Tài liệu Ca dao than phận nghèo ppt

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Miền Nam, Tiền Giang Câu số 2360 Đường xa xôi anh tới lui không được Gửi lời về trước dặn sau thăm dò Bãi Dài cát nhỏ sạn to Anh

Trang 1

Ca dao than phận nghèo

Trang 2

Ăn bựa hôm lo bựa mai

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Tình cảnh nghèo túng, quẩn

bách phải chạy ăn từng bữa Quanh năm chỉ lo cho mấy cái tàu há mồm, ăn bựa hôm lo bựa mai Xuất xứ: - Miền Trung, Nghệ Tĩnh (Câu số 5376 )

Ăn cùng chó ló xó cùng ma

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số

5535 )

Ăn lắm thì nghèo, ngủ nhiều thì khó

5629 )

Ăn mì, bắp, khoai lang,

Chí dĩ gạo, tấm, mắm, đàng (đường), muối, rau…

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Hoặc: Xin mì, bắp, khoai

lang, Xuất xứ: - Miền Trung, Phú Yên, (Câu số 5691 )

Ăn nu, đụ khỉ

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Giải Thích Phương Ngữ: Ăn

nu (nâu), đụ (tục) khỉ; (Nâu; Củ nâu rất chát, thú rừng như nhím, tê tê, lợn rừng cũng chỉ ăn khi quá đói) Chỉ cuộc sống khốn khổ của con người, chẳng khác gì thú

Trang 3

vật Đồ ăn nu, đụ khỉ Xuất xứ: - Miền Trung, Nghệ Tĩnh (Câu số 5816 )

Ăn tuyết nằm sương (uống sương)

5953 )

Ăn vay từng bữa không cửa không nhà

5966 )

Ăn xó bếp chết gầm chạn (ngủ gầm chạn)

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số

5987 )

Đầu tôm nấu với ruột bầu

Chồng chan, vợ húp gật đầu khen ngon

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Miền Nam, Tiền

Giang (Câu số 2360 )

Đường xa xôi anh tới lui không được

Gửi lời về trước dặn sau thăm dò

Bãi Dài cát nhỏ sạn to

Anh thương em để đó về lo đồng tiền

Hậu ân hậu lễ hậu tiền

Trang 4

Anh thương em cho lắm khôn tiền cũng xa

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Miền Trung,

Khánh Hòa (Câu số 16408 )

Đất láng nguyên tự nhiên cỏ mọc,

Anh mảng lo nghèo, bạn ngọc có đôi,

Đó có đôi thì thôi bớ bậu !

Lui tới làm gì cho lậu tiếng ra

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Miền Nam, Cần

Thơ (Câu số 2319 )

Đất tháng giêng tự nhiên cây cỏ mọc

Bởi mang chữ nghèo con bạn ngọc mới thôi

Đất xấu mà hại kiếp hoa

Số nghèo làm hại con nhà thông minh

Đi đâu bỏ mẹ bỏ chuông

Bỏ ghè tương lạt, bỏ buồng chuối non

14725 )

Trang 5

Đồng tiền chiếc đũa chia ly

Anh về lấy vợ, em đi lấy chồng

Đổng Kim Lân hồi còn nhỏ

Đi bán giỏ nuôi mẹ già

Anh gặp em đây không cửa không nhà

Muốn vô gá nghĩa biết là được không?

Đứa đi chẳng bực cho bằng đứa chực nồi cơm

16118 )

Đừng có chết mất thì thôi

Kìa như cái cóc bôi vôi lại về (*)

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Có bản khác: Sống thì có lúc

no xôi chán chè Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 16194 )

Đừng thấy anh nghèo mà phụ,

Đừng thấy anh khó mà vong,

Trang 6

Nước lớn còn có khi ròng,

Làm người ai khỏi mắc vòng gian nan

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Miền Nam, Bạc

Liêu (Câu số 2846 )

Đêm khuya ôm lấy cột chèo

Sương sa gió lạnh phận nghèo phải đi

14986 )

Đêm khuya vắng vẻ thỏ thẻ hỏi nàng

Tiền riêng bao chút, vòng vàng mấy đôi

Cũng vì duyên nợ lôi thôi

Đôi ta gặp gỡ nửa đường đứt dây

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Miền Nam, An

Đêm khuya anh thức dậy xem trời

Thấy sao Nguyệt Bạch

Ngó xuống lòng rạch

Thấy con cá chạch đỏ đuôi

Nước chảy xuôi con cá buôi lội ngược

Trang 7

Nước chảy ngược con cá nược rượt theo

Anh than với em rằng số phận anh nghèo

Đũa tre đâu dám sánh đèo với đũa mun

Đó nghèo thì đây cũng nghèo

Đôi ta như bọt với bèo dưỡng nhau

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Miền Nam, Đồng

Tháp (Câu số 2634 )

Đôi ta xứng đôi, người chê không xứng

Thương phận anh nghèo, ngồi đứng không yên

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Miền Nam, Vĩnh

Long (Câu số 2698 )

Đói thì đầu gối phải bò

Cái chân phải chạy, cái giò phải đi

15803 )

Ai đi trẩy hội Chùa Hương

Làm ơn gặp khách thập phương hỏi dùm

Trang 8

Mớ rau sắng, quả mơ non

Mơ chua sắng ngọt biết còn thương chăng?

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * xem bài Rau Sắng Chùa

Hương Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 10440 )

Đói lòng ăn đọt chà là

Để cơm nuôi mẹ, mẹ già yếu răng

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Miền Nam, Bến

Tre, Tiền Giang, Bạc Liêu (Câu số 2654 )

Đói lòng ăn đọt chà là,

Để cơm nuôi mẹ, mẹ già yếu răng

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Bản Tiền Giang: Đói lòng ăn

hạt chà là; Bản Bạc Liêu: Đói lòng ăn hột chà là Xuất xứ: - Đại Chúng, Miền Nam, Bến Tre, Tiền Giang, Bạc Liêu (Câu số 15685 )

Đói lòng ăn chén cháo môn,

Nhịn ăn nuôi mẹ cho tròn hiếu trung

Đói nghèo đây cũng phận nghèo

Đôi ta như bọt với bèo thương nhau

Trang 9

Đù cha cái đất xứ Đoài

Cơm ăn thì ít, ngô khoai thì nhiều

16072 )

Ơn cha rộng thênh thênh như (tựa) biển

Nghĩa mẹ dài dằng dặc bằng sông

Thấy em phận gái chưa chồng

Dầm sương dãi nắng nên lòng anh thương

Ơn cha rộng thênh thênh như biển

Nghĩa mẹ dài dằng dặc bằng sông

Thấy em phận gái chưa chồng

Trang 10

Dầm sương dãi nắng nên lòng anh thương

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Hoặc: Ơn cha rộng thênh

thênh tựa biển Xuất xứ: - Miền Nam, Tiền Giang (Câu số 26622 )

Anh thương em biết nói mần răng

Lấy gió làm quạt, lấy trăng làm đèn

6302 )

Anh thương em dầm nắng dãi mưa

Cơm đùm cơm gói sớm trưa nhọc lòng

”

6307 )

Anh thương em làm giấy giao kèo,

Thò tay điểm chỉ dẫu nghèo cũng ưng

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Miền Nam, Bến

Tre (Câu số 439 )

Anh thương em nên phải đi đêm

Té xuống bờ ruộng đất mềm không đau

May đất mềm nên mới không đau

Trang 11

Phải chi đất cứng xa nhau phen này

10828 )

Ở nhà thì sợ cái nghèo

Ra đi thì sợ cái đèo Cù Mông (*)

26523 )

Ai làm cái phận tôi nghèo

Kém ăn kém nói, kém phần khôn ngoan

Bởi chưng chẳng có bạc vàng

Cho nên em phải nhường khôn cho người

10458 )

Ai phụ tôi đất trời chứng giám

Phận tôi nghèo, tôi không dám phụ ai

Tưởng giếng sâu tôi nối sợi dây dài

Ai dè giếng cạn, tiếc hoài sợi dây

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Miền Nam (Câu số

125 )

Trang 12

Ai về Thạch Hạ mà coi,

Bắc nồi lên bếp xách oi ra đồng

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Ai về Thạch Hạ mà coi (xem),

(Thạch Hạ là xã giáp biển của huyện Thạch Hà, Hà Tĩnh, đất nhiễm mặn, bạc màu, dân tình nghèo nàn, xơ xác cái ăn hàng ngày không tự túc nổi; ăn bữa nào lo bữa

ấy Oi; giỏ đựng cua, cá hình quả bầu gáo, nắp miệng có hom để giữ không cho cua, cá bò ra) Chỉ cuộc sống tạm bợ, gặp chăng hay chớ Xuất xứ: - Miền Trung, Nghệ Tĩnh (Câu số 5290 )

Ai xui em lấy học trò

Thấy nghiêng bút mảng mà lo mà gầy

5316 )

Anh đồ ơi hỡi anh đồ

Có cơm ăn tấm trộn ngô thì vào?

Cơm tấm còn đãi dưới ao

Ngô thì chưa bẻ anh vào làm chi ?

6128 )

Anh đừng thấy đăng mà phụ đó

Trang 13

Đừng chê em nghèo khó mà vội phụ phàng

6149 )

Anh đây thật khó không giàu

Có lời nói trước kẻo sau em phàn nàn

Khó khăn ta kiếm ta ăn

Giàu người cửa ván, ngỏ ngăn mặc người

Khó khăn đắp đổi lần hồi

Giàu người đã dễ được ngồi mà ăn

10746 )

Anh đây thật khó không giàu (2)

Anh xin nói trước kẻo sau phàn nàn

Nhà anh chỉ có một gian

Nửa thì làm bếp, nửa toan làm buồng

Trời làm một trận mưa tuôn

Nửa bếp cũng đổ, nửa buồng cũng xiêu

10747 )

Trang 14

Anh bởi mảng lo nghèo,

Nổi trôi như cánh bèo mặt nước,

Biểu cho em hay trước anh đã có vợ rồi,

Đôi ta vụng chẳng xứng đôi,

Em về kiếm chỗ lựa người trao thân

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Miền Nam, (Câu số

203 )

Anh tới nhà em ăn cơm với cá

Em tới nhà anh ăn rau má lá lang

Anh cất tiếng kêu cho thấu vô buồng,

Cho em thức dậy bơi xuồng với anh,

- Theo anh thời cũng muốn theo,

Tôi sợ anh nghèo anh bán tôi đi

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Miền Nam, Đồng

Anh chê em ở rẫy ăn còng

Còn anh ở chợ ăn ròng mắm nêm

Trang 15

Anh cho em một cặp áo dà,

Một cặp quần thay ống, hai giạ mà lang khô…

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Miền Trung, Phú

Yên, (Câu số 6048 )

Anh giàu mấy mủng mấy mê

Ruộng điền mấy mẫu mà chê em nghèo

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Mủng: Thúng; Mê: Vật dụng

bằng tre dùng để hứng phân trâu khi trâu đang đạp lúa Xuất xứ: - Miền Trung, Khánh Hòa, (Câu số 6214 )

Anh là con trai nhà nghèo

Nàng mà thách thế anh liều anh lo

Trang 16

Ba hào anh để mua tem

Gửi thư mời khắp anh em xa gần

Trăm năm kết ngãi châu trần

Nhớ ngày nên lứa giao loan với mình

Họ hàng ăn uống linh đình

Cả tỉnh Hà Nội đồn mình lấy ta

Hào tư anh để mua gà

Sáu xu mua rượu, hào ba đi tàu

Bẩy xu mua lấy trăm cau

Một hào mua gói chè tầu uống chơi

Một hào cả đỗ lẫn xôi

Một hào gạo tẻ với nồi rau dưa

Anh ngồi anh tính cũng vừa

Cưới em đồng bạc chẳng thừa một xu

10780 )

Anh là con trai nhà nghèo (2)

Nàng mà thách thế anh liều anh lo

Cưới em anh nghĩ cũng lo

Trang 17

Con lợn chẳng có, con bò thì không

Tiền gạo chẳng có một đồng

Thiên hạ hàng xứ cũng không đỡ đần

Sớm mai sang hiệu cầm khăn

Cầm được đồng bạc để dành cưới em

Ba hào anh để mua tem

Mời khắp thiên hạ anh em xa gần

Thiên hạ hàng xứ đồn ầm

Sơn Tây Hà Nội đồn mình lấy ta

Một hào thì để mua gà

Bảy xu mua rượu, hào ba đi tàu

Sáu xu mua lấy trăm cau

Hào tư mua gói chè tàu uống chơi

Sáu xu gạo nếp thổi xôi

Với một xu mỡ và mười xu dưa

Cưới anh đồng bạc cũng vừa

Tính đi tính lại vẫn thừa ba xu

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * 9 câu đầu của câu 2 hoàn toàn

giống câu 1 Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 10781 )

Trang 18

Anh ngồi quạt quán Bến Thành

Nghe em có chốn anh đành quăng om

Anh ngồi quạt quán bà Lom

Hành khách chẳng có, đá om quăng lò

10813 )

Anh nghèo, chớ dòng họ anh đông

Anh nghèo, nhưng dòng họ anh đông, Mỗi người một đồng cũng cưới đặng em

Giang, Miền Trung, Phú Yên (Câu số 349 )

Anh nghèo, chớ dòng họ anh đông (2)

Mỗi người một đồng cũng cưới được em

- Tưởng rằng tiền túi anh quăng ra,

Ai dè tiền góp, quá cha ăn mày

Giang, Miền Trung, Phú Yên (Câu số 350 )

Anh than nhà nhỏ nợ nhiều

Nồi mai thì có, nồi chiều thì không

Trang 19

6289 )

Bậu đừng đỏng đảnh đòi lãnh với lương,

Vải bô bậu bận cho thường thì hơn

752 )

Bằng lăng quai màu, nón chấu, chéo dà,

Thân anh lao khổ em đà thấy chưa

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Miền Nam, Lục

Tỉnh (Câu số 670 )

Anh về ngoài Huế thắt rế tay bèo

Gởi về cho em bán gỡ nghèo đôi năm

Áo cộc quần manh

6401 )

Áo rách chi lắm áo ơi

Áo rách trăm mảnh không có nơi rận nằm

Trang 20

6434 )

Áo vá vai vá hoài vá hủy

Sao em có chồng chẳng nghĩ tới anh

Bước lên cầu, cầu oằn cầu oại

Bước xuống tàu, tàu chạy tàu nghiêng,

Em ơi ở lại đừng phiền,

Anh đi làm mướn kiếm tiền cưới em

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Miền nam (Câu số

994 )

Bạn đừng than khó than nghèo

Không ai gánh của lên đèo mà cân

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Miền Trung, (Câu

Trang 21

Bạn phỉnh ta ra đứng đầu đèo

Ai bày mưu cho bạn thấy ta nghèo bạn vong (dong)

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Miền Trung (Câu

số 11692 )

Bần tiện phu thê bách sự ai

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * When poverty comes in at the

door, loves flies out at window - Nghèo túng vợ chồng hay sinh sự Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 11730 )

Bầu bầu mà nấu canh tôm

Ăn rồi mát ruột đến hôm lại bầu

Bầu bầu mà nấu canh khoai

Ăn rồi mát ruột đến mai lại bầu

12072 )

Bậu chê qua ở rẫy ăn còng

Bậu về ở chợ ăn ròng mắm nêm

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Bậu: Bạn, bạn thân, tiếng để

chỉ người con trai, hay con gái, dùng làm đại từ nhân xưng ngôi hai; Qua: Tiếng xưng ngôi thứ nhất giữa người lớn tuổi với người ít tuổi hoặc giữa đôi trai gái,

Trang 22

(Thường đi chung với "bậu" Xuất xứ: - Miền Nam, Vĩnh Long (Câu số 12075 ) Bậu chê qua ở rẫy (biển) ăn còng

Bậu về ở chợ ăn ròng mắm nêm

Bán hàng ăn những chũm cau

Chồng con có biết cơ mầu này không? (chăng)?

11656 )

Bốn bề công nợ eo sèo

Chỉ vì một nỗi tôi nghèo mà thôi

Tôi làm tôi chẳng có chơi

Nghèo đâu nghèo mãi Trời ơi, hỡi Trời !

6985 )

Bồng em, đi dạo vườn cà

Cà non chấm mắm, cà già làm dưa

Làm dưa ba bữa dưa chua

Chị kia xách dĩa lại mua ba đồng

Trang 23

Ba đồng mắc lắm chị ơi!

Cho thêm ít miếng ăn cho rồi bữa cơm

Bổn phận em nghèo than trước anh hay,

Anh nghe em đã tỏ bày,

Lâm vô chồng vợ đững có day giàu nghèo

Yên, (Câu số 7007 )

Bởi nghèo ở chơi chuồng heo

Phải chi có của họ theo họ nhờ

số 6963 )

Bởi nghèo chịu chữ ngu si

Phải chi có của, lựa gì thua ai

số 6962 )

Bởi qua nghèo qua chịu chữ ngu si,

Phải chi qua có của hiếm gì người thương

Trang 24

Bởi vì duyên nợ của nàng,

Đôi ta gá nghĩa bạn vàng cho yên

Em có chồng như ngựa có yên,

Anh có vợ như chim quyên có bầy

926 )

Ba đồng cũng công đi chợ

6462 )

Ba đời bảy họ nhà khoai

Dù ngọt dù bùi cũng phải lăn tăn

6456 )

Ba đời bảy họ nhà tre

Hễ cất lấy gánh nó đè lên vai

6457 )

Ba đời khốn khổ ở khu

Làm không xong việc, công phu lỡ làng

Trang 25

6459 )

Ba cơm, bảy mắm,

Chín cà sớm mưa,

Trưa nắng, mới ra ló

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Giải Thích Phương Ngữ: Ba

(bát ) cơm, bảy (con) mắm, chín (quả) cà (muối) sớm mưa, trưa nắng, mới ra ló (lúa) này; Ba (bát ) cơm, bảy (con) mắm, chín (quả) cà (muối); Ăn theo tỷ lệ này là

ăn rất mặn, chỉ có người lao động nặng mới ăn mặn như vậy Hàm chỉ cuộc sống kham khổ của người nông dân, phải đổ ra nhiều công sức mới có được sản phẩm Xuất xứ: - Miền Trung, Nghệ Tĩnh (Câu số 11263 )

Ba cọc ba đồng

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Tiền thời xưa đúc bằng đồng,

khi tiêu thường để từng cọc Ý nói một số tiền quá nhỏ nhoi: Xem: Ba cọc ba đồng Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 11262 )

Bà giàu bà tát cá ao

Tôi con nhà khó tôi chao cá mè

6481 )

Trang 26

Biển Đông có lúc vơi đầy,

Mối thù đế quốc biết ngày nào quên

Cá bống kho với lá gừng,

Bà con mình đó, xin đừng quên nhau !

Càng ngày xâu nặng thuế cao,

Mất mùa nên phải lao đao, nhọc nhằn

Xóm làng nhẫn chịu cắn răng,

Bán đìa nộp thuế cho bằng lòng quan

Quan trên ơi hớt quan trên,

Hiếp dân, ăn chặn, chỉ biết tiên mà thôi !

Cây khô xuống nước cũng khô,

Phận nghèo đi tới chỗ mô cho giàu

Nhớ chăng tình nghĩa trước sau,

Bỏ thây xứ lạ, làm giàu cho ai ?

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Miền Trung, Miền

Nam, Bến Tre (Câu số 874 )

Ba với má em không tham cái nơi mâm thau, đũa trắc

Mà chịu cái nơi cơm hẩm, muối rang

Một mai có thất cơ lỡ vận thì thế gian khỏi cười

Trang 27

Bán củi để con chết rét

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * 1 - Bi kịch của người lao

động, làm ra sản phẩm mà mình không được hưởng vì bị các thế lực thống trị tước đoạt; rơi vào cảnh ngộ cùng quẫn Tội nghiệp cho cánh dân sơn tràng, bán củi để con chết rét 2- Sự đối xử bất công trong nội bộ của kẻ cầm quyền với người dưới Cái tay giám đốc này là loại bán củi để con chết rét Xuất xứ: - Miền Trung, Nghệ Tĩnh (Câu số 6572 )

Ban ngày dang nắng tối lại dầm sương

Công lao tôi khổ mình thương không mình

11674 )

Bao đành bậu dứt nghĩa phụ tình,

Nỡ quên lúc khó vợ chồng mình đói no

686 )

Căn nợ đâu thấu tới bên Tàu,

Hay là em thấy chỗ giàu em thương

Trang 28

Cơm cha cơm mẹ đã từng

Con đi làm mướn kiếm lưng cơm người

Cơm người khổ lắm, mẹ ơi !

Chả như cơm mẹ vừa ngồi vừa ăn

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Miền Nam, Bạc

Liêu (Câu số 1949 )

Cơm hẩm ăn với cà kho

Chồng xấu vợ xấu những lo mà gầy

Dạy học thì ít, bắt cua thì nhiều

Thương thầy, trò cũng muốn theo

Trang 29

Trò sợ thầy nghèo bán cả trò đi

7331 )

Cỗ cưới em thật là sang

Bánh đa cả sọt, bỏng rang cả sề

Họ mạc ăn uống thỏa thuê

Lại lấy phần về ít hạt bỏng rơi!

1878 )

Cực chi da diết diết da

Áo em hai vạt trải ra anh nằm

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Đại Chúng, Miền

Trung, Phú Yên (Câu số 12997 )

Cá lên mặt nước cá khô (2)

Vì anh, em phải giang hồ tiếng tăm

7334 )

Canh tập tàng thì ngon,

Con tập tàng thì khôn

Trang 30

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Hoặc: Rau (canh) tập tàng thì

ngon: (Rau tập tàng; rau vặt, rau dại nhiều thứ góp lại; con tập tàng; con không có cha, không rõ cha là ai, con do mẹ quan hệ không đứng đắn mà có) Rau tập tàng nấu canh hoặc luộc, ăn sống đều ngon do lạ miệng, có nhiều hương vị Con tập tàng phải chịu nhiều gian khổ tự lập sớm nên sớm khôn thì ngon, con chửa hoang thì khôn Xuất xứ: - Miền Trung, Nghệ Tĩnh (Câu số 7518 )

Canh tập tàng, cơm rang, cá náng

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Giải Thích Phương Ngữ:

Canh tập tàng, cơm rang, cá náng (nướng); (Tập tàng; hổ lốn, hỗn độn; canh tập tàng là loại canh hỗn hợp nhiều loại rau dại khác nhau) Một kinh nghiệm của dân gian về ẩm thực; canh rau vặt thì ngon vì lạ miệng, cơm rang và cá nướng ăn thơm bùi rất ngon Nói chung là những thức ăn dân dã, đơn giản mà lại ngon Xuất xứ: - Miền Trung, Nghệ Tĩnh (Câu số 7519 )

Cây bần soi bóng ghe nghèo

Qua sông gặp gió, em chèo giùm anh

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Miền Nam, Đồng

Cây khô tưới nước cũng khô,

Phận nghèo đi đến xứ mô cũng nghèo

Trang 31

Cây khô xuống nước cũng khô,

Phận nghèo đi tới chỗ mô cho giàu

Nhớ chăng tình nghĩa trước sau,

Bỏ thây xứ lạ, làm giàu cho ai ?

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Miền Trung, (Câu

số 7630 )

Cây khô xuống nước cũng khô, (2)

Phận nghèo đi tới chỗ mô cũng nghèo

7631 )

Cây oằn vì bởi gió Nam

Xa anh vì bởi mẹ ham kẻ giàu

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Miền Nam, An

Giang, Tiền Giang (Câu số 1301 )

Chị giàu chị đội nón hoa

Tôi (Em) con nhà khó tôi tha nón cời

Trang 32

8116 )

Chị giàu quần lĩnh hoa chanh

Chúng em khốn (nghèo) khó quấn quanh lụa đào

Chị giàu chị tát (đánh) cá ao

Chúng em khốn (nghèo) khó đi chao cá mè

Chị giàu chị lấy ông Nghè

Chúng em khốn khó trở về lấy vua

8119 )

Chị thời quần lĩnh tranh hoa

Chúng em tôi khó quẩn quanh lụa điều

8169 )

Chồng chài vợ lưới con câu

Thằng rể đóng đáy con dâu đi mò

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Bản Khánh Hòa: Thằng rể

đóng tát con dâu đi mò Xuất xứ: - Đại Chúng, Miền Trung, Khánh Hòa (Câu số

8967 )

Chồng chài vợ lưới con câu (2)

Trang 33

Sông Ngô bể Sở biết đâu là nhà

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Ngô là Tầu (Trung Hoa ngày

nay) Xem thêm: Người Tầu Người Tầu Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 8968 ) Chồng chài vợ lưới con câu (3)

Thằng rể đứng nhá, con dâu đặt lờ

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Nhá: Một dụng cụ bắt cá bện

bằng tre, có hom, bên trong có bỏ mồi để nhử cá Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số

8969 )

Chàng rể đóng đáy, con dâu đặt lờ

Lân la khúc vịnh mặc dầu nổi trôi

Chàng rể đóng đáy, con dâu đặt lờ

Trang 34

Chồng chài vợ lái con câu

Lân la khúc vịnh không giàu đủ ăn

Chồng chài vợ lái con câu (2)

Lân la khúc vịnh mặc dầu nổi trôi

Chồng chèo thì vợ cũng chèo (2)

Hai đứa nhà nghèo lại đụng với nhau

Yên (Câu số 8979 )

Chồng cheo thì vợ chẳng cheo

Hai bên đã nghèo lại đụng lấy nhau

số 8977 )

Chớ thấy áo dài mà sang

Bởi không áo ngắn phải mang áo dài

Trang 35

8678 )

Chợ Thốt Nốt có lập đài khán võ

Chợ Cờ Ðỗ tuy nhỏ mà đông

Thấy em buôn bán anh chẳng vừa lòng

Để anh làm mướn kiếm từng đồng nuôi em

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Thốt Nốt, Cờ Đổ: thuộc tỉnh

Hậu Giang Xuất xứ: - Miền Nam, Vĩnh Long (Câu số 1717 )

Chừng nào cho lúa trổ bông

Chị đi lấy chồng em gặm giò heo

Giò heo chị để chị treo,

Em lấy giò mèo em gặm em chơi

Trang 36

Sinh đặng một hoa

Cha mẹ chàng sinh đặng chàng ra,

Thương chàng không trượng bằng ta thương chàng

số 13209 )

Cha mẹ giàu thì con thong thả

Cha mẹ nghèo con vất vả gian nan

Sáng ngày lên núi đốt than

Chiều về xuống biển cào hang cua cồng

Chàng bòn, thiếp mót đổ chung một gùi,

Chẳng qua duyên nợ sụt sùi,

Chàng giận, chàng đá cái gùi thiếp đi

Chim kêu dưới suối Từ Bi (4a)

Nghĩa nhân còn bỏ, huống chi cái gùi ?

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Xuất xứ: - Miền Trung (Câu

số 7810 )

Chiều chiều vịt lội bờ làng

Trang 37

Thương người áo trắng vá quàng nửa vai

Chiều hôm thổn thức mong chồng

Thấy trăng lên núi mà lòng em đau

Em đau vì bởi em nghèo

Chồng em giỏi giắn, lại đeo chữ bần

Dân Ca

Có nghèo mới biết con hiếu,

Có thiếu mới biết bạn hiền

13818 )

Có ăn nhạt mới thương tới mèo

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * He that is warm think all so

Có cực khổ mới thương người khốn cùng Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 13622 ) Con ơi thân phận mình nghèo

Ham chi vợ đẹp, vợ giàu nó khinh

Trang 38

Con ơi! gia cảnh mình nghèo

Ham chi vợ đẹp vợ giầu nó khinh

12573 )

Con ơi! siêng học kẻo thua

Mai mốt mẹ cho lên chùa ăn oản ăn xôi

12582 )

Con ơi! thân phận (gia cảnh) mình nghèo

Ham chi vợ đẹp, vợ giàu nó khinh

12584 )

Con chim lông đỏ mỏ vàng

Nó kêu người ở trong làng

Đừng ham lãnh lụa, phụ phàng vải bô

Trang 39

Con không chê cha mẹ khó

Chó không chê chủ nhà nghèo

=> Tương Đương với Anh Ngữ hoặc : Ghi Chú: * Hoặc: Con chẳng chê cha mẹ

khó Xuất xứ: - Đại Chúng (Câu số 12478 )

Con ngựa vàng lông ăn vồng lang

Em đi làm mướn gặp chàng làm thuê

Đi như vầy chúng bạn cười chê

Năm ba người biết chín mười người không

Để em về chớ mẹ em trông

Con đi làm sao không thấy về

Hay là mê điệu hiền thê

Cho nên đêm tối không về phòng loan

Ước như chàng chịu đa đoan

Thì em ở lại với chàng đôi năm

Con vua thì lại làm vua

Con nhà kẻ khó bắt cua tối ngày

Trang 40

12634 )

Dĩa bằng thau, con tôm càng dựng đứng

Anh chê cha mẹ em nghèo chẳng xứng sui gia

Dĩa bàn trắng bịt vàng đơm chả,

Phụ mẫu em nghèo khoan đã bớ anh

Dầu cù là xức vô một cái

“Tui” bơi xuồng con gái bơi theo

Cảm thương thân phận tôi nghèo

Khuyên nàng trở lại, nhưng nào có nghe

Em nói với anh như đá táng cột nhà

Đá còn sai cột lời nói mà không sai

Chân giàu chưn dép mược ai

Em không ham hố mà sai lòng chàng

Tiêu đề	Tài liệu Ca dao Thần Phận Nghèo
Trường học	Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Chuyên ngành	Văn học dân gian
Thể loại	Tài liệu tham khảo
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	82
Dung lượng	310,29 KB