QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG LOGISTICS NGƯỢC

Đặc biệt, dưới áp lực cạnh tranh gay gắt và vấn đề ô nhiễm môi trường nghiêm trọng như hiện nay, Logistics ngược Reverse Logistics sẽ là một trong những giải pháp quan trọng giúp doanh n

KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH



QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG LOGISTICS NGƯỢC

Nhóm sinh viên thực hiện:

1 Nguyễn Tuyết Nhi – 2021003631

2 Dương Thanh Quân - 2021002898

3 Trần Tuyết Nhi – 2021002933

4 Lê Thị Vân Khánh – 2021003379

5 Nguyễn Thị Bình – 2021007790

6 Nguyễn Thị Quế Trân – 2021002895

7 Nguyễn Thị Kim Tuyền - 2021003447

8 Nguyễn Trần Gia Hân - 2021007829

1 LOGISTICS NGƯỢC LÀ GÌ? 3

1.1 Khái niệm 3

1.2 Ví dụ 4

2 LOGISTICS NGƯỢC ẢNH HƯỞNG NHƯ THẾ NÀO ĐẾN DOANH NGHIỆP VÀ CHUỖI CUNG ỨNG? 5

2.1 Ảnh hưởng của logistics ngược đối với doanh nghiệp 5

2.2 Ảnh hưởng của logistics ngược đối với toàn chuỗi cung ứng sản phẩm 7

3 MỘT DOANH NGHIỆP HAY CHUỖI CUNG ỨNG SẼ NÊN ỨNG XỬ NHƯ THẾ NÀO KHI CÓ HIỆN TƯỢNG LOGISTICS NGƯỢC XẢY RA? DOANH NGHIỆP NÊN CẦN LÀM GÌ KHI HIỆN TƯỢNG LOGISTICS NGƯỢC XẢY RA? 8

3.1 Nguyên nhân và giải pháp khi xuất hiện logistics ngược: 8

3.1.1 Sản phẩm trả về từ hoạt động sản xuất: 8

3.1.2 Sản phẩm trả về từ hoạt động phân phối: 8

3.1.3 Sản phẩm thu hồi trong quá trình tiêu dùng: 9

3.2 Quy trình của doanh nghiệp khi xảy ra tình trạng logistics ngược: 11

4 CÂU CHUYỆN THU HỒI VÀ TÁI SẢN XUẤT CỦA ‘ÔNG TRÙM’ LINH KIỆN Ô TÔ – GKN 12 4.1 Bối cảnh 12

4.2 Quá trình Logistics Ngược 12

4.3 Nhận xét 14

5 KẾT LUẬN 15

TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

QT CHUỖI CUNG ỨNG – LOGISTICS NGƯỢC

1 LOGISTICS NGƯỢC LÀ GÌ?

1.1 Khái niệm

Hiện nay, thị trường Logistics được đánh giá ngày càng trở nên năng động, phức tạp

và không ổn định Cạnh tranh ngày một gia tăng ở hầu hết các thị trường và gay gắt hơn trước rất nhiều Vòng đời sản phẩm ngày một ngắn đi và điều kiện kinh doanh thì luôn thay đổi Tất cả những yếu tố này buộc các công ty phải thay đổi chiến lược kinh doanh của mình Đa số chúng ta đều biết rằng Logistics có vai trò lập kế hoạch, thực hiện và quản lý hiệu quả quá trình sản xuất từ thu mua nguyên vật liệu, hoàn thành sản phẩm, lưu kho đến phân phối sản phẩm từ nơi sản xuất đến nơi tiêu thụ Vậy nếu sản phẩm bị lỗi, hư hỏng, không đảm bảo được chất lượng sản phẩm theo yêu cầu trong hợp đồng hoặc hết hạn sử dụng cần phải thu hồi từ tay người tiêu dùng đến nhà máy thì chúng ta phải làm như thế nào? Đó chính là nhiệm vụ mà Logistics ngược phải thực hiện

Chắc hẳn mọi người cũng nhận ra việc thu hồi hàng hóa, phế liệu sản xuất, bao bì là một hiện tượng khá phổ biến mà các nhà sản xuất, nhà bán buôn, bán lẻ truyền thống

và trực tuyến cũng như các nhà cung cấp dịch vụ logistics thường xuyên phải đối diện Đặc biệt, dưới áp lực cạnh tranh gay gắt và vấn đề ô nhiễm môi trường nghiêm trọng như hiện nay, Logistics ngược (Reverse Logistics) sẽ là một trong những giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp có thể giảm được chi phí, tăng doanh thu, nâng cao trình

độ dịch vụ khách hàng và giảm tác động của hoạt động sản xuất kinh doanh đến môi trường, từ đó giành được lợi thế cạnh tranh trên thị trường và thực hiện tốt trách nhiệm

xã hội của doanh nghiệp

Theo quan điểm của Rogers và Tibben – Lembke (1999), Logistics ngược đã được

mô tả sinh động thông qua việc nhấn mạnh tới mục tiêu và quá trình diễn ra bên trong của logistics ngược, đó là: “Logistics ngược là quá trình lập kế hoạch, thực hiện và kiểm soát một cách hiệu quả dòng chảy của nguyên liệu, bán thành phẩm và thông tin

có liên quan từ các điểm tiêu thụ đến điểm xuất xứ với mục đích thu hồi lại giá trị hoặc

xử lý một cách thích hợp“

Nói một cách khác, Logistics ngược bao hàm tất cả các hoạt động liên quan đến việc thu hồi, sửa chữa, bảo trì, nâng cấp và tái chế sản phẩm hay vật liệu xảy ra vấn đề như hỏng hóc, tồn kho mùa vụ, thay thế hàng, do lỗi bảo hành để tái chế, thay thế, làm mới, sửa chữa và tái sử dụng lại các nguyên vật liệu, thiết bị hoặc sản phẩm, chất lượng hàng hóa không bảo đảm được yêu cầu của khách hàng,…

Có thể thấy, nguyên nhân hình thành logistics ngược được hình thành là do nhu cầu thực tiễn về chất lượng hàng hóa và chất lượng dịch vụ chăm sóc, hỗ trợ khách hàng Như vậy, Reverse Logistics bao gồm toàn bộ những hoạt động như Logistics xuôi Tuy nhiên, chúng vận hành theo chu trình ngược Do đó, Reverse Logistics là quy trình lên kế hoạch, thực hiện và kiểm soát một cách hiệu quả dòng hàng hóa cùng các dịch vụ và thông tin có liên quan từ điểm tiêu dùng trở về nơi xuất phát nhằm mục đích thu hồi các giá trị còn lại của hàng hóa hoặc thải hồi một cách hợp lý

Việc vận hành Logistics ngược gặp nhiều khó khăn hơn so với Logistics xuôi vì trong Logistics ngược, việc dự báo nhu cầu khó khăn hơn, việc vận chuyển từ nhiều điểm về một điểm, giá cả và chất lượng sản phẩm không đồng nhất với nhau Bên cạnh

đó sự khác nhau được thể hiện ở mặt trong Logistisc ngược: bao bì sản phẩm thường không nguyên vẹn, chất lượng sản phẩm không đồng nhất vì hàng bị trả lại vì nhiều lý

do khác nhau, giá cả phụ thuộc vào nhiều yếu tố, không thể giảm sát chi phí trực tiếp

và tốc độ thường không được xem là ưu tiên.[ CITATION Pha21 \l 1033 ]

1.2 Ví dụ

- Ví dụ 1: Công ty ABC là công ty sản xuất hàng may mặc Khi sản phẩm đưa ra thị trường lưu thông rồi mà sản phẩm có lỗi, không thể bán cho khách hàng được thì nó sẽ được trả về nơi sản xuất, tức là công ty ABC sẽ thu hồi những sản phẩm lỗi đó lại Sau

đó họ sẽ tiến hành kiểm tra xem chất lượng sản phẩm như thế nào, chọn lọc và phân loại, nếu có thể sửa lỗi sản phẩm thì tiến hành xử lý rồi đem phân phối lại thị trường

Cũng có trường hợp, các sản phẩm của công ty ABC được đưa vào thị trường nào đó khá lâu nhưng không bán được vì người tiêu dùng không có nhu cầu hoặc nhu cầu đã bão hòa có thể được thu hồi để chuyển sang bán ở thị trường khác đang có nhu cầu hoặc bán thông qua các cửa hàng giảm giá

- Ví dụ 2: Thương hiệu thời trang quần áo H&M đã sử dụng Logistics ngược cho hoạt động kinh doanh của mình một cách hiệu quả H&M đã khuyến khích người tiêu dùng mang quần áo cũ đến các cửa hàng của họ và nhận lại voucher giảm giá Quần áo được thu hồi có thể là của H&M hay bất cứ một thương hiệu nào khác

Họ đã tái chế những bộ quần áo đã qua sử dụng thành những bộ quần áo mới, giảm thiểu sự lãng phí và chi phí sản xuất Đồng thời, ý tưởng này cũng giúp kết nối mọi người với thương hiệu bằng cách trao quần áo cũ, nhận lại lợi ích (ở đây là voucher), đồng thời khuyến khích mọi người dùng voucher đó để mua sản phẩm của họ, nhằm tăng doanh thu

2 LOGISTICS NGƯỢC ẢNH HƯỞNG NHƯ THẾ NÀO ĐẾN

DOANH NGHIỆP VÀ CHUỖI CUNG ỨNG?

Trong những năm gần đây, dưới áp lực cạnh tranh gay gắt và vấn đề ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng, logistics ngược được xem là một trong những giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp có thể giảm được chi phí, tăng doanh thu, nâng cao trình độ dịch vụ khách hàng và giảm tác động của hoạt động sản xuất kinh doanh đến môi trường Ngoài ra trong quá trình thực hiện các hoạt động Logistics, sẽ xuất hiện rất nhiều vấn đề về chất lượng hàng hóa khi đến tay người tiêu dùng Lúc này các sản phẩm cần phải được nhanh chóng thu hồi và quay lại nhà sản xuất để kịp thời có những phương án xử lý phù hợp

2.1 Ảnh hưởng của logistics ngược đối với doanh nghiệp

- Logistics ngược tạo sự thông suốt cho quá trình logistics xuôi: ở nhiều khâu của quá trình logistics xuôi xuất hiện những sản phẩm không đạt yêu cầu cần sửa chữa lại, bao bì lỗi phải dán nhãn mác lại để đảm bảo đưa các sản phẩm này trở lại kênh

logistics xuôi một cách nhanh chóng, kịp thời nhất thì phải phát sinh một loạt các hoạt động logistics ngược nhầm hỗ trợ dòng vận hành xuôi này Điều này cho thấy sự vận hành của dòng Logistics ngược sẽ góp phần đảm bảo sự thông suốt cho quá trinh logistics xuôi Hay nói cách khác, để đạt hiệu quả trong quản trị dòng logistics xuôi, các doanh nghiệp cần kết hợp thực hiện với các hoạt động logistics ngược

Ví dụ: Công ty máy tính Canon đã giảm chi phí bồi thường cho khách hàng từ 37 triệu đô xuống còn 15 triệu đô trong vòng 3 năm nhờ việc giảm bớt các lỗi liên quan đến giao hàng chậm, giao hàng không đúng chủng loại và các lỗi bảo hành khác thông qua việc áp dụng chu trình thu hồi hàng hóa kết hợp giữa logistics thuận và ngược chiều trong chuỗi cung ứng của họ

- Logistics ngược góp phần nâng cao trình độ dịch vụ khách hàng: thông qua việc thu hồi các sản phẩm không đáp ứng được nhu cầu của khách hàng để khác phục, sửa chữa, bảo hành, bảo dưỡng sẽ góp phần thỏa mãn tốt hơn yêu cầu của khách hàng, nâng cao trình độ dịch vụ khách hàng của doanh nghiệp Do đó, một chính sách thu hồi tốt sẽ gớp phần mang lại lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp

Ví dụ: Công ty Egghead của Mỹ có thể xử lí hơn 70% sản phẩm bị trả lại trong vòng 24h, 95% được xử lí trong vòng 48h Egghead tin tưởng rằng việc nâng cao dịch

vụ khách hàng và lợi thế về mặt chi phí của quy trình Logistics ngược trong công ty là những lợi thế cạnh tranh cốt lõi giúp họ thành công hơn trong môi trường hiện tại

- Logistics ngược giúp tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp: phải thu hồi hàng hóa trong kênh Logistics ngược, các chi phí liên quan đến vận chuyển, dự trữ, phục hồi, sửa chữa hàng hóa thu hồi sẽ tăng lên Theo ước tính chi phí dành cho các hoạt động logistics ngược trung bình chiếm khoảng 3% đến 15% tổng chi phí của doanh nghiệp Tuy nhiên nếu tổ chức và triển khai tốt dòng logistics ngược thì doanh nghiệp sẽ tiết kiệm được đáng kể các khoản chi phí khác, như tiết kiệm được chi phí nguyên vật liệu

do được tái sinh, giảm chi phí bao bì do tái sử dụng bao bì nhiều lần, thu hồi được giá trị còn lại của những sản phẩm đã loại bỏ, bán lại sản phẩm để tăng doanh thu Những lợi ích kinh tế đó đòi hỏi các doanh nghiệp phải đầu tư nhiều hơn, nghiêm túc hơn vào

các chương trình logistics ngược Bởi vì những chi phí mà họ phải bỏ ra để xử lý hàng hóa bị trả lại không kiểm soát được vượt xa con số mà họ đầu tư cho việc quản lí các chương trình logistics ngược một cách cơ bản

- Logistics ngược giúp tạo dựng hình ảnh “Xanh” cho doanh nghiệp: Một nguyên nhân chủ yếu dẫn đến ô nhiễm môi trường nghiêm trọng là hoạt động sản xuất kinh doanh Do đó, các doanh nghiệp cần quan tâm hơn nữa tới việc giảm tác động tiêu cực của sản xuất kinh doanh đến môi trường thông qua thu hồi nguyên vật liệu, sản phẩm

và bao bì để tái chế hoặc vứt bỏ nó một cách có trách nhiệm Không những thế, khách hàng, các cơ quan quản lý chức năng và công chúng cũng thường đánh giá rất cao trước những hành vi thân thiện với môi trường của doanh nghiệp Điều này một lần nữa khẳng định, nếu doanh nghiệp thực hiện tốt logistics ngược sẽ góp phần tạo dựng hình ảnh “xanh” trong tâm trí khách hàng và thực hiện tốt trách nhiệm xã hội của mình

Ví dụ: Nike đã cam kết giảm 65% phát thải khí nhà kính ở những nơi do họ sở hữu hoặc vận hành và 30% trong toàn bộ chuỗi cung ứng của mình vào năm 2030; Hitachi – Tập đoàn công nghệ lớn của Nhật Bản – đã cam kết sẽ loại bỏ khí thải carbon khỏi hoạt động kinh doanh vào năm 2050 và sẽ làm việc với hơn 30.000 nhà cung cấp để hiện thực hóa mục tiêu này

2.2 Ảnh hưởng của logistics ngược đối với toàn chuỗi cung ứng sản phẩm

Khi logistics ngược ra đời, các chuỗi cung ứng truyền thống vốn chỉ bao gồm dòng xuôi đã phát triển thành các chuỗi cung ứng vòng kín (Closedloop Supply Chain -CLSC) Chuỗi cung ứng vòng kín đưa ra các nỗ lực phối hợp hoạt động theo chiều xuôi và chiều ngược của sản phẩm, nhờ đó đảm bảo mục tiêu phát triển bền vững đồng thời với mục tiêu hiệu quả và hiệu suất trong các chuỗi cung ứng Nói cách khác, sự ra đời và phát triển của logistics ngược đã thúc đẩy sự phát triển của chuỗi cung ứng ngược; từ đó kết hợp với chuỗi cung ứng truyền thống để tạo ra chuỗi cung ứng vòng kín với nhiều ưu thế vượt trội

3 MỘT DOANH NGHIỆP HAY CHUỖI CUNG ỨNG SẼ NÊN ỨNG

XỬ NHƯ THẾ NÀO KHI CÓ HIỆN TƯỢNG LOGISTICS NGƯỢC XẢY RA? DOANH NGHIỆP NÊN CẦN LÀM GÌ KHI HIỆN TƯỢNG LOGISTICS NGƯỢC XẢY RA?

3.1 Nguyên nhân và giải pháp khi xuất hiện logistics ngược:

Một doanh nghiệp đang cung ứng các sản phẩm rất tốt nhưng bỗng dưng một ngày, gặp phải Logistics ngược nghĩa là phải thu hồi hàng hoá do bất kể một lý do nào đó trong những nguyên nhân xảy ra Logistics ngược thì doanh nghiệp sẽ có những cách

xử lý, ứng biến theo những trường hợp khác nhau Vậy mỗi nguyên nhân gây ra Logistics ngược thì doanh nghiệp sẽ có những cách ứng xử như sau:

3.1.1 Sản phẩm trả về từ hoạt động sản xuất:

- Đó là những vật liệu không đạt yêu cầu, bị loại ra từ quá trình sản xuất hoặc tiêu dùng Mặc khác đó cũng có thể là sản xuất của doanh nghiệp, hoặc quá trình sinh hoạt hàng ngày như: sắt vụn, đồng, nhôm, nhựa, vải, giấy, bao bì, Vì vậy, khi gặp phải vấn đề này, doanh nghiệp cần thu hồi để dùng làm nguyên liệu đầu vào cho một quá trình sản xuất khác

- Sản phẩm lỗi thu hồi về để quản lý lại chất lượng

- Sản phẩm lỗi thu hồi do thiết kế sai lệch so với mẫu: Ví dụ mảnh gỗ do khi thiết

kế làm sai kích thước nên khi ghép vào thành phẩm các mối khoan không trùng khớp với nhau Các nguyên vật liệu bị lỗi thu hồi lại ngay từ quá trình sản xuất có thể dùng tái sử dụng làm nguyên vật liệu phụ cho các sản phẩm khác

3.1.2 Sản phẩm trả về từ hoạt động phân phối:

Là những sản phẩm đã được vận hành thông qua một kênh phân phối bán sỉ, lẻ gặp vấn đề và phải thu hồi lại từ quá trình phân phối như:

- Thu hồi thương mại từ người mua giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp vì các điều khoản trong hợp đồng cho phép thu hồi sản phẩm bị hư hại trong quá trình giao

hàng hoặc sản phẩm không bán được Vì vậy, doanh nghiệp sẽ thu hồi về sửa chữa, tái

sử dụng hoặc để làm nguyên vật liệu cho sản phẩm phụ khác

- Sản phẩm bị hết hạn sử dụng: Thu hồi về để tiêu hủy, một số trường hợp có thể tái chế nhưng phải theo quy trình

- Sản phẩm thu hồi do gây ảnh hưởng đến sức khỏe và an toàn tính mạng

Ví dụ: Hồi cuối tháng 2/2022, Nhãn hàng sữa Abbott của Mỹ đã thu hồi tự nguyện sản phẩm sữa bột Alimentum đã bán tại Việt Nam Theo báo cáo của Abbott, tổng số sản phẩm đã nhập khẩu là 11.320 thùng Trong đó, tổng số sản phẩm còn tồn kho đã được giữ lại là 4.270 thùng, tổng số sản phẩm đã bán là 7.050 thùng Theo thông tin từ Cục an toàn thực phẩm cho biết lô sữa của Abbott thu hồi nghi ngờ bị nhiễm vi khuẩn Cronobacter sakazakii và Salmonellae không thương hàn

Được biết vi khuẩn Cronobacter có thể gây nhiễm trùng vết thương hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu ở mọi độ tuổi Ở người trưởng thành và người cao tuổi suy giảm miễn dịch và, vi khuẩn này có thể dẫn đến nhiễm trùng máu Còn Salmonellae không thương hàn chủ yếu là nguyên nhân gây ra viêm dạ dày ruột, nhiễm khuẩn huyết và nhiễm trùng khu trú

Và theo thông tin từ Abbott, các lô Similac và EleCare trong diện cảnh báo của Cục

an toàn thực phẩm, Abbott Việt Nam không nhập khẩu Các sản phẩm khác do Abbott nhập khẩu và phân phối chính thức tại Việt Nam không bị ảnh hưởng từ việc thu hồi này, người tiêu dùng vẫn có thể tiếp tục sử dụng.[CITATION Stu \l 1033 ]

3.1.3 Sản phẩm thu hồi trong quá trình tiêu dùng:

- Sản phẩm không đúng với mẫu, khách hàng yêu cầu trả lại phải thu hồi về công

ty sản xuất Doanh nghiệp cần thu hồi để xử lý lại sản phẩm và cam kết bồi thường cho khách hàng phù hợp yêu cầu

- Sản phẩm thu hồi lỗi do nhà sản xuất

Ví dụ: Vào năm 2021, Toyota và Lexus Việt Nam đồng loạt thông báo triệu hồi hàng chục nghìn chiếc xe để kiểm tra, khắc phục lỗi bơm nhiên liệu Nguyên nhân triệu hồi, các xe bị ảnh hưởng có thể nổi đèn báo lỗi và các thông tin cảnh báo trên bảng táplô, động cơ bị rung giật, không khởi động được hoặc xe bị chết máy khi đang chạy ở tốc độ thấp Thậm chí, xe có khả năng chết máy khi đang chạy ở tốc độ cao, làm tăng nguy cơ xảy ra va chạm.=> Theo đó, cả Toyota Việt Nam và Lexus Việt Nam

sẽ kiểm tra, thay thế miễn phí toàn bộ bơm nhiên liệu trên các xe bị ảnh hưởng tại tất

cả các đại lý của xe trên toàn quốc

- Sản phẩm thu hồi để bảo hành

Ví dụ: dòng laptop 15 inch đời cũ của Apple có nguy cơ gây mất an toàn vì viên pin trong máy quá nóng Theo Apple, việc thu hồi chủ yếu ảnh hưởng đến MacBook Pro

15 inch được bán từ tháng 9/2015 đến 2/2017 và được xác định theo số serial của sản phẩm chứ không phải toàn bộ máy bán trong thời gian này Công ty công nghệ Mỹ nói chỉ "số lượng hạn chế" máy cần được thu hồi vì lỗi quá nóng.=> Ngày 20/06/2019 Apple tổ chức chương trình “Tự nguyện thu hồi và thay thế pin ở một số lượng hạn chế các máy laptop MacBook Pro 15-inch của Apple”

- Sản phẩm thu hồi do hết vòng đời sử dụng Các sản phẩm như tivi cũ, máy in, laptop hư hỏng lỗi mẫu mã, có nhiều công ty thu hồi lại mang đi tái chế thay vì thải

ra môi trường

- Sản phẩm thu hồi do hết vòng đời sản phẩm: các sản phẩm ở cuối vòng đời vật chất hoặc vòng đời kinh tế

Ví dụ: Máy đánh chữ rất phổ biến được giới thiệu vào cuối thế kỷ IX do cách nó làm cho văn bản dễ dàng hơn và hiệu quả hơn Nhanh chóng chuyển quagiai đoạn tăng trưởng thị trường đến giai đoạn trưởng thành, máy đánh chữ bắt đầu đi vào suy thoái với bộ xử lý văn bản điện tử và sau đó là máy tính, máy tính xách tay và điện thoại thông minh