tìm hiểu về khấu hao tài sản số định

Nhằm tháo gỡ các vướng mắc của doanh nghiệp, tạo điều kiệncho doanh nghiệp sử dụng và bảo toàn vốn có hiệu quả, Quyết định166/1999/QĐ-BTC ngày 30/12/1999 ra đời " Để tăng cường công tác

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH

KHOA TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP

BÀI TIỂU LUẬN

Môn: Tài chính doanh nghiệp

Hồ Kim Duyên

Đỗ Minh Tâm Nguyễn Thị Cẩm Vy

Lời mở đầu

Hao mòn tài sản cố định là một nội dung quan trọng trong công tác kếtoán do tính quan trọng của nó đối với mỗi doanh nghiệp Do đó, việc tính vàtrích khấu hao TSCĐ luôn và vấn đề được doanh nghiệp đặt lên hàng đầu trongquản lý kinh tế Nhằm tháo gỡ các vướng mắc của doanh nghiệp, tạo điều kiệncho doanh nghiệp sử dụng và bảo toàn vốn có hiệu quả, Quyết định166/1999/QĐ-BTC ngày 30/12/1999 ra đời " Để tăng cường công tác quản lý,

sử dụng và trích khấu hao tài sản cố định trong các doanh nghiệp tạo điều kiệncho doanh nghiệp tính đúng, trích đủ số khấu hao tài sản cố định vào chi phíkinh doanh; thay thế, đổi mới máy móc, thiết bị theo hướng áp dụng công nghệtiên tiến, kỹ thuật hiện đại phù hợp với yêu cầu kinh doanh của doanh nghiệp vàcủa nền kinh tế"

Dưới giác độ nhà đầu tư hay nhà quản trị, hiệu quả đầu tư sử dụng tài sản

cố định, các phương pháp khấu hao có vai trò vô cùng quan trọng đến lợi nhuậnthu được cho dù nhà đầu tư quan tâm đến lợi nhuận ở khía cạnh đồng vốn củamình bỏ ra bao nhiêu và thu về bao nhiêu còn nhà quản trị chủ yếu quan tâmđến tổng nguồn vốn được cấp và tỷ lệ sinh lời tối thiểu của tổng nguồn vốn đó

Vì vậy, bài tiểu luận này sẽ giúp ta hiểu rõ thế nào là khấu hao TSCĐ?Các phương pháp trích khấu hao phù hợp với tùng loại hình doanh nghiệp cũngnhư các luật quy định việc trích khấu haoTSCĐ

Em xin chân thành cảm ơn cô giáo – TS Nguyễn Thị Uyên Uyên đã tậntình dạy dỗ, giúp đỡ chúng em hoàn thành bài tiểu luận này. Do những hạn chế

về thời gian và trình độ kiến thức nên bài tiểu luận này còn nhiều thiếu sót,mong cô góp ý để những bài sau của chúng em được tốt hơn

I ĐỊNH NGHĨA VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP

TÍNH KHẤU HAO TÀI SẢN SỐ ĐỊNH:

1 Định nghĩa khấu hao tài sản cố định:

Trong quá trình tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh, do chịu tácđộng của nhiều nguyên nhân nên TSCĐ bị hao mòn dần Sự hao mòn này có thểchia thành hao mòn hữu hình và hao mòn vô hình:

• Hao mòn hữu hình là sự giảm dần về giá trị sử dụng và theo đó giá trị củaTSCĐ giảm dần

• Hao mòn vô hình là sự giảm thuần túy về mặt giá trị của TSCĐ mànguyên nhân chủ yếu là do sự tiến bộ của khoa học và công nghệ

Do vậy, để thu hồi lại giá trị của TSCĐ do sự hao mòn trên, cần phải tiếnhành khấu hao TSCĐ Khấu hao TSCĐ là sự phân bổ dần giá trị TSCĐ vào giáthành sản phẩm nhằm tái sản xuất TSCĐ sau khi hết thời gian sử dụng

Theo chuẩn mực số 03 Chuẩn mực kế toán Việt Nam, thì khấu hao tài sản

cố định là việc tính toán và phân bổ một cách có hệ thống nguyên giá của tài sản

cố định vào chi phí sản xuất, kinh doanh trong thời gian sử dụng của tài sản cốđịnh Ở đây giá trị phải khấu hao là nguyên giá TSCĐ trừ đi (-) giá trị TSCĐ cóthể thu hồi được Như vậy khấu hao TSCĐ chính là sự biểu hiện bằng tiền củaphần giá trị tài sản cố định đã hao mòn Khác với hao mòn là hiện tượng làm giátrị và giá trị sử dụng của tài sản bị giảm dần và cuối cùng bị loại bỏ thì khấu haolại là biện pháp trích dần giá trị phải khấu hao tài sản cố định vào chi phí kinhdoanh nhằm thu hồi vốn đầu tư hay các chi phí đã đầu tư vào tài sản cố định đểtái tạo lại tài sản cố định khi nó bị hỏng bị lạc hậu; kết thúc hao mòn tài sản cốđịnh không còn sử dụng được nữa, hay nó không còn khả năng đem lại lợi íchkinh tế Còn kết thúc khấu hao, tài sản cố định vẫn có thể còn sử dụng được, vàđồng nghĩa với nó là tài sản cố định vẫn có thể mang lại lợi ích kinh tế

2 Các phương pháp tính khấu hao TSCĐ ở Việt Nam hiện nay:

(Ban hành kèm theo Thông tư số 203/2009 /TT-BTC ngày 20/10/2009 của Bộ Tài chính)

a Phương pháp khấu hao đường thẳng (Straight line depreciation):

Tài sản cố định trong doanh nghiệp được trích khấu hao theo phươngpháp khấu hao đường thẳng như sau:

- Xác định mức trích khấu hao trung bình hàng năm cho tài sản cố định

theo công thức dưới đây:

NG -TTrong đó:

MK : Mức khấu hao cơ bản bình quân hàng năm của TSCĐ

Mức trích khấu hao cho năm cuối cùng của thời gian sử dụng tài sản cốđịnh được xác định là hiệu số giữa nguyên giá tài sản cố định và số khấu haoluỹ kế đã thực hiện đến năm trước năm cuối cùng của tài sản cố định đó

Ví dụ: Công ty A mua một tài sản cố định (mới 100%) với giá ghi trênhoá đơn là 119 triệu đồng, chiết khấu mua hàng là 5 triệu đồng, chi phí vậnchuyển là 3 triệu đồng, chi phí lắp đặt, chạy thử là 3 triệu đồng

i Biết rằng tài sản cố định có tuổi thọ kỹ thuật là 12 năm, thời gian sửdụng của tài sản cố định doanh nghiệp dự kiến là 10 năm (phù hợp với quy địnhtại Phụ lục 1 ban hành kèm theo Thông tư số 203/2009/TT- BTC), tài sản đượcđưa vào sử dụng vào ngày 1/1/2009

Nguyên giá tài sản cố định = 119 triệu - 5 triệu + 3 triệu+ 3 triệu = 120 triệuđồng

Mức trích khấu hao trung bình hàng năm = 120 triệu : 10 năm =12 triệuđồng/năm

Mức trích khấu hao trung bình hàng tháng = 12 triệu đồng: 12 tháng = 1triệu đồng/ tháng

Hàng năm, doanh nghiệp trích 12 triệu đồng chi phí trích khấu hao tài sản

cố định đó vào chi phí kinh doanh

ii Sau 5 năm sử dụng, doanh nghiệp nâng cấp tài sản cố định với tổng chiphí là 30 triệu đồng, thời gian sử dụng được đánh giá lại là 6 năm (tăng 1 năm

so với thời gian sử dụng đã đăng ký ban đầu), ngày hoàn thành đưa vào sử dụng

là 1/1/2014

Nguyên giá tài sản cố định = 120 triệu đồng + 30 triệu đồng = 150 triệuđồng

Số khấu hao luỹ kế đã trích = 12 triệu đồng (x) 5 năm = 60 triệu đồngGiá trị còn lại trên sổ kế toán = 150 triệu đồng - 60 triệu đồng = 90 triệuđồng

Mức trích khấu hao trung bình hàng năm = 90 triệu đồng : 6 năm = 15triệu đồng/ năm

Mức trích khấu hao trung bình hàng tháng = 15.000.000 đồng : 12 tháng

T : Thời gian sử dụng còn lại của tài sản cố định

T1 : Thời gian sử dụng của tài sản cố định xác định theo quy định tại Phụlục 1 ban hành kèm theo Thông tư số 203/2009/TT-BTC

T2 : Thời gian sử dụng của tài sản cố định xác định theo quy định tại Phụlục 1 ban hành kèm theo Thông tư số 203/2009/TT-BTC

t1 : Thời gian thực tế đã trích khấu hao của tài sản cố định

- Xác định mức trích khấu hao hàng năm (cho những năm còn lại của tàisản cố định) như sau:

GTCL -T

Trong đó:

MK : Mức khấu hao cơ bản bình quân hàng năm của TSCĐ

GTCL: giá trị còn lại của TSCĐ

T: Thời gian sử dụng còn lại của TSCĐ

- Mức trích khấu hao trung bình hàng tháng bằng số khấu hao phải trích cảnăm chia cho 12 tháng

Ví dụ : Doanh nghiệp sử dụng một máy dệt có nguyên giá 600 triệu đồng

từ ngày 01/01/2007 Thời gian sử dụng xác định theo quy định tại Phụ lục 1 banhành kèm theo Thông tư số 203/2009/TT-BTC là 10 năm Thời gian đã sử dụngcủa máy dệt này tính đến hết ngày 31/12/2008 là 2 năm Số khấu hao luỹ kế là

120 triệu đồng

- Giá trị còn lại trên sổ kế toán của máy dệt là 480 triệu đồng

- Doanh nghiệp xác định thời gian sử dụng của máy dệt theo quy định tạiPhụ lục 1 ban hành kèm theo Thông tư số 203/2009/TT-BTC là 5 năm

- Xác định thời gian sử dụng còn lại của máy dệt như sau:

Thời gian sử dụng còn lại của TSCĐ = 5 (1 – 2/10 ) = 4 năm

- Mức trích khấu hao trung bình hàng năm = 480 triệu đồng : 4 năm =

120 triệu đồng/ năm (theo Thông tư số 203/2009/TT-BTC)

Mức trích khấu hao trung bình hàng tháng = 120 triệu đồng : 12 tháng =

điều chỉnh được xác định như:

- Xác định thời gian sử dụng của tài sản cố định:

Doanh nghiệp xác định thời gian sử dụng của tài sản cố định theo quy

định tại Thông tư số 203/2009/TT-BTC của Bộ Tài chính

- Xác định mức trích khấu hao năm của tài sản cố định trong các năm đầu

theo công thức dưới đây:

Mức trích khấu hao hàng

năm của tài sản cố định

= Giá trị còn lại củatài sản cố định

X Tỷ lệ khấu haonhanh

X Hệ sốđiều chỉnh

Tỷ lệ khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng xác định

Hệ số điều chỉnh xác định theo thời gian sử dụng của tài sản cố định quy

định tại bảng dưới đây:

Thời gian sử dụng của tài sản cố định Hệ số điều chỉnh

(lần)Đến 4 năm ( t ≤ 4 năm) 1,5

Trên 4 đến 6 năm (4 năm < t ≤ 6 năm) 2,0

Trên 6 năm (t > 6 năm) 2,5

Những năm cuối, khi mức khấu hao năm xác định theo phương pháp số dư

giảm dần nói trên bằng (hoặc thấp hơn) mức khấu hao tính bình quân giữa giá

trị còn lại và số năm sử dụng còn lại của tài sản cố định, thì kể từ năm đó mức

khấu hao được tính bằng giá trị còn lại của tài sản cố định chia cho số năm sử

dụng còn lại của tài sản cố định

- Mức trích khấu hao hàng tháng bằng số khấu hao phải trích cả năm chia

cho 12 tháng

Ví dụ: Công ty A mua một thiết bị sản xuất các linh kiện điện tử mới với

nguyên giá là 10 triệu đồng Thời gian sử dụng của tài sản cố định xác định theo

quy định tại Phụ lục 1 (ban hành kèm theo Thông tư số 203/2009/TT-BTC) là 5năm

Xác định mức khấu hao hàng năm như sau:

- Tỷ lệ khấu hao hàng năm của tài sản cố định theo phương pháp khấu haođường thẳng là 20%

- Tỷ lệ khấu hao nhanh theo phương pháp số dư giảm dần bằng 20% x 2(hệ số điều chỉnh) = 40%

- Mức trích khấu hao hàng năm của tài sản cố định trên được xác định cụthể theo bảng dưới đây:

Đơn vịtính: Đồng

Mức khấuhao hàngnăm

Mức khấuhao hàngtháng

Khấu haoluỹ kế cuốinăm

+ Từ năm thứ 4 trở đi, mức khấu hao hàng năm bằng giá trị còn lại của tàisản cố định (đầu năm thứ 4) chia cho số năm sử dụng còn lại của tài sản cố định(2.160.000 : 2 = 1.080.000) Vì tại năm thứ 4: mức khấu hao theo phương pháp

số dư giảm dần (2.160.000 x 40%= 864.000) thấp hơn mức khấu hao tính bìnhquân giữa giá trị còn lại và số năm sử dụng còn lại của tài sản cố định(2.160.000 : 2 = 1.080.000)

Ưu điểm: Tạo khả năng thu hồi vốn nhanh, hạn chế được hao mòn

vô hình

Nhược điểm: số tiền khấu hao lũy kế đến hết năm cuối thấp hơn

giá trị ban đầu của TSCĐ

Cách khắc phục nhược điểm xem dòng 4 và 5 trong bảng ví dụ

c Phương pháp khấu hao theo tổng số ( khấu hao giảm dần theo tỉ lệ khấu hao giảm dần - khấu hao nhanh -Accelerated depreciation):

Theo phương pháp này, mức khấu hao năm được xác đinh như sau:

Tt: số năm sử dụng còn lại tính từ đầu năm thứ t

Ti: số năm sử dụng còn lại tính từ đầu năm thứ i

n: số năm sử gụng của TSCĐ

Cách 2:

2( 1 ) ( 1)

t : Thứ tự năm cần tính khấu hao TSCĐ ( t = 1 – n)

Ví dụ: Một TSCĐ có nguyên giá là 200 triệu, thời gian sử dụng là 5 năm

Tỷ lệ khấu hao và mức khấu hao của từng năm như sau:

Ưu

điểm: thu hồi vốn nhanh, giảm bớt được tổn thất do hao mòn vô hình và là một

biện pháp “hoãn thuế” trong những năm đầu của doanh nghiệp Hơn nữa số tiền

khấu hao lũy kế đến hết năm cuối đủ để bù đắp giá trị ban đầu của TSCĐ

Nhược điểm: Có thể gây nên sự đột biến về giá thành sản phẩm trong

những năm đầu do chi phí khấu hao lớn, sẽ bất lợi trong cạnh tranh Do vậy đốivới những doanh nghiệp kinh doanh chưa ổn định, chưa có lãi thì không nên ápdụng các phương pháp khấu hao nhanh

d Phương pháp khấu hao theo số lượng, khối lượng sản phẩm (Activity depreciation):

Tài sản cố định trong doanh nghiệp được trích khấu hao theo phươngpháp khấu hao theo số lượng, khối lượng sản phẩm như sau:

- Căn cứ vào hồ sơ kinh tế - kỹ thuật của tài sản cố định, doanh nghiệpxác định tổng số lượng, khối lượng sản phẩm sản xuất theo công suất thiết kếcủa tài sản cố định, gọi tắt là sản lượng theo công suất thiết kế

- Căn cứ tình hình thực tế sản xuất, doanh nghiệp xác định số lượng, khốilượng sản phẩm thực tế sản xuất hàng tháng, hàng năm của tài sản cố định

- Xác định mức trích khấu hao trong tháng của tài sản cố định theo côngthức dưới đây:

Mức trích khấu hao

trong tháng của tài

Số lượng sảnphẩm sản xuấttrong tháng X

Mức trích khấu haobình quân tính cho 1

đv spTrong đó:

Nguy n gi cua tsc Muc tr ch KH b nh qu n t nh cho 1 v sp

San luong theo c ng suat thiet ke

Tỷ lệ khấuhao năm

Số tiền khấu hao năm

- Mức trích khấu hao năm của tài sản cố định bằng tổng mức trích khấuhao của 12 tháng trong năm, hoặc tính theo công thức sau:

Mức trích khấu

hao năm của tài

sản cố định =

Số lượng sảnphẩm sản xuấttrong năm X

Mức trích khấu haobình quân tính chomột đơn vị sảnphẩm

Trường hợp công suất thiết kế hoặc nguyên giá của tài sản cố định thayđổi, doanh nghiệp phải xác định lại mức trích khấu hao của tài sản cố định

Ví dụ: Công ty A mua máy ủi đất (mới 100%) với nguyên giá 450 triệuđồng Công suất thiết kế của máy ủi này là 30m3/giờ Sản lượng theo công suấtthiết kế của máy ủi này là 2.400.000 m3 Khối lượng sản phẩm đạt được trongnăm thứ nhất của máy ủi này là:

 Phương pháp khấu hao đường thẳng (Straight line depreciation).

 Phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần có điều chỉnh (khấuhao nhanh -Accelerated depreciation)

 Phương pháp khấu hao theo tổng số ( khấu hao giảm dần theo tỉ lệkhấu hao giảm dần - khấu hao nhanh -Accelerated depreciation)

3 Một số phương pháp khác trên thế giới:

a Phương pháp khấu hao theo “tổng số thứ tự năm“ :

Đây là một phương thức tính khấu hao trong đó khấu hao được tính nhiều

ở những năm đầu và giảm dần ở những năm sau

Công thức tính:

- Tính tổng các số thứ tự năm:

( 1) 2

n n

- Tính giá trị khấu hao cho năm thứ i:

Ki: Mức trích khấu hao năm thứ i

M: Nguyên giá tài sản cố định

b Phương pháp khấu hao theo tỷ lệ tăng dần:

Đây là phương pháp tính khấu hao mà giá trị khấu hao tăng dần vàonhững năm sau và lấy lãi suất ngân hàng trong năm đầu tiên làm căn cứ tínhtoán Công thức tính toán như sau:

- Mức trích khấu hao năm đầu tiên:

(1 )n

X M

K1: Mức trích khấu hao năm đầu tiên

Ki: Mức trích khấu hao năm thứ i

M: Nguyên giá của tài sản cố định

X: Lãi suất ngân hàng trong năm đầu tiên

n: Số năm sử dụng tài sản cố định

Ví dụ: Một thiết bị có giá trị ban đàu là 180 triệu đồng, thời gian sử dụngtính khấu hao là 6 năm và lãi suất ngân hàng 10% trong một năm Việc tính toánnhư sau:

- Mức trích khấu hao năm đầu tiên:

K1 = 180 x 0.1/ [(1+0.1)6-1] = 23.33

- Mức trích khấu hao hàng năm của tài sản cố định được xác định cụ thểtheo bảng sau:

Đơnvị:triệuđồng

Phương pháp này thích hợp với những doanh nghiệp mới thành lập, nhucầu phải thường xuyên nâng cấp và thay thế thiết bị không lớn, những năm đầukinh doanh gặp nhiều khó khăn về thị trường tiêu thụ, yêu cầu về giá thành sảnphẩm phải thấp để có thể cạnh tranh và từng bước thâm nhập thị trường.

II LUẬT VIỆT NAM VỀ TRÍCH KHẤU HAO

TÀI SẢN CỐ ĐỊNH:

Ngày 20 tháng 10 vừa qua, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 203/2009/TT-BTC Hướng dẫn chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao tài sản cố định (TSCĐ) Thông tư này có hiệu lực từ ngày 1/1/2010 và thay thế Quyết định số 206/2003/QĐ-BTC ngày 12/12/2003.

PHẦN C - QUY ĐỊNH VỀ TRÍCH KHẤU HAO TÀI SẢN

CỐ ĐỊNH

Điều 9 Nguyên tắc trích khấu hao TSCĐ:

1 Tất cả TSCĐ hiện có của doanh nghiệp đều phải trích khấu hao, trừnhững TSCĐ sau đây:

- TSCĐ đã khấu hao hết giá trị nhưng vẫn đang sử dụng vào hoạt độngsản xuất kinh doanh

- TSCĐ chưa khấu hao hết bị mất

- TSCĐ khác do doanh nghiệp quản lý mà không thuộc quyền sở hữu củadoanh nghiệp (trừ TSCĐ thuê tài chính)

- TSCĐ không được quản lý, theo dõi, hạch toán trong sổ sách kế toáncủa doanh nghiệp

- TSCĐ sử dụng trong các hoạt động phúc lợi phục vụ người lao độngcủa doanh nghiệp (trừ các TSCĐ phục vụ cho người lao động làm việc tạidoanh nghiệp như: nhà nghỉ giữa ca, nhà ăn giữa ca, nhà thay quần áo, nhà vệ