BÀI tập CHỦ đề 1

Sự đối ứng “quê hương anh - làng tôi”; “nước mặn đồng chua” – đất cày lên sỏi đá” khắc họa được sự nghèo khó về xuất thân, cảnh ngộ, đó là cơ sở hình thành tình đồng chí, tạo nên sự nhịp

Đ 1 Ề Cho đo n th sau:ạ ơ

Ngày xuân con én đ a thoi ư

Thi u quang chín ch c đã ngoài sáu m ề ụ ươ i

C non xanh t n chân tr i ỏ ậ ờ

Cành lê tr ng đi m m t vài bông hoa ắ ể ộ

(Ng Văn 9, T p 1, NXB GDVN, 2015)ữ ậ

1 Đo n th trên trích trong văn b n nào? Tác gi là ai?ạ ơ ả ả

2 Nêu m t s hi u bi t c a em v tác gi ?ộ ố ể ế ủ ề ả

3 Đo n th đạ ơ ược vi t theo th th nào?ế ể ơ

4 Bút pháp ngh thu t nào đệ ậ ược tác gi s d ng trong đo n th ? Tác d ng?ả ử ụ ạ ơ ụ

G I Ý: Ợ

1 Đo n th trên trích trong văn b n “C nh ngày xuân” Tác gi là Nguy n Duạ ơ ả ả ả ễ

2 (SGK Ng Văn 9)ữ

3 Đo n th đạ ơ ược vi t theo th th : L c bátế ể ơ ụ

4 Bút phát ngh thu t tác gi s d ng trong đ n th là: ệ ậ ả ử ụ ạ ơ Ẩ n d ụ

Tác d ng: ụ Hình nh “con én đ a thoi” g i ra các cách hi u khác nhau “Con én đ a ả ư ợ ể ư thoi” có th hi u là nh ng cánh cò chao li ng trên b u tr i nh thoi đ a, b i chim én ể ể ữ ệ ầ ờ ư ư ở

là tín hi u c a mùa xuân Bên c nh đó, "con én đ a thoi” còn có th hi u là th i gian ệ ủ ạ ư ể ể ờ trôi r t nhanh ch ng khác nào thoi đ a.ấ ẳ ư

Đ 2 Ề Cho đo n th sau:ạ ơ

“Quê h ươ ng anh n ướ c m n đ ng chua ặ ồ

Làng tôi nghèo đ t cày lên s i đá ấ ỏ

Anh v i tôi đôi ng ớ ườ i xa l ạ

T ph ự ươ ng tr i ch ng h n quen nhau ờ ẳ ẹ

Súng bên súng đ u sát bên đ u ầ ầ

Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ

Đ ng chí!” ồ

1 Đo n th trên trích trong tác ph m nào c a ai? Bài th đạ ơ ẩ ủ ơ ược sáng tác trong hoàn

c nh nào?ả

2 Em hãy nêu tóm t t n i dung c a đo n trích trên b ng m t câu văn?ắ ộ ủ ạ ằ ộ

3 Em hãy nêu m t thành ng có trong đo n th trên Gi i thích nghĩa thành ng đó.ộ ữ ạ ơ ả ữ

4 Nêu c u trúc th sóng đôi đấ ơ ượ ử ục s d ng trong đo n th trên và nêu tác d ng c a ạ ơ ụ ủ

c u trúc đó trong vi c th hi n n i dung đo n thấ ệ ể ệ ộ ạ ơ

5 T “tri k ” trong bài có ý nghĩa gì? Em hãy chép chính xác m t câu th trong bài em ừ ỉ ộ ơ

đã h c cũng s d ng t tri k , ghi rõ tên tác gi , tác ph m So sánh hai t tri k đó.ọ ử ụ ừ ỉ ả ẩ ừ ỉ

G I Ý: Ợ

1 Đo n th trên trích trong tác ph m: Đ ng chí – Tác gi : Chính H u Bài th đạ ơ ẩ ồ ả ữ ơ ược sáng tác trong hoàn c nh đàu năm 1948, sau chi n d ch Vi t B c thu đông kháng ả ế ị ệ ắ chi n ch ng Pháp.ế ố

2 N i dung: C s hình thành tình đ ng chí (3 c s )ộ ơ ở ồ ơ ở

3 Thành ng có trong đo n th trên là “nữ ạ ơ ước m n đ ng chua”ặ ồ

4 Sự đối ứng “quê hương anh - làng tôi”; “nước mặn đồng chua” – đất cày lên sỏi

đá” khắc họa được sự nghèo khó về xuất thân, cảnh ngộ, đó là cơ sở hình thành tình

đồng chí, tạo nên sự nhịp nhàng đồng điệu giữa những người lính

5 Từ “tri kỉ” có nghĩa: thấu hiểu mình, hiểu bạn như hiểu bản thân mình.

Câu thơ trong bài Ánh trăng của Nguyễn Duy có chứa từ tri kỉ:

“Vầng trăng thành tri kỉ”

Từ tri kỉ trong bài đồng chí diễn tả sự thấu hiểu giữa 2 người lính cùng chiến tuyến, cùng lý tưởng chiến đấu, cùng hoàn cảnh chiến đấu

Từ tri kỉ trong bài Ánh trăng diễn tả sự đồng điệu thấu hiểu của trăng với con người, của con người với chính quá khứ của mình

Tri kỉ trong bài "Đồng chí" tuy hai nhưng một

Đ 3 Ề Đ c đo n trích dọ ạ ưới đây và tr l i các câu h i:ả ờ ỏ

“Ông lão b ng ng ng l i, ng ng nh l i mình không đúng l m Ch lẽ cái b n làng ỗ ừ ạ ờ ợ ư ờ ắ ả ọ ở

l i đ đ n th đ ạ ổ ố ế ượ c Ông ki m đi m t ng ng ể ể ừ ườ i trong óc Không mà, h toàn là nh ng ọ ữ

ng ườ i có tinh th n c mà H đã l i làng, quy t tâm m t s ng m t ch t v i gi c, có ầ ả ọ ở ạ ế ộ ố ộ ế ớ ặ

đ i nào l i can tâm làm cái đi u nh c nhã y! ” ờ ạ ề ụ ấ

1 Đo n trích trên n m trong tác ph m nào? Tác gi là ai? ạ ằ ẩ ả

2 Nêu m t s hi u bi t c a em v tác gi ? Nêu hoàn c nh sáng tác c a tác ph m ộ ố ể ế ủ ề ả ả ủ ẩ

ch a đo n trích trên?ứ ạ

3 “Ông lão” trong đo n trích trên là nhân v t nào? Đi u “nh c nhã” đạ ậ ề ụ ược nói đ n là ế gì?

4 Trong đo n trích trên, câu văn nào là l i tr n thu t c a tác gi , nh ng câu văn nào ạ ờ ầ ậ ủ ả ữ

là l i đ c tho i n i tâm c a nhân v t? Nh ng l i đ c tho i n i tâm y th hi n tâm ờ ộ ạ ộ ủ ậ ữ ờ ộ ạ ộ ấ ể ệ

tr ng gì c a nhân v t?ạ ủ ậ

Đ 4 Ề Cho đo n th sau:ạ ơ

“Không có kính không ph i vì xe không có kính ả

1 Vi t ti p 3 câu ti p theo đ hoàn thành m t kh th ế ế ế ể ộ ổ ơ

2 Đo n th trạ ơ ên được trích trong văn b n nàoả ? Tác gi là ai?ả

3 Nêu hoàn c nh sáng tác c a bài th ?ả ủ ơ

4 Khái quát n i dung c a đo n th trên b ng m t câu văn.ộ ủ ạ ơ ằ ộ

Đ 5 Ề (MKI – 2019) Cho đo n trích sau:ạ

“Nàng b t đ c dĩ nói: ấ ắ

- Thi p s dĩ n ế ở ươ ng t a vào chàng, vì có cái thú vui nghi gia nghi th t Nay đã bình ự ấ

r i trâm gãy, mây t nh m a tan, sen rũ trong ao, li u tàn tr ơ ạ ư ễ ướ c gió; khóc tuy t bông ế hoa r ng cu ng, kêu xuân cái én lìa đàn, n ụ ố ướ c th m bu m xa, đâu còn có th lên núi ẳ ồ ể

V ng Phu kia n a.” ọ ữ

1 Đo n văn trên đạ ược trích t văn b n nào? Tác gi là ai?ừ ả ả

2 Th lo i c a tác ph m ch a đo n trích trên Nêu hi u bi t c a em v th lo i đó.ể ạ ủ ẩ ứ ạ ể ế ủ ề ể ạ

2 Nhân v t đang nói trong đo n trích trên là ai? Nói trong hoàn c nh nào?ậ ạ ả

3 Ch ra c p đ i t x ng hô trong đo n văn trênỉ ặ ạ ừ ư ạ

4 C m t “nghi gia nghi th t” có nghĩa là gì?ụ ừ ấ

5 Nêu hàm ý c a câu: ủ Nay đã bình r i trâm gãy, mây t nh m a tan, sen rũ trong ao, ơ ạ ư

li u tàn tr ễ ướ c gió; khóc tuy t bông hoa r ng cu ng, kêu xuân cái én lìa đàn, n ế ụ ố ướ c

th m bu m xa, đâu còn có th lên núi V ng Phu kia n a.” ẳ ồ ể ọ ữ

Đ 6 Ề (QN – 2006) Cho đo n văn sau:ạ

“M a mùa xuân xôn xao, ph i ph i Nh ng h t m a bé nh , m m m i, r i mà nh nh y ư ơ ớ ữ ạ ư ỏ ề ạ ơ ư ả nhót H t n ti p h t kia đan xu ng m t đ t ( ) M t đ t đã ki t s c b ng th c d y, ạ ọ ế ạ ố ặ ấ ặ ấ ệ ứ ỗ ứ ậ

âu y m đón l y nh ng gi t m a m áp, trong lành Đ t tr i l i d u m m, l i c n m n ế ấ ữ ọ ư ấ ấ ờ ạ ị ề ạ ầ ẫ

ti p nh a cho cây c M a mùa xuân đã mang l i cho chúng cái s c s ng đ y, tràn lên ế ự ỏ ư ạ ứ ố ứ ầ các nhánh lá m m non Và cây tr nghĩa cho m a b ng c mùa hoa th m trái ng t.” ầ ả ư ằ ả ơ ọ

(Ti ng m a – Nguy n Th Thu Trang)ế ư ễ ị

Câu 1 (0,5 đi m) ể Xác đ nh phị ương th c bi u đ t đứ ể ạ ược s d ng trong đo n tríchử ụ ạ trên?

Câu 2 (0,5 đi m) ể Xác đ nh các t láy đị ừ ượ ử ục s d ng trong đo n trích trên?ạ

Câu 3 (1,0 đi m) ể Xác đ nh và nêu ng n g n tác d ng c a các bi n pháp tu t tị ắ ọ ụ ủ ệ ừ ừ

v ng đự ược dùng trong đo n văn trên.ạ

Câu 4 (1,0 đi m) ể Ch rõ tính liên k t c a đo n văn.ỉ ế ủ ạ

Đ 7 Ề Cho đo n th sau: ạ ơ

“Mùa xuân ngườ ầi c m súng

”

1 Chép ti p 3 câu ti p theo đ hoàn thành m t kh thế ế ể ộ ổ ơ

2 Đo n th trên trích t văn b n nào? Tác gi là ai?ạ ơ ừ ả ả

3 Nêu hoàn c nh sáng tác c a bài th ?ả ủ ơ

4 Hãy nêu hai hình nh đ c s c đo n th trên Hình nh đó đ i di n cho cái gì?ả ặ ắ ở ạ ơ ả ạ ệ

Đ 8 Ề Cho đo n th sau:ạ ơ

“Trăng c tròn vành v nhứ ạ

k chi ngể ười vô tình

ánh trăng im phăng ph cắ

đ cho ta gi t mình.”ủ ậ

1 Đo n th trên trích t văn b n nào? Tác gi là ai?ạ ơ ừ ả ả

2 Xác đ nh phị ương th c bi u đ t chính?ứ ể ạ

3 Gi i thích hình nh “ánh trăng” trong kh th trên.ả ả ổ ơ

4 Khái quát n i dung, ngh thu t c a đo n th trên b ng m t câu văn.ộ ệ ậ ủ ạ ơ ằ ộ

5 K tên m t bài th khác trong chể ộ ơ ương trình Ng Văn 9 có hình nh ánh trăng?ữ ả

6 Theo em, tác gi g i g m thông đi p gì trong đo n th ? T đó em rút ra đả ử ắ ệ ạ ơ ừ ược bài

h c gì cho b n thân?ọ ả

Đ Ề 9 Đ c đo n th sau và tr l i các yêu c u:ọ ạ ơ ả ờ ầ

M t tr i xu ng bi n nh hòn l a ặ ờ ố ể ư ử

Sóng đã cài then đêm s p c a ậ ử

Đoàn thuy n đánh cá l i ra kh i ề ạ ơ

Câu hát căng bu m cùng gió kh i ồ ơ

(Ng Văn 9, T p 1, NXB Giáo d c Vi t Nam, 2017, tr.139)ữ ậ ụ ệ

1 Đo n th trên trích trong văn b n nào? Tác gi là ai?ạ ơ ả ả

2 T “l i” trong câu th th ba đừ ạ ơ ứ ược tác gi s d ng ch y u đ di n t đi u gì?ả ử ụ ủ ế ể ễ ả ề

3 Xác đ nh và ch rõ các bi n pháp tu t trong hai câu th đ u.ị ỉ ệ ừ ơ ầ

4 Khái quát n i dung đo n th b ng m t câu văn.ộ ạ ơ ằ ộ

Đ Ề 10 Cho đo n th sau:ạ ơ

Ta làm con chim hót

1 Đo n th trên trích t văn b n nào? Tác gi là ai?ạ ơ ừ ả ả

2 Chép chính xác 7 câu n i ti p câu th trên.ố ế ơ

3 Nêu hoàn c nh sáng tác c a bài th ? Hoàn c nh đó có ý nghĩa nh th nào trong ả ủ ơ ả ư ế

vi c bày t c m xúc c a nhà th ?ệ ỏ ả ủ ơ

4 Vì sao trong đo n th trên tác gi không x ng “tôi” mà l i x ng “ta”?ạ ơ ả ư ạ ư

5 M đ u đo n văn phân tích 8 câu th trên, m t h c sinh vi t: T c m xúc trở ầ ạ ơ ộ ọ ế ừ ả ước mùa xuân thiên nhiên đ t nấ ước Thanh H i đã bày t khát v ng mãnh li t mu n dâng ả ỏ ọ ệ ố

hi n cho cu c đ i Hãy coi đây là ph n m đo n, hãy hoàn ch nh đo n văn b ng cách ế ộ ờ ầ ở ạ ỉ ạ ằ

vi t ti p ph n thân đo n có đ dài kho ng 10 – 12 câu trong đó có s d ng l i nói ế ế ầ ạ ộ ả ử ụ ờ

tr c ti p.ự ế

Đ 1 Ề 1 Đ c đo n trích sau và tr l i câu h i:ọ ạ ả ờ ỏ

- Th nhà con đâu? ế ở

- Nhà ta làng ch D u ở ợ ầ

- Th con có thích v làng ch D u không? ế ề ợ ầ

Th ng bé nép đ u vào ng c b tr l i khe khẽ: ằ ầ ự ố ả ờ

- Có

Ông lão ôm khít th ng bé vào lòng, m t lúc ông l i h i: ằ ộ ạ ỏ

- À Th y h i con nhé Th con ng h ai? ầ ỏ ế ủ ộ

Th ng bé gi tay lên, m nh b o và rành r t: ằ ơ ạ ạ ọ

- ng h c H Chí Minh muôn năm! Ủ ộ ụ ồ

N ướ c m t ông lão giàn ra, ch y ròng ròng trên hai má Ông nói th th : ắ ả ủ ỉ

- đúng r i, ng h c H con nh Ừ ồ ủ ộ ụ ồ ỉ

(Ng Văn 9, T p 1, NXB Giáo d c Vi t Nam)ữ ậ ụ ệ

1 Đo n trich trên đạ ược trích t truy n ng n nào? Tác gi là ai?ừ ệ ắ ả

2 Nêu m t s hi u bi t c a em v tác giộ ố ể ế ủ ề ả

3 Qua đo n đ i tho i này, em th y tâm tr ng ông Hai có gì đ c bi t? Đi u đó th hi nạ ố ạ ấ ạ ặ ệ ề ể ệ

n i ni m sâu s c c a nhân v t này nh th nào?ỗ ề ắ ủ ậ ư ế

4 Nêu ý nghĩa nhan đ c a tác ph mề ủ ẩ

5 Em hãy nêu tên hai tác ph m văn xuôi Vi t Nam đã đẩ ệ ược h c, vi t v đ tài ngọ ế ề ề ười nông dân và ghi rõ tên tác gi ả