Lịch sử phát triển giáo dục đại học Việt Nam thời kỳ phong kiến 2.2.. Lịch sử phát triển giáo dục đại học Việt Nam thời kỳ pháp thuộc 2.3.. Lịch sử phát triển giáo dục đại học Việt Nam t
Trang 1HỌC PHẦN GIÁO DỤC ĐẠi HỌC THẾ GIỚI & VIỆT NAM
GIÁO DỤC ĐẠi HỌC THẾ GIỚI & VIỆT NAM
Trang 2N ội dung học phần giáo dục đại học thế giới và
Vi ệt Nam
1 Lịch sử phát triển giáo dục đại học thế giới và Việt
Nam.
2 Giáo dục đại học thế giới.
3 Đổi mới giáo dục đại học Việt Nam.
4 Đổi mới về quản lý
5 Phát triển đội ngũ giảng viên
1 LỊCH SỬ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM
1.1 Sự hình thành các trường đại học
1.2 Sự lan tỏa mô hình gdđh phương tây ra khắp thế giới
2.1 Lịch sử phát triển giáo dục đại học Việt Nam thời kỳ phong kiến
2.2 Lịch sử phát triển giáo dục đại học Việt Nam thời kỳ pháp thuộc
2.3 Lịch sử phát triển giáo dục đại học Việt Nam thời kỳ miền bắc chống
pháp và mỹ
2.4 Lịch sử phát triển giáo dục đại học Việt Nam thời kỳ miền nam bị
chiếm
2.2 Lịch sử phát triển giáo dục đại học Việt Nam thời kỳsau giải phóng
đến nay
Trang 3Trường đại học có từ bao giờ?
Nhà trường xuất hiện khi GD có ý thức xuất hiện, có
người dạy và người học có mục đích,
Trường đại học xuất hiện khi hệ thống giáo dục có sự
phận tầng
Trường đại học xuất hiện khi XH xuất hiện nhu cầu “thầy”
(thầy tu, thầy cãi, thầy thuốc, thầy giáo, quản lý xã hội…)
1.1 SỰ HÌNH THÀNH CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC
Giáo dục đại học phương đông:
Các trường Nho giáo cho giới quý tộc Trung Quốc, có cách đây
gần 3000 năm, các trường gurukula của đạo Hindu và vihares của
đạo Phật cho các sư sãi ở Ấn Độ, các trường madrasahs cho các
giáo sĩ đạo Hồi, các trường Tokugawa han của tầng lớp samurai
Nhật Bản
Các trường trên đều dạy các tín điều, văn học, chút ít kỹ năng
tính toán, rất ít tư duy phân tích, phục vụ cho quan chức bộ
máy thống trị và các các nhà truyền giáo
1.1 SỰ HÌNH THÀNH CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC
Trang 4Giáo dục đại học phương tây:
Trường ĐH đầu tiên là Bogogna (1088 Bo lo g na) Ý)
Từ thế kỷ 12 đến đầu thế kỷ 16 là thời kỳ hình thành và phát
triển các trường đại học có tính quốc tế ở châu Âu
Các trường ra đời nhằm đào tạo giới tinh hoa phục vụ nhà
thờ, nhà nước và các nghề quan trọng thời bấy giờ là hành
chính, luật và y cùng với thần học
1.1 SỰ HÌNH THÀNH CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC
Nội dung giáo dục:
Các trường thường dạy các kỹ năng cơ bản cần cho các nghề
văn chương : Đó là ngữ pháp (grammar), tu từ (rhetoric) và
biện chứng (dialectic)
Tiếp đến được bổ sung bởi 4 môn quadrivium nữa bao gồm âm
nhạc, số học, hình học, và thiên văn, tạo thành hệ thống bảy
môn liberal art, là tất cả những kiến thức chung mà một con
người được giáo dục cần đến trong hoạt động nghề
nghiệp của mình
1.1 SỰ HÌNH THÀNH CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC
Trang 51088 trường ĐH đầu tiên là Bogogna – Ý được thành lập
Khoảng đầu TK 12 các viện đại học (university- VĐH) Paris
1167 VĐH Oxford được hình thành từ các trường của thành phố
và sự quay về của các sinh viên Anh từ Paris, Ý do một biến
động ở đó
Và vào 1209 VĐH Cambridge được thành lập với sự di chuyển
giáo chức và sinh viên từ Oxford
Khoảng 1230 có đại học Reggio Emilia, Vicenza, Arezzo, Padua,
Neapel, Vercelli, Toulouse, Orlêans, Angers, Cambridge, Valencia
und Salamanca
1.1 SỰ HÌNH THÀNH CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC
1347 trường đại học đầu tiên được thành lập tại Prague, các
sinh viên nghèo không thể đi Pháp và Ý đến học tại đó rất
đông, từ Bohemia, Balan, Bavaria và Saxony
1386 người Germans ly khai để xây dựng các trường học mới
và phát triển mạnh đặc biệt ĐH Heidelberg, ĐH Leipzig 1409
1.1 SỰ HÌNH THÀNH CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC
Trang 64 16
38
72
0
10
20
30
40
50
60
70
80
Thế kỷ 12 Thế kỷ 13 Thế kỷ 14 Thế kỷ 15
Số trường đại học
1.1 SỰ HÌNH THÀNH CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC
1.2 S Ự LAN TỎA MÔ HÌNH GDĐH PHƯƠNG TÂY RA KHẮP THẾ GIỚI
Thuộc địa của Vương quốc Anh
Ở Mỹ: Harvard (1636), Yale (1701), New York (1754), Princeton
(1748), Pennsylvania (1754) v.v Các trường này theo mô hình của
Oxford và Cambridge và mô hình Scotland, nhấn mạnh giáo dục đại
cương và các đặc trưng đạo đức
Ở địa phận Canada thuộc Anh được thành lập một số trường đại học
New Brunswick (1785), King’s (1828), Toronto (1849), St.Mary’s
(1802), Dalhousie (1818), McGill (1821)…
Ở Úc mỗi bang đều lập trường đại học của mình: Ví dụ các trường đại
học Sydney (1850), Melbourne (1853), Adelaide (1874), Hobart
Tasmania (1980), Brisbane (1909), Perth (1911)
Trang 7Ở các nước vốn là thuộc địa của Pháp, Hà Lan
Ở thế kỷ 17 và đầu thế kỷ 18 người Pháp nói chung không lập trường
đại học ở thuộc địa, ngoài trường đạo Laval ở Québec (1635) nội tiếng
và một trường do người Pháp da đen tại Angiers (1879)
Từ năm 1945, Pháp đưa ra đường lối mới khi các thuộc địa khác trở
thành một phần của “chính quốc” Pháp, một số trường đại học được
thành lập ở Tunisia, Marocco và Senegal
Hà Lan cũng xuất khẩu GDĐH rất muộn Ở Indonesia thuộc Hà Lan
không có trường đại học nào được thành lập trước ngày độc lập
(1947) Vào năm 1947, VĐH Indonesia ở Jakarta được thành lập bằng
cách nhập nhiều trường đại học đã hình thành trước đó
1.2 S Ự LAN TỎA MÔ HÌNH GDĐH PHƯƠNG TÂY RA KHẮP THẾ GIỚI
Trung Quốc
Hệ thống thi cử của phong kiến Trung Quốc bị hủy bỏ vào năm
1905, và cho đến cuộc Cách mạng năm 1911 có 3 VĐH và 38
trường đại học kiểu phương Tây được thành lập
Cho đến ngày thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung hoa năm
1949 có 55 VĐH, 79 trường đại học chuyên ngành và 81 trường kỹ
thuật khác,
1.2 S Ự LAN TỎA MÔ HÌNH GDĐH PHƯƠNG TÂY RA KHẮP THẾ GIỚI
Trang 8SO SÁNH S Ố SV/THANH NIÊN Ở ĐỘ TUỔI ĐẠI HỌC (GER) BIẾN ĐỔI NHƯ SAU Ở
CHÂU ÂU VÀ HOA K Ỳ
1860 1900 1940 1860 1900 1920
0.46% 0.88% 2.07% 1,1% 2.3% 9.1%
2 L ỊCH SỬ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC VIỆT NAM
Vi ệt Nam có trường Đại học từ bao giờ?
Trang 91076 triều nhà Lý thành lập văn miếu Quốc Tử Giám (chưa phải
đúng nghĩa một trường đại học theo kiểu châu âu)
Thời kỳ bắc thuộc: (lần 4: 1407 – 1427) và phong kiến với nội dung
là tứ thư và ngũ kinh:
TỨ THƯ: là “NHÂN-TÍN-LỄ -NGHĨA”
NGŨ KINH: KINH THI, KINH THƯ, -KINH XUÂN THU, KINH DỊCH,
KINH LỄ
Nội dung chủ yếu về đạo lý, thơ phú và triết học nho giáo
2.1 LỊCH SỬ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC VIỆT NAM THỜI PHONG KIẾN
Thi và xác đInh trình độ:
Thi hương - Thi hội – Thi đình -> hương cống/cử nhân-> ông
nghè/tiến sĩ -> Trạng nguyên
Thi hương gồm 4 bài : kinh nghĩa (nghị luận), thơ phú (kinh
thi), chiếu,sớ,chế (văn bản hc), văn sách, toán pháp Đỗ gọi là
hương cống/cử nhân/tú tài
2.1 LỊCH SỬ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC VIỆT NAM THỜI PHONG KIẾN
Trang 10Thi và xác định trình độ:
Thi hội: là một khóa thi cử về Nho học do bộ Lễ của triều
đình phong kiến tổ chức 3 năm một lần tại các trường trung
ương để tuyển chọn người có tài, học rộng Hội thi như thi
hương nhưng có cập nhật thời sự Đỗ gọi là ông nghè/tiến sĩ
2.1 LỊCH SỬ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC VIỆT NAM THỜI PHONG KIẾN
Thi và xác định trình độ:
Thi đình: tại điện/sảnh; có vua là chánh khảo; nội dung đòi hỏi
sâu sắc và thời sự, là kỳ thi nối cho những người đã đỗ thi hội:
đó gọi là Tiến sỹ và Tam khoa Thi đậu có 3 hạng: trạng
nguyên-bản nhãn- thám hoa
2.1 LỊCH SỬ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC VIỆT NAM THỜI PHONG KIẾN
Trang 11Từ 1862- 1917: giao thoa 2 nền gd: nho giáo và tân học
Sau 1917-1945: giáo dục có thứ bậc chỉ phát triển bề ngang, ít phát
triển lên bậc học cao
GDCN bắt đầu phát triển từ năm 1902
Sau năm 1917 theo kiểu pháp có các trường cao đẳng sư phạm
(1917), CĐ luật và hành chính (1918), CĐ nghệ thuật và kiến trúc
(1924), trường cao đẳng Nông Lâm (1938),
Trường Đại học Y Dược hỗn hợp (1941), trường Đại học Luật Khoa
(1941), trường cao đẳng Thú y (1941), trường cao đẳng Công chính
(1944) và đặc biệt mở trường Cao đẳng Khoa học năm 1941 Tất cả
các trường đại học và cao đẳng nói trên tập hợp thành VĐH Đông
Dương (université Indochinoise)
2.2 TH ỜI KỲ PHÁP THUỘC (1884-1945)
Sau năn 1954 các trường đại học ở Hà Nội được tiếp quản tổ chức
thành đại học Y-Dược, Đại học và Sư phạm Văn Khoa, Đại học và Sư
phạm Khoa học tự nhiên
Năm học 1956-1957 năm trường đại học đầu tiên theo mô hình của
Liên xô tại Hà Nội được khai giảng: Đại học Tổng hợp, Đại học Bách
khoa, Đại học Y-Dược, Đại học Sư phạm, Đại học Nông-Lâm
1960-1961 thành lập thêm các trường đại học Mỹ thuật, Kinh tế Kế
hoạch, Thủy lợi, Giao thông Vận tải tại Hà Nội và trường đại học Sư
phạm tại Vinh
2.3 TH ỜI KỲ MIỀN BẮC CHỐNG PHÁP VÀ MỸ
Trang 12Năm học 1962-1963 thêm trường Đại học Ngoại thương
1963-1964 thêm các trường đại học Bưu điện, Thể dục thể thao,
Dược, Thương nghiệp, Tài chính Kế toán
1966-1967 thêm các trường đại học Mỏ-Địa chất, Công nghiệp
nhẹ, Thủy sản, Nông nghiệp 2, Sư phạm Việt Bắc, Sư phạm 2, Sư
phạm ngoại ngữ
Đến 1975 miền bắc có 30 cơ sở giáo dục đại học
2.3 THỜI KỲ MIỀN BẮC CHỐNG PHÁP VÀ MỸ
Bậc đại học có 2 loại bình thường: các trường đại học đa lĩnh vực
được gọi là VĐH (university) và các trường cao đăng cộng đồng
(community college) được gọi là Viện Đại Học cộng đồng (VĐHCĐ)
VĐH Sài Gòn thành lập năm 1955, VĐH Huế thành lập năm 1957, VĐH
Cần Thơ thành lập năm 1966, VĐH Bách khoa Thủ Đức thành lập năm
1973 (gồm Đại học Kỹ thuật Phú Thọ, Đại học Nông nghiệp Thủ Đức
và Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thủ Đức)
VĐH cộng đồng Duyên Hải thành lập năm 1971, VĐHCĐ Quảng Đà
thành lập năm 1974, VĐHCĐ Tiền Giang thành lập năm 1974
các đại học tư, như VĐH Đà Lạt, VĐH Vạn Hạnh, VĐH Minh Đức
2.4 TH ỜI KỲ MIỀN NAM BỊ CHIẾM
Trang 132.4 THỜI KỲ MIỀN NAM BỊ CHIẾM
VĐH, VĐHCĐ, loại hình đại học tai miền nam trước đây bị xóa bỏ, các
trường đại học được tổ chức lại theo mô hình các trường đại học ở Miền
Bắc
tổ chức lại và hình thành các đại học tổng hợp như ĐHTH Huế, các
trường đơn lĩnh vực đơn ngành tại Tp.HCM có đại học Bách Khoa, Đại
học Y dược, Đại học Nông lâm, đại học Sư phạm, Đại học Sư phạm Kỹ
thuật, Đại học kinh tế, Đại học tài chính, Đại học kiến trúc…
Huế có, Đại học sư phạm, Đại học Y, Đại học nông nghiệp: Đà Nẵng có
Đại học Bách Khoa Đà Nẵng được xây dựng mới;
2.5 TH ỜI KỲ SAU GIẢI PHÓNG
Trang 14S ố lượng trường CĐ, ĐH CQ&TC
0
50
100
150
200
250
300
350
400
450
79 99 108 115 119 130 142
166 182 194 197 193 187 187 187 189
5 5 6
6 8 7 9
17 24
29 30 30 28 30 30 30
52 57
60 64 68 71
79
109 120
124 127 138 150 156 159 163
17 17
17 17 19
22 25
30
40 45
46 50 54 58 60
60
ĐH Ngoài công lập -Non Public
ĐH Công lập - Public
CĐ Ngoài công lập -Non Public
CĐ Công lập - Public
S ố lượng sinh viên CĐ, ĐH CL-NCL
500.000
1.000.000
1.500.000
2.000.000
2.500.000 Cao đẳng Ngoài công lập - Non Public
Ccao đẳng Công lập - Public Đại học Ngoài công lập - Non Public Đại học Công lập - Public
Trang 15S ố lượng sinh viên CĐ, ĐH CQ&TC
500.000
1.000.000
1.500.000
2.000.000
2.500.000
Hệ CĐ khác - Others training Tại chức CĐ - In service training
Hệ CĐ dài hạn - Full time training
Hệ ĐH khác - Others training
Hệ ĐH tại chức - In service training
Hệ ĐH dài hạn - Full time training