Bài giảng triết học về con người

Slide 1 Chương 8 TRIẾT HỌC VỀ CON NGƯỜI NỘI DUNG CƠ BẢN 8 1 Khái lược các quan điểm triết học về con người trong lịch sử triết học 8 2 Quan điểm triết học Mác – Lênin về con người 8 3 Vấn đề con người trong tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh 8 4 Vấn đề phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay 8 1 Khái lược các quan điểm của triết học về con người trong lịch sử triết học 8 1 1 Quan điểm về con người trong triết học Phương Đông Nhìn chung quan điểm về con người trong các h.

Chương 8:

TRIẾT HỌC VỀ CON NGƯỜI

NỘI DUNG CƠ BẢN

8.1 Khái lược các quan điểm triết học về con người trong lịch sử triết học

8.2 Quan điểm triết học Mác – Lênin về con người

8.3 Vấn đề con người trong tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh

8.4 Vấn đề phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay

8.1 Khái lược các quan điểm của triết học về con người trong lịch sử triết học

8.1.1 Quan điểm về con người trong triết học Phương Đông

Nhìn chung quan điểm về con người trong các học thuyết triết học phương Đông thể hiện rất phong phú, nhưng đều mang nặng tính duy tâm ( Nho giáo, Phật giáo, Đạo giáo )

8.1.2 Quan điểm về con người trong triết học phương Tây

- Cổ đại: Quan điểm của các nhà triết học duy vật Hy Lạp coi con người như một bộ phận cấu thành thế giới Các nhà triết học duy tâm lại truy tìm nguồn gốc và bản chất của con người từ những lực lượng siêu tự nhiên

- Trung Cổ: Tômat Đacanh quan niệm thế giới do Chúa trời sáng tạo ra từ hư vô và con người là hình ảnh của Chúa.

- Phục hưng và cận đại là sự phủ nhận quyền lực của Đáng sáng tạo, đề cao sức mạnh của con người

8.1 Khái lược các quan điểm của triết học về con người trong lịch sử triết học

8.2.3 Quan niệm con người trong một số trào lưu ngoài mácxit

+ Nhìn chung, các học thuyết thuộc vào trào lưu triết học nhân bản phi lý tính cũng như những học thuyết khác của phương Tây hiện đại đều coi những yếu tố về tinh thần như nhu cầu bản năng, vô thức, tri thức, tình cảm,… là bản chất của con

người

+ Con người thường được tuyệt đối hóa về mặt cá nhân Mối quan hệ giữa cá nhân với cá nhân, cá nhân với cộng đồng, cá nhân với xã hội thường được đề cập ở góc

độ hoài nghi, bi quan, bế tắc,…

+ Tất cả những điều ấy phản ánh sự khủng hoảng về mặt giá trị của con người trong

xã hội phương Tây hiện đại

8.2 Quan điểm triết học Mác – Lênin về con người

8.2.1 Khái niệmCon người: là một thực thể tự nhiên mang đặc tính xã hội, có sự

thống nhất biện chứng giữa tính sinh vật và tính xã hội

+ Thực thể tự nhiên, tính sinh vật của con người: Nghĩa là con người là một bộ phận của giới tự nhiên, là kết quả của sự tiến hóa lâu dài của giới tự nhiên

+ Tính XH của con người: Nghĩa là con người còn có nguồn gốc XH, là tổng hòa

những mối quan hệ XH

8.2.2 Các phương diện tiếp cận nguồn gốc, bản chất của con người

- Về nguồn gốc của con người: Dựa trên các cơ sở khoa học, Mác thừa nhận con người là động vật cao cấp nhất, là sản phẩm của sự tiến hóa lâu dài của giới tự nhiên và nhờ có lao động, thông qua lao động và hoạt động giao tiếp mà hình thành nên con người

-Về bản chất của con người, Mác khẳng định: «Trong tính hiện thực của nó, bản chất con người

là tổng hòa những quan hệ xã hội». 

BẢN CHẤT CON NGƯỜI

Con người là một thực thể thống nhất giữa mặt sinh vật với mặt xã hội.

Bản chất con người là

tổng hoà những quan hệ xã hội

Con người là chủ thể

và là sản phẩm của lịch sử.

Bản chất người

Có thể biến đổi

QUY LUẬT

XÃ HỘI

QUY LUẬT TÂM LÝ – Ý THỨC QUY LUẬT

TỰ NHIÊN

8.2.3 Hiện tượng tha hóa và vấn đề giải phóng con người

• Tha hóa về lao động dẫn đến tha hóa con

người và nảy sinh quan hệ bóc lột, đánh mất

nhân tính.

• Xóa bỏ tha hóa là điều kiện để trả cho con

người về đúng vị trí của họ thành công dân

của nhà nước, thành người với tư cách pháp

nhân

8.2.3 Hiện tượng tha hóa và vấn đề giải phóng con người

• Con người mong muốn được bình đẳng, phát

triển toàn diện đó là mục đích tự thân

• Làm chủ tự nhiên, xã hội và bản thân – con

người trở thành tự do

• Vương quốc của tự do chỉ bắt đầu khi chấm

dứt thứ lao động do cần thiết

8.3 Vấn đề con người trong tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh

8.3.1 Quan niệm về con người

- Nhu cầu khách quan của lịch sử - xã hội

- Văn hóa và truyền thống của người Việt Nam

- Tinh hoa văn hóa của nhân loại

8.3.2 Mục tiêu về giải phóng con người và vai trò của con người trong CMVN

- Tư tưởng Hồ Chí Minh về giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng nhân dân lao động

- Tư tưởng HCM về con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của cách mạng

- Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển con người toàn diện

8.4 Vấn đề phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay

8.4.1 Quan niệm triết học về nhân tố con người

a Khái niệm nhân tố con người

Nhân tố con người là một phạm trù triết học xã hội dùng để chỉ hệ thống các yếu tố,các đặc trưng quy định vai trò của chủ thể tích cực, sáng tạo của con người,bao gồm một chỉnh thể thống nhất giữa mặt hoạt động và tổng hòa các đặc trưng về phẩm chất,năng lưc của con người được huy động vào quá trình biến đôi tự nhiên và xã hội vì lợi ích của xã hội ,nhân loại và của chính bản thân con người

8.4.2 Phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay

8.4.2 Phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay

- Xây dựng con người VN trong giai đoạn hi n nay là hình thành và phát triển ở ê con người những đức tính cơ bản sau:

+ Có tinh thần yêu nước, tự cường dân t c, phấn đấu vì đ c l p dân t c và CNXH, ô ô â ô

có ý chí vươn lên đưa đất nước thoát khoi ngheo nàn, lạc h u, đoàn kết với â

nhân dân thế giới trong cu c đấu tranh vì HB, đ c l p DT, DC và tiến b XH.ô ô â ô

8.4.2 Phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay

+ Có tinh thần yêu nước, tự cường dân t c, phấn đấu vì đ c l p dân t c và CNXH, có ý chí vươn ô ô â ô lên đưa đất nước thoát khoi ngheo nàn, lạc h u â

+ Có ý thức t p thể, đoàn kết, phấn đấu vì lợi ích chung â

+ Có lối sống lành mạnh, nếp sống văn minh, cần ki m, trung thực, nhân nghĩa, tôn trọng ky ê cương phep nước, quy ước của c ng đồng ô

+ Thường xuyên học t p, nâng cao hiểu biết, trình đ chuyên môn, trình đ thẩm my và thể â ô ô lực.

+ Lao đ ng chăm chi với lương tâm nghề nghi p, có ky thu t, sáng tạo, năng suất cao vì lợi ích ô ê â của bản thân, gia đình, t p thể, xã h i â ô

8.4.2 Phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay

- Để đáp ứng những yêu cầu đổi mới trên, người VN đã và đang t p trung đầu tư vào lĩnh â vực phổ biến nhất của xã h i như: ô

+ Trên lĩnh vực kinh tế, thực hi n nhất quán và lâu dài chính sách phát triển nền KTTT định ê

hướng XHCN Đây là v n dụng m t trong những quy lu t nền tẳng xây dựng con người mới â ô â là: xây dựng con người phải qua cơ chế lao đ ng ô

+ Trên lĩnh vực chính trị, khẳng định con đường đi lên CNXH trên nền tảng của CN Mác – Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm nâng cao tính tích cực của nhân dân

8.4.2 Phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay

- Để đáp ứng những yêu cầu đổi mới trên, người VN đã và đang t p trung đầu tư vào lĩnh â vực phổ biến nhất của xã h i như: ô

+ Trên lĩnh vực xã h i, ô giải phóng con người khoi sự thao túng của các quan h xã h i cũ đã lôi ê ô thời, kế thừa truyền thống tốt đep, xây dựng h thống những chuẩn mực quan h xã h i ê ê ô mới.

+ Trên lĩnh vực giáo dục và đào tạo – KH – CN, giáo dục và đào tạo –KH, CN được coi là quốc

sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài”, “là nền tảng

và đ ng lực đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước” ô

8.4.2 Phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay

+ Trên lĩnh vực văn hóa: “xây dựng nền văn hóa tiên tiến đ m đàn bản sắc dân t c â ô được coi vừa là mục tiêu, vừa là đ ng lực của sự phát triển kinh tế – xã h i Mọi ô ô hoạt đ ng của văn hóa nhằm xây dựng con người VN phát triển toàn di n về ô ê chính trị, tư tưởng, trí tu , đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo, có ý thức c ng ê ô đồng, lòng nhân ái, khoan dung, tôn trọng nghĩa tình, quan h hài hòa trong gia ê đình, xã h i”.ô

8.4.2 Phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay

Chiến lược 2011-2020 Đảng ta xác định : “Phát triển nguồn lực con người, nhất là

nguồn nhân lực chất lượng cao ,gắn kết chặt chẽ với phát triển và ứng dụng khoa học,công nghệ là một đột phá chiến lược ,là yếu tố quyết định để cơ cấu lại nền

kinh tế ,chuyển đổi mô hình tăng trưởng và lợi thế cạnh tranh quan trọng nhất ,bảo đảm cho phát triển nhanh ,hiệu quả và bền vững”