Nếu trước kia ông càng yêu, càng tự hào, càng hãnh diện về làng chợ Dầu bao nhiêu thì nay lại càng đau đớn tủi hổ bấy nhiêu.Ông tìm cách lảng tránh ra về, cố tỏ ra vẻ bình thản để che đi
Trang 1* Dạng đề nghị luận:
Phân tích nhân vật ông Hai trong truyện ngắn ” Làng” của nhà văn KL để thấy những nét độc đáo của tình cảm quê hương của nhân vật này
1 MB.
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm
Kim Lân là nhà văn
- Nêu vấn đề cần NL:
VD: Kim Lân là nhà văn tiêu biểu của nền văn học VN trong cuộc kháng chiến chống pháp Ông có sở trường viết truyện ngắn Thế giới nghệ thuật trong tác phẩm của ông là khung cảnh làng quê dân dã và hình tượng người nông dân lam lũ tần tảo, nhân hậu và yêu nước Trong đó nổi bật là truyện ngắn “Làng” Làng được viết 1948 khi đất nước đang bước vào giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp Làng có cốt truyện đơn giản tập trung diễn tả tinh thần yêu làng yêu nước của nhân vật chính –Ông Hai
2.TB :
a) Hoàn cảnh của nhân vật ông Hai.
-Ông là người làng chợ Dầu,ông rất yêu làng ,tự hào và hay khoe về làng nhưng ông vẫn phải xa làng đi tản cư
-Ông khoe làng ông là làng kháng chiến
-Phải xa làng nhưng ông luôn nhớ về làng,nhớ về tinh thần kháng chiến của
làng,nhớ đến những ngày cùng anh em đào đường,đắp ụ,khuân đá ,xẻ hào.Ông lo cho cái chòi gác ở đầu làng ,những đường hầm bí mật đã xong chưa
-Ông thường vào phòng thông tin để nghe tin tức kháng chiến
=>Ngòi bút miêu tả tâm lý của KL càng sâu sắc khi đặt nhân vật Ông Hai vào tình huống thử thách bất ngờ.Đó là tin làng chợ Dầu theo giặc
b) Tình yêu làng của ông Hai được đặt vào tình huống gay cấn và đầy thử thách:Tin làng chợ dầu theo giặc , phản bội CM,k/c.
(phân tích diễn biến tâm trạng của ông Hai)
-Khi mới nghe tin
+Thoạt đầu nghe tin làng theo giặc từ người đàn bà tản cư nói ra, ông Hai bàng hoàng, sững sờ và vô cùng đau đớn « Cổ họng ông nghẹn ắng lại, da mặt tê rân rân Ông lão lặng đi, tưởng như đến không thở được ».Khi trấn tĩnh được phần nào, ông còn chưa tin, còn nghi ngờ nhưng không thể không tin vì lời của người đnà bà tản cư kia quá rành rọt
Trang 2+khi tin ấy được khẳng định chắc chắn ông bắt đầu phải tin Tâm trạng ông Hai bị
ám ảnh, day dứt với mặc cảm là kẻ phản bội Nếu trước kia ông càng yêu, càng tự hào, càng hãnh diện về làng chợ Dầu bao nhiêu thì nay lại càng đau đớn tủi hổ bấy nhiêu.Ông tìm cách lảng tránh ra về, cố tỏ ra vẻ bình thản để che đi tâm trạng thật của mình.Nhưng sự xấu hổ,tủi nhục khiến ông ‘cúi gằm mặt xuống mà đi », tai vẫn còn nghe văng vẳng tiếng chửi theo : « Cha tiên sư chúng nó đói khổ ăn cắp, ăn trộm bắt được người ta còn thương chứ cái giống Việt Gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát
-Về đến nhà, nhìn đến các con ông thấy càng tủi hổ: “Chúng nó cũng là trẻ con làn
việt gian đấy ư….”Rồi ông nằm vật ra giường ,kiểm điểm từng người trong óc của ông.Ông dặn những người ở lại làng, ông điểm mặt từng người thì ông không tin
họ lại đổ đốn ra như thế,nhưng “không có lửa làm sao có khói” lại bắt ông phải tin Mãi đến khuya, bà Hai về hỏi thì ông cáu gắt thể hiện sự bực bội khó chịu trong lòng Cả đêm hôm ấy ông không sao ngủ được, hết trở mình bên nọ lại trở mình bên kia thở dài Rồi ông lặng hẳn đi, chân tay nhủn ra tưởng chừng như không cất lên được Nó ám ảnh ông, trở thành nỗi sợ hãi thường xuyên trong ông
-Suốt mấy ngày hôm sau : Ông không dám đi đâu, ông quanh quẩn ở nhà nghe
ngóng tình hình bên ngoài « một đám đông túm lại, ong cũng để ý, dăm bảy tiếng cuwoif nói xa ông cũng chột dạ ».Lúc nào ông cũng nơm nớp lo sợ tưởng như nguowuif ta đang đẻ ý, người ta đang bàn tán « cái chuyện ấy ».Thoáng nghe những tiếng Tây, Việt Gian, cam nhông là ông lại lủi ra mọt góc nhà, nín thít.Thôi lại chuyện ấy rồi
c) Ông Hai tiếp tục bị đặt vào 1 tình huống thử thách căng thẳng quyết liệt hơn khi mụ chủ nhà có ý định đuổi gđ đi Lúc này trong ông diễn ra cuộc xung đột nội tâm gay gắt.
- Ông cảm nhận đc nỗi nhục nhã, lo sợ, tuyệt đường sinh sống
- Bị đẩy vào đường cùng,tâm trạng ông bế tắc, mâu thuẫn nội tâm đẩy đỉnh
điểm.Ông đãthoáng nghĩ đến “hay là quay về làng”nhưng mà ông lại gạt ngay bởi
về làng tức là bỏ kháng chiến ,bỏ cụ Hồ ,là cam chịu làm nô lệ cho thằng tây.Tình yêu làng trong ông lúc này đã lớn dần trở thành tình yêu nước.Tình yêu ,niềm tin
và tự hào về làng chợ dầu có bị lung lay nhưng niềm tin vào cụ Hồ ,kháng chiến không bị phai nhạt
- Đã đến lúc ông muốn quay về làng vì ở đây tủi hổ quá,vì bị vào tình thế bế tắc khi có tin đồn k đâu chứ chấp người làng chợ dầu Nhưng TY nước ,lòng trung thành với K/c đẫ mạnh dạn hơn TY làng nên ông dứt khoát “Làng thì yêu thật nhưng làng theo tây thì phải thù”Nói cứng như vậy nhưng thực lòng ông đau như cắt
d).Tình cảm với kháng chiến với cụ Hồ được bộc lộ một cách cảm động nhất khi ông chút nỗi lòng vào lời tâm sự với đứa con út ngây thơ.
Trang 3-Ông Hai muốn trái tim bé bỏng của con ghi nhớ rằng nhà ta ở làng Chợ Dầu Ông vẫn hướng con về làng, muốn con ghi nhớ nơi quê cha đất tổ Nhưng hơn cả ở ông
là tình yêu đất nước và lòng thủy chung với kháng chiến, với CM, với cụ Hồ Nghe con nói « ủng hộ cụ HCM » nước mắt ông Hai cứ giàn ra, chảy ròng ròng trên hai
má, giọng ông như nghẹn lại : « ừ đúng ồi, ủng hộ cụ Hồ con nhỉ ? » Ông khóc vì hạnh phúc vì con còn nhỏ nhưng đã cs tinh thần kháng chiến, đã có niềm tin bất diệt vào CM, vào cụ Hồ Ông lặp lại câu nói của con nhưng thực chất là để nói rõ lòng mình TY làng, yêu nước, yêu CM nơi ông thật sâu sắc, mãnh liệt.Tình cảm
ấy sâu lặng bền vững thiêng liêng : « Cái lòng bố con ông là như thế đấy, có bao giờ dám đơn sai, chết thì chết có bao giờ dám đơn sai »
e).Tin đồn thất thiệt về làng chợ dầu được cải chính.
-Ông Hai vô cùng vui sướng như được sống lại mọi đau khổ ,tủi nhục đã tan
biến,niềm vui đã trở lại ngập tràn trên gương mặt của ông
-Ông khăn áo chỉnh tề đi báo tin.Đi đến đâu ông cũng chỉ khoe tây nó đốt nhà tôi rồi ,ông múa tay lên khoe.Ông khoe nhà mình được đốt,nó như minh chứng chứng minh làng ông không phải làng việt gian.Mất đi cả cơ nghiệp,ông không hề tháy buồn mà thậm chí còn sung sướng,hạnh phúc.Niềm sung sướng của ông ở đây vô
bờ bến trong sự cháy rụi của nhà ông là sự hồi sinh danh dự của làng.Nhà ông bị phá hủy làm sao sánh đc với danh dự thiêng liêng của làng.Ông đã quên nỗi đau và
sự mất mát để tự hào ,sung sướng,vui với niềm vui chung của đất nước.Đó là niềm vui kì lạ thể hiện một cách sâu sắc cảm động tình yêu làng,yêu nước ,tinh thần mưu sinh vì cách mạng của người dân việt nam trong kháng chiến chống kẻ thù xâm lược
Đánh giá nhân vật :Qua nhân vật ông Hai ta hiểu thêm về vẻ đẹp tâm hồn của
người nông dân VN thời kì chống thực dân pháp xâm lược Đó là tình yêu làng hòa quyện với tình yêu nước, yêu kháng chiến Tác Phẩm “Làng” giúp ta hiểu hơn
về những con người này, từ đó yêu mến họ, trân trọng, biết ơn họ - thành phần hậu phương vững chắc ,cùng như biết tại sao cuộc kháng chiến chống pháp của ta thành công
* NghÖ thuËt :
- Nhân vật ông Hai để lại một dấu ấn không phai mờ là nhờ nghệ thuật miêu tả tâm
lí tính cách và ngôn ngữ nhân vật của người nông dân dưới ngòi bút của Kim Lân
- Tác giả đặt nhân vật vào những tình huống thử thách bên trong để nhân vật bộc lộ chiều sâu tâm trạng
-Tâm trạng nhân vật được miêu tả rất cụ thể, gợi cảm các diễn biến nội tâm qua ý nghĩ, hành vi, ngôn ngữ đối thoại và độc thoại
- Ngôn ngữ của Ông Hai vừa có nét chung của người nông dân lại vừa mang đậm
cá tính nhân vật nên rất sinh động
=> góp phần không nhỏ tạo nên thành công cho câu chuyện đồng thời thể hiện sự
Trang 4am hiểu và gắn bó với người nông dân của nhà văn trong công cuộc kháng chiến của đất nước
3 Kết bài:
- Qua truyện ngắn Làng người đọc thấm thía tình yêu làng, yêu nước rất mộc mạc, chân thành mà vô cùng sâu nặng, cao quý ở những người nông dân lao động bình
thường trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược
- Sự mở rộng và thống nhất tình yêu quê hương trong tình yêu đất nước là nét mới trong nhận thức và tình cảm của quần chúng cách mạng mà văn học thời kháng chiến chống Pháp đã chú trọng làm nổi bật Truyện ngắn Làng của Kim Lân là một trong những thành công đáng quý Có lẽ vì thế mà tác phẩm “Làng ” xứng đáng là một trong những truyện ngắn xuất sắc của văn học Việt Nam hiện đại
Đề 2:Cảm nhận của em về tâm trạng của ông Hai trong đoạn trích sau.
« cổ họng ông lão nghẹn ắng lại, da mặt tê rân rân Ông lão lặng hẳn đi tưởng như đến không thở được.Một lúc lâu ông mới rặn è è, nuốt một cái gì vướng ở cổ, ông cất tiếng hỏi, giọng lạc hẳn đi
-Liệu có thật không hở bác ? Hay là chỉ lại…
[…]Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác rồi đi thẳng […]
Ông Hai cúi gằm mặt mà đi Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà
Về đến nhà, ông nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thấy bố ó vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau
Nhìn lũ con tủi thân, nước mắt ông lão cứ giàn ra Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt Gian đấy ư ?Chúng nó cung bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư ?Khốn nạn bằng
ấy tuổi đầu Ông lão nắm chặt tay mà rít lên :
-Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt Gian bán nước để nhục nhã thế này »
Hướng dẫn :
MB :
-KL là nhà văn chuyên viết truyện ngắn Các sáng tác của ông hầu như chỉ xoay quanh đề tài người nông dân và cs sinh hoạt ở nông thôn
-sáng tác tiêu biểu cho đề tài ấy là truyện ngắn « làng’.Truyện đc sáng tác 1948-thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống pháp vfa được in lần đầu tiên trên báo văn nghệ
-‘Làng »có cốt truyện đơn giản, tập trùn diễn tả tâm trạng và hành động của nhân vật chính ông Hai với ngòi bút miêu tả tâm lý tinh tế , sinh động, sâu sắc Điều đó
Trang 5đc thể hiện một cách rõ nét nhất qua đoạn trích kê lại diễn biến tâm trạng của ông Hai khi vừa nghe tin làng mình theo giặc
TB.
LĐ 1 :Khái quát nội dung đoạn trích đó.
Ở phần đầu của tác phâm người đọc đã được chứng kiến một ông Hai rất yêu và tự hào về làng của mình Đi đâu ông cũng khoe về làng Ở nơi tản cư ông nhớ làng và
hỉ muốn quay về làng cùng anh em tham gia kháng chiến Không về làng được ông hay đến phòng thông tin để nghe tin kháng chiến, tn về làng mình.Thế nhưng đang trong tâm trạng vô cùng vui sướng khi nghe đc nhiều tin vui về cách mạng thì ông bất ngờ nghe đc một tin sét đánh.Tin làng chợ Dầu theo giặc
LĐ 2.Cảm nhận về tâm trạng của ông Hai trong đoạn trích.
*Tâm trạng bàng hoàng, sửng sốt , đau khổ khi bất ngờ nghe được tin làng chợ Dầu theo giặc.
-KL đã thực sự rất tài tình khi xây dựng tình huống truyện.nhà văn để cho ông Hai vui sướng đến tột độ khi nghe đc nhiều tin kháng chiến rồi bất ngờ cho ông nghe
đc tin làng theo tây Cuộc gặp gỡ với đoàn tan cư khi ông trên đường trở về từ phòng thông tin diễn ra thật bất ngờ.Gặp đc đoàn tản cư với ông là một cơ hội để hỏi về làng yêu dấu của mình và háo hức đc nghe tin làng chiến đấu chống giặc ngoan cường Nhưng cái điều ông chờ đợi không đến Lời kể của ngừi đàn bà cho con bú đã dập tắt tất cả « Cả làng chúng nó việt gian theo tây còn giết gì nữa ».Lời nói đỏng đanh đầy chế giễu của người đàn bà cho con bú giống như nhát dao cứa vào trái tim ông nghe như một tiếng sét bên tai làm ông hoảng loạn sụp đổ Cổ ông lão nghẹn ắng lại, da mặt tê rân rân.Ông lão lặng hẳn đi tưởng như đến không thở được’.Đó là cái cảm giác bàng hoàng, sững sờ, co thắt từng khúc ruột của ông là trạng thái tâm lý hết sức tự nhiên của một người quá yêu làng.Nếu không yêu thì cái tin làng hợ Dầu theo giặc không thể gây chấn động mạnh tựa như một cú sốc tinh thần như thế với ông Hai Sở di ông bàng hoàng sững sờ vì trong thâm tâm của ông cái làng hợ Dầu quê ông vốn rất kiên cường, ấy vậy mà giờ đây niềm tin ấy đã hoàn toàn sụp đổ Nỗi đau khổ cực độ ấy càng chứng minh ông là người yêu làng chợ Dầu tha thiết lắm, càng yêu bao nhiêu càng đau khổ bấy nhiêu
Trang 6*Tuy nhiên ông vẫn chưa tin vào những điều mà mình vừa nghe Ông vẫn nghi
nghi hoặc « liệu có thật không hở bác ? ».Câu hỏi thể hiện sự bán tín bán nghi.Ông mong mỏi tin ấy không đúng, chỉ là một sự nhầm lẫn…Ông làm sao có thể tin đc ràng làng chợ Dầu theo tây, người dân làng ông là việt gian.Niềm yêu thương mãnh liệt, sâu lặng của ông làm sao có thể chấp nhận được điều ấy »Hay là chỉ lại… »lời ông nói đc kết thúc bằng dấu chấm lửng.Ông không nói hết câu, có thể bởi những tin tức mà người phụ nữ tản cư nói rất chính xác, cụ thể Nhưng cũng có thể dấu chấm lửng ấy còn cho ta thấy nôi lo sợ đến tột cùng của ông Hai.Phải chăng ông Hai ngừng lời vì sau câu hỏi của ông là sự xác nhận làm ông đau xót, tin tức ấy sẽ đc xác nhận một lần nữa, ong không muốn nghe, không muốn thấy
*Cái tin làng chợ Dầu theo Tây khiến ông xấu hổ đánh trống lảng ra về.
Khi tin ấy đc khẳng định chắc chắn, ông bắt buộc phải tin Tâm trạng ông Hai bị
ám ảnh, day dứt với mặc cảm là kẻ phản bội Nếu như trước kia, ông càng yêu, càng tự hào, càng kiêu hãnh vè làng chợ Dầu bao nhiêu thì nay lại càng đau đớn tủi
hổ bấy nhiêu.Ông tìm cách lngr tránh ra về, cố tỏ ra bình thản để che đi tâm trạng thật của mình Nhưng sự xấu hổ, tủi nhục khiến ông « cúi gằm mặt xuống mà
đi »,tai vẫn còn nghe vang vẳng tiếng chửi theo :Cha mẹ tiên sư chúng nó, đói khổ awn cắp, ăn trộng bắt được người ta còn thương chứ cái giống Việt Gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát »
*Ông trở về nhà mang theo tâm trạng vừa xấu hổ vừa nhục nhã.
-Về đến nhà, ông nằm vật ra giường, nhìn lũ con tui hân nước mắt ông lão cứ giàn ra.Chúng nó cũng là trẻ con làng vietj gian đấy ư ?Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư ?Khốn nạn bằng ấy tuổi đầu.Cái nỗi đau đớn căm giận đến tột cùng của ông đã nhấn chìm ông xuống giường Ông khóc vì ông thương lũ nhỏ, vì mới mấy tuôi đầu đã mang tiếng là con người việt gian bán nước.Ông lo cho tương lai của những đứa nhỏ ko biết đi đâu về đâu Càng thương bao nhiêu thì nỗi căm tức của ông lại càng lớn bấy nhiêu Ông căm thù bọn heo tây phản bội làng, ông nắm chặt hai bnf tay mà rít lên « Chúng bay ăn….thế này ».Ong cảm thấy như chính ông mang nỗi nhục của một tên bán nước theo giặc, cả các con ông cũng sẽ mang nỗi nhục ấy Niềm tin, nỗi nhớ cứ giằng xé trong ông Tủi thân, ông Hai thương con, thương dân làng chợ Dầu, thuongw dân mình mang tiếng là người làng việt gian
Trang 7LĐ 3 Đánh giá chung.
-Nhà văn Kl đã tạo dựng một tình huống thử thách tâm lý nhân vật đặc sác Qua
đó, tính cách, phẩm chất của nhân vật nổi lên thật rõ ràng.lối kể chuyện giản dị tự nhiên gần gũi, ngòi bút phân tích tâm lý sắc sảo, sự kết hợp hài hòa giữa ngôn ngữ đối thoại và độc thoại nội tâm góp phần tạo nên một hình tượng chân thực và đẹp
đẽ về người nông dân VN
-Đoạn trích đã cho thấy sự phát triển trong nhận thức của người nông dan Vn.Tình yêu làng là cơ sở của tình yêu nước, yeu CM Song tình yêu nước vẫn bao trùm lên tất cả và là định hướng hành động cho tất cả
KB.
-Có thể thấy rằng truyện ngắn « làng »của nhà văn KL là một tác phẩm vô cùng đặc sắc Tác phẩm và đặc biệt là đoạn trích kể diễn biến tâm trạng NV ông Hai khi vừa nghe tin làng theo giặc đãkhơi gợi trong lòng người đọc không ít những tình cảm đẹp.Nó khiến ta càng thêm cảm phục trước tài năng kể chuyện của nhà văn
Kl, càng thêm trân trọng và yêu mến những người nông dân VN trong kháng chiến Đồng thời, tác phẩm đã đem đến cho người đọc những bài học vô cùng sâu sắc Đó
là bài học về TY quê hương, về lòng yêu nước Và có lẽ chính vì thế mà sau bao thăng trầm của lịch sử truyện ngắn « Làng »của nhà văn Kl vẫn còn mãi trong lòng bạn đọc