Một số vấn đề về khấu hao tài sản cố định trong doanh nghiệp hiện nay.DOC

Một số vấn đề về khấu hao tài sản cố định trong doanh nghiệp hiện nay.

lời Mở đầu

Tài sản cố định là bộ phận cơ bản tạo nên cơ sở vật chất kĩ thuật của nền kinh

tế quốc dân, đồng thời cũng là bộ phận quan trọng của vốn kinh doanh Tài sản cố

định là vốn sống còn đối với sự tồn tại của bất cứ doanh nghiệp nào Nó khôngnhững sản xuất, trình độ trang bị cơ sở vật chất kĩ thuật và ứng dụng khoa học tiến

bộ vào sản xuất mà còn phản ánh đợc bộ phận kinh doanh của doanh nghiệp Tàisản cố định, xét về mặt tồn tại nó là điều kiện cần có để doanh nghiệp đợc thànhlập, xét về mặt phát triển thì nó là điều kiện cần thiết để tiết kiệm sức lao động vànâng cao năng suất lao động Do vậy, tài sản cố định giữ vai trò đặc biệt quan trọngtrong quá trình sản xuất kinh doanh để tạo ra hàng hóa và dịch vụ Mặt khác, vai tròcủa tài sản cố định không chỉ dừng lại ở việc đánh gía mức độ sử dụng tài sản cố

định mà nó đòi hỏi xem xét đến cả tính hiệu quả của quản lý và mức độ sử dụng tàisản cố định Khấu hao tài sản cố định là một trong các nội dung chính trong việcquản lý và sử dụng tài sản cố định Việc trích và lập quỹ khấu hao tài sản cố định

nh thế nào đều có ảnh hởng lớn đến quá trình hoạt động kinh doanh của doanhnghiệp

Nhận thức đợc tầm quan trọng của vấn đề khấu hao tài sản cố định trongdoanh nghiệp, em xin nghiên cứu đề án “ Một số vấn đề về khấu hao tài sản cố địnhtrong doanh nghiệp hiện nay “ để từ đó rút ra đợc những kiến thức cơ bản phục vụcho quá trình học tập của mình

Nội dung

I -Tài sản cố định và đặc điểm tài sản cố định:

Để tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp phải có 3yếu tố: T liệu lao động, đối tợng lao động và sức lao động Tài sản cố định là t liệulao động, là một trong 3 yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất, tuy nhiên không phảitất cả các t liệu lao động của doanh nghiệp đều là tài sản cố định mà một t liệu lao

động muốn trở thành tài sản cố định phải thỏa mãn 2 yếu tố về thời gian và giá trị

đầu t

1 Khái niệm về tài sản cố định:

Theo chuẩn mực kế toán quốc tế 16 (IAS 16 ), Tài sản đợc sử dụng trong quátrình sản xuất, cung cấp hàng hoá dịch vụ, hoặc cho các mục đích hành chính và cóthời gian sử dụng nhiều hơn một kì kế toán đợc gọi là tài sản cố định

Chế độ kế toán hiện hành của từng quốc gia thờng quy định cụ thể tiêu chuẩn

về giá trị của tài sản cố định tuỳ theo điều kiện kinh tế, yêu cầu quản lý và trình độquản lý kinh tế trong từng thời kỳ nhất định

Xét về hình thái vật chất, tài sản cố định ở doanh nghiệp gồm có tài sản cố

định hữu hình và tài sản cố định vô hình

Theo quyết định số 166/ 1999/QĐ - BTC ngày 30/12/1999 của bộ trởng bộ tàichính

Tiêu chuẩn và nhận biết tài sản cố định:

a Tiêu chuẩn và nhận biết tài sản cố định hữu hình:

Mọi t liệulao động là từng tài sản hữu hình có kết cấu độc lập hoặclà một hệthống gồm nhiều bộ phận tài sản riêng lẻ liên kết với nhau để cùng thực hiện mộthay một số chức năng nhất định mà nêú thiếu bất kỳ một bộ phận nào trong đó thìcả hai hệ thống không thể hoạt động đợc, nếu thoả mãn đồng thời hai tiêu chuẩn dới

đây thì đợc coi là tài sản cố định

- Có thời gian sử dụng từ một năm trở lên

- Có giá trị từ 5.000.000 đ (năm triệu đồng) trở lên

Trờng hợp một hệ thống gồm nhiều bộ phận tài sản riêng lẻ liên kết với nhau,trong đó một bộ phận cấu thành có thời gian sử dụng khác nhau và nếu thiếu một bộphận nào đó mà cả hệ thống vẫn thực hiện đợc chức năng hoạt động chính của nó

mà do yêu cầu quản lý, sử dụng tài sản cố định đòi hỏi phải quản lý riêng từng bộphận tài sản thì mỗi bộ phận tài sản đó đợc coi là một tài sản cố định hữu hình độclập ( ví dụ ghế ngồi, khung và động cơ trong một máy bay)

Đối với súc vật làm việc và/ hoặc cho sản phẩm thì từng con súc vật đợc coi làtài sản cố định hữu hình

Đối với vờn cây lâu năm thì từng mảnh vờn cây đợc coi là một tài sản cố địnhhữu hình.

b.Tiêu chuẩn và nhân biết tài sản cố định vô hình:

Mọi chi phí thực tế mà doanh nghiệp đã chi ra thoả mãn đồng thời cả hai điềukiện quy định tại khoản 1 điều này, mà không hình thành tài sản cố định hữu hìnhthì đợc coi là tài sản cố định vô hình Nếu khoản chi phí này không đồng thời thoảmãn cả hai tiêu chuẩn nêu trên thì đợc hạch toán trực tiếp hoặc đợc phân bố dần vàochi phí kinh doanh của doanh nghiệp

Có thể khẳng định trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nóiriêng và của toàn bộ nền kinh tế nói chung, tài sản cố định là cơ sở vật chất có ýnghĩa và vai trò quan trọng, là cơ sở để doanh nghiệp tồn tại và phát triển trên thị tr-ờng

Qua những phân tích trên, chúng ta có thể rút ra định nghĩa về tài sản cố địnhtrong Doanh nghiệp nh sau:

"Tài sản cố định trong các doanh nghiệp là những t liệu lao động chủ yếu, mà

đặc thù của chúng là tham gia nhiều chu kỳ sản xuất Trong quá trình đó, giá trị củatài sản cố định không bị tiêu hao hoàn toàn trong lần sử dụng đầu tiên mà nó đợcchuyển dịch sang chu kỳ sản xuất tiếp theo."

2 Đặc điểm của tài sản cố định:

Trong quá trình sản xuất, mặc dù tài sản cố định bị hao mòn, xong chúng vẫngiữ nguyên đợc hình thái vật chất ban đầu Chỉ khi nào chúng bị hao mòn, h hỏnghoàn toàn hoặc xét thấy không có lợi về mặt kinh tế thì khi đó mới cần đợc thay thế,

đổi mới Cụ thể:

Về mặt hiện vật: Tài sản cố định tham gia hoàn toàn và nhiều lần trong sản

xuất, nhng giá trị sử dụng giảm dần cho đến khi h hỏng hoàn toàn loại ra khỏi sảnxuất

Về mặt giá trị: Tài sản cố định đợc biểu hiện dới hai hình thái:

- Một bộ phận giá trị tồn tại dới hình thái ban đầu gắn với hiện vật tài sản cố

định

- Một bộ phận giá trị chuyển vào sản phẩm mà tài sản cố định sản xuất ra và

bộ phận này sẽ chuyển hoá thành tiền khi bán đợc sản phẩm

Bộ phận thứ nhất ngày càng giảm, bộ phận thứ hai ngày càng tăng cho đến khibằng gía trị ban đầu của tài sản cố định thì kết thúc quá trình vận động Nh vậy khitham gia vào quá trình sản xuất, nhìn chung tài sản cố định không bị thay đổi hìnhthái hiện vật nhng tính năng công suất bị giảm dần, tức là nó bị hao mòn và cùngvới sự giảm dần về giá trị sử dụng thì giá trị của nó cũng bị giảm đi Bộ phận giá trị

hao mòn đó đã chuyển vào giá trị sản phẩm mà nó sản xuất ra và đợc gọi là khấuhao.

Bên cạnh đặc điểm nêu trên, một t liệu lao động chỉ đợc coi là tài sản cố địnhkhi nó là sản phẩm của lao động Do đó, tài sản cố định không chỉ có giá trị sử dụng

mà còn có gía trị Nói cách khác, tài sản cố định phải là một hàng hoá nh mọi hànghoá thông thờng khác Thông qua mua bán trao đổi, nó có thể đợc chuyển quyền sởhữu, quyền sử dụng từ chủ thể này sang chủ thể khác trên thị trờng t liệu sản xuất

II Phân loại và đánh giá tài sản cố định:

1 Phân loại tài sản cố định:

Tài sản cố định có nhiều loại, nhiều thứ có đặc điểm và yêu cầu quản lý khácnhau Để việc tính khấu hao tài sản cố định đợc thực hiện một cách thì sự phânloạitài sản cố định là cần thiết Nhờ vào việc phân loại chúng ta sẽ biết đợc chất l-ợng, cơ cấu của từng tài sản cố định hiện có trong doanh nghiệp để từ đó có thể đ a

ra các phơng pháp quản lý tốt: nh đa ra tỷ lệ khấu hao, giá trị năm sử dụng để thay

đổi, cập nhật công nghệ mới, nâng cao năng suất lao động, hạ giá thành sản phẩm,khuyến khích tiêu thụ sản xuất

Căn cứ vào tính chất của tài sản cố định trong doanh nghiệp, doanh nghiệp tiếnhành phân loại tài sản cố định theo các chỉ tiêu sau:

* Phân loại tài sản cố định theo hình thái biểu hiện:

- Tài sản cố định hữu hình: là những t liệu lao độngchủ yếu có hình thái vật

chất ( từng đơn vị tài sản có kết cấu độc lập hoặc là một hệ thống gồm nhiều bộphận tài sản liên kết với nhau để thực hiện một hay một số chức năng nhất định.) cógiá trị lớn và thời gian sử dụng lâu dài, tham gia vào nhiều chu kỳ kinh doanh nhngvẫn giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu nh nhà cửa, vật kiến trúc, thiết bị, baogồm:

Loại 1: Nhà cửa, vật kiến trúc: là tài sản cố định của doanh nghiệp đợc hình

thành sản quá trình thi công xây dựng nh trụ sở làm việc, nhà kho, hàng rào, tháp

n-ớc, sân bãi, các công trình trang trí nhà cửa, đờng sá, cầu cống, đờng sắt, cầu tầu,cầu cảng

Loại 2: Máy móc, thiết bị: là toàn bộ các máy móc, thiết bị dùng trong hoạt

động kinh doanh của doanh nghiệp nh máy móc chuyên dùng, thiết bị công tác, dâychuyền công nghệ, những máy móc đơn lẻ

Loại 3: Phơng tiện vận tải, thiết bị truyền dẫn: là các loại phơng tiện vận tải

gồm phơng tiện vận tải đờng sắt, đờng thuỷ, đờng bộ, đờng không, đờng cống vàcác thiết bị truyền dẫn nh hệ thống thông tin, hệ thống điện, đờng ống nớc băngtải

Loại 4: Thiết bị, dụng cụ quản lý: là những thiết bị dụng cụ dùng trong công

tác quản lý hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nh máy vi tính phục vụ quản

lý, thiết bị điện tử, thiết bị dụng cụ đo lờng, kiểm tra chất lợng, máy hút ẩm, chốngmối mọt

Loại 5: Vờn cây lâu năm, súc vật làm việc cho sản phẩm Là các vờn cây lâu

năm nh vờn cà phê, vờn chè, vờn cao su… súc vật làm việc cho sản phẩm súc vật làm việc cho sản phẩm

Loại 6: Các loại tài sản cố định khác: là toàn bộ các tài sản cố định khác cha

liệt kê vào năm loại trên nh tranh ảnh, tác phẩm nghệ thuật

- Tài sản cố định vô hình: là những tài sản cố định không có hình thái vật chất,

thể hiện một lợng giá trị đã đợc đầu t có liên quan trực tiếp đến nhiều chu kỳ kinhdoanh của doanh nghiệp nh: chi phí thành lập doanh nghiệp, chi phí về đất sử dụng,chi phí về băng phát minh, bằng sáng chế, bản quyền tác giả

Phơng pháp phân loại tài sản cố định theo hình thái vật chất sẽ giúp cho ngờiquản lý có một nhãn quang tổng thể về cơ cấu đầu t của doanh nghiệp Đây là mộtcăn cứ quan trọng để xây dựng các quyết định đầu t hoặc điều chỉnh phơng hớng

đầu t cho phù hợp với tình hình thực tế: Mặt khác, nhà quản lý có thể dùng phơngpháp phân loại này để đề ra biện pháp quản lý tài sản, quản lý tài sản, quản lývốn,tính khấu hao chính xác và hợp lý

* Phân loại tài sản cố định theo quyền sở hữu:

Theo cách này, tài sản cố định cũng chia thành 2 loại:

- Tài sản cố định tự có: là những tài sản đợc xây dựng, mua sắm hoặc chế

tạo bằng nguồn vốn ngân sách cấp hoặc cấp trên cấp, nguồn vốnvay, nguồn vốn liêndoanh, các quý của doanh nghiệp và các tài sản cố định đợc biếu tặng

- Tài sản cố định thuê ngoài: Do yêu cầu sử dụng mà doanh nghiệp cần

tài sản cố định tuy cha đủ khả năng tài chính hoặc không cần thiết phải mua Trongtrờng hợp này, doanh nghiệp sẽ đi thuê tài sản dới hai hình thức:

+ Tài sản cố định thuê tài chính

+ Tài sản cố định thuê hoạt động

Cách phân loại này cho ta biết cơ cấu tài sản cố định của doanh nghiệp tạo

điều kiện thuận lợi cho việc sử dụng tài khoản cấp I và cấp II một cách hợp lý Cho

dù là tài sản cố định tự có hay thuê tài chính thì đều phải tính trích khấu hao

* Phân loại tài sản cố định theo nguồn hình thành tài sản cố định:

Theo cách phân loại này có thể chia ra:

- Tài sản cố định đợc mua sắm đầu t bằng nguồn vốn nhà nớc cấp,

- Tài sản cố định đợc mua sắm đầu t bằngnguồn vốn tự bổ sung,

- Tài sản cố định đợc mua sắm đầu t bằng nguồn vốn liên doanh,

-Tài sản cố định đợc mua sắm đầu t bằng nguồn vốn vay

Cách phân loại này có ý nghĩa quan trọng giúp chúng ta quyết định sử dụngnguồn vốn khấu hao hợp lý

* Phân loại tài sản cố định theo công dụng và tình hình sử dụng:

Theo cách phân loại này, tài sản cố định đợc phân thành các loại sau:

- Tài sản cố định dùng trong sản xuất kinh doanh: là tài sản cố định đang thực

tế sử dụng trong các hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị Những tài sản cố

định này bắt buộc phải trích khấu hao tính vào chi phí sản xuất kinh doanh

-Tài sản cố định hành chính sự nghiệp: Là tài sản cố địnhcủa các đơn vị hànhchính sự nghiệp ( nh đoàn thể quần chúng, tổ chức y tế )

- Tài sản cố định phúc lợi: Là những tài sản cố định của các đơn vị dùng chonhu cầu phúc lợi công cộng, nh nhà văn hoá, nhà trẻ, câu lạc bộ, nhà nghỉ mát

- Tài sản cố định chờ sử lý: Bao gồm những tài sản cố định không cần dùng,cha cần dùng vì thừa so với nhu cầu sử dụng hoặc vì không thích hợp với sự đổi mớiquy trình công nghệ, bị h hỏng, chờ thanh lý, tài sản cố định tranh chấp chờ giảiquyết Những tài sản cố định này cần xử lý nhanh chóng để thu hồi vốn sử dụng choviệc đầu t đổi mới tài sản cố định

Dựa vào cách phân loại này, để có thể biết đợc tình hình sử dụng tài sản cố

định của doanh nghiệp để có thể đa ra các mức khấu hao hợp lý, để thay đổi tài sản

cố định cho phù hợp với sự phát triển nhanh chóng của các tiến bộ khoa học kỹthuật

2 Đánh giá tài sản cố định:

a Việc theo dõi, quản lý, sử dụng và trích khấu hao tài sản cố định phải

tuân theo nguyên tắc đánh giá theo nguyên giá Đánh giá tài sản cố định là bớc khởi

đầu quan trọng và cần thiết để tính và trích khấu hao chính xác, bảo đảm hoàn lại

đầy đủ vốn đầu t và phân tích đợc hiệu quả sử dụng vốn

Theo thông lệ kế toán Việt Nam; nguyên giá tài sản cố định theo quy định cụthể của từng loại tài sản cố định:

+ Nguyên giá tài sản cố định hữu hình

+ Nguyên giá tài sản cố định loại đầu t xây dựng

+ Nguyên giá tài sản cố định loại đợc cấp,đợc chuyển đến

+ Nguyên giá tài sản cố định loại đợc cho, đợc biếu, đợc tặng, nhận vốn gópliên doanh, nhận lại vốn góp do phát hiện thừa

+ Nguyên giá tài sản cố định loại mua sắm

b Xác định giá trị hao mòn của tài sản cố định:

- Hao mòn tài sản cố định: là sự giảm dần giá trị và giá trị sử dụng của tài sản

cố định do tham gia vào hoạt động kinh doanh, do bào mòn của tự nhiên, do tiến bộcủa khoa học kỹ thuật trong quá trình hoạt động của tài sản cố định

- Khấu hao tài sản cố định: là việc tính toán và phân bổ có hệ thống nguyếngiá của tài sản cố định vào chi phí kinh doanh qua thời gian sử dụng của tài sản cố

định

- Số khấu hao luỹ kế của tài sản cố định: là tổng cộng số khấu hao đã trích vàochi phí kinh doanh qua các thời kỳ kinh doanh của tài sản cố định tính đến thời

điểm xác định

Giá trị hao mòn phản ánh nguồn vốn đầu t coi đã thu hồi đợc ở tài sản cố định

ở một thời điểm nhất định

Giá trị hao mòn tài sản cố định là khoản chi phí đợc trích định kỳ ( hàng tháng,hàng quí ) vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ để hình thành một nguồn vốnnhằm tái đầu t lại tài sản cố định do quá trình sử dụng nó bị hao mòn vô hình và haomòn hữu hình

Khi xác định đợc nguyên giá và giá trị hao mòn của tài sản cố định, kế toán sẽxác định đợc giá trị còn lại của tài sản cố định.

- Giá trị còn lại của tài sản cố định: là số vốn đầu t hiện còn trong tài sản ở mộtthời điểm nhất định Giá trị còn lại phản ánh trên cơ sở kế toán đợc xác định bằnghiệu số giữa nguyên giá tài sản cố định và số khấu hao luỹ kế tài sản cố định tínhtới thời điểm xác định, nó là căn cứ để lập kế hoạch tăng cờng đổi mới tài sản

III Kế toán khấu hao tài sản cố định:

1 Khấu hao và bản chất của khấu hao:

* Khấu hao tài sản cố định:

Chúng ta đã biết vai trò của tài sản cố định là cơ sở vật chất kỹ thuật nhằmphục vụ cho quá trình sản xuất kinh doanh Đồng thời, theo quan điểm kinh tếchính trị, một tài sản cố định chỉ đợc mua khi nó thoả mãn nhu cầu của ngời tiêudùng tức là tài sản cố định đó có giá trị sử dụng hay có một lợng hữu dụng Nhng

do đặc điểm của tài sản cố định là tham gia vào chu kỳ hoạt động sản xuất kinhdoanh nên tài sản cố định sẽ cung cấp một lợng giá trị sử dụng cho hoạt động củadoanh nghiệp trong suốt thời gian sử dụng dự kiến của nó Từ đó có thể nói rằng:khi mua tài sản cố định để sử dụng thì ta cùng đồng nghĩa với việc kinh doanh đãmua một lợng giá trị sử dụng của tài sản cố định đó để cung cấp cho doanh nghiệptrong một thời gian dài ở tơng lai Hoặc nói cách khác doanh nghiệp đã ứng trớcmột số chi phí thời điểm mua tài sản cố định để hy vọng nhận đợc một khối lợngdịch vụ trong tơng lai khi sử dụng tài sản cố định này Với kết luận này, giá trị củatài sản cố định đợc mua là một khoản chi phí ứng trớc thì cần phải tính toán phân

bổ chi phí tài sản cố định để thu hồi đợc chi phí đầu t ban đầu Quá trình phân bổchi phí này đợc gọi là khấu hao tài sản cố định

Khấu hao tài sản cố định còn là hình thức thu hồi vốn cố định ở tài sản cố

định tơng ứng với giá trị đã bị hao mòn trong kinh doanh nhằm tạo nguồn vốn tái

đầu t tài sản cố định Phần giá trịhao mòn của tài sản cố định đợc chuyển dịch vàogía trị sản phẩm mới sản xuất ra, tính vào chi phí kinh doanh , theo tỷ lệ khấu haonhất định đối với từng loại tài sản khác nhau và đợc thu hồi dới hình thức tiền khấuhao Tiền khấu hao là một bộ phận cấu thành chi phí sản xuất, nó đợc trích ra từkhấu hao khoản thu nhập bán hàng của xí nghiệp Số tiền khấu hao này đợc tích lạihình thành quỹ khấu hao, nhằm mục đích tái sản xuất tài sản cố định

Nh ta đã biết có hai hình thức tái sản xuất tài sản cố định : là tái sản xuất toànphần tài sản cố định và tái sản xuất từng phần.Phần quỹ khấu hao là nguồn vốnquan trọngđể xí nghiệp có thể tự đầu t xây dựng cơ bản, trang bị lại kỹ thuật chosản xuất, trả chi phí thay thế tài sản cố định đã bị hao mòn, nó giúp cho xí nghiệpthực hiện đợc trách nhiệm bảo toàn vốn

* Bảo toàn vốn

Hiểu đơn giản là vốn không bị tụt hậu trong quá trình sản xuất Việc bảo toànvốn thông qua cơ chế khấu hao, vì vậyviệc tính khấu hao của doanh nghiệp khôngnhững phải tính đủ giá trị hao mòn tài sản cố định mà còn phải tính tóan đủ để bồihoàn hao mòn về hiện vật, có nghĩa là đủ để tái sản xuất giản đơn tài sản cố định Hơn thế, ở giác độ phát triển vốn cho xí nghiệp, tiền trích khấu hao phải đáp ứngyêu cầu tái sản xuất mở rộng giúp xí nghiệp có khả năng dùng vốn khấu hao đểmua công nghệ tiên tiến nâng cao chất lợng sản phẩm đủ sức cạnh tranh trên thị tr-ờng Vì vậy trích khấu hao không chỉ tính đến hao mòn hữu hình mà còn tính đếncả hao mòn vô hình nữa

2 Các phơng pháp tính khấu hao:

Việc tính khấu hao có thể đợc tiến hành theo nhiều phơng pháp khác nhau,việc lựa chọn phơng pháp khấu hao nào là tuỳ thuộc vào quy định của nhà nớc vềchế độ quản lý tài chính đối với doanh nghiệp và yêu cầu quản lý của doanhnghiệp Phơng pháp khấu hao đợc lựa chọn phải đảm bảo thu hồi vốn nhanh, đầy

đủ và phù hợp với khả năng trang trải chi phí của doanh nghiệp

Có nhiều phơng pháp tính khấu hao tài sản cố định đợc áp dụng rộng rãi, phổbiến trên toàn thế giới, đặc biệt là nớc có nền kinh tế phát triển Tuy nhiên cácdoanh nghiệp Việt Nam hiện nay chủ yếu chỉ áp dụng một phơng pháp khấu hao làphơng pháp khấu hao bình quân ( còn gọi là khấu hao đều hay khấu hao đờngthẳng) Phơng pháp này bắt buộc với các doanh nghiệp nhà nớc theo quyết định166/1999/ QĐ - BTC ngày 30/12/1999 của Bộ trởng tài chính

Sau đây là nội dung phơng pháp khấu hao bình quân và các phơng pháp phổbiến khác

a Phơng pháp khấu hao đờng thẳng.

* Tài sản cố định trong doanh nghiệp đợc trích khấu hao theo phơng phápkhấu hao đờng thẳng, nội dung nh sau:

Căn cứ các quy định trong chế độ này, doanh nghiệp xác định thời gian sửdụng của tài sản cố định

Xác định mức tính khấu hao trung bình hàng năm cho tài sản cố định theocông thức sau đây:

Mức tính khấu hao Nguyên giá của tài sản cố định

Trung bình hàng năm =

Của tài sản cố định Thời gian sử dụng

Nếu doanh nghiệp trích khấu hao cho từng tháng thì lấy số khấu hao phải tríchcả năm chia cho 12 tháng

* Trờng hợp thời gian sử dụng hay nguyên giá tài sản cố định thay đổi, doanhnghiệp phải xác định lại mức trích khấu hao trung bình của tài sản cố định bằngcách lấy giá trị còn lại trên sổ kế toán chia ( : ) cho thời gian sử dụng xác định lạihoặc thời gian sử dụng còn lại ( đợc xác định là chênh lệch giữa thời gian sử dụng

đã đăng ký trừ (-) thời gian đã sử dụng ) của tài sản cố định

* Mức trích khấu hao cho năm cuối cùng của thời gian sử dụng tài sản cố định

là hiệu số giữa nguyên gía tài sản cố định và số khấu hao luỹ kế đã thực hiện củatài sản cố định đó

Phơng pháp này cố định mức khấu hao theo thời gian nên có tác dụng thúc đâydoanh nghiệp nâng cao năng suất lao động, tăng số lợng sản phẩm làm ra để hạ giáthành, tăng lợi nhuận Đồng thời số tiền khấu hao đợc phân bố đều đặn vào giá thànhsản phẩm hàng năm trong suốt quá trình sử dụng tài sản cố định nên nó đảm bảo chodoanh nghiệp có mức giá thành và lợi nhuận ổn định Song nhợc điểm của phơngpháp này là thu hồi vốn chậm không theo kịp mức hao mòn thực tế, nhất là hao mònvô hình ( do tiến bộ khoa học kỹ thuật ) nên doanh nghiệp không có điều kiện để đầu

t, trang bị tài sản cố định mới

b Phơng pháp tính khấu hao theo sản lợng.

Mục đích của việc kế toán chi phí khấu hao là tính nốt phần chi phí hợp lý củatài sản cố định cho mộtkỳ kế toán sử dụng tài sản cố định đó Phơng pháp trungbình tính một phần nh nhau cho các kỳ kế toán Nếu tài sản cố định đợc sử dụnghầu nh một lợng nh nhau trong mỗi kỳ kế toán thì phơng pháp này phân bổ rất côngbằng tổng chi phí khấu hao Nhng trong một số ngành kinh doanh , việc sử dụng tàisản cố định thay đổi rất nhiều từ kỳ kế toán này sang kỳ kế toán khác Thí dụ, mộtcông ty xây dựngcó thể sử dụng một máy móc thiết bị xây dựng chuyên dùng trongtháng này rồi sau đó không sử dụng nó trong rất nhiều tháng Đối với các loại tàisản cố định nh vậy, vì việc sử dụng dao động từ kỳ này sang kỳ khác nên phơngpháp khấu hao theo sản lợng cung cấp một cách tính hợp lý hơn Khi phơng phápsản lợng đợc sử dụng để tính khâú hao tài sản cố định , chi phí của tài sản cố địnhsau khi trừ đi giá trị tận dụng ớc tính đợc đem chia cho sản lợng ớc tính sẽ đợc sảnxuất ra trong suốt thời gian hữu dụng.

Mức khấu hao Sản lợng  Mức khấu hao bình quân

Phải trích trong tháng = trong tháng trên một đơn vị sản lợng

c Phơng pháp khấu hao nhanh:

* Phơng pháp khấu hao theo giá trị còn lại:

Phơng pháp này còn gọi là phơng pháp khấu hao kép trên giá trị còn lại

* Phơng pháp khấu hao theo tổng số các năm:

Theo phơng pháp tổng số các năm, các số năm của thời gian hữu dụng của tàisản cố định đợc cộng lại với nhau Tổng của chúng trở thành mẫu số của dãy các tỷ

số, đợc dùng để phân bổ tổng mức khấu hao cho các năm trong thời gian hữu dụngcủa tài sản cố định

Mức khấu hao M (n + 1 – i ) 2M (n+ 1 –i )

Trích ở năm thứ i m [(n+ i): 2] n (n+ 1)

Trong đó:

M: tổng số khấu hao phải trích trong suốt thời gian sử dụng

M = ( Ngân quỹ – giá trị thu hồi )

n: số năm sử dụng của tài sản cố định

i: Năm sử dụng thứ i ( i = 1, n )

Phơng pháp khấu hao này có những u nhợc điểm của phơng pháp khấu haonhanh song nó hơn phơng pháp khấu hao theo giá trị còn lại là số khấu hao đợctrích luỹ kế đến năm cuối cùng sẽ đảm bảo bù đắp đủ giá trị ban đầu của tài sản cố

định

* ảnh hởng của khấu hao nhanh với thuế lợi tức: khấu hao nhanh làm cho chi

phí khấu hao của một tài sản trong những nămđầu sử dụng tài sản với chi phí khấuhao của một tài sản trong những năm đầu sử dụng tài sản với chi phí khấu hao caohơn và do vậy lợi tức chịu thuế cũng giảm, kết quả là số tiền thuế lợi tức trongnhững năm đầu sử dụng tài sản là ít hơn so với các phơng pháp khấu hao thông th-ờng và vì thế nếu luật thuế lợi tức cho phép các công ty sử dụng phơng pháp khấuhao nhanh sẽ có lợi Mặc dù vào những năm cuối sử dụng tài sản cho chi phí khấuhao thấp hơn ( nhng tổng chi phí khâú hao trong toàn bộ tồn tại của tài sản là bằngnhau giữa các phơng pháp), lợi tức lại tăng tơng ứng, nhng công ty phải nộp thuế lợitức tăng trong những năm sau của tài sản, điều đó theo khái niệm thời gian của tiền

tệ thì công ty sẽ có lợi hơn

d Đối với tài sản cố định đã khấu hao hết:

Theo thông lệ quốc tế một tài sản đã khấu hao hết là một tài sản mà chúng ta

đã đạt đợc đến thời gian hữu ích dự tính từ đó trở về sau sẽ không có một khoảnkhấu hao nào đợc ghi chép cho tài sản đó nữa Bởi lẽ tổng số chi phí khấu hao chỉcao nhất là bằng tổng trị giá phải khấu hao, tức là bằng giá thành của tài sản trừ đigiá trị phế thải ớc tính Một tài sản đã khấu hao hết có nghĩa tổng số khấu hao luỹ

kế đã bằng với giá trị phải khấu hao Do vậy, không cần phải có bút toán khấu haonữa Tuy vậy, vì tài sản vẫn tồn tại và sử dụng, nên nó đợc lên bảng cân đối tài sản

nh bình thờng Lúc đó khấu hao luỹ kế có thể bằng nguyên gía tài sản cố định nếukhông tính đến giá trị phế thải

3 Chế độ tài chính về quản lý, trích khấu hao và sử dụng tiền trích khấu hao tài sản cố định

Để đảm bảo lợi ích hợp pháp, đáp ứng yêu cầu chính đáng của doanh nghiệp ,

Bộ trởng bộ tài chính đã ký quyết định số 166/1999/QĐ - BTC ngày 30/12/1999ban hành chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao tài sản cố định áp dụng cho mọidoanh nghiệp trong nền kinh tế Chế độ này đợc xây dựng theo hớng tăng cờngcông tác quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản cố định , khuyến khích cácdoanh nghiệp tính đúng, trích đủ số hao mòn tài sản cố định vào chi phí kinh doanh

để có điều kiện thay thế, đổi mới máy móc thiết bị theo hớng áp dụng công nghệtiên tiến, kỹ thuật hiện đại phù hợp với yêu cầu kinh doanh của doanh nghiệp và đòihỏi của nền kinh tế

Quy định về trích khấu hao và sử dụng tiền trích khấu hao tài sản cố định :

* Xác định thời gian sử dụng tài sản cố định hữu hình:

- Căn cứ vào tiêu chuẩn dới đây để xác định thời gian sử dụng của tài sản cố định + Tuổi thọ kỹ thuật của tài sản cố định theo thiết kế

+ Hiện trạng tài sản cố định ( thời gian tài sản cố định đã qua sử dụng, thế hệtài sản cố định , tình trạng thực tế của tài sản )

+ Tuổi thọ kinh tế của tài sản cố định

Riêng đối với tài sản cố định còn mới ( cha qua sử dụng), tài sản cố định đãqua sử dụng mà giá trị thực tế còn từ 90% trở lên(so với giá bán của tài sản cố địnhmới cùng loại hoặc của loại tài sản cố định tơng đơng trên thị trờng); doanh nghiệp