Cùng với đó, Đức cũng là một trong những quốc gia với truyền thống hiếu khách bậc nhất châu Âu và đã có nhiều các chính sách chào đón, tiếp nhận nhiều làn sóng người nhập cư tị nạn từ cá
Trang 1/ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
MÔN: NHẬP MÔN NĂNG LỰC THÔNG TIN
Đề tài: Hiện trạng nhập cư ở Đức và sự ảnh hưởng đối
với nền an ninh Đức từ năm 2015 đến 2020
Họ và tên sinh viên: Nguyễn Việt Dũng
Mã số sinh viên : 18031882
Giảng viên : TS Trần Thị Thanh Vân
ThS Nguyễn Thị Kim Lân
Hà Nội, tháng 8 năm 2021
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4 Phương pháp nghiên cứu
Chương 1: Khái quát vấn đề nhập cư vào Đức( 2015-2020)
1.1Khái niệm người nhập cư
1.2 Cơ sở về lý thuyết di dân và lý thuyết người tị nạn
1.3 Nguồn và số lượng người nhập cư vào Đức từ năm 2015 đến 2020
Chương 2: Tác động của người nhập cư đến nền an ninh nước Đức (2015-2020)
2.1 Tác động tiêu cực của người nhập cư lên nền an ninh nước Đức
2.2 Tác động tích cực của người nhập cư lên nền an ninh Đức
Chương 3: Chính sách quản lý người nhập cư để đảm bảo an ninh nước Đức
3.1 Chính sách nhập cư cùng các thủ tục nhập cư vào CHLB Đức
3.2 Chính sách an ninh xã hội của Đức và những chính sách đảm bảo an ninh cho người nhập cư
KẾT LUẬN
Danh mục tài liệu tham khảo
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Đức là một quốc gia lâu đời, theo thể chế cộng hoà liên bang, một nền kinh tế phát triển lớn mạnh và bên cạnh đó là một nền văn hoá phát triển với các di sản văn hoá đặc sắc và đa dạng bậc nhất ở châu Âu Cùng với đó, Đức cũng là một trong những quốc gia với truyền thống hiếu khách bậc nhất châu Âu và đã có nhiều các chính sách chào đón, tiếp nhận nhiều làn sóng người nhập cư tị nạn từ các nước châu Âu , Trung Đông cũng như các nước ở nhiều khu vực khác trên toàn thế giới Chỉ trong giai đoạn 1980-1990, đã có hơn 2 triệu dân tị nạn ngoài châu Âu nhập cư vào Đức Tính riêng trong năm 2015, đã có hơn 1 triệu người tị nạn nhập cư vào Đức, vượt qua con số dự đoán của chính quyền Đức, gây nên nhiều khó khăn trong việc quản lý, kiểm soát Chỉ qua hai số liệu thống kê trên ta có thể thấy nước Đức đang đón nhận một lượng người nhập cư lớn đến quá tải Tình trạng nhập cư ở Đức ngày một phức tạp và khó quản lý, dẫn đến nhiều sự bất ổn tác động lên nhiều mặt ví dụ như nền kinh tế, văn hoá xã hội cũng như chính trị của Đức Bên cạnh đó, nguồn
cư dân nhập cư đông đảo khó kiểm soát cũng gây ra nhiều ảnh hưởng đến nền an ninh và những vấn đề liên quan đến khủng bố ở nước Đức Vấn đề nhập cư cùng những hệ luỵ liên quan hiện đang là một vấn đề nhức nhối cần được giải quyết với chính phủ Đức và đó cũng là lý do em quyết định lựa chọn làm đề tài nghiên cứu liên quan đến nhập cư cùng với những hệ luỵ tới nền an ninh xã hội của Đức
Trong đề tài niên luận của mình, em quyết định lựa chọn mốc thời gian vào năm
2015 bởi lý do mốc thời gian năm 2015 là năm đánh dấu sự khủng hoảng trong vấn
đề nhập cư ở Đức Số lượng người tị nạn và nhập cư lớn tính riêng trong năm 2015
Trang 4là nguyên nhân gây lên nhiều tác động ảnh hưởng lên các mặt chính trị, văn hoá và nền kinh tế và đặc biệt là lên vấn đề an ninh của nước Đức Từ những lý do nêu trên, em quyết định đi đến việc lựa chọn làm nghiên cứu niên luận với tên đề tài: Hiện trạng nhập cư ở Đức và sự ảnh hưởng đối với nền an ninh Đức từ năm 2015 đến năm 2020
2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu: Mô tả, làm rõ hiên trạng nhập cư, những chính sách về vấn
đề nhập cư và những ảnh hưởng của vấn đề nhập cư đối với nền an ninh của nước Đức
Để thực hiện được mục tiêu nghiên cứu, chúng ta cần phải thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu sau:
Đánh giá, mô tả rõ hiện trạng nhập cư hiện tại ở cộng hoà liên bang Đức
Đánh giá những ảnh hưởng tác động của vấn đề nhập cư lên vấn đề an ninh xã hội cuả nước Đức hiện nay
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: nhập cư ở Đức và những ảnh hưởng đến an ninh xã hội nước Đức cùng những chính sách liên quan
Phạm vi nghiên cứu:
- Thời gian nghiên cứu: năm 2015 đến năm 2020
- Không gian nghiên cứu: Cộng hoà liên bang Đức (CHLB Đức)
Trang 5- Nội dung và lĩnh vực nghiên cứu: vấn đề nhập cư ở Đức và những ảnh hưởng của nhập cư lên vấn đề an ninh xã hội nước Đức
4 Phương pháp nghiên cứu
Trong bài nghiên cứu trên, em sử dụng các phương pháp nghiên cứu như:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp phân tích số liệu
- Phương pháp phân tích tổng kết kinh nghiệm
Chương 1: Khái quát vấn đề nhập cư vào Đức( 2015-2020)
1 Một số khái niệm
1.1 Khái niệm người nhập cư
Bất kỳ ai rời bỏ một quốc gia để đến một quốc gia khác được xem là người nhập
cư, ngoại trừ vì lý do chiến tranh hay đàn áp chính trị Động cơ của người nhập cư
có thể do đói nghèo, tìm kiếm cơ hội đổi đời hoặc vì đoàn tụ với người thân đã di
cư trước đó
Có 3 loại hình người nhập cư:
Trang 6- Những người nhập cư vì kinh tế
Những người nhập cư kinh tế thường là những người có nhu cầu cải thiện tình hình tài chính cá nhân Họ chuyển từ quốc gia của mình sang quốc gia khác nhằm tìm kiếm những lợi ích và cơ hội cao hơn về mặt kinh tế
Có thể cho rằng những người di cư về kinh tế thường xuất phát từ những quốc gia có nền kinh tế kém phát triển hoặc đang phát triển đến những quốc gia có nền kinh tế phát triển hoặc các cường quốc về kinh tế
- Những người nhập cư vì lý do môi trường
Những người nhập cư vì lý do môi trường là những người bị ép phải rời bỏ quốc gia hoặc khu vực đang sinh sống của mình vì những tác động tiêu cực mang tính bất trợt hoặc về mặt lâu dài của môi trường tới đời sống và cách kiếm sống của họ Từ đó ép buộc họ phải đến quốc gia có tình hình môi trường ổn định hơn và phù hợp với điều kiện , nhu cầu của họ
- Những người nhập cư để đoàn tụ cùng những thành viên , người thân trong
gia đình
Là những người nhập cư để có thể đoàn tụ cùng những người thân trong gia đình , bao gồm hôn phu , đối tác dân sự , vợ, chồng hoặc bạn đời chưa kết hôn , trẻ em phụ thuộc và người thân già
1.2 Cơ sở về lý thuyết di dân và lý thuyết người tị nạn
Di dân tức là sự thay đổi chỗ ở của các cá thể hay các nhóm người để tìm chỗ ở tốt hơn, phù hợp hơn nơi ở cũ để định cư Những người tham gia vào chuyến di dân thì người ta sẽ gọi là dân di cư Có rất nhiều trường hợp đưa đến việc phải di dân,
Trang 7nếu trường hợp là do chiến tranh hoặc thiên tai thì người ta sẽ gọi đó là tản cư và người di chuyển sẽ gọi là dân tản cư Khi hết chiến tranh hoặc thiên tai thì những người này sẽ quay trở lại chỗ cũ để bắt đầu cuộc sống mới
Còn nếu người ta phải di cư vì một lý do như thoát cảnh nguy hiểm ngược đãi hoặc bởi một thế lực ở chốn cư ngụ thì người ta gọi nó là tị nạn Và những người trong chuyến tị nạn sẽ được gọi là dân tị nạn
Mặc dù khái niệm “người tị nạn” cũng hay được dùng để chỉ những người lánh nạn chiến tranh, phần lớn những người đang cố gắng thoát khỏi cảnh bạo lực ở Syria hay các nơi khác không phải là người tị nạn theo luật định Họ cũng không đủ tiêu chuẩn
để xin tị nạn, bởi mối đe dọa đến sự an toàn của họ không đủ cụ thể như quy định trong luật Một vài quốc gia sẽ chọn cách cho họ nương náu tạm thời Tuy nhiên, chỉ
có 54% số người Syria xin tị nạn tại châu Âu được cấp phép tị nạn Những người còn lại có thể bị gửi trả về vùng chiến sự
Theo Công ước Người tị nạn năm 1951 được đưa ra sau Chiến tranh Thế giới thứ II, người tị nạn là đối tượng từ bỏ đất nước mình do lo sợ bị đàn áp vì lý do sắc tộc, tôn giáo hay quốc tịch Họ chối bỏ sự bảo trợ từ quốc gia do lo sợ bị trừng phạt vì đã bày tỏ quan điểm chính trị hay tham gia hoạt động xã hội mà đi ngược với thể chế chính trị trong nước
Những người tị nạn phần lớn đến từ Syria, Afghanistan và Eritrea đều được công nhận là người tị nạn bởi Syria hứng chịu nội chiến liên miên, Afghanistan trải qua xung đột, còn nhà nước Eritrea bị cáo buộc đàn áp chính trị
Những người tị nạn thường sẽ sợ quay lại quốc gia của họ vì chính phủ của quốc gia
đó không thể đảm bảo an toàn và những vấn đề cơ bản về nhiều mặt cho họ
1.3 Nguồn và số lượng người nhập cư vào Đức từ năm 2015 đến 2020
Trong giai đoạn 1980-1990, khoảng 2 triệu người không thuộc châu Âu đã di cư tới Đức Số liệu này đư c khai thác bởi các nhà nghiên cứu tại phòng Thống kê Di
Trang 8cư thuộc Cục Thống kê Liên bang T Die Welt d n s li u c a BiB cho thấy trong giai đoạn 2005-2015, nhóm người nhập cư (không thuộc châu Âu) vào Đức lớn nhất l nh m ngư i Syria v i kho ng 440.000 người, k ti p là ngư i Thổ Nhĩ Kỳ
v i kho ng 332.000 ngư i Đứng thứ ba là nhóm nhập cư tới từ M 324.000
người, ti p theo l những người đến từ c c nước như Trung Quốc (212.000 người),
Ấn Độ (161.000 người), Afghanistan (152.000 người) và Iraq (144.000
người) Cuộc “khủng hoảng nhập cư” tại Đức bắt đầu bằng sự kiện dòng người
tị nạn từ Syria di chuyển đến tràn ngập nhà ga trung tâm thủ đô Budapest
của Hungari cuối tháng 8 năm 2015, đòi được đi tiếp sang Đức và Áo Ban đầu chính quyền Badapest cố gắng ngăn cản, cố giữ trật tự trong chừng mực có thể, nhưng rồi họ cũng không thể kiểm soát nổi trước sức ép vô cùng lớn từ dòng người
tị nạn quá đông Trong bối cảnh đó Thủ tướng Đức Angela Merkel ra tuyên bố sẵn sàng tiếp nhận những người này, chính thức cho phép dòng di cư từ các nước Bắc Phi và Trung Đông, đặc biệt là từ vùng chiến sự Syria, tràn vào Đức và châu Âu Cho đến cuối năm 2015 đã có 1,1 triệu người tị nạn đến Đức, chưa kể số người không đăng ký, vượt xa số 800 ngàn mà chính quyền dự đoán trước đó Phần lớn những người dân di cư tới Đức vì lý do nhân đạo, do quê hương đang có chiến tranh hoặc bị những xung đột vũ trang tàn phá Trong số những người nhập cư còn một phần là những người di cư bất hợp pháp, đến Đức với mục đích kinh tế, chính trị Chính phủ Đức cũng đã đưa ra những chính sách phù hợp trong tình hình số lượng người nhập cư tăng một cách đáng kể, tạo ra cuộc khủng hoảng ở Đức Theo các số liệu tính toán, số lượng người nhập cư vào Đức ngày một gia tăng, dù tốc độ gia tăng có giảm sút Chỉ tính riêng trong một năm 2019, số người nhập cư vào Đức đạt đến con số 21,2 triệu người, chiếm đến 26% tổng dân số của Đức Theo thống kê, con số này tăng 2,1% so với năm 2018, nhưng là mức tăng ít nhất tính từ năm 2011
Trang 9Đa số những người nhập cư vào Đức đến từ các nước châu Âu khác( 65%) Theo
tờ Destatis, khoảng 4,6 triệu người đến từ châu Á, chiếm 22%, bên cạnh đó là người nhập cư đến từ khu vực Trung Cận Đông (3,2 triệu người) Chưa đến 1 triệu người( 5%) có nguồn gốc châu Phi, trong khi đó Đức lại đón nhận khoảng 570000( 3%) có nguồn gốc từ Bắc-Trung- Nam Mỹ và Australia Tính theo phương diện quốc gia đơn lẻ, Thổ Nhĩ Kỳ là quốc gia có người nhập cư đến Đức nhiều nhất (13%), theo sau là Ba Lan (11%) và Nga (7%)
Chương 2: Tác động của người nhập cư đến nền an ninh nước Đức (2015-2020)
2.1 Tác động tiêu cực của người nhập cư lên nền an ninh nước Đức
Một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc dân tị nạn ở Trung Đông và
một phần người tị nạn tại Bắc Phi phải rời khỏi quê hương mình là chiến tranh, mà trung tâm điểm nóng là Syria Cuộc nội chiến đẫm máu ở Syria đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm ngàn người dân và dường như không có lối thoát nào cho
họ Tổ chức Quan sát Nhân quyền Syria được thành lập ở Anh với mạng lưới nguồn tin rộng khắp Trung Đông đã công bố tài liệu về số nạn nhân thiệt mạng kể
từ khi nội chiến Syria nổ ra tới nay Cụ thể, tổng cộng đã có 364.371 người Syria thiệt mạng và trong đó có 110.613 nạn nhân là dân thường Đây là số liệu thống kê tính đến tháng 8/2018 và là số liệu mới nhất tính tới thời điểm này Chính bởi việc đến nước Đức để xin tị nạn trước tiên đã giúp họ thoát khỏi một khu vực đầy rẫy nguy hiểm, chìm trong bạo lực và nghèo đói Họ không còn phải đối mặt với nỗi lo
Trang 10về sự an toàn khi sống tại khu vực đang xảy ra chiến tranh, có thể mất đi mạng sống của mình và những người thân xung quanh bất cứ lúc nào
Tuy nhiên, thực tế không hẳn quá tốt đẹp như vậy, bên cạnh việc hưởng lợi và những đối đãi tốt từ phía CPLB, sự giúp đỡ, tạo điều kiện của các tình nguyện viên người Đức, sự chào đón chỉ của khoảng 40% người dân Đức trong thời điểm xảy ra
“khủng hoảng nhập cư” tại châu Âu mà cụ thể là Đức, những người xin tị nạn đến đất nước này cũng còn phải đối mặt với rất nhiều những rủi ro, hạn chế Ngoài việc phải vượt một chặng đường đầy nguy hiểm, họ cũng đồng thời phải chịu nhiều những sức ép từ các mặt trên đất Đức Không một nơi nào là “thiên đường” tuyệt đối dành cho những “kẻ nhập cư” Đoàn người tị nạn đặt chân đến nước Đức cũng phải đối diện với sự phân biệt đối xử của những người dân bản địa không chào đón
họ Bên cạnh những người may mắn được đến sống ở những vùng dân cư có thiện chí, sống một cuộc sống mới dù là tạm bợ, “nhờ vả”, thì cũng có những
người không may mắn Họ vất vả đến được nơi mà hi vọng sẽ là nơi lý tưởng để xin quyền được cư trú nhưng nhận lại sự thờ ơ, ghét bỏ, phân biệt kì thị của những
cư dân địa phương Một phần trong họ làm xáo trộn đất nước vốn đang yên bình của người bản xứ, gây nên những rắc rối, khác biệt về văn hóa, tôn giáo, lối
sống,… khiến cho một bộ phận người Đức không chấp nhận họ - những người tị nạn Gần như 100% số người Syria là người theo đạo Hồi nên yếu tố tôn giáo sẽ là một trở ngại không nhỏ ngăn trở họ hòa nhập vào xã hội Đức bởi tình trạng phân biệt sắc tộc, tôn giáo, đặc biệt là tâm lý không thích đạo Hồi ở Đức đang trở nên ngày một căng thẳng Trả lời về vấn đề trên, bộ trưởng Nội vụ Đức – ông Thomas
de Maiziere nhận định: “Thực tế cho thấy rằng khi người tị nạn đến ngày một
đông, một bộ phận trong xã hội chào đón và giúp đỡ họ, nhưng số lượng những người thù ghét họ đến mức gây ra bạo loạn và tấn công cũng ngày một tăng lên” Ước tính khoảng 60% người Đức không còn có thể chấp nhận việc quá nhiều người
tị nạn nhập cư và sinh sống tại Đức.Nhiều các khu trại bỏ hoang, các nhà lính, khu
Trang 11thể thao ở các trường học bị bỏ hoang nay được huy động để trở thành nơi ở tạm trú cho số lượng người tị nạn đông đảo Các cơ quan công quyền làm việc hết công suất
để nhanh chóng, kịp thời giải quyết hàng núi đơn và hồ sơ của người tị nạn Các cơ
sở giáo dục, y tế hoạt động nhiều hơn cho sức khỏe của cả người dân và cả người tị nạn Cả xã hội nước Đức tại thời điểm đó cùng gồng mình lên, ngân sách Nhà nước phải bỏ ra cho chính sách rộng lượng ấy cứ tăng dần đến hàng tỷ Euro mỗi tháng,… tất cả những yếu tố trên tạo nên sự mỏi mệt và gánh nặng của hàng triệu công dân Đức nói riêng và chính phủ nước Đức nói chung
Bên cạnh những gánh nặng về sự trợ cấp, người dân Đức còn thêm một nỗi lo về công việc của họ Quá nhiều người nhập cư đến nước Đức, đồng nghĩa với việc nó
sẽ đem đến đất nước này một nguồn lao động đông đảo, trong đó có những lao động lành nghề, giá thành rẻ Điều này manh nha một nguy cơ dẫn đến nhiều người Đức mất việc, đe dọa sự ổn định trong cuộc sống thường ngày của họ
Không chỉ những gánh nặng về trợ cấp, việc làm, tôn giáo… số lượng người nhập
cư lớn vào Đức còn gây nhiều ảnh hưởng lên nền an ninh xã hội của Đức Theo tờ Financial Times, từ đầu năm 2018, nhiều người dân thành phố Cottbus luôn cảm thấy bất an, lo sợ do thành phố này xảy ra rất nhiều vụ đụng độ giữa người dân địa phương và những người tị nạn hiện đang sinh sống tại đây Nhiều vụ việc có thể kể đến như ngay trong ngày đầu năm mới, một nhóm thanh niên Đức đã đột nhập vào một khu trại tị nạn và tấn công một số người Afghanistan Ngày 17/1/2018, một người tị nạn Syria cầm dao đâm vào mặt một cô gái người Đức 16 tuổi Vài ngày sau đó, một người tị nạn Syria cầm dao đâm vào một cặp đôi người Đức nhưng rất may mắn hắn ta đã bị khống chế trước khi kịp tấn công và gây thương tích Nhiều người nhập cư được phỏng vấn cũng cho biết họ không còn cảm thấy thoải mái tự
do đi lại ở Cottbus bởi những lo lắng về rủi ro bị tấn công
Số liệu thống kê cho biết, sau đợt khủng hoảng nhập cư tại Đức, tỉ lệ các vụ phạm tội ở nước này tăng một cách đáng kể Đáng nhắc đến trong những vụ phạm tội ảnh
Trang 12hưởng đến vấn đề an ninh nước Đức ảnh hưởng từ khủng hoảng nhập cư là vụ việc xảy ra ngày 19 tháng 12 năm 2016 tại Berlin, thủ đô nước Đức Một nghi phạm người Pakistan tị nạn ở Đức lái xe tải tấn công vào khu chợ Giáng sinh.Ít nhất 12 người đã thiệt mạng và khoảng 50 người bị thương khi nghi phạm đâm một chiếc
xe tải hiệu Scania (biển số Ba Lan) lao vào chợ Giáng sinh ở khu mua sắm tất bật Breitscheidplatz của Berlin lúc 20 giờ 14 tối 19.12 (giờ địa phương, 2 giờ 14 sáng 20.12 giờ VN)
Sự căng thẳng giữa người dân Đức và những người tị nạn thật sự ngày một căng thẳng và trở nên đáng báo động khi chỉ tính riêng trong năm 2016, đã có 3533 vụ
những vụ tấn công, 2.545 vụ tấn công nhằm vào các cá nhân là người tị nạn và 988
vụ tấn công nhằm vào nơi ở của người tị nạn Theo các số liệu thống kê, các vụ tấn công nhằm vào người tị nạn này đã làm 560 người đã bị thương, trong đó có 43 nạn nhân là trẻ em
Còn rất nhiều vụ án làm ảnh hưởng an ninh xã hội nước Đức mà chúng ta có thể kể đến điển hình như ở thành phố Cologne Ông Ralf Jaeger - Bộ trưởng Nội vụ bang Bắc Rhine-Westphalia đã công bố những phát hiện ban đầu của cuộc điều tra hình
sự liên quan tội ác quấy rối phụ nữ đêm 31-12-2015 Trong đó, một nhóm khoảng 1.000 người đã bao vây, cướp và quấy rối phụ nữ, đặc biệt là tại TP Cologne Ngày 10-1, cảnh sát cho biết, 516 trường hợp đã bị quấy rối tại TP Cologne Ngoài ra, các cuộc tấn công bạo lực tương tự cũng được ghi nhận tại một số thành phố khác của Đức Cảnh sát hiện đang điều tra 19 nghi can, trong đó 10 đối tượng được xác định là người xin tị nạn, chín đối tượng còn lại có thể đang cư trú bất hợp pháp tại Đức Trong bối cảnh gia tăng quan ngại về các hoạt động trả thù, ít nhất bốn cuộc tấn công bạo lực nhằm vào người nước ngoài đã xảy ra đêm 10-1 tại TP Cologne
và cảnh sát xem đây là “những cuộc tấn công bài ngoại” Ngoài ra, một nhóm