Chương 1 HỌC THUYẾT MÁC LÊNIN VỀ CHIẾN TRANH VÀ QUÂN ĐỘI LÀ MỘT KHOA HỌC 1 C Mác và Ph Ăngghen đã đem đến cho lý luận về bạo lực một tinh thần mới, thực sự khoa học C Mác và Ph Ăngghen đã đấu tranh kh.
Trang 1Chương 1 HỌC THUYẾT MÁC - LÊNIN VỀ CHIẾN TRANH
VÀ QUÂN ĐỘI LÀ MỘT KHOA HỌC
1- C.Mác và Ph.Ăngghen đã đem đến cho lý luận về bạo lực một tinh thần mới, thực sự khoa học C.Mác và Ph.Ăngghen đã đấu tranh không khoan nhượng với “lý luận bạo lực tư sản”, để khẳng định bạo lực là một phạm trù lịch sử Nguồn gốc của bạo lực gắn với chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất và đối kháng giai cấp Bản chất của bạo lực là điều kiện, phương tiện để một giai cấp, một nhà nước thực hiện mục đích chính trị của mình Sức mạnh của bạo lực xét đến cùng do kinh tế quyết định và phụ thuộc vào kinh tế C.Mác và Ph.Ăngghen còn chỉ ra vai trò của bạo lực, đặc biệt là bạo lực cách mạng Trong tác phẩm “Chống Đuyrinh”, Ph.Ăngghen viết: “Nhưng bạo lực còn đóng một vai trò khác trong lịch sử, vai trò cách mạng; nói theo C.Mác, bạo lực còn là bà đỡ cho mọi xã hội cũ đang thai nghén một xã hội mới” C Mác và Ph.Ăng ghen, Toàn tập, tập 20, Nxb Chính trị quốc gia,
Hà Nội 1994, tr 259 Như vậy, trong xã hội có phân chia giai cấp, bất cứ một giai cấp, nhà nước nào muốn duy trì ách thống trị của mình, bảo vệ lợi ích kinh tế cũng phải dùng bạo lực Theo đó, bất cứ giai cấp, tầng lớp tiến bộ nào muốn lật đổ chế độ
cũ lỗi thời, lạc hậu, xây dựng một xã hội mới tiến bộ hơn góp phần thúc đẩy lịch sử
xã hội loài người tiến lên cũng phải dùng bạo lực cách mạng
2- Vấn đề bạo lực và bạo lực cách mạng luôn được V.I.Lênin quan tâm và coi
đó là cơ sở lý luận để tiếp tục phát triển tư tưởng về chiến tranh và quân đội Người luôn đấu tranh kiên quyết chống lại những tư tưởng xuyên tạc quan điểm của C.Mác
và Ph.Ăngghen về bạo lực Theo V.I.Lênin, bạo lực cách mạng có vai trò rất quan trọng, là điều kiện cần thiết cho các cuộc cách mạng xã hội, là công cụ, phương tiện
để giai cấp cách mạng sử dụng lật đổ chính quyền của giai cấp thống trị phản động Thực chất của bạo lực cách mạng là bạo lực của quần chúng dưới sự lãnh đạo của giai cấp tiến bộ chống lại giai cấp phản động lạc hậu V.I.Lênin khẳng định : “Nhà
Trang 2nước tư sản bị thay thế bởi nhà nước vô sản (chuyên chính vô sản) không thể bằng con đường “tiêu vong” được, mà chỉ có thể theo quy luật chung bằng một cuộc cách mạng bạo lực thôi” V.I.Lênin, Toàn tập, tập 33, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva,1978, tr
27 Vì vậy, sử dụng bạo lực cách mạng để đập tan bạo lực phản cách mạng là quy luật tất yếu
3- Trên cơ sở những quan điểm cơ bản của C.Mác và Ph.Ăngghen về vấn
đề chiến tranh, từ việc tổng kết các cuộc chiến tranh trong thời kỳ đế quốc chủ
nghĩa, V.I.Lênin đã chỉ rõ nguồn gốc, bản chất, tính chất xã hội của chiến tranh, vạch rõ những quy luật khách quan của tiến trình và kết cục của chiến tranh Người luôn tự đặt câu hỏi: “làm thế nào để tìm ra “bản chất thực sự” của chiến tranh, làm thế nào để xác định được bản chất đó? Và đã tự trả lời “chiến tranh là tiếp tục của chính trị Phải nghiên cứu chính trị được tiến hành trước chiến tranh, chính trị đang dẫn đến và đã dẫn đến chiến tranh” V.I.Lênin, Toàn tập, tập
30, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva, 1984, tr 106
4- V.I.Lênin đấu tranh, phê phán các quan điểm của các lãnh tụ Quốc tế II khi
họ tách rời quan hệ giữa kinh tế với chính trị trong từng nước hoặc liên minh giữa các nước tiến hành chiến tranh Khi đánh giá về bản chất của chiến tranh Thế giới lần thứ Nhất, Người khẳng định: “…chính toàn bộ đường lối chính trị của toàn bộ
hệ thống các quốc gia ở châu Âu, trong những mối quan hệ kinh tế và chính trị của các quốc gia đó, mới là cái cần xem xét để hiểu được rằng điều tất nhiên, không thể tránh được là hệ thống ấy đã gây ra cuộc chiến tranh hiện nay” V.I.Lênin, Toàn tập, tập 32, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva, 1981, tr 102
5- V.I.Lênin đã đánh giá đúng đắn công lao và sự cống hiến của C.Ph.Claudơvít, coi ông là một trong những tác giả vĩ đại nhất về lịch sử chiến tranh, nhất là “công thức” của ông về bản chất của chiến tranh Tuy nhiên, khác về nguyên tắc với quan điểm của C.Ph.Claudơvít, V.I.Lênin luôn khẳng định sự lệ thuộc rõ ràng của chiến tranh vào mục đích chính trị của các giai cấp, nhà nước
Trang 3đang theo đuổi chiến tranh Người viết: “Chiến tranh chẳng qua chỉ là chính trị từ đầu đến cuối, chỉ là sự tiếp tục thực hiện cùng những mục đích… của các giai
cấp… với những phương pháp khác mà thôi” V.I.Lênin, Toàn tập, tập 32, Nxb Tiến
bộ, Mátxcơva,1981, tr 32,356 Luận điểm này của V.I.Lênin là sự đóng góp to lớn cho lý luận về bản chất chiến tranh, là phương pháp luận quan trọng để xem xét hiện tượng chiến tranh
6- V.I.Lênin cũng là người đầu tiên chỉ ra lý luận, tiêu chí phân chia kiểu, loại chiến tranh Theo đó, để phân kiểu, loại chiến tranh một cách đúng đắn, khoa học phải đứng trên lập trường của giai cấp vô sản, phải dựa vào nội dung chính trị của mỗi cuộc chiến tranh, gắn với điều kiện lịch sử cụ thể của thời đại V.I.Lênin cho rằng: “Không thể hiểu nổi cuộc chiến tranh hiện nay nếu không hiểu được thời đại”
V.I.Lênin, Toàn tập, tập 49, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva,1978,tr 388
7- Người khẳng định: “Trong lịch sử đã từng nhiều lần có những cuộc chiến tranh tiến bộ - mặc dù những cuộc chiến tranh này cũng như bất cứ cuộc chiến tranh nào khác, không tránh khỏi đem lại những nỗi khủng khiếp tai hoạ, đau khổ -nghĩa là những cuộc chiến tranh có ích cho sự phát triển của nhân loại”V.I.Lênin,
Toàn tập, tập 49, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva,1978, tr 159
8- Từ đó, Người đi đến kết luận: “có nhiều loại chiến tranh, có chiến tranh chính nghĩa và chiến tranh phản động, có chiến tranh của những giai cấp tiên tiến
và chiến tranh của giai cấp lạc hậu, có chiến tranh nhằm củng cố ách áp bức giai cấp và chiến tranh nhằm lật đổ ách áp bức ấy” V.I.Lênin, Toàn tập, tập 38, Nxb
Tiến bộ, Mátxcơva,1978, tr 403-404
9- Lý luận về quân đội mà C.Mác và Ph.Ăngghen khởi xướng được V.I.Lênin tiếp tục khẳng định, đặc biệt là vấn đề về bản chất giai cấp của quân đội V.I.Lênin
Trang 4kiên quyết đấu tranh với những quan điểm tư sản về cái gọi là "quân đội trung lập"
và khẳng định: “Không phải chỉ có dưới chính thể quân chủ, quân đội mới là công
cụ đàn áp Nó vẫn là công cụ đàn áp của tất cả các chính thể cộng hoà tư sản, kể cả những chính thể cộng hoà dân chủ nhất” V.I.Lênin, Toàn tập, tập 49, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva,1978, tr 610
10- Theo đó, Người nhấn mạnh: “Quân đội của nhà nước tư sản là công cụ vững chắc nhất để duy trì và bảo vệ chế độ cũ, là phương tiện quan trọng để đạt được các mục tiêu chính trị phi nghĩa” V.I.Lênin, Toàn tập, tập 38, Nxb Tiến bộ,
Mátxcơva,1978, tr 361
Chương 2
NGUỒN GỐC, BẢN CHẤT CỦA CHIẾN TRANH
*Khái niệm chiến tranh: Theo quan điểm Chủ nghĩa Mác - Lênin, chiến
tranh được hiểu là hiện tượng chính trị - xã hội mang tính lịch sử, là đấu tranh giữa các giai cấp, các lực lượng chính trị có địa vị, lợi ích đối lập nhau trong một nước, giữa các nước với nhau, trong đó đấu tranh vũ trang là chủ yếu, nhằm đạt tới mục đích chính trị nhất định.
*Nguồn gốc chiến tranh: Chủ nghĩa Mác - Lênin tìm nguồn gốc chiến tranh
từ hiện thực xã hội, từ những mâu thuẫn về kinh tế, chính trị, xã hội và chỉ ra nguồn gốc chiến tranh từ chế độ sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất và đối kháng giai cấp không thể điều hoà
Trang 5*Nguyên nhân của chiến tranh Trong xã hội có tồn tại chế độ sở hữu tư nhân
về tư liệu sản xuất và đối kháng giai cấp, chiến tranh là tất yếu, nhưng không phải lúc nào cũng nổ ra chiến tranh Chiến tranh chỉ nổ ra trong những điều kiện nhất
định với những nguyên nhân cụ thể của nó Nguyên nhân của chiến tranh là sự tác động tổng hợp của các nhân tố khách quan và chủ quan trong những điều
chiến tranh được chia thành các cấp độ khác nhau, có nguyên nhân chung, nguyên nhân đặc thù và nguyên nhân đơn nhất
* Bản chất của chiến tranh: V.I.Lênin khẳng định: “Chiến tranh là sự tiếp
thức khái quát của C.Ph.Claudơvít và V.I Lênin như nhau, nhưng bản chất lại
khác nhau căn bản Đối với C.Ph.Claudơvít, chính trị chỉ đơn thuần là quan hệ đối
ngoại, không đề cập đến chính trị từ quan hệ đối nội, quan hệ giai cấp trong một nước, mà quan hệ đối nội còn quyết định quan hệ đối ngoại Khi giải thích chính trị sai lầm thì giải thích bản chất chiến tranh cũng sẽ không khoa học
Bản chất chiến tranh trong quan niệm của chủ nghĩa Mác - Lênin thể hiện trên hai mặt cơ bản Trước hết, chiến tranh là một hiện tượng chính trị xã hội Chiến tranh thuộc phạm trù xã hội, đồng thời là phạm trù chính trị Chiến tranh không đồng nhất với mọi hiện tượng xã hội, mọi hiện tượng chính trị, nhưng đã là chiến tranh phải thuộc phạm trù xã hội, chính trị Thứ hai, chiến tranh không đồng nhất với chính trị, nó chỉ là kế tục chính trị bằng thủ đoạn đặc thù, thủ đoạn bạo lực vũ trang Chính trị là mục đích, là nội dung của chiến tranh, còn chiến tranh chỉ là một trong những phương thức tiến hành, thực hiện chính trị Trong các phương thức tiến hành, thực hiện chính trị, chiến tranh là phương thức đặc biệt Trước khi chiến tranh nổ ra, các phương thức phi chiến tranh đã được vận dụng, tiến hành không có hiệu lực thì phương thức chiến tranh được thực hiện
* Mối quan hệ giữa chiến tranh và chính trị
Trang 6Chiến tranh và chính trị là những hiện tượng chính trị xã hội khác nhau, nhưng quan hệ hữu cơ với nhau Quan hệ giữa chính trị và chiến tranh là một phương diện quan trọng của bản chất chiến tranh Trong mối quan hệ giữa chính
trị và chiến tranh, chính trị quyết định chiến tranh trên mọi phương diện( mục đích, tiến trình và kết cục, bản chất và tính chất chính trị xã hội)- Chiến tranh tác động trở lại chính trị Đây là tác động của một phương thức thực hiện đến
mục đích, nội dung của nó là chính trị
1- Các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác - Lênin đánh giá cao quan điểm của các nhà tư tưởng trên, đã kế thừa, phát triển và vạch ra bản chất chiến tranh V.I.Lênin khẳng định: “Chiến tranh là sự tiếp tục của chính trị bằng những biện pháp khác (cụ thể là bằng bạo lực)” C.Ph.Claudơvít, Bàn về chiến tranh, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội,1976, tr.55 Về hình thức khái quát của C.Ph.Claudơvít và V.I Lênin
như nhau, nhưng bản chất lại khác nhau căn bản Đối với C.Ph.Claudơvít, chính
trị chỉ đơn thuần là quan hệ đối ngoại, không đề cập đến chính trị từ quan hệ đối nội, quan hệ giai cấp trong một nước, mà quan hệ đối nội còn quyết định quan hệ đối ngoại Khi giải thích chính trị sai lầm thì giải thích bản chất chiến tranh cũng
sẽ không khoa học
2- V.I.Lênin cho rằng: “Mọi cuộc chiến tranh đều gắn với chế độ chính trị đã
sinh ra nó” V.I.Lênin, Toàn tập, tập 32, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva,1981, tr 100
3- V.I Lênin chỉ rõ: “ Quan điểm chính trị - giai cấp cho phép rút ra kết luận rằng, không chỉ có chiến tranh phi nghĩa, chiến tranh đế quốc, mà còn có cả hoà bình phi nghĩa, hoà bình đế quốc chủ nghĩa” V.I.Lênin, Toàn tập, tập 40, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva, 1978, tr.174
Trang 74- Ngày nay, đất nước ta đang ở trong điều kiện hoà bình, xây dựng đất nước, xây dựng chủ nghĩa xã hội, nhưng đồng thời phải luôn tăng cường cảnh giác, sẵn sàng tiến hành chiến tranh bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Đảng ta nhận định: “Trong một vài thập kỷ tới, ít có khả năng xảy ra chiến tranh
thế giới Nhưng chiến tranh cục bộ, xung đột vũ trang, xung đột sắc tộc, tôn giáo, chạy đua vũ trang, hoạt động can thiệp lật đổ, khủng bố còn xảy ra ở nhiều nơi với tính chất phức tạp ngày càng tăng” Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại
hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001, tr 14.
Vì vậy, việc nhận thức đúng đắn bản chất chiến tranh nói chung, chiến tranh chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược nói riêng có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và củng cố nền quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, xây dựng quân đội nhân dân để sẵn sàng tiến hành cuộc chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Hiện nay, một số quan điểm phản động đã cố tình xuyên tạc cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ ở nước ta Chúng tìm cách phủ nhận tính chất chính nghĩa, tiến bộ của cuộc chiến tranh này với những luận điểm khác nhau Nhận thức bản chất cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc chống thực dân Pháp và đế quốc
Mỹ ở nước ta là cơ sở khoa học phê phán những quan điểm sai trái, phản động và có thái
độ độ đúng đắn, trách nhiệm cao đối với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay
Chương 3
TÍNH CHẤT XÃ HỘI VÀ CÁC KIỂU CHIẾN TRANH
*Tính chất xã hội của chiến tranh: Với thế giới quan, phương pháp luận
duy vật biện chứng, chủ nghĩa Mác - Lênin đã nghiên cứu một cách toàn diện, triệt
để và luận giải đúng đắn, khoa học tính chất xã hội của chiến tranh Tính chất xã
hội của chiến tranh là phạm trù chỉ thái độ và sự đánh giá của một lực lượng xã
Trang 8hội về vai trò của mỗi bên tham chiến đối với tiến bộ xã hội, dựa trên những tiêu chuẩn chính trị xã hội đặc trưng để phân biệt đó là chiến tranh chính nghĩa hay phi nghĩa, tiến bộ hay phản động.
1- ở phương Đông, Ngô Khởi (440 - 381 TCN), một trong những người sáng lập tư tưởng quân sự Trung Quốc cổ đại, cũng đã có nhận xét khá sâu sắc về tính chất xã hội của chiến tranh Ông viết: “Thành Thang đánh Trụ mà dân Hạ vui mừng Đó là vì những cuộc chiến tranh của Thành Thang hợp với lẽ trời và lòng người nên mới được như vậy” Tôn Ngô Binh pháp, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 1994, tr.174 Nguyễn Trãi (1380-1442), một danh nhân văn hóa, nhà chính trị, quân sự lỗi lạc của Việt Nam cũng có những tư tưởng độc đáo về tính chất xã hội của chiến tranh, thông qua các khái niệm đại nghĩa và hung tàn
2- Đến giai đoạn đế quốc chủ nghĩa, dựa trên cơ sở phân tích một cách khoa học tình hình thực tế, V.I Lênin đã phát triển sáng tạo luận điểm của C Mác, chỉ ra nguyên tắc chung để xác định tính chất xã hội của chiến tranh là xác định nội dung chính trị của mỗi cuộc chiến tranh trong mỗi trường hợp riêng V.I.Lênin khẳng định: “Chiếm đất đai và nô dịch những nước ngoài, làm phá sản nước cạnh tranh với mình, cướp phá của cải của nước đó, làm cho quần chúng lao động không chú
ý đến những cuộc khủng hoảng chính trị trong nước của Nga, của Đức, của Anh và các nước khác, chia rẽ công nhân và lừa bịp họ bằng những lời dối trá dân tộc chủ nghĩa, và tàn sát đội tiền phong của họ để làm suy yếu phong trào cách mạng của giai cấp vô sản: Đó là nội dung và ý nghĩa thật sự duy nhất của cuộc chiến tranh
hiện nay” V.I.Lênin, Toàn tập, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva, 1980, tập 26, tr.17.
3- Để đánh giá đúng đắn tính chất xã hội của chiến tranh, V.I Lênin đòi hỏi chúng ta phải xuất phát từ lợi ích và lập trường giai cấp vô sản: “Chính đáng và chính nghĩa theo quan điểm nào? Chỉ có quan điểm của giai cấp vô sản xã hội chủ nghĩa còn các quan điểm khác chúng ta không thừa nhận” V.I.Lênin, Toàn tập, Nxb Tiến bộ, tập 36, Mátxcơva,1978, tr 357 - 358
Trang 9Tiêu chuẩn đánh giá tính chất xã hội của chiến tranh theo quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin bao gồm nhiều mặt: chính trị, pháp luật, đạo đức, thẩm mỹ
4- Đánh giá tính chất xã hội của chiến tranh về mặt đạo đức có ý nghĩa rất lớn, như Lênin chỉ rõ: “Lòng tin vào cuộc chiến tranh chính nghĩa, sự giác ngộ rằng cần phải hy sinh đời mình cho hạnh phúc của những người anh em là yếu tố nâng cao tinh thần của binh sỹ và làm cho họ chịu đựng được những khó khăn chưa từng thấy” V.I.Lênin, Toàn tập, Nxb Tiến bộ, Mỏtxcơva,1981, tập 32, tr 99-100
5- Ngày nay, chân lý lớn của thời đại là: “hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ
và tiến bộ xã hội” Đảng Cộng sản Việt Nam, Cương lĩnh xây dựng đất nước trtong
thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xó hội, Nxb Chớnh trị quốc gia, Hà Nội, 1991, tr.10.
Do vậy, tất cả những cuộc chiến tranh chống lại các mục tiêu này đều là phi nghĩa Điều đó cho phép kết luận rằng, trong kiểu chiến tranh thời đại ngày nay có những cuộc chiến tranh chính nghĩa cơ bản sau: 1 Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa; 2 Chiến tranh cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động ở các nước chống giai cấp tư sản và các thế lực phản động; 3 Chiến tranh giải phóng dân tộc; 4 Chiến tranh bảo vệ chủ quyền quốc gia của các nước tư bản chống chiến tranh xâm lược của các nước đế quốc Các cuộc chiến tranh phi nghĩa gồm:
1 Chiến tranh của các nước đế quốc chống các nước xã hội chủ nghĩa; 2 Chiến tranh của các giai cấp bóc lột chống giai cấp công nhân và toàn thể nhân dân lao động; 3 Chiến tranh thực dân cũ và mới; 4 Chiến tranh đế quốc xâm lược trong hệ thống tư bản chủ nghĩa
6- Chiến tranh chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược của nhân dân
ta còn là một bộ phận của cuộc đấu tranh cách mạng của nhân dân tiến bộ thế giới, góp phần đẩy mạnh phong trào độc lập dân tộc ở các nước thuộc địa và phụ thuộc, bảo vệ công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, thúc đẩy phong trào dân chủ, tiến bộ xã hội của nhân dân các nước đế quốc và phong trào hoà bình thế giới Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Việt Nam ta là một bộ phận của phe dân chủ thế
Trang 10giới Hiện nay lại là một đồn luỹ chống đế quốc, chống phản dân chủ do Mỹ cầm
đầu” Hồ Chớ Minh, Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia , Hà Nội.1995, tập 6, tr.170.
7- Đây là cơ sở lý luận và thực tiễn giúp chúng ta phê phán quan điểm phản động, phản khoa học về các cuộc chiến tranh giải phóng của nhân dân ta Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII viết: “Một vài tác phẩm viết về kháng chiến đã không phân biệt chiến tranh chính nghĩa và phi nghĩa”
Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương khóa 8, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội,1998, tr.48.
8- Phân chia kiểu chiến tranh luôn được các nhà lãnh đạo chính trị, quân sự và các nhà tư tưởng thuộc các khuynh hướng khác nhau hết sức quan tâm Claudơvít, nhà lý luận quân sự của nước Phổ đã viết: “Lúc bắt đầu chiến tranh, một trong những công việc đầu tiên quan trọng nhất, quyết định nhất, mà chính nhà chính trị hoặc người tổng chỉ huy cần phải làm là xác định thật đúng loại chiến tranh nào mà ông ta đang tiến hành để khỏi liệt nó vào loại khác với bản chất của nó đó là vấn
đề chiến lược đầu tiên và rộng lớn nhất trong các vấn đề chiến lược” Claudơvít,
“Bàn về chiến tranh”, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội 1976, tr 27- 28
9- Phân chia kiểu chiến tranh có tầm quan trọng đặc biệt trong nhận thức và hoạt động thực tiễn Chỉ trên cơ sở xác định đúng kiểu chiến tranh, người lãnh đạo, chỉ huy tiến hành chiến tranh mới hoạch định được chiến lược, tìm ra phương thức
và tổ chức lực lượng một cách phù hợp V.I.Lênin đánh giá cao và đặc biệt quan tâm tới việc phân chia các kiểu chiến tranh: “Tôi cho rằng không phân biệt các loại chiến tranh sẽ là một điều sai lầm về mặt lý luận và có hại về mặt thực tiễn”
V.I.Lênin, Toàn tập, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva, 1978, tập 49, tr 500 V.I.Lênin cũng
là người đầu tiên sử dụng khái niệm kiểu chiến tranh trên cơ sở lấy hệ thống các quan hệ kinh tế, chính trị giữa các nhà nước, giai cấp đã dẫn đến chiến tranh để phân loại chiến tranh