Pháp luật đại cương

*Bài giải* TheoĐiều 554 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về hợp đồng gửi giữ tài sản: “Hợp đồng gửi giữ tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên giữ nhận tài sản của bên gửi để

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG CƠ SỞ II TP HCM

CHUYÊN NGÀNH KINH TẾ ĐỐI NGOẠI

BÀI TẬP THẢO LUẬN NHÓM

Lớp: K60F - Nhóm 11

Giáo viên hướng dẫn: Th.s Lưu Thị Diệp Hạnh

Môn học: Pháp luật đại cương

Thành viên nhóm:

1 2114113056 - Hoàng Thanh Hương

2 2114113006 - Nguyễn Thị Tú Anh

3 2114113159 - Vàng Bảo Ngân Trang

4 2114113028 - Huỳnh Chí Đức

5 2114113171 - Dường Anh Trường

6 2114113010 - Lê Ngọc Lan Anh

7 2114113114 - Nguyễn Thị Cẩm Nhung

8 2114113083 - Bùi Thị Trà My

9 2114113162 - Nguyễn Bảo Trâm

10 2114113039 - Ong Ngọc Hân

11 2114113136 - Lê Thị Thủy Tiên

12 2011116559 - Nguyễn Công Thành

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 03 tháng 03 năm 2022

Bài tập 1

Nguyễn văn An là khách quen của cửa hàng Xuân Thủy, một hôm An vào cửa hàng mua hàng và có gửi xe cho bảo vệ của cửa hàng Xuân Thủy là Bình nhưng không lấy vé gửi xe Sau khi mua hàng xong, An ra lấy xe nhưng không tìm thấy xe, An báo cho chủ cửa hàng Xuân Thủy là Hoa yêu cầu bồi thường, Hoa bảo An về và Hoa sẽ có trách nhiệm hỗ trợ bồi thường

Tuy nhiên đã hai tháng trôi qua, nhiều lần An đến yêu cầu Hoa có trách nhiệm hỗ trợ bồi thường nhưng Hoa từ chối, Hoa cho rằng do bảo vệ Bình giữ xe làm mất nên An phải yêu cầu bảo vệ Bình bồi thường cho mình, cửa hàng của Hoa giữ xe có đưa vé xe đàng hoàng tại An không lấy nên giờ Hoa không có trách nhiệm với việc mất xe của An

Do đó, An khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc Hoa phải bồi thường số tiền tương đương giá trị chiếc xe cho mình Theo anh/chị trường hợp này theo pháp luật dân sự, Hoa

có phải bồi thường số tiền tương đương giá trị chiếc xe cho An hay không? Tại sao?

*Bài giải*

TheoĐiều 554 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về hợp đồng gửi giữ tài sản:

“Hợp đồng gửi giữ tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên giữ nhận tài sản của bên gửi để bảo quản và trả lại chính tài sản đó cho bên gửi khi hết thời hạn hợp đồng, bên gửi phải trả tiền công cho bên giữ, trừ trường hợp gửi giữ không phải trả tiền công.” Việc giữ xe là là sự thỏa thuận dân sự giữa người có xe và nhân viên giữ xe thông qua hợp đồng dân sự có thể được giao kết bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể chứ không bắt buộc phải bằng văn bản, cụ thể Điều 119 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về hình thức giao dịch dân sự:

“1 Giao dịch dân sự được thể hiện bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể Giao dịch dân sự thông qua phương tiện điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử được coi là giao dịch bằng văn bản

2 Trường hợp luật quy định giao dịch dân sự phải được thể hiện bằng văn bản có công chứng, chứng thực, đăng ký thì phải tuân theo quy định đó.”

Như vậy dù An không mang vé gửi xe nhưng nếu An chứng minh được mình đã gửi

xe tại đó và thỏa thuận với nhân viên giữ xe là Bình thì hợp đồng giữa An và Bình vẫn có giá trị pháp lý Vì thế An vẫn có thể yêu cầu bồi thường theo quy định tại Khoản 4 Điều

557 Bộ luật dân sự năm 2015:“ Phải bồi thường thiệt hại, nếu làm mất, hư hỏng tài sản gửi giữ, trừ trường hợp bất khả kháng.”

Trách nhiệm bồi thường cho An thuộc về Hoa-chủ cửa hàng Xuân Thùy vì theo quy định tại điều 600 Bộ luật dân sự 2015 do quan hệ giữa Bình và cửa hàng là quan hệ giữa người làm công và người sử dụng lao động Sau khi bồi thường cho An thì cửa hàng có quyền yêu cầu bảo vệ Bình hoàn trả lại số tiền bồi thường này

Bài tập 2

Trường đại học Ngoại thương và Công ty Bình Minh kí một hợp đồng, theo hợp đồng Trường đại học Ngoại thương mua 50 máy tính của Công ty Bình Minh với giá trị

là 500 triệu đồng, công ty Bình Minh có nghĩa vụ giao toàn bộ số hàng cho Trường đại học Ngoại thương vào ngày 20/6/2017 Ngày 20/6/2017 Công ty Bình Minh chỉ giao 30 máy tính, số còn lại đến ngày 30/7/2017 công ty vẫn chưa giao cho Trường đại học ngoại thương

Trường đại học Ngoại thương gửi đơn đến cơ quan có thẩm quyền yêu cầu Công

ty Bình Minh phải giao 20 máy tính còn lại trong vòng 1 tuần kể từ 30/7/2018, đồng thời phải chịu phạt vi phạm hợp đồng và đòi bồi thường thiệt hại cho Trường, Công ty Bình Minh không chấp nhận với lý do lô hàng máy tính nhập khẩu vào thời điểm 20/6/2018 gặp trục trặc không về đúng hạn nên không giao hàng cho Trường đại học Ngoại thương đúng thời hạn theo hợp đồng đã kí

Dựa vào quy định của pháp luật dân sự, hãy cho biết:

a Công ty Bình Minh có phải chịu phạt vi phạm hợp đồng và đòi bồi thường thiệt hại không? Vì sao? (2 điểm)

b Giả sử trong hợp đồng Trường đại học Ngoại thương và Công ty Bình Minh không thỏa thuận về thời hạn, địa điểm giao hàng thì Công ty Bình Minh phải giao hàng vào thời gian nào? ở đâu? Giải thích? (2 điểm)

*Bài giải*

a

- Công ty Bình Minh không phải chịu phạt vi phạm hợp đồng Vì theo khoản 2 điều 351 BLDS 2015 về trách nhiệm dân sự do vi phạm nghĩa vụ:

“ Trường hợp bên có nghĩa vụ không thực hiện đúng nghĩa vụ do sự kiện bất khả kháng thì không phải chịu trách nhiệm dân sự, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác.”

- Công ty Bình Minh không thực hiện đúng nghĩa vụ do sự việc bất khả kháng: Lô hàng ngày 20/6/2017 gặp trục trặc không về đúng hạn

- Công ty Bình Minh chậm thực hiện nghĩa vụ dân sự, chỉ phải bồi thường khi quá thời hạn gia hạn của trường ĐH Ngoại Thương trong vòng 1 tuần kể từ 30/7/2018 ( khoản 1

điều 353: “Chậm thực hiện nghĩa vụ là nghĩa vụ vẫn chưa được thực hiện hoặc chỉ được thực hiện một phần khi thời hạn thực hiện nghĩa vụ đã hết”.)

b

- Theo khoản 2 điều 277 BLDS 2015 về địa điểm thực hiện nghĩa vụ:

“ Trường hợp không có thỏa thuận thì địa điểm thực hiện nghĩa vụ được xác định như sau:

a) Nơi có bất động sản, nếu đối tượng của nghĩa vụ là bất động sản;

b) Nơi cư trú hoặc trụ sở của bên có quyền, nếu đối tượng của nghĩa vụ không phải là bất động sản.

- Khi bên có quyền thay đổi nơi cư trú hoặc trụ sở thì phải báo cho bên có nghĩa

vụ và phải chịu chi phí tăng lên do việc thay đổi nơi cư trú hoặc trụ sở, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”

- Theo khoản 3 điều 278:

“Trường hợp không xác định được thời hạn thực hiện nghĩa vụ theo quy định tại khoản 1 Điều này thì mỗi bên có thể thực hiện nghĩa vụ hoặc yêu cầu thực hiện nghĩa vụ vào bất

cứ lúc nào nhưng phải thông báo cho bên kia biết trước một thời gian hợp lý.”

- Công ty Bình Minh phải giao vào trụ sở của trường ĐH Ngoại Thương, còn thời hạn thì mỗi bên có thể thực hiện nghĩa vụ hoặc yêu cầu thực hiện nghĩa vụ vào bất cứ lúc nào nhưng phải thông báo cho bên kia trước một khoảng thời gian hợp lý

Bài tập 3

Gia đình bà Thuận nuôi 1 đàn trâu, khi lùa trâu về, bà Thuận phát hiện đã có thêm một con trâu khác nhập vào đàn trâu nhà bà Bà Thuận đã đi hỏi các gia đình có nuôi trâu gần đó nhưng không thấy gia đình nào báo mất trâu Bà Thuận đã nuôi con trâu đó cùng đàn trâu của nhà mình Vài tháng sau, con trâu lạc đó đẻ ra con nghé

Thời gian sau, ông Tư ở thôn bên đến tìm bà Thuận và nói rằng con trâu đó là của nhà ông bị lạc nên muốn nhận lại con trâu và nghé Bà Thuận không đồng ý trả lại con trâu và nghé cho ông Tư vì bà đã có công chăm sóc chúng trong thời gian dài Hỏi:

1 Trường hợp này ông Tư có đòi lại được con trâu đã thất lạc? Tại sao?

2 Giả sử ông Tư có quyền đòi lại con trâu thì ông Tư có đòi được con nghé không? Tại sao?

3 Nếu trong thời gian nuôi con trâu, bà Thuận mang trâu cho bà Hai thuê mỗi tháng 200 ngàn thì số tiền cho thuê trâu thuộc về ai? Tại sao?

*Bài giải*

* Xác định nguyên nhân mâu thuẫn:

Mâu thuẫn giữa ông Tư và bà Thuận là việc bà Thuận không đồng ý trả lại con trâu bà nuôi từ vài tháng trước và nghé con cho ông Tư vì bà cho rằng mình đã có công chăm sóc chúng trong thời gian dài

*Căn cứ pháp lý:

Điều 231 Bộ luật dân sự năm 2015 có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2017 quy định về xác lập quyền sở hữu đối với gia súc bị thất lạc:

“1 Người bắt được gia súc bị thất lạc phải nuôi giữ và báo ngay cho Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người đó cư trú để thông báo công khai cho chủ sở hữu biết mà nhận lại Sau 06 tháng, kể từ ngày thông báo công khai hoặc sau 01 năm đối với gia súc thả rông theo tập quán thì quyền sở hữu đối với gia súc và số gia súc được sinh ra trong thời gian nuôi giữ thuộc về người bắt được gia súc.

2 Trường hợp chủ sở hữu được nhận lại gia súc bị thất lạc thì phải thanh toán tiền công nuôi giữ và các chi phí khác cho người bắt được gia súc Trong thời gian nuôi giữ gia súc bị thất lạc, nếu gia súc có sinh con thì người bắt được gia súc được hưởng một nửa số gia súc sinh ra hoặc 50% giá trị số gia súc sinh ra và phải bồi thường thiệt hại nếu có lỗi cố ý làm chết gia súc.”

*Trả lời câu hỏi:

a) Theo điều 231 Bộ luật dân sự năm 2015 có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2017 quy định về xác lập quyền sở hữu đối với gia súc bị thất lạc, ông Tư có quyền được đòi lại con trâu thất lạc của nhà mình nếu thời gian bà Thuận dắt trâu lạc về nhà bà nuôi nhỏ hơn 6 tháng, vì cho đến thời điểm đó, con trâu vẫn thuộc sở hữu của ông Tư do trước đó bà Thuận không khai báo cho Ủy ban Mặt khác, nếu con trâu này thả rông theo tập quán đã 1 năm qua, thì con trâu này thuộc quyền sở hữu của bà Thuận, vì thế ông Tư không thể đòi lại con trâu thất lạc của nhà mình b) Giả sử ông Tư có quyền đòi lại con trâu thì ông Tư sẽ đòi lại được con nghé nếu kể từ thời gian bà Thuận dắt con trâu lạc về nuôi nhỏ hơn 6 tháng Dựa theo điều 231 trong Bộ luật dân sự năm 2015, bà Thuận đã vi phạm luật ngay từ đầu khi không thông báo cho Ủy ban nhân dân cấp xã lúc tìm thấy con trâu lạc, nên con trâu và nghé đều không thuộc quyền sở hữu của bà Đồng thời, ông Tư sẽ phải

trả cho bà Thuận tiền công nuôi giữ con trâu và các phí chăm sóc khác, cũng như 50% giá trị con nghé như trong điều luật đã viết

c) Nếu trong thời gian nuôi con trâu, bà Thuận mang trâu cho bà Hai thuê mỗi tháng 200 ngàn thì số tiền cho thuê trâu thuộc về bà Thuận nếu con trâu thuộc quyền sở hữu của bà, cụ thể nếu trâu là trâu thả rông theo tập quán 1 năm qua Nhưng số tiền sẽ thuộc về ông Tư nếu thời gian trên nhỏ hơn 1 năm hoặc kể từ thời gian bà Thuận đem trâu về nuôi mà không khai báo với Ủy ban nhỏ hơn 6 tháng

Bài tập 4

A và B là bạn rất thân, A là sinh viên năm thứ nhất trường Đại học Ngoại thương,

B làm việc ở công ty Hoa Mai A ngỏ ý muốn vay tiền B với số tiền là 20 triệu và B đồng

ý Sau khi đưa tiền cho A, B đã viết vào 1 tờ giấy với nội dung: “Đồng ý cho A vay 20 triệu đồng trong vòng 1 năm kể từ ngày hôm nay, ngày 10/1015" Sau 1 năm vào ngày 20/10/16, B đòi lại A số tiền trên nhưng A không trả Ba tháng trôi qua, A vẫn chưa trả B nên B khởi kiện ra tòa để đòi lại số tiền trên

a Tờ giấy trên có phải hợp đồng không? Vì sao?

b Nếu tờ giấy trên là hợp đồng thì B có đòi được A 20 triệu đã cho vay không? Vì sao?

c Nếu đòi được tiền, B có quyền gì khác đối với A liên quan đến việc A trì hoãn không chịu trả tiền cho B?

d Sau tình huống trên, bạn rút ra được bài học gì?

*Bài giải*

a) Tờ giấy trên là hợp đồng vì theo điều mục 7 điều 385 Luật dân sự 2015 đã

quy định “Hợp đồng là sự thỏa thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự.”

b) B vẫn đòi lại A được 20 triệu vì Theo điều 352 Bộ Luật dân sự 2015 về

Trách nhiệm tiếp tục thực hiện nghĩa vụ: “Khi bên có nghĩa vụ thực hiện không

đúng nghĩa vụ của mình thì bên có quyền được yêu cầu bên có nghĩa vụ tiếp tục thực hiện nghĩa vụ.” A không thực hiện đúng nghĩa vụ của mình nên B có quyền

yêu cầu A tiếp tục thực hiện nghĩa vụ trả tiền

c) Nếu đòi được tiền thì B có quyền đòi A phải trả lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả Vì theo Điều 357 Bộ Luật dân sự 2015 quy định:

“1 Trường hợp bên có nghĩa vụ chậm trả tiền thì bên đó phải trả lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả.

2 Lãi suất phát sinh do chậm trả tiền được xác định theo thỏa thuận của các bên nhưng không được vượt quá mức lãi suất được quy định tại khoản 1 Điều 468 của

Bộ luật này; nếu không có thỏa thuận thì thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều

468 của Bộ luật này.”

d) Qua tình huống trên, em rút ra bài học rằng khi thực hiện ký kết hợp đồng thì bản thân phải có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ trả tiền đúng thời hạn

Bài tập 5

Ngày 12/3/2015, Hồng và Nga làm hợp đồng mua bán xe máy viết tay, có chữ ký của 2 bên, giá bán xe 30 triệu nhưng chưa làm thủ tục sang tên Đến giữa tháng 5 thì Hồng đòi lại xe máy và đồng ý trả lại Nga 30 triệu tiền bán xe Hồng nói: xe chưa đăng

ký sang tên thì vẫn là của Hồng, Hồng có quyền đòi lại và trả lại tiền mua bán xe Hỏi làm vậy có đúng không? Biết rằng Theo quy định tại điểm g khoản 1 Điều 10 Thông tư

số 15/2014/TT-BCA ngày 04 tháng 4 năm 2014 của Bộ Công an quy định về đăng ký xe:

Giấy bán, cho, tặng xe của cá nhân phải có công chứng theo quy định của pháp luật về

công chứng hoặc chứng thực của Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn đối với chữ ký của người bán, cho, tặng xe theo quy định của pháp luật về chứng thực.

*Bài giải*

- Hợp đồng mua bán tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên bán chuyển quyền sở hữu tài sản cho bên mua và bên mua trả tiền cho bên bán (theo Điều 430 Bộ luật dân sự 2015) Sau khi giao kết hợp đồng mua bán xe, Hồng có nghĩa vụ giao xe cho Nga

và Nga có nghĩa vụ trả tiền đồng thời tiến hành đăng ký sang tên theo quy định của pháp luật Vậy việc Hồng đòi lại xe sau khi đã nhận tiền bán xe là không phù hợp với nguyên tắc thực hiện hợp đồng này

- Tuy nhiên, theo những thông tin được cung cấp ở trên, Nga và Hồng đã lập hợp đồng mua bán xe viết tay và có chữ ký của hai bên, hợp đồng đó có thể vi phạm một trong các điều kiện có hiệu lực của hợp đồng giao dịch Cụ thể như sau:

+ Hợp đồng là sự thỏa thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự Khi giao kết hợp đồng, các bên phải tuân thủ quy định pháp luật

về điều kiện có hiệu lực của hợp đồng Theo khoản 1 Điều 117 Bộ luật dân sự 2015,

“Giao dịch dân sự có hiệu lực khi có đủ các điều kiện sau đây:

+ Chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập;

+ Chủ thể tham gia giao dịch dân sự hoàn toàn tự nguyện;

+ Mục đích và nội dung của giao dịch dân sự không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.”

- Trong Khoản 2 của điều này cũng quy định: “ Hình thức của giao dịch dân sự là điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự trong trường hợp luật có quy định.”

- Đối chiếu với quy định nêu trên, khi mua xe, Hồng và Nga phải tuân thủ quy định của pháp luật có liên quan về nội dung và hình thức hợp đồng mua bán xe Theo quy

định tại điểm g khoản 1 Điều 10 Thông tư số 15/2014/TT-BCA ngày 04 tháng 4 năm

2014 của Bộ công an quy định về đăng ký xe: ”Giấy bán, cho, tặng xe của cá nhân phải

có công chứng theo quy định của pháp luật về công chứng hoặc chứng thực của Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn đối với chữ ký của người bán, cho, tặng xe theo quy định của pháp luật về chứng thực.” Nga mua xe có lập hợp đồng mua bán xe và có chữ ký của hai bên nhưng không được công chứng, chứng thực theo quy định của pháp luật nên đã vi phạm pháp luật về hình thức hợp đồng

- Theo Điều 129 Bộ luật dân sự 2015, giao dịch dân sự vô hiệu do không tuân thủ quy định về hình thức Như vậy, trong trường hợp bên bán khởi kiện yêu cầu tòa án tuyên

bố hợp đồng mua bán xe vô hiệu do vi phạm quy định về hình thức của giao dịch thì tòa

án sẽ ra quyết định buộc hai bên phải thực hiện đúng quy định này, nghĩa là hai bên sẽ phải tiến hành thủ tục công chứng, chứng thực hợp đồng mua bán xe theo quy định của pháp luật về công chứng, chứng thực Nếu bên mua và bên bán xe không thể thỏa thuận được về việc công chứng, chứng thực hợp đồng thì hợp đồng mua bán xe sẽ vô hiệu

- Và theo khoản 1 và 2, điều 131, hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu như sau:

“ - Giao dịch dân sự vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm giao dịch được xác lập.

- Khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.”

Như vậy, trong trường hợp trên, Hồng có quyền đòi lại xe và phải trả lại số tiền bán xe cho Nga

Bài tập 6

An đi du lịch ở nước ngoài về, có mượn của Sơn một máy ảnh hiệu Canon để chụp ảnh lưu niệm Hôm An về đến sân bay thì có Hồng ra đón Nhìn thấy chiếc máy ảnh,