Slide 1 KIỂM TRA BÀI CŨ 1 Những loài thuộc lớp nào sau đây hô hấp bằng mang? a Giáp xác và cá b Lớp cá c Lớp giáp xác d Lớp côn trùng giáp xác và cá a Giáp xác và cá KIỂM TRA BÀI CŨ 2 Loài hô hấp được nhờ hệ thống ống khí hoặc khí quản thuộc lớp a cá b côn trùng c bò sát d Lớp côn trùng giáp xác và cá b Côn trùng KIỂM TRA BÀI CŨ 3 Cơ quan hô hấp của nhóm đv nào sau đây trao đổi khí hiệu quả nhất? a Da của giun đất b Phổi của[.]
Trang 2KIỂM TRA BÀI CU
1- Những loài thuộc lớp nào sau đây hô hấp bằng mang?
a Giáp xác và cá
b Lớp cá
c Lớp giáp xác
d Lớp côn trùng giáp xác và cá
a Giáp xác và cá
Trang 3KIỂM TRA BÀI CU
2- Loài hô hấp được nhờ hệ thống ống khí hoặc khí quản thuộc lớp:
Trang 4KIỂM TRA BÀI CU
3- Cơ quan hô hấp của nhóm đv nào sau đây trao đổi khí hiệu quả nhất?
a Da của giun đất
b Phổi của bò sát
c Phổi của chim
d Phổi và da của ếch nhái
c Phổi của chim
Trang 5KIỂM TRA BÀI CU
4- Khi cá thở ra diễn biến nào dưới đây đúng?
a Cửa miệng đóng, thềm miệng nâng lên, nắp mang mở
b Cửa miệng đóng, thềm miệng nâng lên, nắp mang đóng
c Cửa miệng đóng, thềm miệng hạ xuống, nắp mang đóng
d Cửa miệng đóng, thềm miệng hạ xuống, nắp mang mở
- Khi cá thở vào : Cửa miệng cá mở ra, thềm miệng ha thấp
xuống, nắp mang đóng dẫn đến thể tích khoang miệng
tăng lên, áp suất trong khoang miệng giảm, nước tràn qua
miệng vào khoang.
- Khi cá thở ra : miệng của cá đóng lại, thềm miệng nâng
lên, nắp mang mở ra làm giảm thể tích khoang miệng, áp
lực trong khoang miệng tăng lên có tác dụng đẩy nước từ
khoang miệng đi qua mang Ngay lúc đó, miệng của cá lại
mở ra và thềm miệng lại hạ xuống làm cho nước lại tràn
vào khoang miệng.
Trang 6KIỂM TRA BÀI CU
5- Cho biết bề mặt trao đổi khí của các động vật sau diễn ra ở đâu trên cơ thể chúng: Trùng đế giày, sâu bọ, thú, chim, bò sát ?
Trang 8HTH của động vật được cấu tạo từ các bộ phận nào? Chức năng của các bộ phận đó là gì?
Cấu tạo HTH gồm:
- Tim: bơm máu đi khắp cơ thể
- Hệ mạch: ĐM, TM, MM => vận chuyển máu
Trang 9Tuần hoàn máu có ý nghĩa gì đối với đời sống động vật?
TH máu cung cấp các chất d.dưỡng, oxi cho tb hoạt động đồng thời đưa các chất thải đến
cơ quan bài tiết thải ra ngoài
Trang 10I- Tiến hóa của HTH:
1- Ở đv chưa có HTH:
- Đại diện: Đv đơn bào hoặc đa bào bậc thấp
- TĐC trực tiếp giữa cơ thể với môi trường ngoài
T đế
Trang 11I- Tiến hóa của HTH:
1- Ở đv chưa có HTH:
2- Ở đv đã có HTH:
- Đại diện: Đv đa bào bậc cao
- TĐC: + Nhận các chất cần thiết từ máu và dịch mô
+ Chất thải c.quan bài tiết m.trường
+ Đ Lực đẩy máu là tim và hệ mạch vận chuyển máu
3- Tiến hóa của HTH:
Trang 123 TIẾN HOÁ CỦA HỆ TUẦN HOÀN
Trang 13Giun đốt có cấu tạo hệ tuần hoàn như thế nào?
3 TIẾN HOÁ CỦA HỆ TUẦN HOÀN
Trang 143 TIẾN HOÁ CỦA HỆ TUẦN HOÀN
Trang 163 TIẾN HOÁ CỦA HỆ TUẦN HOÀN
Trang 17Phiếu học tập:
Yêu cầu: - Hoàn thành bảng sau:
Trang 18Không pha Pha ít
Pha nhiều Không pha
Máu nuôi cơ
thể
2 2
2 1
Số vòng tuần
hoàn
4 ngăn (2 tâm thất +
2 tâm nhĩ)
3 ngăn (1 tâm thất + 2 tâm nhĩ, có
vách hụt )
3 ngăn (1 tâm thất + 2 tâm nhĩ)
2 ngăn (1 tâm thất +
Cá
Đặc điểm
Đáp án phiếu học tập
Cấu trúc và chức năng của hệ tuần
hoàn ngày càng phức tạp, hoàn thiện.
Giúp sinh vật thích nghi với hoạt động
sống có nhu cầu năng lượng ngày càng
cao.
Các đặc điểm tiến hoá đó có ý nghĩa gì?
Từ đó có nhận xét gì về chiều hướng tiến hóa của hệ tuần hoàn (về mặt
cấu trúc, chức năng)?
Trang 19* Chú ý: đọc hiểu
Trang 20I- Tiến hóa của HTH:
1- Ở đv chưa có HTH:
2- Ở đv đã có HTH:
3- Tiến hóa của HTH:
Chiều hướng tiến hóa của HTH:
=> Từ HTH tim 2 ngăn, 1 vòng t.hoàn, máu pha tim 3 ngăn, 2 vòng t.hoàn, máu pha nhiều ( lưỡng cư ) máu pha ít hơn khi xuất hiện vách hụt ở tâm thất ( bò sát ) tim 4 ngăn, máu không pha ( chim và thú )
Trang 21II PHÂN BIỆT HỆ TUẦN HOÀN HỞ VÀ HỆ TUẦN HOÀN KÍN
- Đại diện: đa số thân mềm và chân khớp
- Tim: đơn giản
- Áp lực máu thấp
- Hệ mạch hở: giữa động mạch và tĩnh
mạch không có mao mạch nối
- Vị trí xảy ra trao đổi chất: xoang cơ thể
- Phương thức trao đổi chất: máu tiếp xúc
trực tiếp với các tế bào để thực hiện quá
trình trao đổi chất
Các nhóm động vật đó có cấu tạo tim như thế nào?
Quá trình trao đổi chất giữa máu và tế bào xảy ra ở đâu?Tại sao hệ tuần hoàn của các nhóm động vật này được
gọi là hệ tuần hoàn hở?
Phương thức trao đổi chất giữa máu và tế bào diễn ra
như thế nào?
Trang 221 Hệ tuần hoàn hở Tim 2 Hệ tuần hoàn kín
Trang 23Máu tiếp xúc với tế bào mà thông qua dịch mô
Máu tiếp xúc trực tiếp với tế bào
Phương thức
trao đổi chất
Mao mạch Xoang cơ thể
Vị trí xảy ra
trao đổi chất
Giữa động mạch và tĩnh mạch
có mao mạch nối (kín) Máu chảy liên tục trong mạch kín.
Giữa động mạch và tĩnh mạch không có mao mạch nối (hở) Có
1 đoạn máu đi ra khỏi mạch máu.
Hệ mạch
Cao Thấp
Áp lực máu
Phức tạp Đơn giản
Trang 242 HỆ TUẦN HOÀN KÍN:
Hệ tuần hoàn đơn (Có 1 vòng tuần hoàn)
Hệ tuần hoàn kép
(Có 2 vòng tuần hoàn)
Vòng tuần hoàn nhỏ
Vòngg̣ tuần hoàn lớn
Trang 25 Hệ tuần hoàn đơn
(Có 1 vòng tuần hoàn)
Hệ tuần hoàn kép
(Có 2 vòng tuần hoàn)
Trang 27- Van tim
- Van tĩnh mạch
Máu được vận chuyển một chiều trong hệ tuần hoàn
nhờ bộ phận nào?
Trang 30
Trang 32Hệ tuần hoàn kín và hệ tuần hoàn hở, hệ tuần hoàn nào tiến hoá
hơn?Tại sao?
-Trong hệ tuần hoàn kín: tim cấu tạo
hoàn thiện hơn, mạch kín
Máu đi với áp lực lớn hơn , đi được
xa và nhanh hơn
Hệ tuần hoàn kín tiến hoá hơn hệ
tuần hoàn hở
Hệ tuần hoàn kép (lưỡng cư, bò sát, chim, thú) và hệ tuần hoàn đơn (cá) , hệ tuần hoàn nào tiến hoá hơn?
Tại sao?
-Trong hệ tuần hoàn kép: máu được
trở về tim để tim đẩy đi
Máu đi được xa và nhanh hơn
Hệ tuần hoàn kép tiến hoá hơn hệ
tuần hoàn đơn
Trang 33Củng cố:
Trang 34Chiều hướng tiến hoá của hệ tuần hoàn là như thế nào?
- Chiều hướng tiến hoá của hệ tuần hoàn :
+ Từ chưa có hệ tuần hoàn đến có hệ tuần hoàn+ Từ hệ tuần hoàn hở đến hệ tuần hoàn kín
+ Từ hệ tuần hoàn đơn đến hệ tuần hoàn kép
Củng cố:
Trang 38I- Tiến hóa của HTH:
1- Ở đv chưa có HTH:2- Ở đv đã có HTH:3- Tiến hóa của HTH:II- HTH hở và HTH kín:
Hệ tuần hoàn hở:
Hệ tuần hoàn kín:
Trang 39I- Tiến hóa của HTH:
1- Ở đv chưa có HTH:2- Ở đv đã có HTH:3- Tiến hóa của HTH:II- HTH hở và HTH kín:
Hệ tuần hoàn hở:
Hệ tuần hoàn kín:
Trang 40I- Tiến hóa của HTH:
1- Ở đv chưa có HTH:
2- Ở đv đã có HTH:
3- Tiến hóa của HTH:
Chim
Bò sát
L cư
Trang 42Khác nhau:
tim yếu Tim phức tạp hơn, lực co tim mạnh hơn
Phương thức trao đổi
chất Xảy ra ở xoang cơ thể, máu tiếp xúc
trực tiếp với tế bào
để thực hiện quá
trình trao đổi chất
Không có hệ mao mạch nối giữa các đông mạch và tĩnh mạch.
Xảy ra ở mao mạch, máu không tiếp xúc trực tiếp với tế bào
mà thông qua dịch
mô là chất dịch thấm
từ máu qua thành mao mạch Giữa động mạch và tĩnh mạch có mao mạch nối lại.
Trang 43Sinh vật trên có hệ tuần hoàn kín hay hở? Tại sao?
- Sinh vật đó có
hệ tuần hoàn hở vì
giữa động mạch
và tĩnh mạch
không có các mao
mạch nối
Trang 44Dịch mô là dịch ngoại bào tắm và bao
quanh các tế bào mô của động vật đa bào
Nó đến thông qua mao mạch máu và được loại bỏ thông qua các mạch bạch
huyết . Dịch mô bao gồm 40% nước Cả
tế bào hồng cầu và protein lớn đều không
rời khỏi máu tại mao mạch.
Hệ bạch huyết là một phần của hệ miễn dịch của động vật có xương sống chống lại mầm bệnh, các dị vật và các tế bào biến dạng Ngoài nhiệm vụ bảo vệ cơ thể nó cũng là một phần của hệ tuần hoàn có
nhiệm vụ cân bằng thể dịch, hấp thu chất béo.