A MỞ ĐẦU Hoạt động quản lý hành chính nhà nước cũng như bao hoạt động khác của nhà nước Để thực hiện chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của mình đối với xã hội, các chủ thể quản lí hành chính nhà nước thực hiện rất nhiều hoạt động khác nhau và được thể hiện ra bên ngoài dưới những hình thức nhất định như ban hành các văn bản pháp luật hoặc thực hiện những hoạt động quản lý trực tiếp Các chủ thể nhà nước luôn cần đến những quy phạm pháp luật để định ra những khuôn mẫu xử sự chung cho nhiều cá nhân,.
Trang 1A MỞ ĐẦU
Hoạt động quản lý hành chính nhà nước cũng như bao hoạt động khác của nhà nước Để thực hiện chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của mình đối với xã hội, các chủ thể quản lí hành chính nhà nước thực hiện rất nhiều hoạt động khác nhau và được thể hiện ra bên ngoài dưới những hình thức nhất định như ban hành các văn bản pháp luật hoặc thực hiện những hoạt động quản lý trực tiếp Các chủ thể nhà nước luôn cần đến những quy phạm pháp luật để định ra những khuôn mẫu xử sự chung cho nhiều cá nhân, tổ chức, đối tượng quản lý trong những tình huống được dự liệu trước và có thể lặp lại nhiều lần trong thực tiễn
Và một trong những biện pháp quản lý hành chính nhà nước thông dụng nhất chính là ban hành văn bản quy phạm pháp luật Giúp các chủ thể quản lý hành chính nhà nước ban hành xác định rõ những nhiệm vụ, quyền hạn và nghĩa vụ
cụ thể của các bên tham gia quan hệ quản lí hành chính nhà nước, làm rõ thẩm quyền và thủ tục tiến hành hoạt động của các đối tượng quản lý
Trang 2II Phân tích hoạt động ban hành văn bản quy phạm pháp luật
1 Khái niệm
a Văn bản quy phạm pháp luật
Văn bản quy phạm pháp luật là sản phẩm của quá trình xây dựng pháp luật, một hình thức lãnh đạo của Nhà nước với xã hội nhằm biến ý chí của nhân dân thành luật Văn bản quy phạm pháp luật là văn bản do cơ quan nhà nước ban hành hoặc phối hợp ban hành theo thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tục được quy định trong Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật hoặc quy định trong Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, trong đó có quy tắc xử sự chung, có hiệu lực bắt buộc, được Nhà nước bảo đảm thực hiện để điều chỉnh các quan hệ xã hội theo định hướng xã hội chủ nghĩa
Thông qua các văn bản quy phạm pháp luật, các cơ quan hành chính nhà nước quy định những quy tắc xử sự chung trong lĩnh vực quản lí hành chính nhà nước; những nhiệm vụ, quyền hạn và nghĩa vụ cụ thể của các bên tham gia quan
hệ quản lí hành chính nhà nước; xác định rõ thẩm quyền và thủ tục tiến hành hoạt động của các đối tượng quản lý
b Ban hành văn bản quy phạm pháp luật
Trong quản lý hành chính nhà nước, hình thức ban hành văn bản quy phạm pháp luật là hình thức quản lý hành chính nhà nước quan trọng của các chủ thể quản lý hành chính nhà nước nhằm thực hiện chức năng chấp hành và điều hành
Ban hành văn bản quy phạm pháp luật là hình thức pháp lý quan trọng nhất trong hoạt động của các chủ thể quản lí hành chính nhà nước nhằm thực
Trang 3hiện chức năng, nhiệm vụ ý chí của mình, định hướng về hành vi cho đối tượng quản lí
C, Đặc điểm
Là văn bản do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành
Không phải tất cả những văn bản do Nhà nước ban hành là văn bản quy phạm pháp luật Ví dụ những lời tuyên bố, những lời hiệu triệu nhằm giải thích chính sách đối nội, đối ngoại của Nhà nước, tuy mang ý nghĩa pháp lý, nhưng không phải là những văn bản quy phạm pháp luật
– Là văn bản có chứa đựng các quy tắc xử sự chung mang tính bắt buộc
– Là văn bản được áp dụng nhiều lần trong đời sống xã hội đối với những trường hợp khi có những sự kiện pháp lý xảy ra Sự thực hiện văn bản không làm chấm dứt hiệu lực của nó
Phân biệt văn bản quy phạm pháp luật với văn bản pháp luật không có tính quy phạm Khi giải quyết các vụ việc cụ thể, trên cơ sở các văn bản quy phạm pháp luật, các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành những văn bản áp dụng pháp luật, làm xuất hiện ở những công dân, tổ chức, những quyền và nghĩa vụ pháp lý cụ thể Ví dụ quyết định đề bạt, bổ nhiệm cán bộ, quyết định của toà án….Những văn bản này gọi là văn bản cá biệt vì chúng chỉ được áp dụng một lần và chỉ trong quan hệ đối với cá nhân, tổ chức cụ thể được ghi đích danh trong văn bản
– Tên gọi, nội dung, trình tự ban hành được quy định cụ thể trong luật
* Phân loại
Trong hệ thống văn bản quản lý hành chính nhà nước, có các loại văn bản quy phạm pháp luật gắn với thẩm quyền ban hành như sau:
- Hiến pháp, Luật, Nghị quyết của Quốc hội
- Pháp lệnh, Nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội
- Lệnh, Quyết định của Chủ tịch nước
- Nghị định của Chính phủ
Trang 4- Quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
- Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán Tòa án Nhân dân Tối cao
- Thông tư của Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao
- Thông tư của Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao
- Thông tư của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ
- Quyết định của Tổng Kiểm toán Nhà nước
- Nghị quyết liên tịch giữa Ủy ban thường vụ Quốc hội hoặc giữa Chính phủ với
cơ quan trung ương của tổ chức chính trị - xã hội
- Thông tư liên tịch giữa Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao với Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao; giữa Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang
Bộ với Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao; giữa các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ
- Nghị quyết của Hội đồng nhân dân
- Chỉ thị, quyết định của Ủy ban nhân dân
d, Vai trò
Việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật hành chính tạo ra thể chể hành chính, tạo ra khuôn mẫu cho chủ thể hành chính, tạo ra khuôn mẫu cho chủ thể quản lý vận hành guồng máy quản lý nên đóng vai trò rất quan trọng trong toàn
bộ các hoạt động hành chính
Đồng thời thông qua hoạt động ban hành văn bản QPPL hành chính các chủ thể quản lý hành chính nhà nước:
– Ấn định các quy tắc xử sự chung trong quản lý hành chính nhà nước;
– Quy định nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của các bên tham gia quan hệ quản lý hành chính nhà nước;
Trang 5– Quy định những hạn chế và điều ngăn cấm;
– Quy định trình tự, thủ tục tiến hành các hoạt động của chủ thể quản lý