Để người có thẩm quyền Chủ đầu tư cùng với các nhà thầu nghiên cứu và tổ chức thực hiện nhằm công khai, minh bạch, bình đẳng và công bằng trong công tác đấu thầu và lựa chọn nhà thầu có
Trang 1BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG
TIỂU LUẬN TÌNH HUỐNG GIẢI QUYẾT SAI PHẠM TRONG CHỈ ĐỊNH THẦU MUA SẮM TÀI SẢN,
THIẾT BỊ VĂN PHÒNG (MÁY VI TÍNH) TẠI TỔNG CỤC
Chương trình bồi dưỡng lãnh đạo quản lý cấp phòng
Học viên: Phạm Trâm Chức vụ: Phó trưởng phòng Đơn vị: Trung tâm, Tổng cục
Hà Nội, năm 2020
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
I NỘI DUNG TÌNH HUỐNG 3
1.1 Hoàn cảnh xuất hiện tình huống 3
1.2 Mô tả tình huống 3
II PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG 3
2.1 Mục tiêu phân tích tình huống 5
2.2 Cơ sở lý luận 5
2.3 Phân tích diễn biến tình huống 6
2.4 Nguyên nhân dẫn đến tính huống 6
2.5 Hậu quả của tình huống 7
III XỬ LÝ TÌNH HUỐNG 7
3.1 Mục tiêu xử lý tình huống 8
3.2 Đề xuất các phương án 8
3.3 Các giải pháp thực hiện phương án đã chọn.Error! Bookmark not defined. IV KIẾN NGHỊ 8
4.1 Kiến nghị với các cơ quan Đảng, Nhà nước 11
4.2 Kiến nghị với cơ quan quản lý cấp trên 11
KẾT LUẬN 14
TÀI LIỆU THAM KHẢO 16
Trang 3MỞ ĐẦU
Trong những năm gần đây Đất nước ta đã có những chuyển biến tích cực
về phát triển kinh tế - xã hội, nhất là cơ sở hạ tầng nước ta có bước nhảy và phát triển mạnh mẽ, cùng với sự bùng nổ về công nghệ thông tin được áp dụng rộng rãi vào thực tiến, trong đó có quản lý nhà nước cũng được đưa công nghệ thông tin vào rộng rãi trên mọi lĩnh vực quản lý ngày càng hiện đại, đáp ứng được yêu cầu và đòi hỏi hiện nay trong công tác quản lý nhà nước và xã hội, đưa đất nước
ta tiến lên công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Trong lĩnh vực thông tin cũng như ở các lĩnh vực khác, nước ta đã hình thành cơ chế đấu thầu cạnh tranh với các hình thức: Chỉ định thầu, đấu thầu hạn chế, đấu thầu rộng rãi và đấu thầu quốc tế
Mỗi hình thức đấu thầu đều được quy định chi tiết trong văn bản pháp quy, Luật đấu thầu các văn bản của Chính phủ và các bộ các ngành trung ương Để người có thẩm quyền (Chủ đầu tư) cùng với các nhà thầu nghiên cứu và tổ chức thực hiện nhằm công khai, minh bạch, bình đẳng và công bằng trong công tác đấu thầu và lựa chọn nhà thầu có năng lực, bảo đảm thực hiện có hiệu quả công việc được giao, tránh nảy sinh các hiện tượng tiêu cực, tham nhũng, làm thất thoát tiền vốn của nhà nước đặc biệt là vốn từ các dự án đầu tư
Tuy nhiên việc thực hiện quy trình tổ chức đấu thầu và lựa chọn nhà thầu là một công việc quan trọng đòi hỏi phải có những con người quản lý, hay chuyên gia có kinh nghiệm lâu năm trong lĩnh vực đấu thầu, những người này phải có năng lực, trình độ và đặc biệt phải công tâm, khách quan, công bằng trong việc thực hiện nhiệm vụ đấu thầu Nếu không sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng trong công tác đấu thầu như: Làm sai lệch kết quả đấu thầu, không minh bạch trong đấu thầu gây thất thoát, lãng phí tiền vốn của nhà nước
Trong đó, Chỉ định thầu là hình thức đấu thầu và lựa chọn nhà thầu có những đặc điểm riêng biệt so với các hình thức đấu thầu khác Giá gói thầu của hình thức chỉ định thầu gói thầu có quy mô nhỏ, việc thực hiện quy trình chỉ định thầu cũng không giống với các hình thức đấu thầu khác
Trang 4Tổng cục là cơ quan chuyên môn tổng hợp chịu sự điều hành của Bộ Y tế, đồng thời tuân thủ sự chỉ đạo chuyên môn nghiệp vụ của Bộ Y tế Tổng cục có chức năng gúp việc cho Bộ về :
+ Lập quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội trung hạn, dài hạn và
kế hoạch phát triển kinh tế xã hội hàng năm của Tổng cục
+ Chủ trì, phối hợp với các ngành trong Bộ hoạch định các cơ chế chính sách đầu tư, kêu gọi thu hút đầu tư theo luật đầu tư
+ Kiểm tra tình hình hoạt động của các đơn vị cấp dưới để báo cáo Bộ xử
lý những vướng mắc để điều chỉnh kịp thời
+ Chủ trì phối hợp với các ngành phân bổ vốn đầu tư xây dựng cơ bản, vốn trái, vốn ODA và các nguồn vốn khác do Bộ quản lý
+ Thẩm định các dự án lớn, kế hoạch đấu thầu, thẩm hồ sơ mời thầu, thẩm định kết quả đấu thầu (Lựa chọn nhà thầu) trình cấp thẩm quyền phê duyệt
Là viên chức trong đơn vị sự nghiệp của Tổng cục , tôi đã được trực tiếp và
có ý kiến xử lý nhiều hồ sơ trình thẩm định kết quả đấu thầu các gói thầu, của các chương trình, dự án và cũng gặp không ít những tình huống bất ngờ, phức tạp, không theo khuôn phép sẵn có, lúc này đòi hỏi phải nghiên cứu sâu và đề xuất xử lý tình huống cho phù hợp với Luật đấu thầu, các văn bản quy định về đấu thầu và lựa chọn nhà thầu phù hợp với điều kiện thực tế vừa có lý, có tình Qua thời gian học tập lớp “Bồi dưỡng lãnh đạo, quản lý cấp phòng” do Trường Đại học Y tế Công cộng giảng dạy và tìm hiểu thực tế, tôi lựa chọn tình
huống “Giải quyết sai phạm trong chỉ định thầu mua sắm tài sản, thiết bị văn phòng (máy vi tính) tại Tổng cục” làm chủ đề tiểu luận tình huống cuối khóa
học
Đây là tình huống xảy ra đối với công tác đấu thầu lựa chọn nhà thầu mà chủ đầu thư chưa hiểu quy chế đấu thầu Tình huống trên đề đến việc chủ đầu tư lựa chọn nhà thầu không đúng dẫn đến sự khiếu kiện của các nhà thầu, không bảo đảm tính công khai, minh bạch và bình đẳng trong công tác đấu thầu và lựa chọn nhà thầu
Trang 5I NỘI DUNG TÌNH HUỐNG
1.1 Hoàn cảnh xuất hiện tình huống
Nhằm trang bị mới thiết bị văn phòng (máy vi tính) loại tốt cho cán bộ viên chức, công nhân trong đơn vị sự nghiệp của Tổng cục vì các thiết bị hiện nay đã
cũ dùng lâu, lạc hậu, máy cấu hình thấp và hỏng nhiều không không đáp ứng được yêu cầu làm việc của cán bộ, công chức cơ quan, để tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ làm việc tốt hơn, góp phần tăng năng suất, hiệu quả công việc, Tổng cục đã thống nhất lập tờ trình gửi cấp thẩm quyền để mua trang bị phục vụ công tác của đơn vị, và theo quy chế làm việc cơ quan có thẩm quyền (Bộ Y tế) ra văn bản nhất trí chủ chương đầu tư thiết bị cho Tổng cục, và được Bộ Y tế giao cho Tổng cục làm chủ đầu tư dự án đầu tư mua sắm tài sản thiết bị văn phòng (máy
vi tính)
Từ đó Chủ đầu tư tiến hành lập hồ sơ dự án theo thông tư của Bộ Kế hoạch
và Đầu tư về việc hướng dẫn lập hô sơ dự án, và thẩm định dự án đầu tư
Sau khi được phê duyệt dự án (trong đó có 30 máy vi tính đặt bàn mới,100% với cấu hình cao, đáp ứng được nhu cầu đòi hỏi của công việc, bằng nguồn vốn ngân sách ), chủ đầu tư đã tiến hành trình cấp thẩm quyền phê duyệt giá thiết bị văn phòng, tiếp đó chủ đầu tư lập kế hoạch đấu thầu trình cấp thẩm quyền phê duyệt
Hồ sơ kế hoạch đầu được cấp thẩm quyền phê duyệt trong quyết định phê duyệt kế hoạch đấu thầu có nội dung hình thức lựa chọn nhà thầu được ghi là áp dụng hình thức chỉ định thầu , khi thực hiện chủ đầu tư không chọn nhà thầu xếp thứ nhất để chỉ định thầu mà chọn nhà thầu xếp thứ 2 để trúng thầu do vậy nhà thầu xếp thư nhất có đơn đề nghị xem xét lại quá trình lựa trọn nhà thầu
1.2 Mô tả tình huống
Việc trang bị máy vi tính mới cấu hình cao là công việc quan trọng, bằng nguồn vốn ngân sách, vì vậy việc mua sắm phải thực hiện theo Luật đấu thầu Tổng cục - Chủ đầu tư lập dự án " Trang bị mới thiết bị văn phòng " trong đó có gói thầu: "Mua sắm máy vi tính" được Bộ Y tế phê duyệt tại Quyết định số 26/QĐ-BYT, ngày 25/3/2018 của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc phê duyệt kế hoạch
Trang 6đấu thầu gói thầu mua sắm tài sản, thiết bị văn phòng (máy vi tính) với giá gói thầu (dự toán) được duyệt là 800 triệu đồng, được thực hiện theo phương thức chỉ định thầu
Để lựa chọn nhà thầu có đủ năng lực và kinh nghiệm để chỉ định thầu đối với gói thầu này Tổng cục tiến hành đăng thông báo mời tham gia đề xuất yêu cầu để chỉ định thầu trên các phương tiện thông tin đại chúng (trên trang muasamcong.mpi của Bộ Kế hoạch đầu tư )
Sau 10 ngày kể từ khi đăng tải, Tổng cục (bên mời thầu) tiến hành phát hành hồ sơ yêu cầu đã được Tổng cục trưởng Tổng cục phê duyệt Có 3 nhà thầu
là Công ty TNHH thương mại Xuân Hòa, Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Đại Việt và Công ty TNHH thương mại Công nghệ Tầm nhìn tham gia mua hồ sơ đề xuất mời thầu
Đến thời điểm đóng thầu theo quy định bên mời thầu (Tổng cục) tiến hành đóng thầu ; mở thầu công khai các hồ sơ và sau đó tổ chuyên gia tiến hành đánh giá hồ sơ đấu thầu của cả 3 nhà thầu đã nộp hồ sơ đề xuất theo trình tự :
Đánh giá sơ bộ, đánh về mặt kỹ thuật và xác định giá đánh giá Kết quả đánh giá hồ sơ dự thầu nhà thầu Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Đại Việt được xếp thứ nhất, nhà thầu Công ty TNHH thương mại Công nghệ Tầm nhìn xếp thứ hai và nhà thầu Công ty TNHH thương mại Xuân Hòa xếp thứ ba, cả 3 nhà thầu đều có giá dự thầu không vượt dự toán được duyệt
Sau khi có kết quả đánh giá của tổ chuyên gia chấm thầu, Tổng cục lại không phê duyệt nhà thầu Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Đại Việt (Nhà thầu xếp thứ nhất) để trúng thầu mà phê duyệt nhà thầu Công ty TNHH thương mại Công nghệ Tầm nhìn (xếp thứ 2) trúng thầu với lý do đây là gói thầu tiến hành theo hình thức chỉ định thầu nên chủ đầu tư hoàn toàn có quyền quyết định mời nhà thầu nào vào để tiến hành chỉ định thầu mà không nhất thiết phải mời nhà thầu có giá đánh giá xếp hạng thư nhất Việc phê duyệt kết quả trúng thầu cho Công ty TNHH thương mại Công nghệ Tầm nhìn dẫn đến Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Đại Việt đã làm đơn khiếu nại đến Chủ đầu tư - Tổng cục, Nội dung đơn là yêu cầu xem xét lại việc phê duyệt kết quả chỉ định thầu cho của
Trang 7chủ đầu tư không đúng quy định trong quá trình chỉ định thầu và đề nghị Công
ty cổ phần xuất nhập khẩu Đại Việt trúng thầu theo đúng quy định của Luật đấu thầu, (nhà thầu nào đứng thứ nhất là có giá thấp nhất thì được trúng thầu) Như vậy, tình huống cần phải xử lý ở đây là việc chỉ định thầu của chủ đầu tư có hợp
lý không, quy trình thực hiện chỉ định thầu đã đúng với Luật đấu thầu và các văn bản quy định về đấu thầu chưa
II PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG
2.1 Mục tiêu phân tích tình huống
Phân tích tình huống ở đây là xem xét vấn đề liên quan đến công việc chỉ định thầu mua sắm tài sản, thiết bị văn phòng (máy vi tính) của Tổng cục, từ đó xem xét đối chiếu với luật đấu thầu, với các văn bản pháp lý liên quan có hiệu lực thi hành, xác định được những vướng mắc đúng , sai trong quá trình triển khai tổ chức đấu thầu từ đó có biện pháp khắc phục hậu quả và thực hiện đúng theo luật đấu thầu và các văn bản liên quan đến hoạt động đấu thầu và lựa chọn
nhà thầu đảm bảo đạt được những nội dung cơ bản trong đấu thầu
2.2 Cơ sở lý luận
- Bảo đảm việc sử dụng tốt nguồn ngân sách nhà nước có hiệu quả cao nhất
- Bảo đảm tính cạnh công khai, minh bạch và công bằng trong công tác đấu thầu và lựa chọn nhà thầu
- Chủ đầu tư chọn được hàng hoá thiết bị giá hợp lý nhất, chất lượng tốt nhất (tránh mua phải những hàng hoá lạc hậu )
- Thực hiện đúng quy trình thủ tục về công tác đấu thầu và lựa chọn nhà thầu theo Luật đấu thầu
2.3 Phân tích diễn biến tình huống
Phân tích diễn biến tình huống việc thực hiện quy trình chỉ định thầu, nếu chỉ xem xét trong quá trình chỉ định thầu thì sẽ khó nhận thấy được ngay nguyên nhân và hậu quả, mà hậu quả của sự việc sảy ra trong đấu thầu, không tuân theo trình tự khuôn mẫu bình thường do vậy việc này đòi hỏi phải có những chuyên
Trang 8gia giàu kinh nghiệm, nắm chắc Luật đấu thầu và vận dụng hợp lý các điều kiện
về đấu thầu
2.4 Nguyên nhân dẫn đến tính huống
Do phía Chủ đầu tư - Tổng cục:
- Chưa tìm hiểu kỹ về Luật đấu thầu và các văn bản liên quan đến đấu thầu, nhất là công tác chỉ định thầu, Chủ đầu tư (Tổng cục) không tìm hiểu Luật đấu thầu về hình thức chỉ định thầu
- Các chuyên gia của Tổ xét thầu tuy có am hiểu về Luật đấu thầu và các quy định về đấu thầu nhưng việc áp dụng và xử lý tình huống cụ thể chưa hợp
lý, chưa bảo đảm được hiệu quả
- Hiểu sai về quy trình chỉ định thầu: Chủ đầu tư (Tổng cục) đã phát hành
hồ sơ yêu cầu (bao gồm tất cả các yêu cầu về kinh nghiệm, năng lực, kỹ thuật, giá đề xuất) cho tất cả các nhà thầu mà không nêu yêu cầu những tính năng tiêu chuẩn hàng hoá thiết bị mà chủ đầu tư cần thiết để cho nhà thầu đáp ứng dẫn đến nhiều khả năng chủ đầu tư không chon được máy tốt nhất, cấu hình cao, giá cả hợp lý
- Chưa công khai, minh bạch và bình đẳng trong công tác chỉ định thầu, việc chủ đầu tư chỉ định cho nhà thầu Công ty TNHH thương mại Công nghệ Tầm nhìn trúng thầu là không hợp lý bởi vì nhà thầu Công ty Cổ phần xuất nhập khẩu Đại Việt mới có năng lực cao nhất để thực hiện gói thầu
- Chưa thường xuyên nghiên cứu các văn bản quy phạm pháp luật về chỉ định thầu Chủ đầu tư - bên mời thầu chưa thường xuyên nghiên cứu Luật đấu thầu nên việc thực hiện quy trình chỉ định thầu chưa đúng
Do phía các công ty tham gia chỉ định thầu:
- Chưa am hiểu về Luật đấu thầu và các văn bản liên quan đến đấu thầu và lựa chọn nhà thầu, nhất là chỉ định thầu
- Các cán bộ tham gia công tác đấu thầu chưa hiểu về công tác chỉ định thầu
Trang 92.5 Hậu quả của tình huống
Để thực hiện đầy đủ các thủ tục đầu tư đúng theo quy định của pháp luật là điều rất cần thiết, trong đó việc chỉ định thầu để có được nhà thầu có đủ năng lực về kỹ thuật, tài chính, năng lực đáp ứng được yêu cầu của gói thầu là việc hết sức quan trọng quyết định sự thành công của gói thầu cũng như mục tiêu đề
ra Làm tốt công tác chỉ định thầu sẽ lựa chọn được nhà thầu có đủ năng lực để cung cấp thiết bị tốt đúng chủ loại, đúng thời gian, bảo đảm chất lượng và hiệu quả cao nhất, tiết kiệm ngân sách của nhà nước
Việc thực hiện quy trình chỉ định thầu không hợp lý trong tình huống này
có thể xảy ra các hậu quả sau:
Đối với chủ đầu tư:
- Xảy ra việc khiếu kiện của nhà thầu đối với chủ đầu tư
- Vì chủ đầu tư không biết nêu yêu cầu về tính năng (công xuất) tiêu chuẩn thiết bị máy hiện đại (hoạc dùng từ tương đương) đây là khe hở trong đấu thầu mà chủ đầu tư thiếu sót dẫn đến tình trạng không chọn được thiết bị tốt nhất
và giá thấp nhất
- Thiệt hại về ngân sách của nhà nước: Do không lựa chọn nhà thầu có năng lực cao nhất để thực hiện gói thầu
- Tốn kém về thời gian trong việc lựa chọn nhà thầu thực hiện gói thầu
- Gây ra những hậu quả tương tự đối với các công trình, dự án, gói thầu khác trong công tác chỉ định thầu
- Nhà thầu không tin tưởng vào chủ đầu tư
- Thiệt hại về lợi ích, thời gian và tiền của của nhà thầu tham gia đấu thầu (hình thức chỉ định thầu)
Đối với xã hội
- Dự án chậm được triển khai, thất thoát về ngân sách của nhà nước
III XỬ LÝ TÌNH HUỐNG
3.1 Mục tiêu xử lý tình huống
Dự đoán chính xác các tình huống sảy ra, người công chức làm việc tỷ
mỷ, khách quan, công bằng, minh bạch nắm bắt được tình hình và đưa ra các
Trang 10phương án khắc phục, bảo đảm không sai luật đấu thầu, phương án sử lý làm cho các nhà thầu và chủ đầu tư chấp nhận được, hạn chế tối thiểu về thiệt hại, không gây phiền hà hạn chế tối thiểu thiệt hại cho nhân dân, cho doanh nghiệp, cho các nhà thầu mà gói thầu vẫn được thực hiện tốt dự án đạt hiệu quả cao nhất
3.2 Đề xuất các phương án
Phương án 1: Tổng cục ra quyết định hủy kết quả phê duyệt kết quả đầu
thầu hình thức lựa trọn nhà thầu chỉ định thầu và thực hiện lại theo đúng quy trình chỉ định thầu
Ưu điểm:
- Thực hiện đúng theo quy trình chỉ định thầu được quy định tại Luật đấu thầu số 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013 của Quốc hội và Nghị định số 63/2014-NĐ-CP ngày 26/6/2014 của Chính phủ về quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật đấu thầu về lựa chọn nhà thầu - Tăng cường tính công khai, minh bạch
và công bằng trong công tác đấu thầu và lựa chọn nhà thầu
Nhược điểm:
- Mất nhiều thời gian (thực hiện lại quy trình chỉ định thầu từ khâu đầu cho đến khi xong, khoảng 30 ngày)
- Mất lòng tin giữa nhà thầu và chủ đầu tư
- Tốn kém về ngân sách và thời gian do phải tổ chức thực hiện lại theo đúng trình tự thủ tục
Phương án 2: Chấp nhận kết quả phê duyệt của chủ đầu tư Tổng cục là cho
nhà thầu Công ty TNHH thương mại Công nghệ Tầm nhìn trúng thầu
Ưu điểm:
- Thể hiện được quyền của chủ đầu tư về công tác chỉ định thầu
Nhược điểm:
- Sẽ tạo ra sự không tin tưởng của nhà thầu đối với chủ đầu tư
- Chưa công bằng, minh bạch trong công tác đấu thầu
- Nhà thầu đứng thứ nhất sẽ khiếu kiện, kéo dài, ảnh hưởng tới chủ đầu tư
và nhà thầu trúng thầu