng cần thiết nhẹ hơn hàng cần thiết nhẹ hơn ngành ngành
nghề, mặt hàng không cần thiết, xa xỉ, cao cấp;
• Từ cuối năm 1954, Nhà nước đã công bố hệ
thống thuế mới hoàn chỉnh và lần lượt ban hành
áp dụng thống nhất trên toàn miền Bắc.
+ Thuế nông nghiệp thu bằng hiện vật.
+ 12 sắc thuế khác thu bằng tiền
12 sắc thuế giai đoạn 1954 -1975
• Thuế doanh nghiệp
• Thuế hàng hóa
• Thuế sát sinh
• Thuế buôn chuyến
• Thuế thổ trạch
• Thuế kinh doanh nghệ thuật
• Thuế môn bài
• Thuế trước bạ
• Thuế muối
• Thuế rượu
• Thuế xuất nhập khẩu và chế độ thu quốc doanh
Trang 41975 -1990
• 1975-1985: 2 chế độ thuế
+Miền Bắc tiếp tục thi hành chế độ thuế từ trước
+Miền Nam: cải tiến một số sắc thuế của chớnh quyền Sài Gũn
cũ như thuế lợi tức, thuế mụn bài, thuế thổ trạch , thuế TVA,
thuế TTĐB, thuế lưu hành xe tự động, thuế trước bạ Ngoài ra
cũn cú chế độ thu quốc doanh
Đặc điểm: sử dụng thuế như là một cụng cụ cải tạo xó hội chủ
nghĩa:
+ Phõn biệt thành phần kinh tế, tiến tới hai thành phần: sở
hữu toàn dõn, sở hữu tập thể
+ Phõn biệt ngành nghề sản xuất, thương mại, dịch vụ
• 1986 -1990: Phõn biệt đối xử:
+ Xớ nghiệp quốc doanh thỡ thực hiện chế độ thu quốc doanh,
thu trớch nộp lợi nhuận
+ Cỏc doanh nghiệp thuộc cỏc thành phần kinh tế khỏc lại
chịu sự tỏc động của thuế cụng thương nghiệp
Thuế giai đoạn 1986 -1990 Thu đối với khu vực quốc doanh
Giá thành Lợi nhuận
định mức
Thu quốc doanh
Thu chênh lệch giá
Giá bán buôn xí nghiệp = 105
Giá bán buôn công nghiệp = 120 Giá phân phối cho thương nghiệp = 130
1990 -2005
• - Quốc hội Khúa VIII, kỳ họp thứ 4 (cuối thỏng
12/1988) đó đề ra yờu cầu phải xỳc tiến việc
nghiờn cứu, cải tiến hệ thống chớnh sỏch Thuế
ỏp dụng thống nhất đối với cỏc thành phần
kinh tế.
• Bắt đầu thực hiện chương trỡnh cải cỏch thuế
2 bước
CHƯƠNG TRèNH CẢI CÁCH THUẾ 2 BƯỚC:
Cải cỏch thuế bước 1: 1990-1995
• Mục tiờu:
Thuế trở thành cụng cụ chủ yếu của Nhà nước trong quản lý Thuế trở thành nguồn thu chủ yếu của ngõn sỏch khi chuyển đổi sang kinh tế thị trường
Thuế gúp phần thực hiện cụng bằng xó hội giữa cỏc thành phần kinh tế
Đảm bảo tớnh phỏp lý cao (ban hành luật và phỏp lệnh) Phự hợp từng bước với sự chuyển đổi mụ hỡnh kinh tế và đặc điểm của nước ta
• Nội dung: Ban hành 6 luật thuế (thuế doanh thu, thuế TTĐB, thuế lợi tức, thuế xuất khẩu, nhập khẩu, thuế sử dụng đất nụng nghiệp, thuế chuyển quyền sử dụng đất) và 3 phỏp lệnh (thuế tài nguyờn, thuế thu nhập đối với người cú thu nhập cao, thuế nhà đất)
Cải cỏch thuế bước 2: 1995- 2005
• Mục tiờu
Về tài chớnh: bao quỏt hết mọi nguồn thu đó, đang và sẽ phỏt sinh
Về kinh tế: khuyến khớch phỏt triển sx, đẩy mạnh XK, bảo hộ hợp lý
nền sx trong nước và phự hợp với quỏ trinh hội nhập
Về xó hội: đảm bảo bỡnh đẳng giữa cỏc thành phần kinh tế, giảm
chờnh lệch giàu nghốo, gúp phần ổn định xó hội
Về mặt nghiệp vụ: chớnh sỏch thuế phải đơn giản, rừ ràng, dễ hiểu, dễ
kiểm tra, nõng cao ý thức trỏch nhiệm và nghĩa vụ của mọi cụng dõn
• Nội dung:
Ban hành luật thuế GTGT thay cho thuế doanh thu, thuế TNDN thay
cho thuế lợi tức
Ban hành luật sửa đổi bổ sung một số điều của thuế XNK và thuế
TTĐB
Ban hành phỏp lệnh phớ và lệ phớ
Sửa đổi bổ sung phỏp lệnh thuế tài nguyờn, luật thuế chuyển quyền
sử dụng đất
CẢI CÁCH THUẾ TRONG HNKTQT
• MỤC ĐÍCH: xõy dựng hệ thống thuế hiện đại, cú hiệu lực và hiệu quả, cú kết cấu hợp lý
• NỘI DUNG:
Bổ sung, sửa đổi Luật Thuế xuất khẩu, Thuế nhập khẩu và Luật Hải quan, phự hợp với tập quỏn và cỏc cam kết quốc tế theo lộ trỡnh hội nhập
Tiếp tục sửa đổi Luật Thuế giỏ trị gia tăng, Luật Thuế tiờu thụ đặc biệt, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, ban hành Luật Thuế thu nhập cỏ nhõn, Luật Thuế tài sản, Luật Thuế sử dụng tài nguyờn
Ban hành Luật Quản lý thuế vào năm 2006 tạo cơ sở phỏp lý cải cỏch căn bản cụng tỏc quản lý thuế từ quy trỡnh thủ tục hành thu đến tổ chức bộ mỏy và cỏn bộ
Dự thảo ban hành Luật thuế bảo vệ mụi trường, Luật thuế
Trang 5Thu nhập Tiêu dùng Tài sản
Thuế TNDN Thuế TNDN
(luật)
Thuế TNCN Thuế TNCN
(luật)
-Thuế chuyển
quyền sử
dụng đất
Thuế GTGT (luật)Thuế GTGT (luật)
Thuế TTThuế TTĐĐB (luật)B (luật)
Thuế XK, thuế NK Thuế XK, thuế NK
(luật)
Thuế nhà đất (luThuế nhà đất (luậật hit hiệệu llựực tc từừ1/1/2012) Thuế đất nông nghiệp Thuế đất nông nghiệp (luật)
Thuế tài nguyên (luThuế tài nguyên (luậật –– hi
hiệệu lu lựực tc từừ1/7/2010)
Hệ thống Luật thuế Việt Nam từ 01/01/2009
-Thuế mụn bài (Phỏp lệnh)