Những cái bẫy “độc” trong đề Vật Lý ĐH 2012.Đề thi năm nay có rất nhiều câu quen nhưng cách phát biểu lạ làm học sinh lúng túng, tưởng câu mình không được học nên bỏ qua.. Sau đây tôi xi
Trang 1Những cái bẫy “độc” trong đề Vật Lý ĐH 2012.
Đề thi năm nay có rất nhiều câu quen nhưng cách phát biểu lạ làm học sinh lúng túng, tưởng câu mình không được học nên bỏ qua Ngoài ra trong một số câu còn gài những cái bẫy hay và lạ khiến các trò lao đao, các thầy tranh cãi Sau đây tôi xin phân tích một vài cái bẫy như vậy để các em học sinh năm sau biết đường … tránh xa
1 Câu có bẫy dễ “dính” nhất.
Câu 19: (Mã đề : 958 ) Tổng hợp hạt nhân heli 4
2He từ phản ứng hạt nhân 1 7 4
1H+3Li→ 2He X+ Mỗi phản ứng trên tỏa năng lượng 17,3 MeV Năng lượng tỏa ra khi tổng hợp được 0,5 mol heli là
A 1,3.1024 MeV B 2,6.1024 MeV C 5,2.1024 MeV D 2,4.1024 MeV
Phân tích
Vì thấy “trúng tủ” nên học sinh thường giải ngay:
0,5.6,02.10 17,3 5, 2.10
∑
Tuy nhiên không ngờ hạt X lại cũng là 4
2He : 1 7 4 4
1H +3Li→ 2He+2He
Nên cách giải đúng phải là: 0,5.6,02.1023 24
N
∑
2 Câu có bẫy gây tranh cãi nhiều nhất.
Câu 2: (Mã đề : 958 ) Một chất điểm dao động điều hòa với chu kì T Gọi vTB là tốc độ trung bình của chất điểm trong một chu kì, v là tốc độ tức thời của chất điểm Trong một chu kì, khoảng thời gian mà
4 TB
v≥π v
là
A
6
T
B 2 3
T
C
3
T
D
2
T
Phân tích
T
π
Do tưởng tốc độ là vận tốc nên: 2
T T t
Tuy nhiên do tốc độ là độ lớn của vận tốc nên khoảng thời gian
từ
2
A
A
− → − cũng được tính Vì vậy: 4 2
T T t
Câu này gây tranh cãi rất nhiều trên Violet
3 Câu có bẫy kín nhất.
Câu 4: (Mã đề : 958 ) Trong thí nghiệm Y-âng về giao thoa ánh sáng, nguồn sáng phát ra ánh sáng đơn
sắc có bước sóng λ1 Trên màn quan sát, trên đoạn thẳng MN dài 20 mm (MN vuông góc với hệ vân giao thoa) có 10 vân tối, M và N là vị trí của hai vân sáng Thay ánh sáng trên bằng ánh sáng đơn sắc
có bước sóng 1
2
5 3
λ
λ = thì tại M là vị trí của một vân giao thoa, số vân sáng trên đoạn MN lúc này là
Phân tích
Với λ1: 10i1 = 20 mm suy ra i1 = 2 mm
2
A
ω
A
A
ω
−
6
T
M
N
2
i
2
i
9i
x O
Trang 2Với λ2: 2 5 1 10 62
i = i = mm⇒MN = i
Thường làm đến đây rồi thì học sinh phớt lờ dữ kiện “tại M là vị trí của một vân giao thoa” và kết luận ngay là 7 vân sáng(Vì 7 vân sáng kề nhau cách nhau 6i) Tuy nhiên điều này chỉ đúng khi M hoặc
N bắt đầu bằng 1 vân sáng Học sinh tinh ý hơn một chút thì nghĩ rằng M là vân sáng nên chắc là 7
Do đề cho “tại M là vị trí của một vân giao thoa” một cách lấp lửng nên có thể là vân sáng hoặc tối Nếu là vân tối thì trên MN chỉ có 6 vân sáng Do vậy để chặt chẽ thì đến đây phải chứng minh tại N không thể là vân tối
Thật vậy, M là vân sáng của λ1 nên nó là vân tối của λ2 khi xảy ra: 1 2
k k
λ λ
thức này dễ thấy không có giá trị nào của k1, k2(nguyên) thỏa mãn Do vậy đáp án đúng là 7
Đến đây có lẽ nhiều bạn hỏi tôi tại sao lí luận dài như vậy mà đáp án cũng vẫn là 7? Nếu vậy tính ngay như lúc đầu cho đỡ mệt
Nhưng thực ra việc đúng đáp án đó là hoàn toàn ngẫu nhiên Bẫy kín đến mức giải xong rồi(ĐA đúng) vẫn không biết là dính bẫy
Nếu đề chỉ cần “sửa” lại đề sao cho λ
λ
+
2
k soá chaün
k soá leû thì cách giải ban đầu thất bại hoàn toàn
Câu này hay ở chỗ cài bẫy rất kín nhưng không hay ở chỗ kết quả của cách giải sai lại trùng với đáp án
4 Câu có bẫy lắt léo nhất.
Câu 36: (Mã đề : 958 ) Một con lắc đơn gồm dây treo có chiều dài 1 m và vật nhỏ có khối lượng 100 g
mang điện tích 2.10-5 C Treo con lắc đơn này trong điện trường đều với vectơ cường độ điện trường hướng theo phương ngang và có độ lớn 5.104 V/m Trong mặt phẳng thẳng đứng đi qua điểm treo và song song với vectơ cường độ điện trường, kéo vật nhỏ theo chiều của vectơ cường độ điện trường sao
cho dây treo hợp với vectơ gia tốc trong trường gur một góc 54o rồi buông nhẹ cho con lắc dao động điều hòa Lấy g = 10 m/s2 Trong quá trình dao động, tốc độ cực đại của vật nhỏ là
Phân tích
Bẫy đầu tiên học sinh mắc phải khi tưởng rằng biên độ góc là 540
Sau khi phát hiện và tránh được thì giải như sau:
VTCB mới của con lắc trong điện trường hợp với phương thẳng đứng góc:
0
mg
Do mải mê tính biên độ góc α0nên xong rồi thì tính ngay:
m
g
l
= = = = (đáp án D)mà quên mất g đã thay đổi thành
ax 0
Trên đây tôi chỉ trình bày những câu có bẫy mà bản thân thấy thú vị Trong một số câu còn lại vẫn còn nhiều câu có bẫy nhưng vì thuộc loại quen nên học sinh nhận ra và tránh ngay
Chúc các em thi năm nay toại nguyện
54o
45o
9o
Nguyễn Văn Cư - THPT chuyên Lương Thế Vinh - Đồng Nai.
Email: Anhxtanhmc2@gmail.com; DĐ: 0984678187.