Hệ sinh dục nam và nữa

HỆ SINH DỤC, sự phát triển của bào thai, sự thụ tinh, sự thay đổi trong tuổi dậy thì, tránh xâm hại tình dục, bài thuyết trình về hệ sinh dục nói chung, có cả các hình ảnh minh họa, .............................................................................................................................................................................................................................

HỆ SINH DỤC

Giảng viên: ThS Nguyễn Ngọc MưuEmail: ngocmuu.dhsg@gmail.com

Lê Lan Hương

Nguyễn Thị Thuỳ Nhung

Hồ Thị Thanh Phương

1 CẤU TẠO HỆ SINH DỤC

1.1 Cấu tạo hệ sinh dục nam

Cơ quan sinh dục bên ngoài: Bìu và dương vật

Cơ quan sinh dục bên trong: các tuyến sinh dục sản xuất tinh trùng

và các hormone sinh sản, các tuyến phụ, các ống dẫn truyền tinh

và các chất tiết của tuyến

A Tinh hoàn và bìu

Bìu là một nếp gấp của thành cơthể, duy trì nhiệt độ tinh hoàn thấphơn nhiệt độ trong khoang bụngkhoảng 2°C

Tuyến sinh dục đực (tinh hoàn)

cấu tạo từ nhiều ống xoắn bao

quanh bởi một số lớp mô liên

kết

B Các ống dẫn

Ống sinh tinh -> Ống xoăn củamào tinh -> Ống dẫn tinh ( ốngra) -> Bàng quang -> Ốngphóng tinh ngắn -> Niệu đạo -

> Dương vật

C Các tuyến phụ

Tuyến tiền liệt tiết sản phẩm trực

tiếp vào niệu đạo qua vài ống nhỏ

Các tuyến hành niệu đạo là một

cặp các tuyến nhỏ dọc theo niệu

đạo, phía dưới tuyến tiền liệt

Hai túi tinh đóng góp khoảng 60% thể tích tinh dịch

1.2 Cấu tạo hệ sinh dục nữ

- Cấu trúc sinh dục bên

ngoài: âm vật, hai bộ

môi bao quanh âm vật,

lỗ mở âm đạo.

- Các cơ quan bên trong:

buồng trứng, ống dẫn

trứng và tử cung.

Các cơ quan bên trong:

+ buồng trứng

+ ống dẫn trứng và tử cung

A Cấu trúc sinh dục bên ngoài của nữ giới.

Tuyến sữa

Dậy thì ở nam diễn ra vào khoảng từ 9 - 15 tuổi.

Trẻ có thể tăng > 10 cm / năm trong những năm đỉnh cao tốc độ tăng trưởng.

Nếu dậy thì muộn , tăng trưởng chiều cao có thể bị chậm đáng kể.

2.1 Những thay đổi ở cơ thể nam giới

Dấu hiệu đầu tiên :

Là sự tăng trưởng của tinh hoàn

=> thời kì dậy thì đã bắt đầu.

Tinh hoàn ở người trưởng thành trung bình có thể tích khoảng 20ml Nếu như thể tích ở bé trai lên đến 6ml

Các hormone hướng sinh dục do tuyến yên tiết ra bao gồm :

Hormone tạo hoàng thể LH ( Hormone Luteinizing)

Hormone FSH ( Follicle Stimulating Hormone)

- Hormone tạo hoàng thể LH ( hormone

luteinizing) được sản xuất và tiết ra ở

thùy trước tuyến yên.

=> kích thích sản xuất testoterone từ các tế

bào Leydig trong tinh hoàn.

- Testoterone lần lượt kích thích sản sinh ra

kích thích tố sinh dục nam.

- Hormone FSH ( Follicle Stimulating Hormone )

có vai trò kích thích sự phát dục của ống sinh tinh

và thúc đầy sự sản sinh tinh trùng

Những thay đổi ở giai đoạn dậy thì

Chiều cao và cân nặng tăngCác cơ và xương tăng trưởngThanh quản to ra và vỡ giọngCó lông ở mặt, nách, bụng, ngực và xương mu Các ống sinh tinh trưởng thành và sinh tinh

Lần xuất tinh đầu tiên là khởi đầu của việc xuất tinh

Tinh trùng được sinh ra trong ống sinh tinh của tinh hoàn với mức độ 300 triệutinh trùng / ngày

=> Quá trình sinh tinh bắt đầu trong giai đoạn dậy thì và kéo dài đến hết cuộc đời

2.2 Những thay đổi ở cơ thể nữ giới

Thay đổi sinh lý

Tuyến vú phát triển và to ra về kích thước

Lông nách và lông vùng kín bắt đầu mọc

Có hiện tượng lớn vọt và xương chậu to ra

Tăng mỡ dự trữ ở mô dưới da đặc biệt là quanh hông và vú

Tử cung và buồng trứng trưởng thành

Chu kì kinh nguyệt

ĐỊNH NGHĨA:

 Chu kỳ kinh nguyệt là tập hợp những thay đổi sinh lý lặp

đi lặp lại ở cơ thể phụ nữ dưới sự điều khiển của hệhormone sinh dục và cần thiết cho sự sinh sản

Một chu kì kinh nguyệt gồm 3 pha

Pha kinh nguyệt

Pha tăng sinh

Pha tiết

Từ ngày 1 > 5

Trứng không được thụ tinh > thể vàng

bắt đầu thoái hoá

>Các lớp niêm mạc dạ con bong ra trong

kinh nguyệt

->Nồng độ Progesterone + oestrogen

giảm >nồng độ FSH tăng. > bắt đầu 1

chu kỳ mới

Lương kinh nguyệt : 50ml - 150ml máu

Kinh nguyệt kéo dài 4-6 ngày

Pha kinh nguyệt

Nang trứng lớn lên + hormone thể vàng LH

tăng đột ngột > nang trứng rụng.

> bị phân huỷ trong vòng vài ngày

Trứng tồn tại trong vòng 8 tiếng >

có thể thụ tinh được.

Pha tiết

 Ngày thứ 15-28

 Nồng độ Progesterone tăng

>lớp niêm mạc phồng lên

> các tuyến tăng tiết dịch nước nhày

Sự thụ tinh không diễn ra

> Nồng độ LH giảm

> thể vàng bắt đầu tiêu biến

> Nồng độ hormone trong máu không đủ

> tế bào nuôi niêm mạc dạ con chết đi và bong ra

> kinh nguyệt vào ngày thứ 28.

Dấu hiệu rụng trứng

Thời gian rụng trứng có thể được xác định nhờ các thay đổi trên cơ thể phụ nữ:

Tăng thân nhiệt cơ bản

Gần thời điểm rụng trứng, hàm lượng oestrogen cao làm các tế bào tiết ở cổ

tử cung tang tiết ra một lượng lớn chất nhờn

Chất nhờ ngày càng nhiều và lỏng hơn khi trứng sắp rụng

Xương ngoài chậu hơi nở ra, nâng lên và mềm hơn

Một số phụ nữ thấy đau ở khu vực 1 hoặc cả 2 buồng trứng

2.3 VỆ SINH TUỔI DẬY THÌ

Thói quen sinh hoạt và vệ sinh chưa đúng cách

Hậu quả

Các bệnh lý phụ khoa Nguy cơ gây vô sinh

Biện pháp

Lau rửa hằng ngày bằng nước sạchmỗi khi đi vệ sinh xong và đi tắm.Không tắm rửa ở ao, hồ, sông ngòikhông đảm bảo vệ sinh

Quần lót bằng vải mềm, kích thước phù hợp,không bó chặt Thay giặt hằng ngày bằng xàphòng, phơi ở nơi sạch sẽ, ngoài nắng

Trong khi sinh hoạt, lao động hằng ngàytránh để bộ phận sinh dục va vào các vật rắngây sung tấy, tổn thương

Trong các ngày hành kinh, tránh xa lao độngquá sức, đi bộ xa, bị thương, chảy máunhiều, ngâm mình dưới nước

Sử dụng bang vệ sinh sạch, thay saukhoảng 4 tiếng một lần

Giữ vệ sinh thân thể thường xuyên

Cần ăn uống đủ chất, tăng cường luyện tập thể dục thể thao, vui chơi giải trí lành mạnh; tuyệt đối không

sử dụng các chất gây nghiện như thuốc lá,rượu, ma túy, ; không xem phim hoặc sách báo không lành mạnh.

3 SỰ THỤ TINH VÀ

PHÁT TRIỂN CỦA THAI

SỰ THỤ TINH

Quá trình xảy ra khi có sự kết hợp giữa trứng (ở nữ) và tinh trùng (ở nam)

Quá trình trứng rụng rơi vào

ống dẫn trứng và di chuyển về

phía tử cung

SỰ THỤ TINH DIỄN RA NHƯ THẾ NÀO?

Tinh trùng qua giao hợp được đưa

vào âm đạo và hướng về phía tử cung

-Nhiều tinh trùng sẽ tiến về phía trứng và tiết ra một chất đặc để làm tiêu vỏ ngoài của trứng

-Duy nhất một tinh trùng lọt được đầu vào trong trứng

=>Tạo thành hợp tử

Nam Nữ

CẶP NHIỄM SẮC THỂ

SỰ PHÁT TRIỂN CỦA BÀO THAI

Tuổi thai được tính như thế nào?

=> 3 9 - 4 1 t u ầ n

Thời gian mang thai bao lâu?

=> Tuổi của thai nhi được tính

dựa trên kỳ kinh cuối cùng.

Tuần mang thai đầu tiên sẽ

bắt đầu vào ngày đầu tiên của

chu kỳ kinh nguyệt cuối cùng.

Các mốc quan trọng trong quá trình mang thai

Tuần thứ 5 – 6: lần gặp gỡ đầu tiên

Tuần thứ 8: nghe nhịp đập tim thai

Tuần thứ 11 - 13: kiểm tra dị tật thai nhi

Tuần thứ 16 - 28: khám định kỳ và theo dõi sự phát triển của con Tuần thứ 32 - 36: kiểm tra ngôi thai

Tuần thứ 36 - 41: Chuẩn bị vượt cạn

4 PHÒNG TRÁNH BỊ XÂM HẠI TÌNH DỤC

Là việc ai đó dùng quyền lực và lợidụng lòng tin để lôi kéo trẻ em tham giavào các hoạt động tình dục.

Xâm hại tình dục trẻ em:

Các biểu hiện xâm hại tình dục trẻ em

Sờ mó, hôn hít vào bộ phận sinh dục của trẻ

Bắt trẻ sờ mó vào bộ phận sinh dục của mình

QHTD bằng đường miệng hay hậu môn

Toan tính QHTD

Mại dâm trẻ em

Quấy rối tình dục trẻ em

Nhìn trộm khi trẻ không mặc quần áo

Quấy rối tình dục cũng là một biểu hiện của xâm

hại tình dục, với các biểu hiện sau:

Phô bày bộ phận sinh dục trước mặt trẻ em để chúng nhìn thấy

Dùng lời nói để kích thích tình dụcCho trẻ xem tranh ảnh, sách báo, phim khiêu dâm

Những trẻ em có nguy cơ bị xâm hại tình dục

Tất cả trẻ em đều có nguy cơ bị xâm hại tình dục không phân biệt giới tính, dân tộc, học vấn, điều kiện kinh tế, lứa tuổi hay đặc điểm cá nhân

CÁC QUY TẮC PHÒNG TRÁNH XÂM HẠI TÌNH DỤC

Không đi một mình qua nơi vắng vẻKhông ở trong phòng với người lạ

Không để người lạ đến gần tới mức họ có thể chạm tay vào người mình

Quy tắc NĂM NGÓN TAY, quy tắc đồ lót

(PANT RULES) là những quy tắc cần dạy chotrẻ càng sớm càng tốt để phòng tránh bị XHTD

Không nhận quà, hoặc sự giúp đỡ của người khác mà không rõ lí do

Không đi nhờ xe người lạ

5 Kế Hoạch Hóa Gia Đình

►Chất lượng cuộc sống của chúng ta phụ thuộc vào nhiều yếu

tố, trong đó có vấn để về dân số và kế hoạch hóa gia đình.

Kế hoạch hóa gia đình là gì?

Là việc lập kế hoạch nhằm kiểm soát quátrình sinh sản của các cặp vợ chồng

Cốt lõi của Kế hoạch hóa gia đình?

Là việc chủ động sử dụng các biện pháp tránhthai an toàn nhằm kiểm soát tình trạng sinh con

và có thai ngoài ý muốn

Mỗi cặp vợ chồng nên có bao nhiêu con là hợp lí?

Mỗi cặp vợ chồng nên có từ 1-2 con

Tại sao lại không sinh từ 3-4 con?

Điều kiện kinh tế gia đình khó đáp ứng nhu cầu nuôi dạy con

Trẻ không được chăm sóc chu đáo về sức khỏe cũng như tâm sinh lí

Ảnh hướng đến sức khỏe người mẹ

4-5 năm là khoảng cách thích hợp.

Khoảng cách tuổi giữa 2 bé

4-5 năm là khoảng cách thích hợp.

Đẻ dày là gì?

Đẻ dày là khoảng cách sinh con thứ 2 chỉ cách con đầu từ 1-2 năm

Có nhiều lí do và lợi ích mà các cặp vợ

chồng lựa chọn đẻ dày như

Thà cực 1 lần không ảnh hưởng đến công việc trong tương lai(việc nghỉ thai sản)

Tái sử dụng các vật dùng đồ chơi quần áo giúp tiết kiệm chi phíKhoảng cách tuổi giữa 2 con ngang nhau dễ làm bạn dễ chơi

với nhau…

Một số mặt tiêu cực của việc đẻ

dày:

 Dễ sinh non và trẻ bị thiếu cân

 Đe dọa sức khỏe người mẹ

 Trẻ dễ bị tự kỷ

 Người mẹ dễ bị stress và dẫn

đến trầm cảm

Một nghiên cứu ở Phần Lan cho thấy

mang thai đứa con thứ 2 khi đứa trẻ đầu

chưa đủ 1 tuổi làm tăng đến 30% nguy

cơ trẻ thứ 2 mắc bệnh tự kỷ.

Tỉ lệ sinh non tăng 40%

Tỉ lệ thiếu cân tăng 61%

Dễ bị tiền sản giật, thiếu máu, tăng

huyết áp trong quá trình mang thai

Trong quá trình chuyển dạ cũng gặp 1

số khó khăn như cơn co yếu, chuyển

dạ kéo dài

Một số biện pháp tránh thai phổ biến như sau:

 Sử dụng bao cao su nam và nữ

 Thuốc ngừa thai hằng ngày

 Thuốc ngừa thai khẩn cấp

 Miếng dán ngừa thai

 Que cấy tránh thai

 Tính ngày rụng trứng

 Đặt vòng tránh thai

 triệt sản nam/ nữ

Cảm ơn thầy

và các bạn đã lắng nghe