TUYẾN GIÁP VÀ CẬN GIÁP ppt

• Tác dụng chuyển hóa tế bào:- Tăng hầu hết các quá trình chuyển hóa trong cơ thể do đó làm tăng CHCS.. • Tác dụng lên chuyển hóa Glucid làm tăng đường máu.. • Tác dụng lên chuyển hóa li

TUYẾN GIÁP VÀ CẬN GIÁP

Chuyển hóa

Tổng hợp

CÁC HORMONE TUYẾN GIÁP

Thyroxine (T4)

Cấu tạo:

Triiodothyronine (T3)

Cấu tạo:

Cơ chế tác dụng

• Tác dụng phát triển cơ thể:

- Giúp quá trình biến thái ở động vật

- Kích thích tăng trưởng ở trẻ em, kích thích

khung xương phát triển và cốt hóa sụn liên hợp

- Thúc đẩy phát triển não bộ trong bào thai và sơ sinh

• Tác dụng chuyển hóa tế bào:

- Tăng hầu hết các quá trình chuyển hóa trong cơ thể do đó làm tăng CHCS

- Tăng tốc độ các phản ứng hóa học, tăng thoái

hóa thức ăn để cung cấp năng lượng

- Tăng hoạt động các ty thể làm tăng tổng hợp ATP

- Tăng hoạt động bơm Na+ - K+ làm tăng vận

chuyển các ion qua màng

• Tác dụng lên chuyển hóa Glucid làm tăng

đường máu

- Tăng thoái hóa Glucose ở tế bào

- Tăng phân hủy Glycogen thành Glucose

- Tăng tạo đường mới từ các sản phẩm chuyển hóa khác

- Tăng hấp thu Glucose ở tế bào biểu mô ruột

• Tác dụng lên chuyển hóa lipid:

- Tăng thoái hóa lipid ở các mô dự trữ

- Tăng oxy hóa acid béo để sinh năng lượng

- Tăng bài xuất Cholesterol qua mật

- Tăng số lượng receptor gắn với lipoprotein tỉ trọng thấp, tăng gắn cholestelol và đưa ra khỏi hệ tuần hoàn

• Tác dụng trên chuyển hóa Vitamin:

- Tăng tốc độ và hoạt động của nhiều men

- Tăng nhu cầu sử dụng Vitamin để tái tạo men

• Tác dụng trên hệ tim mạch:

- Tăng chuyển hóa làm tăng phóng thích các hoá chất trung gian gây giãn mạch và tăng lưu lượng máu tới da

- Tăng lưu lượng tim làm tim đập nhanh, mạnh

- Tăng huyết áp tâm thu

• Tác dụng trên hệ thần kinh cơ:

- Thúc đẩy phát triển cả kích thước và chức năng của não

- Ưu năng tuyến có thể gây căng thẳng, rối loạn tâm thần

- Tăng hoạt hóa các synap thần kinh – cơ gây hiện

tượng run cơ

- Ưu năng tuyến có thể làm teo cơ

- Kích thích thần kinh gây khó ngủ

• Tác dụng lên cơ quan sinh dục:

- Cần thiết cho hoạt động bình thường của cơ quan sinh dục

- Nam: Thiếu: mất dục tính tinh hoàn

Thừa: gây tình trạng bất lực

- Nữ: Thiếu: gây đa kinh, băng huyết

Thừa: vô kinh, giảm sinh dục

• Tác dụng lên các tuyến nội tiết khác:

- Tăng bài tiết Insulin, đồng thời tăng chuyển hóa glucose

- Tăng chuyển hóa các hormone chuyển hóa

đường ở gan do đó làm tăng sản xuất ACTH và tăng bài tiết Glucocorticoid

• Điều hòa:

- TSH làm tăng tiết.

- Lạnh, Stress

làm tăng tiết.

- Iode trong máu tăng làm giảm tiết.

RỐI LOẠN CHỨC NĂNG

• Ưu năng:

- Bệnh Basedow.

- U nang (adenoma).

- Cường giáp.

• Nhược năng:

- Suy giáp:

Nguyên phát: nguyên nhân tự miễn

Thứ phát: sau phẫu thuật, xạ trị

- Đần độn: do suy giáp bẩm sinh

- Bướu đơn thuần: do thiếu iod trong thức ăn và nước uống,

• Cấu tạo:

• polypeptic có 32 amino acid 3400 daltons

• Tác dụng:

- Giảm Ca++ trong máu:

Giảm hoạt động các tế bào hủy xương, giảm

lắng đọng Ca++ ở xương Giảm sự hình thành các

tế bào hủy xương mới

- Điều hòa quá trình hấp thu Ca++ ở ruột và thận: (ngược Parathornone)

Giảm hấp thu Ca++ và

PO43- ở ruột

Giảm hấp thu Ca++ và

PO43- ở thận

• Điều hòa: Ca++ máu giảm làm tăng tiết.

Ca++ máu tăng làm giảm tiết

TUYẾN CẬN GIÁP

• Cấu tạo:

Parathormone là một polypeptid được tổng hợp

ở ribosom, đầu tiên dưới dạng peprohormone có

110 acid amin

Khi đến mạng nội bào tương nó chuyển thành prohormone có 90 acid amin

Đến bộ Golgi nó mới chuyển thành

parathormone có 84 acid amin có trọng lượng

phân tử khoảng 9500 dalton

•Tác dụng: Parathormone làm tăng mức giải phóng Ca ++

từ xương vào máu

Tác dụng lên tế bào xương

(osteocyte) và tế bào tạo xương (osteoblast).

Trên màng các tế bào xương

và tế bào tạo xương có

Bơm Ca ++ trên màng tế bào

- Hoạt hóa các tế bào hủy xương có sẵn

- Hình thành các tế bào hủy xương mới

- Kích thích sản sinh và hoạt động của các tế bào tạo xương

• Tác dụng trên thận.

- Tăng quá trình tái hấp thu Ca++ và Mg++ ở tế bào biểu mô ống thận, đặc biệt ở ống lượn xa và ống góp

- Giảm tái hấp thu PO4 - ở tế bào biểu mô ống lượn gần do đó làm tăng đào thải PO4 - ra nước tiểu

• Tác dụng trên ruột.

Parathormone hoạt hóa quá trình tạo 1,25 (OH)2cholecalciferol từ vitamin D3 vì vậy ở trên ruột parathormone có các tác dụng sau:

- Tăng tạo enzym ATPase ở riềm bàn chải của tế bào biểu mô niêm mạc ruột.

- Tăng tạo chất vận tải Ca ++ ở tế bào biểu mô niêm mạc ruột.

- Tăng hoạt tính enzym phosphatase kiềm ở tế bào biểu mô niêm mạc ruột.

Các tác dụng trên làm tăng hấp thu Ca ++ và phosphat ở ruột.

• Điều hòa bài tiết.

Bình thường nồng độ parathormone trong máu khoảng 50 pg/ml

- Khi nồng độ Ca++ trong máu giảm thì tuyến cận giáp tăng tiết parathormone Nếu tình trạng nồng

độ Ca++ máu giảm kéo dài thì tuyến cận giáp tăng sinh có thể lớn gấp 5 lần so với bình thường

- Khi nồng độ Ca++ trong máu tăng thì tuyến cận giáp giảm bài tiết parathormone và kích thước của tuyến cận giáp thu nhỏ lại

RỐI LOẠN CHỨC NĂNG

TUYẾN CẬN GIÁP

Tetani (Nhược năng tuyến cận giáp)

- Dấu hiệu lâm sàng.

Nghiệm pháp Chvostek (+)

Nghiệm pháp Trousseau (+)

Thể nặng có thể xuất hiện các cơn co cứng cơ

- Xét nghiệm.

Nồng độ parathormone trong máu giảm

Nồng độ Ca++ trong máu giảm (BT: 10 mg/dl) Nồng độ PO4 - trong máu tăng (BT: 5 mg/dl)

Nồng độ Ca++ và PO4 - trong nước tiểu giảm

Reckling Hausen

(Ưu năng tuyến cận giáp)

- Các dấu hiệu lâm sàng.

Tổng hợp hormone