MỤC LỤC A MỞ ĐẦU 1 B NỘI DUNG 2 PHẦN MỘT LÝ LUẬN 2 I Những vấn đề chung 2 1 Một số thuật ngữ 2 2 Trách nhiệm hành chính 2 3 Vi phạm hành chính 3 II Xử lý vi phạm hành chính đối với tổ chức 5 1 Khái niệm 5 2 Nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính đối với tổ chức 5 3 Các hình thức xử phạt vi phạm hành chính đối với tổ chức 6 4 Các biện pháp khắc phục hậu quả 10 PHẦN HAI THỰC TIỄN 11 I Thực tiễn quy định pháp luật về xử lý vi phạm hành chính đối với tổ chức 11 1 Thành tựu 11 2 Hạn chế 12 II Thực tiễn.
Trang 1MỤC LỤC
A MỞ ĐẦU 1
B NỘI DUNG 2
PHẦN MỘT: LÝ LUẬN 2
I Những vấn đề chung 2
1 Một số thuật ngữ 2
2 Trách nhiệm hành chính 2
3 Vi phạm hành chính 3
II Xử lý vi phạm hành chính đối với tổ chức 5
1 Khái niệm 5
2 Nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính đối với tổ chức 5
3 Các hình thức xử phạt vi phạm hành chính đối với tổ chức 6
4 Các biện pháp khắc phục hậu quả 10
PHẦN HAI: THỰC TIỄN 11
I Thực tiễn quy định pháp luật về xử lý vi phạm hành chính đối với tổ chức 11
1 Thành tựu 11
2 Hạn chế 12
II Thực tiễn thực hiện pháp luật về xử lý vi phạm hành chính đối với tổ chức 14
III Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về xử lý vi phạm hành chính đối với tổ chức 15
C KẾT LUẬN 16
D TÀI LIỆU THAM KHẢO 17
Trang 2A MỞ ĐẦU
Quản lý Nhà Nước là một hoạt động quan trọng và cần thiết nhằm quản lý cácmối quan hệ xã hội theo một quy luật nhất định Chính vì nhu cầu quản lý cấp thiết đó,Nhà nước cho ra đời Luật Hành chính để quản lý và đảm bảo các mối quan hệ xã hội
Đấu tranh phòng chống các vi phạm pháp luật nói chung và vi phạm pháp luậthành chính nói riêng luôn là nhiệm vụ trọng yếu của đất nước, là yêu cầu, đòi hỏi củanhân dân Tổ chức là một chủ thể vi phạm hành chính Có thể thấy, tình trạng vi phạmhành chính của tổ chức diễn biến ngày càng phức tạp Để đấu tranh phòng chống tìnhtrạng này cần nắm rõ được các vấn đề lý luận cụ thể liên quan đến xử lý vi phạm hànhchính đối với tổ chức
Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 là đạo luật rất quan trọng vì đối tượngchịu sự tác động rất rộng, trên mọi lĩnh vực kinh tế, văn hóa, đời sống của xã hội,… là
cơ sở pháp lý quan trọng góp phần bảo đảm trật tự, kỷ cương quản lý hành chính, anninh, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức Luật
Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 đã có nhiều quy định cụ thể về xử lý vi phạm hànhchính đối với tổ chức
Để hiểu rõ và nắm vững hơn các quy định về xử lý vi phạm hành chính đối với tổchức, nâng cao kĩ năng áp dụng pháp luật của bản thân trong thực tiễn, em xin lựa chọn
chủ đề “Xử lý vi phạm hành chính đối với tổ chức – Lý luận và thực tiễn” là chủ đề
tìm hiểu của bài tập tiểu luận cá nhân học kì môn Luật Hành chính Việt Nam Xuất phát
từ những vấn đề lý luận chúng nhất, bao gồm: các khái niệm cơ bản, nguyên tắc xử lý viphạm hành chính đối với tổ chức, các hình thức xử phạt, các biện pháp khắc phục hậuquả, sau đó soi chiếu vào thực tiễn pháp luật về xử lý vi phạm hành chính đối với tổchức và sự thực hiện pháp luật xử lý vi phạm hành chính đối với tổ chức trên thực tế.Cuối cùng em đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật xử lý
vi phạm hành chính đối với tổ chức
Trang 3- Cơ quan hành chính: Là cơ quan hoạt động trong lĩnh vực hành pháp, nghĩa là cơ quan
có chức năng thực thi pháp luật
- Thủ tục hành chính: Là các hoạt động liên quan chủ yếu đến giấy tờ dựa trên quy địnhpháp luật và được thực hiện tại các cơ quan nhà nước
- Quy phạm pháp luật hành chính: Là các điều luật quy định về các hoạt động liên quanđến lĩnh vực hành chính
- Quyết định hành chính: Là văn bản do cơ quan hành chính nhà nước, cơ quan, tổ chứckhác hoặc người có thẩm quyền trong các cơ quan, tổ chức đó ban hành, quyết định vềmột vấn đề cụ thể trong hoạt động quản lý hành chính được áp dụng một lần đối với mộthoặc một số đối tượng cụ thể
- Hành vi hành chính: Là hành vi của cơ quan hành chính nhà nước, cơ quan, tổ chứckhác hoặc của người có thẩm quyền trong cơ quan, tổ chức đó thực hiện hoặc khôngthực hiện nhiệm vụ, công vụ theo quy định của pháp luật
- Tổ chức: Tập hợp của con người trong xã hội có phạm vi, chức năng, nhiệm vụ, thẩmquyền, cơ cấu xác định; được hình thành và hoạt động theo những nguyên tắc nhất định
Trang 4phù hợp với quy định pháp luật nhằm gắn kết con người với nhau bởi những mục đíchxác định và hành động để đạt đến mục tiêu chung.
2 Trách nhiệm hành chính
2.1 Khái niệm
Trách nhiệm hành chính là một loại trách nhiệm pháp lý, là những hậu quả pháp
lý bắt buộc mà Nhà nước buộc các cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm hành chính phảigánh chịu
2.2 Đặc điểm
- Cơ sở của trách nhiệm hành chính là vi phạm hành chính
- Trách nhiệm hành chính chủ yếu được áp dụng theo thủ tục hành chính
- Trách nhiệm hành chính được áp dụng ngoài quan hệ công vụ
Khoản 1 Điều 2 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 định nghĩa: “Vi phạm
hành chính là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính”.
Trang 5đó phải được pháp luật quy định là sẽ xử phạt bằng các biện pháp xử phạt hành chính
- Sự thiệt hại của xã hội: là những tổn thất thực tế về mặt vật chất, tinh thần mà xã hộiphải gánh chịu; hoặc nguy cơ tất yếu xảy ra thiệt hại về vật chất hoặc tinh thần nếu hành
vi vi phạm hành chính không được ngăn chặn kịp thời
Trang 6- Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm hành chính và sự thiệt hại cho xã hội:trong đó hành vi vi phạm hành chính đóng vai trò là nguyên nhân trực tiếp, còn sự thiệthại của xã hội đóng vai trò là kết quả tất yếu.
- Ngoài những yếu tố nói trên, còn có các yếu tố khác thuộc mặt khách quan của vi phạmpháp luật như: công cụ, thời gian, địa điểm thực hiện hành vi vi phạm,
* Mặt chủ quan :
Mặt chủ quan của cấu thành vi phạm pháp luật là những gì thể hiện bên trong củachủ thể khi có hành vi vi phạm pháp luật
Mặt chủ quan của vi phạm hành chính bao gồm các yếu tố sau đây:
- Lỗi: là trạng thái tâm lý phản ánh thái độ tiêu cực của chủ thể đối với hành vi trái phápluật của mình và hậu quả do hành vi đó gây ra, bao gồm; lỗi cố ý và lỗi vô ý
- Động cơ: là cái thúc đẩy chủ thể thực hiện hành vi vi phạm hành chính
- Mục đích: là kết quả cuối cùng mà chủ thể mong muốn đạt được khi thực hiện hành vi
- Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi là chủ thể của vi phạm hành chính trong trườnghợp thực hiện hành vi với lỗi cố ý Như vậy, khi xác định người ở độ tuổi này có viphạm hành chính hay không cần xác định yếu tố lỗi trong mặt chủ quan của họ Pháplệnh xử lý vi phạm hành chính hiện hành không định nghĩa thế nào là có lỗi cố ý hoặc vô
ý trong vi phạm hành chính Tuy nhiên, như đã phân tích ở trên, thông thường người
Trang 7thực hiện hành vi với lỗi cố ý là người nhận thức được hành vi của mình là nguy hiểmcho xã hội, bị pháp luật cấm đoán nhưng vẫn cố tình thực hiện.
- Người từ đủ 16 tuổi trở lên có thể là chủ thể của vi phạm hành chính trong mọi trườnghợp
Tổ chức là chủ thể vi phạm hành chính bao gồm: các cơ quan nhà nước, các tổchức xã hội, các đơn vị kinh tế, các đơn vị thuộc lực lượng vũ trang nhân dân và các tổchức khác có tư cách pháp nhân theo quy định của pháp luật; Cá nhân, tổ chức nướcngòai cũng là chủ thể vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật Việt Nam, trừtrường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam ký kết hoặc tham gia có quy định khác
về quản lý nhà nước trên các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội như quy tắc về antoàn giao thông, quy tắc về an ninh trật tự, an toàn xã hội …
II Xử lý vi phạm hành chính đối với tổ chức
2 Nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính đối với tổ chức
- Mọi vi phạm hành chính của tổ chức phải được phát hiện, ngăn chặn kịp thời, xử lýnghiêm minh, khắc phục hậu quả theo đúng quy định của pháp luật
Trang 8Ví dụ: Tổ chức A xây dựng công ty khi chưa có giấy phép xây dựng thì PhòngQuản lý đô thị cấp phường phải lập biên bản và đình chỉ việc xây dựng, đến khi tổ chức
đó hoàn thành các thủ tục cấp giấy phép xây dựng
- Việc xử lý vi phạm hành chính đối với tổ chức phải được tiến hành nhanh chóng, côngkhai, khách quan, đúng thẩm quyền, đảm bảo công bằng, đúng quy định của pháp luật
Ví dụ: Tổ chức B vi phạm hành chính về thuế thuộc thẩm quyền cơ quan thuế
- Việc xử lý vi phạm hành chính đối với tổ chức phải căn cứ vào tính chất, mức độ, hậuquả vi phạm, đối tượng vi phạm và các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng
- Chỉ xử phạt vi phạm hành chính đối với tổ chức khi tổ chức có những hành vi vi phạm
do pháp luật quy định
- Người có thẩm uyền xử phạt có trách nhiệm chứng minh vi phạm hành chính Tổ chức
bị xử phạt có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp chứng minh mìnhkhông vi phạm hành chính
- Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền đối với tổ chức gấp đôimức phạt tiền đối với cá nhân
3 Các hình thức xử phạt vi phạm hành chính đối với tổ chức
3.1 Các hình thức xử phạt
Hệ thống các hình thức xử phạt vi phạm hành chính đối với tổ chức gồm 4 hìnhthức: cảnh cáo; phạt tiền; tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thờihạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn; tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hànhchính
Trang 9* Phạt tiền:
- Được áp dụng đối với những hành vi của tổ chức vi phạm pháp luật hành chính khi xétthấy cần áp dụng biện pháp tác động đến lợi ích của các tổ chức vi phạm; có tính nghiêmtrọng hơn hành vi bị xử phạt cảnh cáo; có tính chất nguy hại cho xã hội
- Theo Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012, mức phạt tiền tối thiểu và tối đa đốivới tổ chức là từ 100.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng (trừ trường hợp trong các lĩnhvực thuế, đo lường, sở hữu trí tuệ, an toàn thực phẩm, chất lượng sản phẩm, hàng hóa,chứng khoán, hạn chế cạnh tranh theo quy định tại các luật tương ứng) Mức phạt tối đa2.000.000.000 đồng được áp dụng đối với các tổ chức vi phạm trong các lĩnh vực: quản
lý các vùng biển và thềm lục địa; quản lý hạt nhân và chất phóng xạ, năng lượng nguyêntử; quản lý rừng, lâm sản; quản lý tiền tệ, tín dụng, chứng khoán và thị trường; quản lýtài nguyên nước, dầu khí và các khoáng sản khác, bảo vệ môi trường, đất đai
- Đối với cùng hành vi vi phạm của tổ chức trong các lĩnh vực giao thông đường bộ; bảo
vệ môi trường; an ninh trật tự, an toàn xã hội thì khu vực nội thành của thành phố trựcthuộc trung ương thì mức phạt tiền có thể cao hơn, nhưng tối đa không quá 02 lần mứcphạt chung áp dụng Căn cứ vào hành vi, khung tiền phạt hoặc mức tiền phạt được quyđịnh tại nghị định của Chính phủ và yêu cầu quản lý kinh tế - xã hội đặc thù của địaphương, Hội đồng nhân dân thành phố trực thuộc trung ương quyết định khung tiền phạthoặc mức tiền phạt cụ thể đối với hành vi vi phạm trong các lĩnh vực trên
- Chính phủ quy định khung tiền phạt hoặc mức tiền phạt đối với hành vi vi phạm hànhchính cụ thể theo một trong các phương thức sau đây, nhưng khung tiền phạt cao nhấtkhông vượt quá mức tiền phạt tối đa quy định tại Luật xử lý vi phạm hành chính năm2012
Mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực quản lý nhà nước đối với cá nhân đượcquy định tại Khoản 1 Điều 24 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 Khoản 2 Điều
24 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 quy định: “Mức phạt tiền tối đa trong lĩnhvực quản lý nhà nước quy định tại khoản 1 Điều này đối với tổ chức bằng 02 lần mứcphạt tiền đối với cá nhân” Như vậy, mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực quản lý Nhànước đối với tổ chức như sau:
Trang 10+) 60.000.000 đồng: hôn nhân và gia đình; bình đẳng giới; bạo lực gia đình; lưutrữ; tôn giáo; thi đua khen thưởng; hành chính tư pháp; dân số; vệ sinh môi trường;thống kê;
+) 80.000.000 đồng: an ninh trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội;thi hành án dân sự; phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã; giao thông đường bộ; giao dịchđiện tử; bưu chính;
+) 100.000.000 đồng: phòng cháy, chữa cháy; cơ yếu; quản lý và bảo vệ biên giớiquốc gia; bổ trợ tư pháp; y tế dự phòng; phòng, chống HIV/AIDS; giáo dục; văn hóa; thểthao; du lịch; quản lý khoa học, công nghệ; chuyển giao công nghệ; bảo vệ, chăm sóc trẻem; bảo trợ, cứu trợ xã hội; phòng chống thiên tai; bảo vệ và kiểm dịch thực vật; quản lý
và bảo tồn nguồn gen; sản xuất, kinh doanh giống vật nuôi, cây trồng; thú y; kế toán;kiểm toán độc lập; phí, lệ phí; quản lý tài sản công; hóa đơn; dự trữ quốc gia; điện lực;hóa chất; khí tượng thủy văn; đo đạc bản đồ; đăng ký kinh doanh;
+) 150.000.000 đồng: quốc phòng, an ninh quốc gia; lao động; dạy nghề; giaothông đường sắt; giao thông đường thủy nội địa; bảo hiểm y tế; bảo hiểm xã hội;
+) 200.000.000 đồng: quản lý công trình thuỷ lợi; đê điều; khám bệnh, chữa bệnh;
mỹ phẩm; dược, trang thiết bị y tế; sản xuất, kinh doanh thức ăn chăn nuôi, phân bón;quảng cáo; đặt cược và trò chơi có thưởng; quản lý lao động ngoài nước; giao thônghàng hải; giao thông hàng không dân dụng; quản lý và bảo vệ công trình giao thông;công nghệ thông tin; viễn thông; tần số vô tuyến điện; báo chí; xuất bản; thương mại;bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; hải quan, thủ tục thuế; kinh doanh xổ số; kinh doanhbảo hiểm; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; quản lý vật liệu nổ; bảo vệ nguồn lợi thuỷsản, hải sản;
+) 300.000.000 đồng: quản lý giá; kinh doanh bất động sản; khai thác, sản xuất,kinh doanh vật liệu xây dựng; quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật; quản lý, phát triển nhà
và công sở; đấu thầu; đầu tư;
+) 400.000.000 đồng: sản xuất, buôn bán hàng cấm, hàng giả;
Trang 11+) 500.000.000 đồng: điều tra, quy hoạch, thăm dò, khai thác, sử dụng nguồn tàinguyên nước;
+) 1.000.000.000 đồng: xây dựng; quản lý rừng, lâm sản; đất đai;
+) 2.000.000.000 đồng: quản lý các vùng biển, đảo và thềm lục địa của nướcCộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; quản lý hạt nhân và chất phóng xạ, năng lượngnguyên tử; tiền tệ, kim loại quý, đá quý, ngân hàng, tín dụng; thăm dò, khai thác dầu khí
và các loại khoáng sản khác; bảo vệ môi trường
Mức phạt tiền tối đa đối với lĩnh vực mới chưa được quy định do Chính phủ quyđịnh sau khi được sự đồng ý của Ủy ban thường vụ Quốc hội
- Chính phủ quy định khung tiền phạt hoặc mức tiền phạt đối với hành vi vi phạm hànhchính cụ thể theo một trong các phương thức sau đây, nhưng khung tiền phạt cao nhấtkhông vượt quá mức tiền phạt tối đa quy định tại Điều 24 của Luật xử lý vi phạm hànhchính:
+) Xác định số tiền phạt tối thiểu, tối đa;
+) Xác định số lần, tỷ lệ phần trăm của giá trị, số lượng hàng hóa, tang vật viphạm, đối tượng bị vi phạm hoặc doanh thu, số lợi thu được từ vi phạm hành chính
* Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn:
- Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn:
Được áp dụng đối với tổ chức vi phạm nghiêm trọng các hoạt động được ghitrong giấy phép, chứng chỉ hành nghề Trong thời gian bị tước quyền sử dụng giấy phép,chứng chỉ hành nghề, tổ chức đó không được tiến hành các hoạt động ghi trong giấyphép, chứng chỉ hành nghề
- Đình chỉ hoạt động có thời hạn: Được áp dụng đối với các tổ chức vi phạm hành chínhtrong các trường hợp:
Trang 12Đình chỉ một phần hoạt động gây hậu quả nghiêm trọng hoặc có khả năng thực tếgây hậu quả nghiêm trọng đối với tính mạng, sức khỏe con người, môi trường của cơ sởsản xuất, kinh doanh, dịch vụ mà theo quy định của pháp luật phải có giấy phép;
Đình chỉ một phần hoặc toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ hoặchoạt động khác mà theo quy định của pháp luật không phải có giấy phép và hoạt động đógây hậu quả nghiêm trọng hoặc có khả năng thực tế gây hậu quả nghiêm trọng đối vớitính mạng, sức khỏe con người, môi trường và trật tự, an toàn xã hội
- Thời hạn tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, thời hạn đình chỉ hoạtđộng từ 01 tháng đến 24 tháng, kể từ ngày quyết định xử phạt có hiệu lực thi hành.Người có thẩm quyền xử phạt giữ giấy phép, chứng chỉ hành nghề trong thời hạn tướcquyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề
* Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính:
- Là việc sung vào ngân sách nhà nước vật, tiền, hàng hoá, phương tiện có liên quan trựctiếp đến vi phạm hành chính, được áp dụng đối với vi phạm hành chính nghiêm trọng dolỗi cố ý của tổ chức
- Cơ quan nhà nước có thẩm quyền tước quyền sở hữu về tài sản của tổ chức vi phạm,chuyển vào sở hữu nhà nước Đối với những tài sản đó, tổ chức không còn quyền sở hữunữa
- Không tịch thu vật, tiền, phương tiện mà tổ chức vi phạm hành chính chiếm đoạt, sửdụng trái phép mà trả lại cho chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp