SKKN lớp 2 kể CHUYỆN

Phân môn Kể Chuyện trong chương trình Tiểu học đã đưa vào những phương pháp, hình thức tổ chức phù hợp cho việc rèn luyện kĩ năng nói cho học sinh.. phân môn Kể Chuyện ở lớp 2, giáo viên

ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN

Kính gửi: Hội đồng sáng kiến huyện Kiên Lương Tôi ghi tên dưới đây:

Số

TT Họ và tên

Ngày tháng năm sinh

Nơi công tác

Chứ c dan h

Trình độ chuyên môn

Tỷ lệ(%)đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến

01 Thị Kiều 16/09/1994

Trường Tiểu học

và Trung học cơ sở Kiên Bình 2

Giáo viên

Đại Học Sư Phạm 100%

1 Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: “Một số giải

pháp giúp học sinh lớp 2C học tốt phân môn Kể Chuyện ở Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Kiên Bình 2, năm học 2021 - 2022”

2 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Thị Kiều, giáo viên Trường

Tiểu học và Trung học cơ sở Kiên Bình 2

3 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Được áp dụng trong lĩnh vực

nâng cao chất lượng giáo dục ngành Giáo dục và Đào tạo huyện Kiên Lương

4 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 29/9/2021.

5 Mô tả bản chất của sáng kiến: Về yêu cầu của sáng kiến

thực hiện tốt các nội dung:

Đưa ra một số giải pháp giúp học sinh học tốt phân môn Kể Chuyện góp phần nâng cao chất lượng giáo dục môn Tiếng Việt trong học tập

5.1 Tình trạng giải pháp đã biết:

5.1.1 Thuận lợi:

Được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường, sự phối hợp

nhiệt tình của phụ huynh học sinh; sự hỗ trợ nhiệt tình của đồng

nghiệp Bản thân luôn tâm huyết với nghề

Học sinh chăm ngoan, một số học sinh có ý thức và tích cực trong học tập

5.1.2 Khó khăn:

Học sinh còn lúng túng, nhiều học sinh kể chuyện chưa đạt yêu cầu Học sinh thụ động, ít phát biểu, có chăng cũng chỉ là những học sinh có năng khiếu hoạt động hoặc các em chỉ trả lời câu hỏi mà không có sự liên kết thành đoạn, diễn đạt lủng củng, chưa biết cách dùng từ ngữ, liên kết các ý trong một đoạn, một bài…nói đã khó, trình bày một câu chuyện lưu loát càng khó hơn

Phần lớn giáo viên hiện nay chưa áp dụng một cách hiệu quả các phương pháp dạy học và giáo dục tích cực Chưa có giải pháp hiệu quả trong việc tìm hiểu để nắm vững tình hình học sinh

Một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến việc học của con

em mình

Để khắc phục những hạn chế trên, tôi đưa ra sáng kiến: “Một số giải pháp giúp học sinh lớp 2C học tốt phân môn Kể Chuyện ở Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Kiên Bình 2, năm học 2021 - 2022” như sau:

5.2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến: 5.2.1 Mục đích của giải pháp

Môn Tiếng Việt cung cấp cho học sinh những kiến thức và những hiểu biết về xã hội, tự nhiên và con người, về văn hoá và văn học Việt Nam

Phân môn Kể Chuyện trong chương trình Tiểu học đã đưa vào những phương pháp, hình thức tổ chức phù hợp cho việc rèn luyện kĩ năng nói cho học sinh Trong giờ kể chuyện, học sinh được phát huy tối đa khả năng nói của mình, giao lưu với bạn, san sẻ những thu nhận mới lạ, các em kể được câu chuyện Ngoài việc vận dụng những hiểu biết về ngôn ngữ, lý thuyết sản sinh lời nói, còn giúp học sinh vận dụng những hiểu biết về văn học, năng lực cảm thụ văn học để lựa chọn cho mình giọng kể thích hợp

5.2.2 Nội dung giải pháp:

5.2.2.1 Nắm vững tình hình học sinh:

Đầu năm học, tôi liên hệ với giáo viên chủ nhiệm cũ để nắm vững tình hình chung của lớp và đặc điểm tâm lý của các em Tôi dựa vào kết quả khảo sát để đánh giá mức độ nắm kiến thức tiếng việt và khả năng kể chuyện của học sinh Sau đó, tôi tiến hành chia lớp thành các nhóm nhỏ linh hoạt học cùng nhau, sắp xếp chỗ ngồi hợp lí để nắm được kết quả thực tế Từ đó, tôi định hướng đề ra các phương pháp ở mỗi tiết dạy kể chuyện thích hợp nhằm tạo cho các em hứng thú, ham học khi trình bày câu chuyện đạt hiệu quả cao

5.2.2.2 Nghiên cứu kĩ nội dung chương trình Kể Chuyện

trong sách Kết nối tri thức Tiếng Việt lớp 2.

Ở tiểu học nhất là lớp 2, Kể Chuyện là một trong những phân môn có tầm quan trọng đặc biệt Nội dung chương trình phân môn Kể Chuyện được sắp xếp một cách khoa học, hợp lí Sách giáo khoa Tiếng Việt 2 tập hợp một số truyện để học sinh kể thông qua các kiểu bài tập kể từ mức độ đơn giản đến phức tạp Chính vì vậy, trong dạy học

phân môn Kể Chuyện ở lớp 2, giáo viên muốn dạy kiến thức mới thì cần dựa trên cơ sở những kiến thức học sinh đã được học, được biết ở phân môn Tập đọc, Luyện từ và câu, Tập làm văn, để tổ chức tốt các hoạt động dạy học, giúp học sinh được trải nghiệm, phân tích, khám phá, phát hiện và chiếm lĩnh tri thức mới

Nắm vững nội dung, chương trình phân môn Kể Chuyện lớp 2 Điều đó giúp tôi chú trọng nghiên cứu để có cái nhìn tổng thể về nội dung môn học, các kiến thức và kĩ năng cần đạt của học sinh Từ đó, tôi lựa chọn, sử dụng các biện pháp và hình thức dạy học phù hợp giúp học sinh lớp 2 kể tốt câu chuyện với nhiều dạng bài tập khác nhau

5.2.2.3 Xác định mục tiêu, chuẩn kiến thức kỹ năng của phân môn và của mỗi tiết dạy Kể Chuyện.

Sau khi nắm nội dung chương trình phân môn Kể Chuyện, tôi xác định rõ mục tiêu, chuẩn kiến thức kĩ năng cần đạt trong mỗi bài dạy Phân môn Kể Chuyện trong chương trình Tiếng Việt ở lớp 2 giúp học sinh: rèn luyện kĩ năng nói, nghe, đọc, phục vụ cho việc học tập và giao tiếp Trau dồi thái độ ứng xử có văn hóa, tinh thần trách nhiệm trong công việc, bồi dưỡng những tình cảm lành mạnh, tốt đẹp

Trong mỗi tiết dạy, tôi xác định rõ mục tiêu của từng bài dạy, tiết dạy để có những yêu cầu cụ thể cho học sinh cần phải đạt được sau khi dạy Khi đã nắm vững mục tiêu của từng bài dạy, tôi sẽ lựa chọn được các phương pháp và kĩ thuật, hình thức dạy học tốt nhất, phù hợp nhất giúp học sinh dễ dàng đạt được mục tiêu của giờ học, có kĩ năng kể tốt một câu chuyện hay

Ví dụ: Khi dạy tiết Kể chuyện ở tuần 2, sau bài học, học sinh biết

nhìn tranh kể được 1 - 2 đoạn của câu chuyện theo tranh

Hay khi dạy tiết Kể chuyện ở tuần 31, sau bài học, học sinh biết

kể lại một câu chuyện về Bác Hồ và nói được cảm xúc của bản thân khi kể

5.2.2.4 Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực:

Dạy học theo phương pháp dạy học tích cực nhằm phát huy tối

đa khả năng làm việc một cách chủ động, tích cực của học sinh dưới

sự hướng dẫn của giáo viên Nhằm kích thích khả năng tư duy, tự tìm tòi, khám phá và nhận thức của học sinh Phương pháp này tạo cho học sinh đều tham gia tích cực vào quá trình dạy học, học sinh được tiếp cận kiến thức bằng hoạt động, làm việc cá nhân, theo nhóm, trao đổi chia sẻ với bạn, với giáo viên Giúp học sinh hứng thú và tự tin hơn vào khả năng của bản thân Vì vậy để dạy học giúp phát huy được tính tích cực cho học sinh, tôi đã vận dụng linh hoạt các phương pháp sau:

5.2.2.4.1 Kết hợp phương pháp quan sát và hỏi đáp:

Kỹ năng quan sát rất cần cho học sinh khi kể chuyện: Quan sát trên lớp theo gợi ý, hướng dẫn của giáo viên hoặc tự quan sát khi chuẩn bị bài ở nhà Tôi khai thác kỹ tranh ảnh, hình ảnh, tập trung quan sát đặc điểm nổi bật của đối tượng, mục đích là giúp học sinh tránh được kiểu kể theo liệt kê Bên cạnh đó, tôi cũng hướng dẫn học

sinh cách quan sát bằng các giác quan để cảm nhận một cách có cảm xúc về sự vật, hiện tượng Sau đó, tôi sẽ hướng dẫn các em chọn lọc

từ ngữ phù hợp cho các tranh ảnh đã quan sát được

5.2.2.4.2 Phương pháp thực hành giao tiếp:

Thông qua phương pháp quan sát, tôi rèn cho học sinh kỹ năng nói, trình bày miệng bài nói, trước khi kể câu chuyện Trên cơ sở đó, tôi điều chỉnh giúp học sinh hoàn thiện một câu chuyện Với phương pháp này, tôi thường tổ chức cho học sinh luyện nói cá nhân, luyện nói trong nhóm nhằm giúp các em nắm được các quy tắc sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp để có thể giao tiếp hiệu quả, rèn luyện và nâng cao năng lực sử dụng tiếng việt trong các hoạt động tư duy, giao tiếp

và góp phần nâng cao hiệu quả chất lượng học tập, tạo điều kiện để học sinh tự hiện thực hóa, tự khẳng định nhân cách cá nhân của mình, vạch ra tiềm năng sáng tạo của cá nhân, hình thành những phương châm giá trị và phẩm chất đạo đức cần thiết cho các em

5.2.2.4.3 Phương pháp đóng vai

Trong quá trình dạy học, tôi tổ chức cho học sinh thực hành để trình bày những suy nghĩ, cảm nhận và ứng xử theo một vai giả định, giúp học sinh suy nghĩ sâu sắc về một vấn đề, góc nhìn của người trong cuộc, tập trung vào một sự kiện cụ thể mà các em quan sát được từ vai của mình

Ví dụ: Ở tiết Kể chuyện “Bài 23: Bóp nát quả cam”, học sinh được hoá thân đóng vai nhân vật Trần Quốc Toản và nhà vua đối thoại được thể hiện như sau:

Trần Quốc Toản: - Cho giặc mượn đường là mất nước Xin bệ hạ cho đánh! (Quỳ xuống, tay đặt thanh gươm vào cổ và giọng nói to dứt khoát)

Nhà vua: - Quốc Toản làm trái phép nước, lẽ ra phải trị tội Nhưng còn trẻ mà đã biết lo việc nước, ta có lời khen ( Giọng nhẹ nhàng và đặt tay đỡ Quốc Toản đứng lên)

Trên cơ sở đó, học sinh thay đổi ngữ điệu phù hợp diễn biến câu chuyện và kết hợp cử chỉ, điệu bộ để làm sống động nhân vật trong văn bản

5.2.2.4.4 Phương pháp thảo luận nhóm

Với lứa tuổi của các em học sinh lớp 2, việc sử dụng từ ngữ để kể chuyện còn nhiều hạn chế Hầu hết học sinh sử dụng từ ngữ chưa phù hợp, chưa chính xác Vì vậy, tôi tiến hành chia nhóm nhỏ để thảo luận giúp học sinh phát triển khả năng giao tiếp, hợp tác, khả năng thích ứng và độc lập suy nghĩ Từ đó giúp các em phát huy thêm tính chủ động, sáng tạo, cử chỉ, điệu bộ trong câu chuyện và làm cho lời kể lôi cuốn, thu hút người nghe trở nên hay hơn

Ví dụ: Sách Kết nối tri thức Tiếng Việt 2, tập 2,“Bài 11: Sự tích cây thì là” Tôi tiến hành chia nhóm 4 bạn để các em hoạt động nhóm Nhóm trưởng sẽ đặt câu hỏi trong nhóm yêu cầu bạn trả lời và nhận xét Dựa vào tranh lần lượt kể từng đoạn của câu chuyện Qua đó dễ dàng nhận biết được lời thoại, lời dẫn chuyện, sẽ có giọng kể khác nhau, hiểu được tâm trạng, tính cách của các nhân vật để các em tìm được giọng điệu,

cử chỉ, điệu bộ thích hợp

5.2.2.5 Hướng dẫn học sinh các kĩ năng kể chuyện phù hợp với từng dạng bài tập.

Kể chuyện theo phương pháp mới, tất cả học sinh trong lớp đều được rèn kĩ năng nghe, nói dựa vào hệ thống bài tập yêu cầu kể chuyện ở sách giáo khoa như: Dựa vào tranh, câu gợi ý hoặc tóm tắt nội dung để kể lại từng đoạn truyện; thêm chi tiết cho truyện; kể mở

đầu, diễn biến và kết thúc câu chuyện theo nhiều cách

Những yêu cầu trên đã góp phần phát triển kĩ năng quan sát,

phân tích, tổng hợp, so sánh, mô phỏng, tưởng tượng cho học sinh Để

giúp học sinh có kĩ năng kể chuyện tốt, tôi luyện tập cho các em tập

kể từ mức độ dễ đến khó ở mỗi tiết học, hướng dẫn học sinh trả lời miệng từng câu hỏi Gợi ý cho học sinh trả lời bằng nhiều ý kiến khác nhau Nhận xét, sửa chữa những câu trả lời chưa đúng, cung cấp và gợi ý để các em có thể kể tự nhiên bằng lời của mình Tôi chiếu video những bạn kể hay ở năm học trước nhằm kích thích tinh thần học tập của học sinh, tạo điều kiện cho cả lớp tham gia kể chuyện

5.2.2.6 Thực hiện nghiêm túc việc nhận xét, khích lệ và động viên học sinh.

Sau khi học tiết Kể Chuyện, tôi nhận xét, chỉ cho học sinh thấy được chỗ sai của mình để tự sửa chữa, rèn kỹ năng kể, giúp các em nhận ra lỗi sai để điều chỉnh, sửa chữa, hoàn chỉnh kể câu chuyện Học sinh lớp 2, chưa biết nhiều về từ ngữ, ngữ pháp, chắc chắn trong lời kể của các em sẽ còn lúng túng Đối với những bài kể có ý hay, tôi giúp các em trau chuốt thêm cho bài kể được hay hơn Luôn luôn động viên, khen thưởng kịp thời cho những em có tiến bộ dù chỉ là tiến bộ nhỏ nhất, bởi đây chính là động lực để các em cố gắng phấn đấu trong học tập và rèn luyện

Ví dụ: Đối với những em kể chuyện tốt, tôi khen thưởng các em kịp thời khi thì quyển vở hoặc cây viết Còn với những em kể chuyện tiến bộ ít hoặc chưa tiến bộ tôi không vội chê mà dùng những lời khen

để khuyến khích các em như: “Em dùng lời nói chưa đủ ý, cần cố gắng hơn nhé! Em cần phát huy thêm nhé!…” Những lời khen này giúp các

em không bị tự ti trước các bạn mà các em cảm thấy luôn luôn được giáo viên quan tâm, các em có niềm tin và quyết tâm hơn trong học tập

5.2.2.7 Liên hệ chặt chẽ với phụ huynh học sinh

Trong quá trình dạy học nhất là dạy phân môn Kể Chuyện, tôi thường xuyên liên hệ phối hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh, nhằm

đề ra giải pháp cụ thể để phụ huynh nắm rõ tình hình học tập của con

em mình, phối hợp với giáo viên đưa ra cách học tập sao cho phù hợp

Ví dụ: Hàng tháng, tôi truy cập sổ liên lạc điện tử và gửi thông báo riêng đến từng phụ huynh học sinh như: kể câu chuyện tốt hoặc

kể câu chuyện chưa tốt để phụ huynh học sinh nắm được tình hình học tập của các em Ngoài ra, tôi quay video khi các em thực hiện kể câu chuyện gửi vào Zalo, Facebook cho phụ huynh xem Nhờ vậy, tôi nhận được những phản hồi tích cực từ phía phụ huynh học sinh

5.2.2.8 Tổ chức một số trò chơi nhằm tạo hứng thú trong học tập.

Trong mỗi tiết kể chuyện, tôi dành khoảng 2-3 phút để cho các

em nghỉ giải lao tại chỗ bằng cách chơi một số trò chơi học tập Các trò chơi có nội dung lý thú và bổ ích phù hợp với việc nhận thức của các em Thông qua các trò chơi các em sẽ lĩnh hội những tri thức một cách dễ dàng, củng cố, khắc sâu kiến thức một cách vững chắc, tạo cho các em niềm say mê, hứng thú trong tiết dạy kể chuyện, vừa giúp các em thoải mái sau giờ học căng thẳng Do đó học sinh được thực hành luyện tập củng cố mở rộng kiến thức kỹ năng đã học, chất lượng dạy học sẽ ngày một nâng cao

Một số trò chơi bản thân tôi thường sử dụng như: Gọi thuyền, tiếp sức, ai tinh mắt, ô chữ bí mật, trạng nguyên trẻ tuổi,

5.3 Khả năng áp dụng của giải pháp:

Giải pháp của tôi đã áp dụng thành công ở lớp 2C và có thể áp dụng được với các khối khác trong trường Tiểu học và Trung học cơ sở Kiên Bình 2 Sáng kiến có thể nhân rộng ra các trường tiểu học trong toàn huyện, tỉnh

5.4 Hiệu quả, lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng giải pháp:

Sau khi áp dụng các giải pháp nêu trên, tôi nhận thấy học sinh lớp tôi rất hứng thú học Tiếng Việt, nhất là học về tiết học “Kể Chuyện” Các em đã mạnh dạn phát biểu ý kiến xây dựng bài, ham học, tự tin, chất lượng học tập được nâng lên một cách rõ rệt Khi kể chuyện, các em đã biết cách diễn đạt rõ ràng, kể to, kể lưu loát, biết kết hợp chỉ tranh minh họa, thay đổi ngữ điệu phù hợp diễn biến câu chuyện và kết hợp cử chỉ, điệu bộ để làm sống động nhân vật trong văn bản Đối với giáo viên góp phần đổi mới phương pháp trong giảng dạy và có điều kiện thuận lợi áp dụng giải pháp mới vào hoạt động giáo dục, tiết kiệm được nhiều thời gian khi nhận xét, công sức cả vật chất lẫn tinh thần trong việc đánh giá học sinh và đặc biệt có nhiều thời gian trong việc nghiên cứu kiến thức mới cho học sinh

Qua thời gian áp dụng giảng dạy lớp 2C, hiệu quả đạt được cụ thể như sau:

THHS

Thời gian

Kết quả khảo sát

28

Tốt Hoàn thành Chưa hoàn thành

TS Tỉ lệ(%) TS Tỉ lệ(%) TS Tỉ lệ

(%) Đầu năm 5 17,8% 19 67,8% 4 14,2% Cuối

năm 15 53,6% 13 46,4% 0 0%

5.5 Tài liệu kèm theo gồm:(không có).

6 Những thông tin cần được bảo mật: (không có).

7 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:

Sáng kiến được áp dụng trong điều kiện bình thường

8 Danh sách những người đã tham gia áp dụng sáng kiến lần đầu: (không có).

Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật

Kiên Bình, ngày 20 tháng 6 năm 2022

Người nộp đơn

Thị Kiều