Góc tạo bởi hai tia phân giác của hai góc kề bù là góc vuông... Vẽ tia phân giác OM của AOB a, Trong ba tia OB, OC, OM tia nào nằm giữa hai tia còn lại?. MC là phân giác AMy , Do MT và
Trang 1CHUYÊN ĐỀ HÌNH HỌC 6
Dạng 1: KHI NÀO THÌ XOY YOZ XOZ
Bài 1: Cho góc xOy1300 , vẽ tia Ot nằm giữa hai tia Ox và Oy Tính số đo góc xOt biết :
a, xOtyOt b, xOt yOt 300 c, 2
3
xOt yOt
HD :
a, Vi Ot nằm trong xOy , nên xOttOy xOy
Mà xOt yOt xOt xOt xOy 2.xOt1300 xOt 650
b, Vì Ot nằm trong góc xOy , nên xOt tOy xOy 1300
c, Vì Ot nằm trong góc xOy , nên xOt tOy xOy 1300 (1)
xOt yOtyOt xOt , thay vào (1) ta được: 3 1300 520
2
xOt xOt xOt
Bài 2: Trên đường thẳng (d) từ trái sang phải lấy các điểm A, D, C, B và điểm O nằm ngoài đường thẳng (d),
Vì các điểm A, D, C, B được lấy theo thứ tự trên nên D nằm giữa A và C
Nên OD nằm giữa hai tia OA và OC Khi đó ta có: AOD DOC AOC
30 40 70
AOC
Tương tự điểm C nằm giữa A và B
Nên OC nằm giữa OA và OB Khi đó ta có: AOC COB AOC
90 70 20
COB
Tương tự điểm D nằm giữa A và B
Nên OD nằm giữa OA và OB Khi đó ta có: AOD DOB AOB
H1
t
t t
x x
Trang 2Bài 3: Gọi Ot và Ot’ là hai tia nằm trên cùng một nửa mặt phẳng bờ là đường thẳng xy đi qua O,
Biết xOt30 ,0 yOt'600 Tính số đó yOt tOt , '
HD:
Đường thẳng xy đi qua O nên Ox, Oy là hai tia đối nhau
Khi đó: xOt tOy xOy tOy18003001500
Trên cùng một nửa mặt phẳng bờ Oy mà: yOt'yOt, 60 01500
Nên Ot’ nằm giữa hai tia Oy và Ot Khi đó: yOt t Ot yOt' '
t Ot
Bài 4: Cho góc AOB và hai tia OC và OD nằm trong góc đó sao cho AOCBODAOB
Trong ba tia OA, OC, OD tia nào nằm giữa hai tia còn lại?
HD:
Ta xét 2 TH sau:
TH1: OC nằm giữa 2 tia OA và OD
AOC AOD AOB
và AOCCOD AOD
Mà OD nằm giữa OA và OB AOD DOB AOB AOBAOC COD DOB
( thỏa mãn yêu cầu đầu bài)
TH2: OD nằm giữa OA và OC
AOD AOC AOB
(1)
và AOCAOD DOC (2)
Từ (1) và OC nằm giữa OD và OB BOD BOC COB (3)
Cộng (1) và (2) theo vế ta được:
Vô lý vì: AOCBOD AOB
60 0
30 0
t' t
y
H2 H1
A
O O
Trang 3Bài 5: Cho góc xOy1300, ở trong góc đó vẽ hai tia Om và On sao cho xOmyOn1000,
a, Trong ba tia Ox, Om, On tia nào nằm giữa hai tia còn lại?
b, Tính mOn =?
HD:
a, Ta xét hai TH sau:
TH1: (H1) Tia On nằm giữa hai tia Ox và Om Khi đó: xOnxOm xOy ,
Hay xOn nOm xOm (1)
Vì xOnxOm xOy nên Om nằm giữa hai tia On và Oy, hay nOmmOy yOn , (2)
Cộng (1) và (2) theo vế ta được: xOm yOn xOn nOm nOm mOy ,
Hay 1000 xOn nOm mOy nOm xOy nOm 1300nOm , (Vô lý)
Vậy Om sẽ nằm giữa hai tia Ox và On
b, Tia Om nằm giữa hai tia Ox và Oy nên: xOmxOy yOm , (1)
Và tia On nằm giữa hai tia Ox và Oy nên: yOnxOy xOn , (2)
Bài 6: Cho 3 góc AOB BOC COD theo thứ tự đó sao cho , , AOB30 ,0 BOC60 ,0 COD900
a, Chứng minh rằng: hai tia OA và OD đối nhau
b, Lấy B’ thuộc tia đối của tia OB Tính COB AOB ', '
HD:
a, Vì 3 góc AOB BOC COD, , Được vẽ thứ tự đó nến:
AOB BOC COD AOD
30 60 90 AOD180
Vậy OA, OD đối nhau
b, Vì OB và OB’ là hai tia đối nhau nên ta có:
60 COB' 180 COB' 120
Vì OB, OB’ là hai tia đối nhau
OA và OD là hai tia đối nhau nên
0' 30
Và OA, OD là hai tia đối nhau AOB B OD AOD' ' AOB' 150 0
H2 H1
x
O O
Trang 4Bài 7: Cho đường thẳng AOB và tia OC, Tính góc AOC BOC biết: ,
2 BOC BOC BOC AOC
Bài 8: Cho hai tia Ox, Oy đối nhau, trên cùng một nửa mặt phẳng có bờ chứa tia Ox, vẽ các tia Oz, Ot
Sao cho xoz40 ,0 yot600
a, Chứng minh rằng Oz nằm giữa hai tia Ox và Ot
b, Tính zot
c, Tính zot biết xoz,yot
HD:
a, Vì Ox, Oy là hai tia đối nhau
=> Ot nằm giữa hai tia Ox, Oy
180 60 120
Trên cùng một nửa mặt phẳng bờ Ox mà xOz xOt , 40 01200
Nên Oz nằm giữa hai tia Ox, Ot
b, Vì Oz nằm giữa Ox và Oy nên xOz zOt xOt zOt800
c, Nếu xOz,yOt , thì ta có 2 TH sau:
TH1: 1800 => Oz nằm giữa hai tia Ox và Ot
C
B A
Trang 5TH2: 1800 => Ot nằm giữa hai tia Ox và Oz
Và Oz nằm giữa Ox và Oy => xOz zOy xOy zOy1800zOy1800
Mà zOy1800 yOz yOt => Oz nằm giữa Oy và Ot
=> yOz zOt yOt 1800zOt zOt 1800
Bài 9: Từ điểm O trên đường thẳng a, lấy hai tia đối nhau, OM và ON, vẽ tia OA sao cho AON 1500, Vẽ tia OB nằm giữa OA và ON sao cho AOB900, Tính BON AOM MOB , ,
Và OB nằm giữa hai tia OM, ON
Bài 10: Trên tia Ox lấy hai điểm M và N sao cho OM=3cm, ON=7cm, điểm P nằm ngoài đường thẳng Ox,
vẽ các tia PO, PM, PN biết NPO120 ,0 NPM 700 Tính góc MPO
HD:
Ta xét 2 TH sau:
TH1: O nằm giữa M và N, Khi đó: PO nằm giữa PN và PM
=> NPO OPM NPM 1200OPM700 TH này không xảy ra
TH2: Điểm M nằm giữa hai điểm O và N, Khi đó OM nằm giữa PO và PN
=> OPM MPN OPN OPM7001200OPM500
=150 0
AON
B A
O
Trang 6Bài 11: Trên đường thẳng a lấy các điểm M, N, P, Q Sao cho điểm P nằm giữa 2 điểm M và Q, điểm N nằm giữa hai điểm M và P, từ điểm O nằm ngoài đường thẳng a kẻ OM, ON, OP, OQ biết
=> MOP POQ MOQ POQ300
Bài 12: Cho AOB1090 vẽ tia OC nằm giữa hai tia OA,OB sao cho BOC3.COA, tính COA BOC ,
HD:
Vì OC nằm giữa OA và OB
=> AOC COB AOB 1090
Mà BOC3.COAAOC3.COA1090COA27,250
=> AOC COD AOD COD300
Bài 14: Cho góc AOB1350, C là 1 điểm nằm trong góc AOB , biết 0
AOC
Vì OD là tia đối của tia OC
0135
O
Trang 7Bài 15: Cho tam giác ABC có ABC1250 và BC = 3cm
a, Trên tia đối của tia BC, xác định điểm M sao cho BM = 2cm, Tính MC
b, Trên nửa mặt phẳng bờ chứa tia BA, có bờ là đường thẳng BC, vẽ tia BN sao cho góc ABN800 Tính MBN?
HD:
A, Vì M thuộc tia đối của tia BC
Nên BM và BC là hai tia đối nhau
5
MB BC MC cm
B, Vì BC, BM là hai tia đối nhau
=> CBA ABM CBM ABM550
a/ Trong ba tia Oz, Ox, Ot tia nào nằm giữa hai tia còn lại?
b/ CMR: hai tia Oz và Om là hai tia đối nhau
c/ Trên hình vẽ có mấy cặp góc phụ nhau ?
HD :
a, Vì Ox, Oy là hai tia đối nhau,
Nên Ot nằm giữa hai tia Ox và Oy,
=> xOt tOy xOy xOt900
Trên cùng một nửa mặt phẳng bờ Ox có
0 0
, 40 90
b, Vì Oz, Om là 2 tia nằm về hai phía đối nhau bờ Ox
=> Ox nằm giữa Oz, Om zOx xOm zOm zOm1800 , Nên Oz và Om là hai tia đối nhau
c, Trên hình có xOz zOt 900 => Là hai góc phụ nhau
Mà mOy xOz ( đối đỉnh) => mOy zOt 900 là hai góc phụ nhau
Bài 17: Cho tam giác ABC có BC=5cm, Điểm M thuộc tia đối của tia CB sao cho CM=3cm,
a/ Tính độ dài BM,
b/ Biết BAM 80 ,0 BAC600, Tính góc CAM
c/ Tính độ dài BK thuộc đoạn BM biết CK=1cm
HD:
A, Vì CB và CM là hai tia đối nhau,
Nên C nằm giữa 2 điểm B và M
=> BC CM BM BM8cm
B, Vì C nằm giữa 2 điểm B, M
Nên AC nằm giữa AB và AM
=> BAC CAM BAM CAM200
C K B
A
Trang 8Dạng 2: TIA PHÂN GIÁC CỦA MỘT GÓC
Bài 1: Cho góc bẹt xOy , trên cùng 1 nửa mặt phẳng bờ xy, vẽ hai tia OM, ON sao cho
a, Vì xOy là góc bẹt => Ox, Oy là hai tia đối nhau
=> xOn nOy xOy xOn300
Trên cùng 1 nửa mặt phẳng bờ Ox có xOn xOm , 30 0600
=> xOn nOm xOm nOm300
b, Tia On nằm giữa 2 tia Ox, Om và xOn nOm 300 Nên On có là tia phân giác xOm
Bài 2: Cho gócxOy900 tia Oz nằm giữa hai tia Ox và Oy Tính góc xOz và yOz biết 1 1
4xOz5yOz
HD:
Vì Oz nằm giữa 2 tia Ox, Oy
=>, xOz zOy xOy 900 (1)
Mà 1. 1. 4.
4 xOz5 yOz xOz 5 yOz thay vào (1) ta được:
5 yOz yOz yOz xOz
Bài 3: Cho góc tù xOy trong góc xOy vẽ tia Oz sao cho xOyyOz1800, Gọi tia Ot là tia phân giác của góc xOz , hỏi yOt là góc gì?
HD:
Vẽ Oz’ là tia đối của tia Ox
=> xOy yOz ' 180 0yOz' 180 0xOy (1)
Mà xOy yOz 1800 yOz1800xOy (2)
Từ (1) và (2) => yOz yOz '
Và Oz nằm trong góc xOy => Oy nằm giữa Oz và Oz’
Nên Oy là phân giác zOz'
Mà Ot là phân giác xOz và xOz zOz, ' là hai góc kề bù yOt900
( Góc tạo bởi hai tia phân giác của hai góc kề bù là góc vuông)
Trang 9Bài 4: Trên cùng 1 nửa mặt phẳng bờ chứa tia OA, vẽ các tia OB và OC sao cho AOB30 ,0 AOC750
a, Tính BOC
b, Gọi OD là tia đối của tia OB Tính số đo của góc kề bù với BOC
HD:
a, Trên cùng 1 nửa mặt phẳng bờ OA có AOB AOC , 30 0750
Nên Ob nằm giữa hai tia OA và OC
=> AOB BOC AOC BOC400
b, Vì OB và OD là hai tia đối nhau
=>, BOC COD BOD COD1400
Góc kề bù với gcos BOC400 là COD có số đo 1400
2
BOC BOCNOC
OC nằm trong góc AOB nên OC chia góc AOB thành hai góc AOC BOC, thành 2 góc nằm về hai phí đối nhau bờ OC
=> OM, ON nằm về hai phía có bờ là OC Hay OC nằm giữa OM và ON
2
AOB NOM NOC COM
Bài 6: Trên nửa mặt phẳng bờ chứa tia OA, vẽ các tia OB, OC sao cho AOBAOC Vẽ tia phân giác OM của AOB
a, Trong ba tia OB, OC, OM tia nào nằm giữa hai tia còn lại?
a, Trên cùng một nửa mặt phẳng bờ OA, AOB AOC
Nên OB nằm giữa OA và OC
Om là tia phân giác AOBAOM AOB AOC
Hay OB nằm giữa OM và OC
b, Ta có : AOC BOC AOB BOC BOC 2.MOB2.BOC (1)
Mà OB nằm giữa OM và OC nên MOBBOC MOC kết hợp với điều trên ta được : (1) 2.MOC
A
O
C
M B
A
O
Trang 10Bài 7: Cho góc AOB1000 và OC là tia phân giác của góc đó Trong góc AOB , vẽ các tia OF, OE sao cho
020
AOF BOE CMR: OC là tia phân giác của góc FOE
HD:
Vì OC là phân giác AOBAOC BOC 500
CE nằm trong AOBAOE EOB AOB
=> AOE1000200800
Trên cùng 1 nửa mp bờ OA có :
0 0 0 0, 20 50 80 100
Nên OF nằm giữa 2 tia OA và OC => FOC300 (1)
OE nằm giữa 2 tia OC và OB => COE 300 (2)
Từ (1) và (2) và OC nằm giữa OE và OF
Nên OC là phân giác EOF
Bài 8: Trên đường thẳng xx’ lấy O tùy ý , trên cùng một nửa mặt phẳng bờ là đường thẳng xx’ vẽ hai tia Oy,Oz sao cho xOz30 , '0 x Oy4.xOz
a, Trong ba tia Ox, Oy, Oz tia nào nằm giữa hia tia còn lại
b, CMR: Oz là tia phân giác của góc xOy ,
c, Gọi Oz’ là phân giác góc 'x Oy , Tính zOz'
HD:
a, Ta tính được: xOy4.xOz1200
Vì Ox, Ox’ là hai tia đối nhau
=> xOy yOx 'xOx'xOy600
Trên cùng 1 nửa mp bờ Ox mà xOz xOy , 30 0600
=> Oz nằm giữa hai tia Ox, Oy
b, Vì Oz nằm giữa Ox, Oy mà xOz zOy 300 , Nên Oz là phân giác
c, Vì Oz’ là phân giác ' ' ' 600
2
x Oy
x OyxOz Tính được x Oz' 1500 Trên cùng một nửa mặt phẳng bờ Ox’ mà x Oz' 'x Oy x Oz' '
Nên Oz’ nằm giữa Ox’ và Oz => x Oz z Oz x Oz' ' ' ' z Oz' 900
Trang 11Bài 9: Cho góc AOB và tia OC nằm trong góc đó, Gọi OE, OD theo thứ tự là tia phân giác của góc
,
AOC BOC ,
a, Tính DOE, biết AOB1200
b, Hai tia OA,OB có tính chất gì nếu DOE900
HD:
a, Vì OC nằm trong AOB nên OC chia AOB thành hai góc AOC và BOC nằm về hai phía đối
nhau có bờ là OC
Mà OD là tia phân giác BOC và OE là phan giác AOC Nên OC nằm giữa OD và OE
DOE DOC COE
120 60
BOC AOC AOB
Bài 10: Cho AOB gọi OC là tia phân giác của góc AOB , OD là tia phân giác của góc AOC,
Tìm giá trị lớn nhất của góc AOD
HD:
Vì OC là phân giác AOB
2
AOB AOC
Mà OD là phân giác
2
AOC AOCAOD
4
AOB AOD
Vậy AOD lớn nhất bằng 450 khi AOB1800
Bài 11: Trên đường thẳng x’Ox , trên cùng 1 nửa mặt phẳng bờ x’Ox, người ta lấy ba tia Oa, Ob, Oc
B
A
E C
B
D E
C D
A
C B
A D
O
Trang 12Sao cho xOc2.xOb3.xOa
a, Tìm giá trị lớn nhất của góc xOa
b, Gọi Om là phân giác của góc aOc , trong ba tia Ob, Oc, Om tia nào nằm giữa hai tia còn lại
c, Cho xOc1200, tính bOm , Tia Oa là tia phân giác của góc nào?
xOa
Vậy xOa lớn nhất bằng 600
Khi Oc trùng với Ox’
b,
Vì xOc2.xOb3.xOaxOa xOb xOc
xOa aOb xOb aOb xOb xOa (1)
Mà
xOc xOa xOc xOa xOa aOc xOc xOa aOm xOb (2)
Từ (1) và (2) aOb aOm Mà aOmaOc ( do Om là phân giác)
aOb aOm aOc
=> Om nằm giữa Ob và Oc
c,
Vì xOc1200 xOa40 ,0 xOb600
Mà xOa xOb 40 0600aOb xOb xOa 200
Và xOc xOa 120 0 400aOc xOc xOa 800
2
xOc xOb xOc xOb xOb bOc xOc bOc
Mà Om là phân giác 400
2
aOc aOcmOc aOm, Theo câu b, Om nằm giữa Ob và Oc bOm mOc bOc bOm200
Lại có : aOm xOa 400 Om nằm giữa Ob và Oc xOb xOm xOc
Mà xOaxObxOa xOm => Oa nằm giữa Ox và Om
Vậy Oa là phân giác xOm
Trang 13Bài 12: Cho xOy1200 kề bù yOt
a, Tính số đo yOt
b, Vẽ phân giác Om của góc xOy , Tính mOt =?
c, Vẽ phân giác On của góc tOy , Tính mOn =?
Và Ox, Ot là hai tia đối nhau xOm mOt xOt 1800mOt1200
c,
Vì On là phân giác 300
2
tOy tOytOn nOy
Vì Om, On là hai tia phân giác của 2 góc kề bù mOn900
Bài 13: Vẽ hai tia Oy và Oz trên cùng một nửa mặt phẳng bờ chứa tia Ox, sao cho xOy40 ,0 xOz800
a, Tính số đo góc yOz , từ đó suy ra Oy là tia phân giác xOz
b, Vẽ tia Om là tia đối của tia Ox, tính mOy
c, Trên nửa mặt phẳng bờ Ox, không chứa tia Oz,vẽ Op sao cho xOp1000, CMR Op, Oz đối nhau HD:
=> Oz , Op là hai tia đối nhau
z
y
x
O
Trang 14Bài 14: Cho xOy tù , bên trong góc đó vẽ tia Om sao cho 0
mOy xOy xOm xOy
(1)
Vì On nằm trong xOyxOn nOy xOy
090
xOn xOy nOy xOy
Mà xOy tù nên 1800 900
2
xOy xOy xOt
2
xOy xOt xOm xOt tOm xOm mOt
Tương tự: 900
2
xOy yOt xOt yOt yOn
=> Ot nằm giữa Oy và On (Do Ot, On nằm trong xOy )
090
2
xOy yOt tOn yOn tOn yOn yOt
Từ (3) và (4) mOt nOt hay Ot là phân giác mOn
Bài 15 Cho góc xOy1000 Vẽ tia oz sao cho góc zOy350 Tính góc xOz trong từng trường hợp HD:
TH1: Oz nằm trong xOy :
xOz zOy xOy xOz650
TH2: Oz nằm ngoài xOy => Oy nằm giữa Ox và Oz
0135
xOy yOz xOz
x
O
TH2 TH1
Trang 15Bài 17 Cho góc xOy có số đo bằng 1200 Điểm A nằm trong góc xOy sao cho: AOy =750 Điểm B nằm ngoài góc xOy mà :BOx =1350 Hỏi 3 điểm A,O,B có thẳng hàng không? Vì sao?
HD:
Vì A nằm trong xOyxOA AOy xOy
045
xOA
Vì OB nằm ngoài xOy => Ox nằm giữa 2 tia OA, OB
0180
Vậy OA, OB là hai tia đối nhau
Hay A, O, B thẳng hàng
Bài 18 Trên đường thẳng xx’ lấy một điểm O Trên cùng nửa mặt phẳng bờ là đường thẳng xx’ vẽ 3 tia Oy,
Ot, Oz sao cho: Góc x’Oy = 400
; xOt = 970; xOz = 540
a, Chứng minh tia Ot nằm giữa hai tia Oy và Oz
b, Chứng minh tia Ot là tia phân giác của góc zOy
Trang 16Bài 19 Cho góc AMC = 600 Tia Mx là tia đối của tia MA, My là phân giác của góc CMx , Mt là tia phân
giác của góc xMy
Mà My là phân giác xMC
0602
xMC xMy yMC
Trên cùng một nửa mặt phẳng bờ Ax có AMC AMy 60 01200
=> MC nằm giữa MA và My => AMC CMy AMy CMy600
MC là phân giác AMy , Do MT và MC là hai tia phân giác của hai góc kề bù nên Mt MC
Bài 20 Gọi M là trung điểm của đoạn thẳng AB Vẽ điểm N nằm giữa M và B Cho biết MN = a (cm); NB =
b (cm)
a, Tính AB
b, Lấy điểm O nằm ngoài đường thẳng AB Giả sử AOB100 ,0 AOM60 ,0 MON200
Hỏi tia ON có phải là tia phân giác của góc MOB không ? Vì sao
Vì N nằm giữa M và B => OM năm giữa OM và OB NOB200
Vậy On có là tia phân giác MOB
60 0
t y
M
O
N
Trang 17Bài 21 Cho hai góc và kề bù sao cho
a, Tính số đo mỗi góc có trên hình vẽ?
b, Vẽ tia Ot sao cho =108 Tính ?
c, Trên mỗi tia Ox, Oy, Oz, Ot vẽ 10 điểm phân biệt khác điểm O Hỏi trên hình vẽ có tất cả bao nhiêu tia? HD:
a,
Vì xOy yOz là hai góc kề bù ,
0180
xOy yOz
Mà xOy4.yOz4.yOz yOz 1800
036
xOt xOy
Nên Ot nằm giữa Ox, Oy
036
TH2: Ot, Oy nằm về hai phía khác nhau bờ Ox
0252
, Vì tOy1800 nên ta lấy góc tOy về phía bên kia
Khi đó: tOy360025201080
c,
Bài 22 Trên đoạn thẳng AB = 5cm, lấy điểm M Trên tia đối của tia AB lấy điểm N sao cho AM = AN
a, Tính độ dài đoạn thẳng BN khi BM = 2cm
b, Trên cùng nửa mặt phẳng có bờ là đường thẳng AB vẽ hai tia Ax, Ay sao cho Chứng tỏ rằng Ay là tia phân giác của
c, Hãy xác định vị trí của M trên đoạn AB để BN có độ dài lớn nhất
Có BAx BAy 40 01100xAy700
Mà AB, AN là hai tia đối nhau
Vì BAxBAy BAN => Ay nằm giữa Ax và An
Mà xAy yAn 70 0 => AN là phân giác xAn
Trang 18Bài 23 Cho 2 góc và xOz , Om là tia phân giác của góc yOz Tính góc xOm trong các trường hợp
zOy
Mà Om là phân giác 200
2
zOy yOzyOm mOz
Mà Om nằm trong xOyxOm mOy xOy xOm800
TH2: Oy và Oz nằm trên 2 nửa mặt phẳng đối nhau bờ Ox
0160
Om là phân giác 800
2
yOz yOzyOm
Mà yOm yOx 80 01000=> Om nằm giữa Ox và Oy xOm mOy xOy xOm200
Bài 24: Cho hai góc kề bù xOy yOz sao cho , xOy1200
Khi đó
4
xOy zOt
Trang 19Bài 25: Cho hai tia Oy, Oz nằm trên cùng 1 nửa mặt phẳng có bờ là tia Ox, sao cho góc
Trên cùng một nửa mặt phẳng bờ Ox,
Có xOz xOy 25 0750=> Oz nằm giữa Ox và Oy
b,
Vì Oz nằm giữa Ox và Oy
050
Và Om nằm giữa Ox và Oy yOm mOx yOx mOx500
Bài 26: Trên cùng 1 nửa mặt phẳng bờ chứa tia Ox, xác định hai tia Oy và Ot sao cho xOy30 ,0 xOt700
a, Tia nào nằm giữa hai tia còn lại?
b, Tính yOt?Tia Oy có là tia phân giác của xOt không,Vì sao?
c, Gọi Om là tia đối của tia Ox, Tính mOt
HD:
Bài 27: Cho tia Ox, trên hai nửa mặt phẳng đối nhau có bờ Ox, Vẽ hai tia Oy và Oz sao cho
0120
xOyxOz , CMR:
a, Góc xOyxOzyOz
b, Tia đối của tia Ox, Oy, Oz là phân giác của góc hợp bởi hai tia còn lại
HD:
75 0
25 0
m y
Trang 20Bài 28: Cho góc AOB1350, C là 1 điểm nằm trong góc đó biết 0
A
O
Trang 21Bài 29: Cho 4 tia OA, OB, OC, OD tạo thành các góc AOB BOC COD DOA không có điểm trong chung, , , ,
Tính số đo mỗi góc biết BOC3AOB COD, 5AOB DOA, 6.AOB
HD:
Vì các góc: AOB BOC COD DOA, , , ,
Không có điểm trong chung nên:
0360
A
O
a E
D C
B A
O
Trang 22Bài 31: Cho ba đường thẳng a, b, c cùng đi qua điểm O sao cho tia Ob và tia Oc cùng nằm trong nửa mp bờ
a, gọi Oa’ và Oc’ lần lượt là tia đối của tia Oa và Oc, Biết aOc80 ,0 bOa'500
Mà My là phân giác CMxCMy yMx 600
Khi đó : AMy yMx 1800 AMy1200
B,
Trên cùng một nửa mặt phẳng bờ MA có :
0 0 60 120
060
=> MC là phân giác AMy
Vì MC, Mt là hai tia phân giác của hai góc kề bù nên Mt MC
Trang 23Bài 33: Cho hai góc kề bù xOy yOx, ', trong đó góc xOy5.yOx'
a/ Tính số đo các góc xOy yOx , '
b/ Trên nửa mp có bờ là xx’ chứa Oy, vẽ tia Om sao cho xOm1200, Tia Oy có là tia phân giác của góc '
Trang 24Dạng 3: TÍNH SỐ GÓC, SỐ TAM GIÁC TẠO THÀNH
Bài 1:
a, Cho đường thẳng xy, trên đó lấy ba điểm A,B,C mà AB=5, AC=3cm Tính BC
b, Trên xy lấy các điểm M, N, K, Q (không trùng với A,B,C ) và 1 điểm O không nằm trên đường thẳng xy,vẽ được tất cả bao nhiêu tam giác có đỉnh là ba trong các điểm đã có trên hình vẽ
HD:
a, TH1: Điểm C nằm giữa hai điểm A và B:
Khi đó ta có: AC+CB=AB => CB=AB-AC=5cm-3cm=2cm
TH2: Điểm A nằm giữa hai điểm B và C:
Khi đó ta có: CA+AB=CB=>CB=3cm+5cm=8cm
b,
Nối điểm O đến M không cho ta tam giác nào
Nối O đến N, thì ON tạo với OM cho ta OMN
Nối O đến K thì OK tạo với OM và ON
cho ta thêm 2 tam giác là OMK và ONK
tương tự:
Nối O đến A tạo với OM, ON, OK
Cho ta thêm 3 tam giác là: OMA, ONA, OKA
Nối O đến C tạo với OM, ON, OK, OA
Cho ta thêm 4 tam giác là: OMC, ONC, OKC và OAC
Nối O đến B tạo với OM, ON, OK, OA, OC
Cho ta thêm 5 tam giác là: OMB, ONB, OKB, OAB và OCB
Nối O đến Q tạo với OM, ON, OK, OA, OC, OB
Cho ta thêm 6 tam giác là: OMQ, ONQ, OKQ, OAQ, OCQ và OBQ
Vậy số tam giác tạo thành là: 1+2+3+4+5+6=21 tam giác
TH2
TH1
yx
C
yx
O
Trang 25Bài 2: Cho hai điểm M, N nằm cùng phía đối với A, nằm cùng phía đối với B, Điểm M nằm giữa hai điểm A
và B Biết AB=5cm, AM= 3cm, BN=1cm CMR:
a, Bốn điểm A, B, M, N thẳng hằng
b, Điểm N là trung điểm của đoạn thẳng MB
c, Vẽ đường tròn tâm N đi qua B và đường trong tâm A đi qua N, chúng cắt nhau tại C, Tính chu vi CAN
HD:
a, Vì M, N nằm cùng phía đối với A nên A, M, N thẳng hàng
và M, N nằm cùng phía đối với B nên B, M, N thẳng hàng
Nên N là trung điểm của BM
c, Ta có: AC là bán kính đường tròn tâm A nên AC=AN
và NC là bán kính của đường tròn tâm N nên NC=NM=1cm
Vì M nằm giữa A và B và N nằm giữa B và M
Nên M nằm giữa A và N=> AN=AM+MN=3cm+1cm=4cm
Hay AC=AN=4cm,
Vậy chu vi CAN= AN+AC+CN=4cm+4cm+1cm=9cm
Bài 3: Cho n tia chung gốc tạo thành tất cả 190 góc, Tính n?
HD:
Ta có: với 1 tia không cho ta góc
Vẽ tia thứ 2, tia này tạo với tia thứ nhất cho ta 1 góc
Vẽ tia thứ 3,
tia này tạo với hai tia trước đó cho ta thêm 2 góc
Vẽ tia thứ 4, tia này tạo với 3 tia trước đó, cho ta thêm 3 góc
Trang 26Bài 4: Cho 10 điểm thuộc đường thẳng a và 1 điểm nằm ngoài đường thẳng ấy, Có bao nhiêu tam giác có các đỉnh là ba trong 11 điểm trên?
HD:
Giả sử điểm O nằm ngoài đường thẳng a
Vẽ đoạn thẳng từ O đến điểm thứ nhất không tạo thành tam giác
Vẽ đoạn thẳng từ O đến điểm thứ hai ,
đoạn thẳng này tạo với đoạn thẳng trước đó, cho ta 1 tam giác
Vẽ đoạn thẳng thứ ba, đoạn thẳng này tạo
với hai đoạn thẳng trước đó cho ta thêm 2 tam giác
Tương tự như vậy đến đoạn thẳng thứ 10,
Tạo với 9 đoạn thẳng trước đó cho ta thêm 9 tam giác
Như vậy số tam giác tạo thành là:
Ta có: với 1 tia không cho ta góc
Vẽ tia thứ 2, tia này tạo với tia thứ nhất cho ta 1 góc
Vẽ tia thứ 3,
tia này tạo với hai tia trước đó cho ta thêm 2 góc
Vẽ tia thứ 4, tia này tạo với 3 tia trước đó,
a, Cho 6 tia chung gốc Có bao nhiêu góc trong hình vẽ ? Vì sao
b, Vậy với n tia chung gốc Có bao nhiêu góc trong hình vẽ
HD:
a, Ta có: với 1 tia không cho ta góc
Vẽ tia thứ 2, tia này tạo với tia thứ nhất cho ta 1 góc
Vẽ tia thứ 3,
tia này tạo với hai tia trước đó cho ta thêm 2 góc
Vẽ tia thứ 4, tia này tạo với 3 tia trước đó, cho ta thêm 3 góc
3 2
1
O
1
2 3
4 2019
Trang 27Bài 7: Cho tam giác ABC, lấy điểm O nằm bên trong tam giác Vẽ tia AO cắt BC tại H, tia BO cắt AC tại I, Tia CO cắt AB tại K, Trong hình đó có bao nhiêu tam giác
HD:
Số tam giác đơn là 6 tam giác gồm:
OAK, OKB, OBH, OHC, OCI, OIA
Số tam giác gép đôi là 3 tam giác:
OAB, OBC, OAC
Số tam giác gép ba là 6 tam giác gồm:
ABH, AHC, BIA, BIC, CKA, CKB
Số tam giác gép 6 là 1 là: ABC
Vậy tổng số tam giác trong hình là: 6+3+6+1=16 tam giác
Bài 8: Trên 1 mặt phẳng cho 100 đường thẳng, hỏi có thể chia mặt phẳng đó thành nhiều nhất bao nhiêu miền
HD:
Để số miền tạo thành nhiều nhất thì bất kì hai
đường thẳng nào cũng cắt nhau và không có
ba đường thẳng nào đồng quy
Với 1 đường thẳng chia mặt phẳng thành 2 miền
Vẽ đường thẳng thứ 3, đường thẳng này cắt đường
thẳng trước đó tạo thành 2 tia, 2 tia này tạo với hai
miền trước đó một miền cũ và một miền mới
Nên số miền tạo thành là 2+2=4 miền
Vẽ đường thẳng thứ 3, đường thẳng này cắt 2 đường thẳng
trước đó, bị chia thành ba phần, ba phần này tạo với 4 miền
trước đó một miễn cũ và 1 miền mới, nên số miền tạo ra là 4+3=7
Tương tự như vậy, công thức tổng quát sẽ là:
100 đường thẳng
4
32
1
Trang 28Dạng 4: TÍNH SỐ ĐIỂM, ĐƯỜNG THẲNG, ĐOẠN THẲNG
Bài 1: Cho 5 điểm A, B, C, D, E trong đó không có ba điểm nào thẳng hàng,kẻ các đường thẳng đi qua các cặp điểm Hỏi vẽ được bao nhiêu đường thẳng?
HD:
Vì không có ba điểm nào thẳng hàng nên:
Chọn điểm A:
Từ điểm A ta vẽ được 4 đường thẳng đến 4 điểm B, C, D, E còn lại
Tương tự chọn điểm B ta cũng vẽ được 4 đường thẳng đến các điểm còn lại
Tương tự với các điểm C, D, E
qua mỗi điểm ta cũng vẽ được 4 đường thẳng đến các điểm còn lại
Do đó ta vẽ được 5.4=20 đường thẳng
Tuy nhiên do mỗi đường thẳng được tính 2 lần,
nên số đường thẳng thực tế vẽ được là: 20:2=10 đường thẳng
Vậy số đường thẳng vẽ được là: 10 đường thẳng
Bài 2: Cho 100 điểm trong đó không có ba điểm nào thẳng hàng, cứ qua hai điểm ta vẽ được 1 đường thẳng,
có tất cả bao nhiêu dường thẳng?
HD:
Tương tự với bài trên
Vì không có ba điểm nào thẳng hàng nên:
Chọn 1 điểm bất kỳ,
qua điểm này ta vẽ được 99 đường thẳng đến 99 điểm còn lại,
Tương tự như vậy,
Với 100 điểm thì số đường thẳng vẽ được là:
99.100=9900 (đường thẳng)
Tuy nhiên, do mỗi đường thẳng được vẽ hai lần,
Nên số đường thẳng vẽ được là:
9900:2=4950 (đường thẳng)
Vậy số đường thẳng vẽ được là: 4950 (đường thẳng)
Bài 3: Cho 200 điểm trong đó có đúng 10 điểm thẳng hàng, vẽ các đường thẳng đi qua các cặp điểm, hỏi vẽ được tất cả bao nhiêu đường thẳng?
HD:
Giả sử trong 200 điểm trên không có 3 điểm nào thẳng hàng, Khi đó:
qua 200 điểm ta vẽ được 200.199 19900
99
A
A
Trang 2945
2 , ( đường thẳng )
Nhưng vì 10 điểm thẳng hàng nên sô đường thẳng vẽ được là: 1 đường thẳng
Nên số đường thẳng bị giảm đi là: 45 - 1 = 44 ( đường thẳng )
Vậy số đường thẳng thực tế vẽ được là: 19900 - 44 = 19856 ( đường thẳng )
Bài 4: Cho trước 1 số điểm, trong đó không có ba điểm nào thẳng hàng, cứ qua hai điểm ta vẽ 1 đường thẳng, biết có 105 đường thẳng hỏi ban đầu có bao nhiêu điểm?
HD:
Gọi số điểm ban đầu là a (ĐK: aN a, 3)
Vì trong a điểm không có ba điểm nào thẳng hàng nên số đường thảng vễ được là :
1
2
a a
, ( đường thẳng ) Theo yêu cầu bài toán ta có : ( 1)
Vì a và (a-1) là hai số tự nhiên liên tiếp nên a=15
Vậy có 15 điểm ban đầu
Bài 5: Cho trước 1 số điểm, trong đó không có ba điểm nào thẳng hàng,cứ qua hai điểm ta vẽ được 1 đường thẳng, biết vẽ được 1128 đường thẳng, Tính số điểm ban đầu?
HD :
Gọi số điểm ban đầu là a (ĐK: aN a, 3)
Vì trong a điểm không có ba điểm nào thẳng hàng nên số đường thảng vễ được là :
1
2
a a
, ( đường thẳng ) Theo yêu cầu bài toán ta có : ( 1)
1128 1 22562
a a
a a
= 47.48
Vì a và (a - 1) là hai số tự nhiên liên tiếp nên a = 48
Vậy có 48 điểm ban đầu
Bài 6: Cho trước 1 số điểm, trong đó có 10 điểm thẳng hàng, cứ qua hai điểm ta vẽ 1 đường thẳng, biết số đường thẳng vẽ được là: 1181 đường thẳng.Tính số điểm ban đầu ?
HD :
Gọi số điểm ban đầu là a (ĐK: aN a, 3)
Giả sử trong a điểm đó không có ba điểm nào thẳng hàng, Khi đó số đường thẳng vẽ được là :
1
2
a a
( đường thẳng ) Nhưng vì có 10 điểm thẳng hàng nên số đường thẳng bị giảm đi là :
a a
, ( đường thẳng ) Theo yêu cầu bài toán ta phải có :
Vì a và ( a - 1) là hai số tự nhiên liên tiếp nên a = 50
Vậy có 50 điểm ban đầu
Bài 7: Cho trước 1 số điểm, trong đó có 15 điểm thẳng hàng, cứ qua hai điểm ta vẽ được 1 đường thẳng, biết
số đường thẳng vẽ được là : 4846 đường thẳng
HD :
Gọi số điểm ban đầu là a (ĐK: aN a, 3)
Giả sử trong a điểm đó không có ba điểm nào thẳng hàng, Khi đó số đường thẳng vẽ được là :
Trang 30 1
2
a a
( đường thẳng ) Nhưng vì có 15 điểm thẳng hàng nên số đường thẳng bị giảm đi là :
a a
( đường thẳng ) Theo yêu cầu bài toán ta phải có :
Vì a và ( a - 1) là hai số tự nhiên liên tiếp nên a = 100
Vậy có 100 điểm ban đầu
Bài 8: Cho 2017 điểm trong đó không có ba điểm nào thảng hàng, qua các điểm ta vẽ các đoạn thẳng, hỏi vẽ được bao nhiêu đoạn thẳng?
HD :
Tương tự với bài trên
Vì không có ba điểm nào thẳng hàng nên:
Chọn 1 điểm bất kỳ, qua điểm này ta vẽ được 2016 đường thẳng đến 2016 điểm còn lại,
Tương tự như vậy, Với 2017 điểm thì số đường thẳng vẽ được là:
2017.2016 = 4066272 ( đoạn thẳng)
Tuy nhiên, do mỗi đường thẳng được vẽ hai lần, Nên số đường thẳng vẽ được là:
4066272 : 2 = 2033136 ( đoạn thẳng)
Vậy số đường thẳng vẽ được là: 2033136 ( đoạn thẳng)
Bài 9: Cho 2016 điểm trong đó có 215 điểm thẳng hàng, nối các điểm ta được các đoạn thẳng, hỏi ta vẽ được tất cả bao nhiêu đoạn thẳng?
HD :
Vì số đoạn thẳng không ảnh hưởng đến các số điểm thẳng hàng nên ta có :
Chọn 1 điểm bất kỳ, qua điểm này ta vẽ được 2015 đoạn thẳng đến 2015 điểm còn lại,
Tương tự như vậy, Với 2016 điểm thì số đoạn thẳng vẽ được là:
2015.2016 = 4062240 ( đoạn thẳng)
Tuy nhiên, do mỗi đoạn thẳng được vẽ hai lần, Nên số đoạn thẳng vẽ được là:
4062240 : 2 = 2031120 ( đoạn thẳng)
Vậy số đường thẳng vẽ được là: 2031120 ( đoạn thẳng)
Bài 10: Cho trước 1 số điểm, trong đó không có ba điểm nào thẳng hàng, cứ qua hai điểm ta vẽ được 1 đoạn thẳng biết có 1225 đoạn thẳng, tính số điểm ban đầu?
HD :
Gọi số điểm ban đầu là a (ĐK: aN a, 3)
Vì trong a điểm không có ba điểm nào thẳng hàng nên số đoạn thẳng vẽ được là :
1
2
a a
, ( đoạn thẳng) Theo yêu cầu bài toán ta có : ( 1)
1225 1 2450 49.502
a a
a a
( đoạn thẳng)
Vì a và (a - 1) là hai số tự nhiên liên tiếp nên a = 50
Vậy có 50 điểm ban đầu
Bài 11: Cho trước 1 số điểm, trong đó có đúng 199 điểm thẳng hàng, cứ hai điểm ta vẽ 1 đoạn thẳng, biết vẽ được tất cả 19900 đoạn thẳng, tính số điểm ban đầu?
HD :
Vì số đoạn thẳng không ảnh hưởng đến các số điểm thẳng hàng nên :
Giả sử số điểm ban đầu là a (ĐK: aN a, 199)
Chọn 1 điểm bất kỳ, qua điểm này ta vẽ được a-1 đoạn thẳng đến a-1 điểm còn lại,
Tương tự như vậy, Với a điểm thì số đoạn thẳng vẽ được là:
a( a - 1) ( đoạn thẳng)