Đề bài “Dù bài thơ thể hiện ý tứ độc đáo đến đâu, nó cũng nhất thiết phải đẹp” sáng tỏ qua thi phẩm Đoàn Thuyền Đánh Cá của Huy Cận mẫu phân tích bài thơ đoàn thuyền đánh cá của huy cận, kết hợp phân tích lí luận văn học
Trang 1Đề bài : “Dù bài thơ thể hiện ý tứ độc đáo đến đâu, nó cũng nhất thiết phải đẹp” sáng tỏ qua thi phẩm Đoàn Thuyền Đánh Cá của Huy Cận
Bài làm Thơ ca nói riêng cũng như văn chương nói chúng đều bắt nguồn từ cuộc đời và được xây dựng bằng vật liệu ngôn từ Người nghệ sĩ phải dùng ngòi bút tài hoa và lăng kính nghệ thuật mang tính sáng tạo để biến hiện thực đời sống thành ngôn từ của văn học Nhờ vậy, tác phẩm không chỉ đẹp từ giá trị nghệ thuật mà còn phải đẹp trong giá trị nội dung tư tưởng Bởi “dù bài thơ thể hiện ý tứ thơ độc đáo đâu, nó cũng nhất thiết phải đẹp”.Với một tấm hồn tinh tế và ngòi bút sắc sảo của thi sĩ Huy Cận
đã đem lại cho độc giả nguồn cảm xúc dạt dào qua tác phẩm “ Đoàn Thuyền Đánh Cá”
Sự kết hợp hài hòa giữa hình thức bên ngoài và nội dung bên trong chính là một trong những yếu tố quyết định nên giá trị bất hủ của tác phẩm nghệ thuật Điều ấy chứa đựng tài năng, tâm huyết và sức sáng tạo không ngừng nghỉ của người nghệ sĩ vừa đem đến sự độc đáo cho tác phẩm, góp phần tạo nên vẻ đẹp riêng cho thơ ca Thoạt đọc ý đầu, nhà văn Gamzatop cho rằng “ý tư thơ độc đáo đến đâu” là ngôn từ, câu chữ được người nghệ sĩ mã hóa, chắt lọc từ đời sống, tạo nên tinh hoa nghệ thuật đặc sắc, là phương tiện bật lên từ sức sống mãnh liệt của bài thơ Khẳng định đến vai trò của quan trọng phương thức nghệ thuật, hình thức từ câu chữ, từ hình ảnh trong thơ ca Nhưng giá trị của tác phẩm văn học không chỉ nằm ở hình thức nghệ thuật bên ngoài mà còn cần
“cái đẹp” ở chiều sâu bên trong Chính là bộc lộ qua cá tính sáng tạo, khám phá riêng của nhà thơ phát hiện điều mới mẻ độc đáo về cuộc sống Qua đó chưa đựng những quan điểm suy nghĩ, cảm nhận, tư tưởng tình cảm của thi nhân về con người về cuộc đời “Cái đẹp” mà người nghệ sĩ thể hiện góp phần tạo nên giá trị nội dung, tư tưởng bên trong câu chữ, qua phương tiện nghệ thuật riêng Người nghệ sĩ cầm bút chính
là những chú ong chăm chỉ cần mẫn luôn góp vào đời những trang thơ giá trị từ cánh đồng cuộc sống màu mỡ ngoài kia.Ý kiến của ngài Gamzatop đã khẳng định đến cái đẹp của nghệ thuật và cái đẹp của nội dung góp phần tạo nên giá trị riêng biệt cho tác phẩm Mỗi vẻ đẹp riêng, mỗi giá trị riêng và phong cách sáng tạo độc đáo riêng đều được thể hiện khéo léo tài tình qua ngòi bút nghệ thuật của tác giả tạo nên
Trang 2Bàn về mối quan hệ của văn học và đời sống, có ai đó đừng khẳng định “Hương nhụy trong mát và ngọt lành của cuộc sống là văn học” Có
lẽ, phạm vi hiện thực đời sống luôn là đề tài chính trong tác phẩm văn học Đó là quá trình con người khám phá thế giới, là tấm gương phản ánh cuộc sống, là quyển sách bách khoa toàn thư lấy chất liệu từ hiện thực nóng hổi để tạo nên “cái đẹp của nghệ thuật” Người nghệ sĩ phải trải mình cùng những thước phim đời sống của quá khứ với biết bao kiếp lầm than miên man, nỗi thống khổ bi kịch hay đón nhận giá trị cao đẹp của đời người sống vươn lên tỏa sáng như ánh mặt trời Qua quá trình khám phá, phát hiện những điều mới mẻ về cuộc sống của nhà thơ được đều thể hiện trên “phương tiện nghệ thuật” Hiện lên trong trang thơ đều được ghi chép lại cẩn thận và tái hiện theo cách riêng, theo cách chân thực, chi tiết thông qua ngòi bút sáng tạo của thi nhân để tạo ra “ý tứ thơ độc đáo”, tạo ra cái đẹp cho giá trị hình thức nghệ thuật được chắt lọc hàm xúc Nhờ vậy, văn chương như một thước phim quay chậm thâu tóm vào tầm mắt con người những cảnh quay sâu sắc nhất của hiện thực đời sống Bởi “tác phẩm nghệ thuật nào cũng được xây dựng bằng những vật liệu mượn ở thực tại”
Bên cạnh cuộc sống, có thể nói, tình cảm của người viết cũng là mạch sửa ngọt nào nuôi lớn văn học, là nguồn nhựa sống dại dào không bao giờ vơi cạn Bởi “tình cảm là khâu đầu tiền và khâu sau cùng trong quá trình xây dựng tác phẩm nghệ thuật như thế nào” Đó chính là “cái đẹp
về nội dung tư tưởng” ẩn chưa trong chiều sâu tác phẩm Một tác phẩm văn học ra đời không chỉ từ lăng kính khách quan của hiện thực cuộc sống, mà chính qua đó, người nghệ sĩ thể hiện cái nhìn chủ quan, suy nghĩ, lý trí của mình đặt vào đó Đứa con tinh thần của nhà văn không chỉ phản ánh đời sống xã hội mà còn đưa ra quan điểm và tư tưởng tình cảm của bản thân mình thể hiện vào trong điểm tâm sâu bên trong nó
“Vẻ đẹp của thơ ca” trước hết nằm ở “vẻ đẹp tư tưởng” trong chính người nghệ sĩ viết ra Trong quá trình sáng tác, người thi sĩ trước hết phải
có những rung cảm sâu sắc, cảm xúc mảnh liệt với từng khoảnh khắc trong cuộc đời để tạo nên trang thơ giàu tình cảm, dồi dào cảm xúc Qủa đúng như khẳng định của nhà văn Andre Chenien “ Nghệ thuật chỉ làm nên câu thơ, trái tim mới làm nên thi sĩ”
Qua cái đẹp trong “ý tứ thơ” và cả trong chính tình cảm tha thiết, mãnh liệt của tác giả, nhà thơ Tố Hữu đã khóc thay cho chính nhân vật
Trang 3bên trong và cả người đọc khi đứng trước số phận lênh đênh, đau khổ của nhân vật Thúy Kiều:
Nổi chìm kiếp sống lênh đênh
Tố Như ơi, Lê chảy quanh thân kiều
Nhận xét về Huy Cận, có ai đó cho rằng “Hồn thơ Huy Cận vừa hướng tới những khoảng trống xa của vụ trụ vừa gia giết với cuộc sống thân thương” Nếu như trước năm 1945, do ánh hưởng của thời kì lịch sử tâm tối, u sầu của Xã Hội mà thơ ông chìm đắm trong nỗi buồn sầu cổ, nỗi sâu nhân thế, sầu vũ trụ Thì sau Cách Mạng tháng 8, những vần thơ
ấy đã thực sự được thay đổi, nhà thơ đã thực sự tìm thấy sự hòa hợp giữa con người với xã hội, thiên nhiên Chính tác phẩm Đoàn thuyền đánh cá
đã đánh mốc son quan trọng làm thay đổi hồn thơ Huy Cận Được ra đời vào năm 1958, thời kì miền Bắc bắt đầu bước vào xây dựng chủ nghĩa xã hội với không khí đầy tươi vui, phấn khởi Hòa chung vào không khí náo nhiệt của người dân lao động, hồn thơ ông mới thực sự nảy nở trở lại, dồi dào trong cảm hứng về thiên nhiên đất nước, về lao động mới và niềm vui trước cuộc sống mới Bài thơ được ra đời trong hoàn cảnh của chuyến đi thực tế dài ngày tại vùng mỏ Quãng Ninh với khí thế lao động hứng khởi của người dân chung tay xây dựng Đất Nước, từ đó khắc họa nên những hình ảnh đẹp đẽ, tráng lệ, thể hiện sự hài hòa giữa biển cả và con người qua “ý tứ thơ độc đáo” của ngòi bút tài hoa này
Nhà thơ Huy Cận đã thể hiện cái đẹp của “ý tứ thơ” trong việc tái
hiện lại cuộc hành trình ra khơi của đoàn thuyền đánh cá thường ngày như một khúc tráng ca tráng lệ đầy nét tươi vui
Nó như một khúc hát mới cổ vũ tinh thần kích lệ mọi người với nhiệt huyết sục sôi trong 2 khổ thơ đầu tiên
Mặt trời xuống biển như hòn lửa Sóng đã cài then, đêm sập cửa Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi Câu hát căng buồng cùng gió khơi
Mở đầu câu thơ là miêu tả thời gian hoàng hôn buông xuống Thông thường, cảnh hoàng hôn luôn được xuất hiện trong các câu thơ than thân nói về người phụ nữ như “Chiều chiều ra đứng ngõ sau/ Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều” để diễn tả khung cảnh hoàng hôn buồn sầu đau đáu đến cắt da cắt thịt Bởi lẽ buổi chiều nhất là hoàng hôn thường được con
Trang 4người ra suy tư, chiêng nghiệng về cuộc đời những chuyện đã qua Nhưng trong tác phẩm này, hình ảnh hoàng hôn lặn xuống dường như được trở thành một biểu tượng tròn sáng rực rỡ tiếp giáp với mặt biển càng dần trở nên lãng mạng thơ mộng hơn, nét so sánh “ mặt trời” với “ hòn lửa” nhằm mục đích muốn nhấn mặt khung cảnh thiên nhiên rực rỡ tráng lệ đang hiện lên trước mắt.Có lẽ, đây chính là nét “độc đáo” trong ngòi bút sáng tạo của tác giả Huy Cận như đang hóa thân mình vào thành một người trong cuộc hành trình ra khơi ra biển để cảm nhận được mặt trời lặn Phép so sánh gợi vẻ đẹp rực rỡ của con người với biển Một bức tranh thiên nhiên không hề gợi sự tối tăm, gợi nỗi buồn trong mỗi thơ khác mà mang nét đẹp đẽ, sự huy hoàng của hoàng hôn mặt biện mà chỉ trong thơ HC mới có được Phép ẩn dụ kết hợp hài hòa với nhân hóa trong câu thơ thứ 2
Sóng cài then hay đêm sập cửa là không gian rộng lớn mênh mông của biển phủ đầy ánh vàng, cả không gian vũ trụ không gian rộng lớn xung quanh được nhân hóa thành “ cài then” “ sập cửa” như có ý muốn nói rằng những sự vật trên toàn vụ trụ đã tạm dừng tạm nghỉ trong trọng thái mệt mỏi nghỉ ngơi trong suốt cả 1 ngày dài 3 tầng lớp không gian mây trời và mặt biển hiện lên muộn màu với màu đen bao phủ khắp mọi nơi Khi thiên nhiên bắt đầu lặng xuống, biển đêm làm cho con người ta cảm thấy nguy hiểm hơn đáng sợ hơn thì trong thơ của HC, nó như một ngôi nhà mới bình yên tạo cảm giác yên tĩnh cho mỗi người Có như vậy
mà hình ảnh 2 câu đầu như một bức tranh thiên nhiên hoàng hôn không u
ám không mù mịt mà, bóng tối không làm cho con người ta thấy sợ hãi
mà ngược lại còn thúc đẩy tinh thần của họ hơn Khi thiên nhiên nghỉ ngơ thì chính lúc này con người bắt đầu làm việc và cất tiếng hát khúc ca tráng lệ được bắt đầu Câu thơ thể hiện cái đẹp của “ý tứ thơ” vừa độc đáo, vừa trở nên mới lạ hơn Phó từ “lại” được thể hiện hàm ý như được lặp đi lặp lại nhiều lần và thường xuyên diễn tiếp không có ý dừng nghỉ
gì Lại ra khơi như một cuộc hành lại bắt đầu đâu phải cuộc hành trình mới hay cuộc hành trình kết thúc, nó tuy rằng được lặp lại nhưng lại là công việc không nhàn chán không mệt mỏi mà lại thấy rất háo hức hồ hởi phấn khởi say mê Như hàm ý đối lập giữa 2 vế trước và 2 vế sau Nếu như 2 vế trước nói về hình cảm thiên nhiên đang trong trạng thái mệt mỏi nghỉ ngơi, tạm gác mọi chuyện sang một bên mà tắt lửa bầu trời tối thì 2 câu sau đối lập, lúc này con người mới bắt đầu cuộc hành trình
Trang 5của mình trên biển “Câu hát” là tinh thần hăng say, miền háo hức, hồi hởi, nhờ có câu hát của những người trên thuyền kết hợp với gió biển mà làm căng buồm con thuyền để ra khơi vững chắc Câu hát cùng gió khơi
đã hợp lại với nhau trở thành một sức mạnh đẩy căng con thuyền ra khơi
xa cùng với tinh thần nhiệt huyết phấn chấn
Ngòi bút tài hoa của tác giả còn thể hiện cái đẹp trong ý thơ độc đáo qua câu hát của người dân lao động mang theo niềm mong mỏi thiết tha, vừa thể hiện hiện thực vừa mang nét mãng mạng của biển cả
Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng
Cá thu biển Đông như đoàn thoi Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi!
Họ tìm thấy niềm vui của mình khi chinh phục thiên nhiên, khi lao động trên biển một cách hăng hái như con ong kiếm tìm mật ngọt chắt chiu từ những bông hoa Họ cất cao tiếng hát của mình, đặc sản biển đông là những chú “cá bạc, cá thu” phép liệt kê những đặc sản giàu có ở vùng nước Quảng Ninh Cách so sánh “ cá thu” với “ đoàn thoi” muốn nói từng đàn từng đàn cá nhấp nhô nhấp nhô trên mặt biển như đoàn thoi đưa ánh sáng dệt vào biển Cách nói ẩn dụ “ đêm ngày dệt biển” tạo ra nhiều màu sắc nhiều màu trong biển đêm hiện lên Cuối cùng là tiếng gọi “ đoàn cá ơi!” là một tiếng cất lên vừa khoan thai vừa khỏe khoắn vừa là lời gọi và cũng là niềm mong ước được đánh nhiều cá cho một đêm Nó thể hiện được niềm lạc quan, tự tin và yêu mến về những hải sản ngon quý của biển đã tạo ra để con người khai thác con người đánh bắt trong những đêm trên biển.Với ngòi bút tài hoa của người nghệ sĩ, cấu trúc “ý thơ độc đáo” khiến cho toàn bộ khổ thơ nhẹ nhàng như câu hát, như lời động viên khích lệ của những người dân chài cùng nhau lao động, cùng nhau chinh phục thiên nhiên, xây dựng đất nước
Nhà thơ Huy Cận không chỉ thể hiện cái đẹp trong “ý tứ thơ” mà còn thể hiện cả cái đẹp trong chính tâm hồn lãng mạng của mình qua việc tái hiện lại khung cảnh đánh bắt cá trên biển của những người dân lao động Nếu như 2 khổ thơ đầu là hình ảnh náo nức ra khơi vào thời điểm đêm tối thì 4 câu sau là cảnh đánh cá trên biển được tác giả tinh tế khắc lại :
Thuyền ta lái gió với buồng trăng Lướt giữa mây cao và biển bằng
Trang 6Ra đậu dặm xa dò bụng biển Dàn đan thế trận lưới vây giăng
Giữa mặt biển, con thuyền đang băng băng lướt đi trên sóng thật nhẹ nhàng, thanh thoát làm sao Hình tượng con thuyền thường nhỏ bé giữa mặt bao la, giữa khoảng không gian rộng lớn của vụ trụ Nhưng giờ đây, với “ý tứ thơ độc đáo”, với cái nhìn riêng của Huy Cận con thuyền dần trở nên lớn lao và kì vĩ hơn hẳn mọi vật sung quanh Trung tâm của cảnh vật là hình ảnh con thuyền được miêu tả trong sự bay bổng, lãng mạng của ngòi bút tài tình của nhà thơ, thuyền có cánh buồm lấp lánh là ánh trăng, có gió thổi là người cầm lái và đang lướt giữa bầy trời mênh mang của thiên nhiên vũ trụ Hình ảnh thơ vừa mang vẻ đẹp kì vì của vũ trụ vừa mang vẻ đẹp lãng mạng đầy chất thơ qua cách liên tưởng mới mẻ của nhà thơ Người ta thấy chiếc thuyền như đang chan hòa, hòa mình vào với thiên nhiên tạo vật, tác giả tinh tế sử dụng động từ “lướt” để diễn
tả sự vận động nhẹ nhàng trong một tâm trạng thanh thảng hứng khởi của con người cầm lái Trên hành trình kì vĩ ấy, hình ảnh con người không hề
bị lu mờ, bị ẩn lại phía sau mà họ như trở thành điểm tựa sáng giữa khoảng không trên biển “Cái đẹp” sáng tạo độc đáo trong ý tứ thơ của tác giả thể hiện khéo léo qua cách nhân hóa “giò bụng biển” khiến cho con thuyền trở nên sinh động, có hồn giống con người hơn, nó đang thực hiện công việc đánh cá, dàn đan như một thế trận hào hùng, đầy hứng khởi Ngòi bút độc đáo của tác giả nhấn nhạnh tầm vóc khỏe mạnh, to lớn của người dân lao động qua nghệ thuật song sánh, ẩn dụ “dàn đan” làm nổi bật khí thế của họ Qủa thực, người dân trài biển như những anh hùng lao động trong lĩnh vực dựng xây đất nước hôm nay Thông thường trong thơ Huy Cận trước cách mạng tháng 8 thường rất hiu quạnh, mênh mang nhất là trong vũ trụ rộng lớn, nó bỗng dưng trở thành một thứ tầm thường nhỏ bé Nhưng bây giờ nó lại trở thành một con thuyền vừa to lớn vừa mang nét lãng mạng dần trở thành 1 phần quan trọng hơn Họ tìm kiếm những nguồn tài nguyên vô tận bao la của biển cả, khai thác những thứ mà mẹ biển cả ban tặng cho nhất là trong xã hội hồi ấy đang dần đổi thanh phát triển thì tinh thần hăng hái hăng say làm việc dần trở thành động lực để học phát huy tất cả những gì tới từ biển cả thiên nhiên Không đơn thuần là làm việc thông thường như mọi ngày mà công việc của họ như đang chiến đấy với thiên nhiên, đang trinh phục nó Qua đó
ta thấy được tinh thần lạc quan và phong thái hăng hái làm việc của mọi
Trang 7người trong đêm ra biển bằng với cảm hứng lãng mạng kết hợp với thiên nhiên vũ trụ rộng lớn, con người
Không chỉ đơn thuần là cuộc hành trình ra biển khai thác nguồn tài nguyên mà nó còn là những sinh vật trên biển hiếm lạ từ thiên nhiên, từ
đó ta thấy được vẻ đẹp của thiên nhiên muôn sắc muôn màu
Cá nhu cá chim cùng cá đé
Cá song lấp lánh đuốc đen hồng Cái đuôi em quẫy trăng vàng chóe Đêm thở: sao lòng nước Hạ Long
Hình ảnh những con cá hiện lên với những màu sắc khác nhau tạo thành một bức tranh của thiên nhiên đầy màu sắc sặc sỡ và trở nên sinh động Trước hết là tác giả đã liệt kê “cá nhụ, cá chim, cá đé” đều là những loài cái hiếm của vùng nước biển, nghệ thuật liệt kê hàng loạt những loại cá khác nhau cho thấy sự phong phú của mẹ thiên nhiên mang lại toàn những loài cá và quý giá “Đuốc” nghĩa là ánh sáng, là chiếu sáng, nhà thơ đã nhân hóa thành công “ cá song” với ngọn đuốc làm nổi bật lên vẻ đẹp lấp lánh của cá, ánh sáng những con cá song thắp ngọn đuốc của quê hương Những con cá song như những ngọn đuốc đen hông đao lao đi trong luồng nước dưới ánh trăng lấp lánh quả thực là hình ảnh ẩn dù đầy độc đáo, sáng tạo Cái đẹp trong “ý thơ” ở đây vừa mang lại hình ảnh mới mẻ, vừa mang lại sự lãng mạng, thơ mộng của thiên nhiên đan dệt nên Hình ảnh “cái đuôi em quẫy trăng vàng chóe” mang lại sự liên tưởng đầy độc đáo, dường như ánh trăng đang in mình xuống mặt nước, những con cá quẫy đuôi như đang quẫy cho ánh trăng tan ra trong nước Tất cả tạo nên một màu vàng huyền ảo làm sao Qủa thực, Huy Cận phải thật tinh tế, phải thật sáng tạo mới có thể tìm kiếm được những phát hiện tuyệt vời, mới mẻ và thật đẹp đẽ trong khung cảnh này Biển cả không chỉ giàu mà còn về đêm còn rất đẹp “Cái đẹp” được thể hiện qua biển cả được hài hòa với những màu sắc sặc sỡ của vạn vật xung quanh như màu vàng của trăng, màu đỏ và đen trên thân cá như đang hòa sắc để tạo nên một bức tranh sơn mài Qua ngòi bút tài tình của Huy Cận, biển cả hiện lên không chỉ giàu đẹp mà tất cả còn đang cựa quậy sống động, có tâm hồn riêng “ đêm thở: sao lùa nước lạ Hạ Long” Hình ảnh nhân hóa, liên tưởng đầy bất ngờ và thú vị của tác giả Bầu trời
về “đêm” được miêu tả như một sinh vật của đại dương, tiếng thở của biển đêm như ánh sao lùa sóng nước hòa với tiếng gõ thuyền trong nhịp
Trang 8điệu hối thúc của đêm tàn Hình ảnh được miêu tả với nghệ thuật đầy
“độc đáo”, mới lạ toát lên được cảnh đẹp cho cảnh thiên nhiên thêm sinh động Phải chăng, Huy Cận cũng đang hòa chung với không khí ấy, hòa chung với khí thế hào hùng của biển cả ấy mới viết nên được những vần thơ có hồn, đậm chất lãng mạng đến vậy “Cái đẹp” của thơ nảy nở trong chính tâm hồn nhà thơ, trong chính tư tưởng mà tác giả gửi gắm Đúng như lời nhận xét của nhà văn Nam Cao “Sống rồi hãy viết, hãy hòa mình vào cuộc sống vĩ đại của nhân dân”
Không chỉ giàu đẹp mà biển cả còn rất ân nghĩa, thủy chung bao la như lòng người mẹ :
Ta hát bài ca gọi cá vào,
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao Biển cho ta cá như lòng mẹ Nuôi lớn đời ta tự buổi nào, Biển cả hiện lên trong mắt người nghệ sĩ ấy và những người ngư dân trên biển nó không chỉ có giàu đẹp mà còn là nguồn sống, còn đang giúp
đỡ con người lao động Nghệ thuật nhân hóa khiến cho những ánh trăng trên cao đang gõ thuyền xua cá vào lưới chứ không phải con người Trong đêm trăng sáng, vầng trăng in xuống mặt nước, song xô bóng trăng gõ vào man thuyền tạo nên “sự liên tưởng” như trang cũng đang gõ vào mạn thuyền theo nhịp tiếng hát cùng con người gọi cá vào lưới Hình ảnh lãng mạng đầy chất thơ làm đẹp thêm công việc lao động đánh cá trên biển, thiên nhiên dường như cũng đang hòa với con người vào trong khí thế lao động hào hùng này Biển cả mang tấm lòng ân nghĩa, thủy chung trong hình ảnh so sánh và nhân hóa “Biển cho ta cá như lòng mẹ/ nuôi lớn lòng ta tự buổi nào” gợi sự bao la và trù phù, dung hòa của người mẹ hiền hòa biển cả mang lại Nếu như ở khổ thơ đầu, không gian biển cả về đêm hiện lên như một ngôi nhà rộng lớn thì ở câu thơ này, nó lại được so sánh như một người mẹ hiền hòa Bởi nguồn sống, nguồn làm việc và khai thác của người dân trài biển này là những con cá tươi ngon do mẹ thiên nhiên ban tặng, chính là đã giúp cho cuộc sống mới của con người ở đây trở nên tươi vui, nhộn nhịp và hứng khởi hơn Người mẹ hiền hòa ấy đã “nuôi lớn”, cũng đang góp phần nào cùng dựng xây đất nước với con người Chính nhờ thiên nhiên, nhờ biển cả mà cuộc sống lao động của người dân mới trở nên ý nghĩa, trở nên thuận lợi, trở nên bội thu hơn bao giờ hết Những sự liên tưởng của nhà thơ gợi đã
Trang 9khẳng đỉnh sự gắn bó mật thiết giữa con người với biển cả - sự gắn bó mật thiết trong một gia đình Ngòi bút tài hoa của Huy Cận đã tạo nên
“cái đẹp” riêng biệt trong những vần thơ có hồn, “ý tứ thơ độc đáo” và còn hiện lên trong chính tâm hồn lãng mạng của tác giả
Khung cảnh đánh bắt cá nhộn nhịp sắp rôi qua thật nhanh trong khí thế lao động, hay săng của người dân lao động:
Sao mờ, kéo lười kịp trời sáng
Ta kéo soăn tay chùm cá nặng Vẩy bạc đuôi vàng lóe rạng đông, Lưới xếp buồm lên đón năng hồng
Sau một đêm làm việc dài cùng với biển cả và cả thiên vũ trụ cũng đã sắp kết thúc Liên tưởng độc đáo của nhà thơ trong các hình ảnh “sao mờ” – “rạng động” – “nắng hồng” gợi sự chuyển giao của thời gian báo hiệu một đêm đã trôi qua, một ngày sắp mới bắt đầu Con người lúc này như đang hối thúc, hối hả “kéo” những mẻ cá cuối cùng, điệp từ “kéo” trong hình ảnh kéo xoăn tay của những người dân trài biển vừa gợi cảm vừa gợi tả Những đôi bàn tay ấy kéo lưới lên nhanh thoăn thoắt gợi vẻ đẹp rắn rỏi, khỏe khăn mạnh mẽ với những bắp tay cuồn cuộn của con người khi đang kéo những mẻ lưới đầy cả nặng Đó chính là vẻ đẹp vạm
vỡ, khỏe khoắn, đầy sức mạnh của người dân nơi đây Khí thế lao động tích cực của người dân lao động đang cùng nhau chay đua với thời gian
để thu về những mẻ cá bội thu nhất Câu thơ diễn tả khí thế lao động đầy hứng khởi Thành quả của chuyến ra khơi được miêu tả vừa mang nghĩa thực, vừa mang nghĩa lãng mạng qua hình ảnh “chùm cá nặng” gợi hình ảnh ẩn dụ cho một chuyến ra khơi đầy thắng lợi, đầy bội thu Gợi hình ảnh lãng mạng qua sự kết hợp tài tình với cá tính từ chỉ màu sắc
“bạc,vàng, lóe” vừa gợi màu sắc tươi sáng, vừa gợi tả khoang thuyền đầy
ắp cá