Phân tích bản chất và vai trò của giá trị thặng dư trong phát triển nền kinh tế thị trường . Theo Anh Chị, để có nhiều giá trị thặng dư, đáp ứng yêu cầu phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam hiện nay, cần chú trọng những giải pháp như thế nào ?
Trang 1ĐỀ THI CK Môn KINH TẾ CHÍNH TRỊ MAC- LENIN – (Tự luận, đề mở) )
Phân tích bản chất và vai trò của giá trị thặng dư trong phát triển nền kinh tế thị trường
Theo Anh / Chị, để có nhiều giá trị thặng dư, đáp ứng yêu cầu phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam hiện nay, cần chú trọng những giải pháp như thế nào ?
-
Ghi chú : Sinh viên; làm bài trên file word , cỡ chữ 13 – Times New Roman và nộp bài vào Hộp thư ( email ) hoặc G_Classrom của lớp , trong ngày 12.01.2022
Bài làm Câu 1: Bản chất và vai trò của giá trị thặng dư trong phát triển nền kinh tế thị trường.
Bản chất:
- Cân bằng giá trị của tư bản chủ nghĩa là giá trị mới do lao động sống tạo thêm bên ngoài giá trị hàng hóa sức lao động, lao động không được trả công của người lao động thuê
Từ nghiên cứu học thuyết cân bằng giá trị của C Mác, vấn đề ta thấy trong giai đoạn phát triển hiện nay của đất nước
- Một, trong thời gian quá nền kinh tế, một mực nào đó, quan hệ bóc lột không thể
bị xóa Càng phát triển nền kinh tế nhiều thành phần chúng ta càng thấy rõ, khi quan hệ bóc ra thì có tác dụng giải phóng sức sản xuất và thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển, lúc đó chúng ta phải chấp nhận sự hiện diện của nó
- Hai, trong thực tế nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, mọi phương
án tìm cách định lượng rành mạch, máy móc và xơ cứng về mức độ bóc lột trong việc hoạch định các chủ trương chính sách, cũng như có thái độ phân biệt đối xử với tầng lớp doanh nhân mới khác với thực tế và không thể thực hiện Điều có sức thuyết phục hơn cả hiện nay là quan hệ phân phối phải được thể chế hóa bằng luật
- Ba, bảo vệ những quyền chính đáng của cả người lao động lẫn giới chủ sử dụng lao động bằng luật và bằng các chế tài thật cụ thể mới bảo đảm công khai, minh bạch và bền vững Những mâu thuẫn về lợi ích trong quá trình sử dụng lao động là một thực tế, việc phân xử các mâu thuẫn ấy như thế nào để tránh những xung đột không cần thiết cũng lại là một yêu cầu cấp thiết hiện nay, thể hiện trong bản chất của chế độ mới Bảo vệ được những quyền lợi chính đáng, những quyền lợi được luật pháp bảo vệ, của tất cả các bên trong quan hệ lao động là một bảo đảm cho việc vận dụng một cách hợp lý quan hệ bóc lột trong điều kiện hiện nay, đồng thời cũng là những đóng góp cơ bản nhất cho cả quá trình hoàn thiện và xây dựng mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam
- Học thuyết giá trị thặng dư của C.Mác ra đời trên cơ sở nghiên cứu phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa Phát hiện giá trị thặng dư làm nổ ra cuộc cách mạng thực sự trong toàn bộ khoa học kinh tế, vũ trang cho giai cấp vô sản thứ vũ khí sắc bén trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản
Trang 2- Hay nói cách khác, tư bản chủ nghĩa ra sức bóc lột sức lao động của người công nhân để đẩy giá trị thặng dư mà mình có được lên mức cao nhất Chính vì vậy, người giàu sẽ giàu mãi còn người nghèo vẫn sẽ loay hoay với cuộc sống thiếu thốn của mình
Vai trò:
- Từ ý nghĩa mà thặng dư mang lại, chúng ta có thể thấy được vai trò quan trọng trong sự vận hành của nên kinh tế Khi giá trị thặng dư cao thì khả năng tái sản xuất, phát triển quy mô của doanh nghiệp càng lớn
- Việc tạo ra giá trị thặng dư về lâu dài sẽ đẩy mạnh tốc độ tăng trưởng kinh tế của
tổ chức, công ty, doanh nghiệp hay thậm chí là của một quốc gia
- Bên cạnh đó, việc tạo ra giá trị thặng dư sẽ giúp doanh nghiệp có được một nguồn tiền ổn định để đầu tư vào trang thiết bị, vật chất, từ đó hỗ trợ được và tiết kiệm sức lao động của công nhân
- Giá trị thặng dư có vai trò rất quan trọng trong việc phát triển nền kinh tế thị trường Lấy ví dụ, như trước đây khi nước ta còn ở trong nền kinh tế tập trung - quan liêu, những người lao động là lực lượng chủ yếu tạo ra sản phẩm, của cải cho
xã hội nhưng lại không phải là chủ nhân của chúng Mọi của cải đều được làm ra đều được phân phối bình quân Chính vì những điều đó đã vô tình làm triệt tiêu sự cạnh tranh, sáng tạo của người lao động, không kích thích năng động và kìm hãm
sự phát triển Nên Đảng và Nhà nước ta đã thực hiện công cuộc đổi mới, bắt đầu
từ lĩnh vực kinh tế, định hướng phát triển một nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, theo cơ chế thị trường đã làm cho giá trị thặng dư tăng đem lại những thành quả rất đáng khích lệ : tăng trưởng kinh tế luôn được giữ ở mức ổn định khá, đời sống người dân theo đó cũng ngày càng được nâng cao
- Xong chúng ta không phủ nhận những giá trị tích cực mà thặng dư mang lại, nhưng cũng vì những lẽ đó khi giá trị thặng dư tăng cũng kéo theo những hệ quả tất yếu đó là sự phân hóa giàu, nghèo Đây là một vấn nạn mà tùy theo mỗi quốc gia sẽ có những cách giải quyết khác nhau
Câu 2: Để có nhiều giá trị thặng dư, đáp ứng yêu cầu phát triển nền kinh tế thị trường
định hướng XHCN ở Việt Nam hiện nay, cần chú trọng những giải pháp như thế nào?
- Trong hơn hai mươi năm qua, nước ta thực hiện công cuộc đổi mới, bắt đầu từ lĩnh vực kinh tế, định hướng phát triển một nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, theo cơ chế thị trường đã đem lại những thành quả rất đáng khích lệ: tăng trưởng kinh tế luôn được giữ ở mức ổn định khá, đời sống người dân theo đó cũng ngày càng được nâng cao Tuy nhiên đi kèm với những thành quả này là những hệ quả
xã hội tích cực có, tiêu cực có, trên bình diện những hậu quả tiêu cực, đây là những thách thức cho Đảng và nhà nước ta trong việc giải quyết mối quan hệ giữa cái kinh tế và cái xã hội để đạt tới mục tiêu vì một sự phát triển bền vững, trong đó vừa đảm bảo kinh tế phát triển, vừa đảm bảo giải quyết tốt các vấn đề xã hội, thực hiện công bằng và bình đẳng
- Xong với việc tạo ra nhiều giá trị thặng dư thì sự phân hóa giàu nghèo càng tăng đặt ra không ít thách thức cho Đảng và Nhà nước ta, từ việc nghiên cứu học thuyết
Trang 3giá trị thặng dư của C.Mác và vận dụng lý luận này trong việc phát triển nền kinh
tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam có thể rút ra một số kết luận sau đây:
1 Trong quá trình quá độ ở Việt Nam thì học thuyết giá trị thặng dư - học thuyết
về bản chất bóc lột và địa vị lịch sử của chủ nghĩa tư bản vẫn là cơ sở phương pháp luận để nhận thức đúng chủ nghĩa tư bản hiện đại
2 Nước ta vẫn đang trong quá trình quá độ lên CNXH vì vậy nền kinh tế nước ta quan hệ bóc lột vẫn chưa thể xóa bỏ ngay được Chúng ta không thể phủ nhận quan hệ bóc lột làm thúc đẩy, vận động sự phát triển của các lực lượng sản xuất, nên chúng ta buộc phải chấp nhận sự hiện diện của nó
3 Đường lối và chính sách của Đảng và Nhà nước phải được thể chế hóa thành luật nhằm đảm bảo cho nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa phát triển, góp phần xây dựng một xã hội dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
4 Phát triển nền kinh tế thị trường nhưng phải đảm bảo quyền lợi chính đáng của người lao động và doanh nghiệp Hiện nay ở nước ta đã có những luật giúp bảo vệ người lao động và các doanh nghiệp như:
Đối với người lao động họ được các quyền về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, được quyền khiếu nại, tố cáo, khởi kiện hành vi vi phạm pháp luật
Đối với doanh nghiệp họ được tự do kinh doanh trong những ngành, nghề mà luật không cấm,tự chủ kinh doanh và lựa chọn hình thức tổ chức kinh doanh; chủ động lựa chọn ngành, nghề, địa bàn, hình thức kinh doanh; chủ động điều chỉnh quy mô
và ngành nghề kinh doanh.lựa chọn hình thức, phương thức huy động, phân bổ và
sử dụng vốn, chủ động tìm kiếm thị trường, khách hàng và ký kết hợp đồng,…
Xong với những lợi ích mà nền kinh tế thị trường và sự phát triển của giá trị thặng
dư mang lại cho nước ta thì sự phân hóa nghèo là một thực trạng tất yếu của mọi
xã hội, nó một mặt xuất phát từ bản chất của nền kinh tế, nhưng mặt khác, quan trọng hơn nó mức độ phân hoá mạnh hay yếu và qua đó thể hiện mức độ bất bình đẳng xã hội cao hay thấp còn tuỳ thuộc vào tính chất của mỗi nhà nước trong việc
đề cao hay không đề cao những yếu tố xã hội vào trong các chương trình phát triển kinh tế Nước ta cũng không nằm ngoài tính tất yếu của sự phân hoá giàu nghèo, thế nhưng với quan điểm đúng đắn và những chính sách hợp lý nhằm voà những yếu tố xã hội trong quá trình phát triển, chúng ta trong so sánh với các nước khác trong khu vực cũng như trên thế giới đã đạt những thành qủa vượt trội trên lĩnh vực xã hội, : sự ổn định chính trị, tương đối bình đẳng trong tiếp cận với các dịch
vụ xã hội như là y tế, giáo dục, khoảng cách phân tầng xã hội giữa các tầng lớp là không quá trênh lệch Trong tình trạng còn là một nước có nền kinh tế chậm phát triển, một nước nghèo thì những thành tựu trên là đáng kể